آیه برادری مؤمنان ۱۳۹۱/۱۱/۴

A}«إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصلِحُوا بَینَ أَخَوَیْکمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکمْ تُرْحَمُونَ»{A؛شأن نزول این آیه و نیز آیه قبل از آن، درباره اختلافى است که میان دو قبیله اوس و خزرج (دو قبیله معروف مدینه) رخ داده بود و همان سبب شد که گروهى از آنان، به جان هم بیفتند و با هم نزاع کنند. لذا این آیه براى رفع خصومت و نیز به عنوان یک قانون کلّى و عمومى، براى همیشه و همه جا، نازل شده است. حتّى منحصر در جنگ و قتال نیست؛ بلکه شامل هر گونه نزاع و درگیرى و حتى مشاجرات لفظى بین مؤمنان نیز مى شود. بنابراین با توجه به شأن نزول آیه، مى توان پاسخ سؤال فوق را بدین صورت بیان کرد:۱.
«إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصلِحُوا بَینَ أَخَوَیْکمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکمْ تُرْحَمُونَ»؛شأن نزول این آیه و نیز آیه قبل از آن، درباره اختلافى است که میان دو قبیله اوس و خزرج (دو قبیله معروف مدینه) رخ داده بود و همان سبب شد که گروهى از آنان، به جان هم بیفتند و با هم نزاع کنند. لذا این آیه براى رفع خصومت و نیز به عنوان یک قانون کلّى و عمومى، براى همیشه و همه جا، نازل شده است. حتّى منحصر در جنگ و قتال نیست؛ بلکه شامل هر گونه نزاع و درگیرى و حتى مشاجرات لفظى بین مؤمنان نیز مى شود. بنابراین با توجه به شأن نزول آیه، مى توان پاسخ سؤال فوق را بدین صورت بیان کرد:
۱. وقتى مى گوییم «جنگ و اختلاف میان دو قبیله رخ داده»، این بدین معنا نیست که فقط شامل مردان شده باشد، بلکه تمام افراد قبیله - اعم از مرد و زن و کودک - را شامل مى شود و در واقع همه آنان به نوعى درگیر جنگ و نزاع هستند. از این رو تعبیر آیه، شامل تمام افراد قبیله و نیز در مقیاس وسیع تر شامل همه مؤمنان (اعم از مرد و زن) خواهد بود. البته بدیهى است معمولاً جنگ و درگیرى توسط مردان صورت مى گیرد و زنان و کودکان از حضور مستقیم در درگیرى ها و میدان کارزار به دورند. بنابراین مى توان گفت: خطاب آیه از این باب به صورت خطاب به مردان نازل شده است؛ ولى شامل آنهایى نیز مى شود که در حاشیه این میدان کارزار هستند و این معنا را مى توان از روح کلّى حاکم بر آیه فهمید.
۲. خطاب هاى قرآن گاهى در ظاهر، به صیغه مذکّر مى آیند؛ ولى شامل زنان نیز مى شوند و این را مى توان جزو فرهنگ محاوره قرآنى به شمار آورد؛ همانند تعبیراتى چون «یا ایها الذین آمنوا» که طبق نظر مفسّران و قرآن پژوهان، شامل زنان نیز مى شود.
۳. براساس احادیث معصومین علیهم السلام در اسلام، برادرى تنها اختصاص به مردان ندارد؛ بلکه عمومى است و شامل زنان نیز مى شود. از این رو چه بسا آیه مورد نظر، در صدد بیان رابطه برادرى و ایجاد اُنس و اُلفت بین مؤمنان باشد که در این صورت شامل زنان نیز خواهد بود.
امام على علیه السلام مى فرماید: «الاخلاء یومئذ بعضهم لبعض عدؤ الا المتقین»؛ یعنى، مردمان برادرند، اگر برادرى آنان براى غیرخدا باشد، آن برادرى دشمنى است و این سخن خداى متعال است که «در آن روز دوستان با هم دشمن اند، مگر پرهیزکاران» میزان الحکمه، ج ۱، ص ۷۰، ح ۱۸۶.. در این حدیث از واژه «خلق» و «الناس» درباره «الاخلاء» گفته شده است که اعم از زن و مرد است.
بنابراین با توجه به آیات و روایات، مى توان نتیجه گرفت که آیه، شامل زنان نیز مى شود. (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها، کد: ۱۰/۵۰۰۰۳۸)

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.