اخلاق پیامبر (۴) - نظافت و بهداشت ۱۳۸۵/۵/۱۹ - ۳۳۹۹۰ بازدید

اخلاق پیامبر (۴) - نظافت و بهداشت


رسول اکرم(ص) در بیان
اهمیت نظافت بهداشت تن و رابطه آن با بعد معنوی انسان فرمود: «نظافت از ایمان است،
یعنی مؤمن پاک و نظیف است کسی که نظافت را رعایت نکند ایمان کاملی ندارد.»[۱]
امام کاظم(ع) در باب
رعایت بهداشت و نظافت بدن فرموده: «ده چیز سنت است:
-        

مسواک دندان
-        

شستن دهان
-        

استنشاق بینی
-        

شانه زدن سر
-        

ختنه کردن
-        

ازاله موی عانه و زیر بغل
-        

ناخن گرفتن
-        

و شستشوی بدن.»[۲]
نظافت ظاهر انسان با پاکی روح او پیوندی عمیق دارد همان گونه که جمال ظاهر انسان
حکایت از جمال باطن او می کند.
پیامبر اسلام(ص) خود پیام آور پاکی و نظافت بود. در هنگام ملاقات با او اولین ویژگی
ای که چشم و دل هر بیننده را نوازش می داد، آراستگی، پاکی و زیبایی ظاهر آن حضرت(ص)
بود. قرض کردن به خودی خود امری مکروه است، ولی آن حضرت(ص)  به خاطر اهمیتی که
برای نظافت و بهداشت تن و خانواده قائل بود فرمود: «هر کس به خدا و روز قیامت ایمان
دارد، ازاله موی عانه را چهل روز به تأخیر نمی اندازد، اگر امکان آن را نیافت قرض
کند و بیش از این در این کار تأخیر نکند.»[۳]
اگر چه هدف اصلی بعثت انبیاء الهی هدایت معنوی و روحانی بشر است ولی از آن جایی که
معنویت انسان با زندگی طبیعی او در هم آمیخته است، هرگز ایشان از رعایت و فرمان
دادن به زیبائی، بهداشت و پاکی غفلت نورزیده اند و به تمامی موارد حتی ازاله موئی
که در بینی می روید، فرمان داده اند.
رسول اکرم(ص) شخصا به پاکیزگی علاقه فراوان داشت و در نظافت بدن و لباس بی نظیر
بود. علاوه بر آداب وضو، اغلب روزها بدن خود را شستشو می داد و این هر دو را عبادت
می دانست. نظافت تن و پاکی اندامش با قدس و طهارت روحش هماهنگ بود و به یاران و
پیروان خود تأکید می کرد که سر و صورت، جامه و خانه هایشان راتمیز نگه دارند و
وادارشان می ساخت خود را به ویژه در روزهای جمعه شستشو داده و معطر سازند که بوی بد
از آنها استشمام نشود و آن گاه در نماز جمعه حضور یابند.[۴]
می فرمود: «هر چه قدر می توانید پاکیزه باشید، زیرا یزدان پاک اسلام را بر پاکیزگی
بنیان نهاد و جز انسان های پاکیزه کسی به بهشت نمی رود.»[۵]
یکی از دستورات مهم بهداشتی اسلام، بهداشت دهان و دندان است. تمامی پیشوایان بزرگ
دینی رد این باره تأکید فراوان فرموده اند. به خصوص در سیره عملی پیامبر بزرگ
اسلام(ص) این مقوله نمود خاصی دارد. خود آن حضرت(ص) هر روز چند بار مخصوصا شب ها
پیش از خواب و پس از بیداری و هنگام وضو دندان هایش را با دقت مسواک می کرد و حتی
هنگامی که در بستر بیماری و در واپسین دقایق عمر خود بود مسواک خواست و دندانهای
خویش را مسواک کرد.
به یاران خویش نیز می فرمود: «هرگز با دندان های زرد و نشسته در مجلس حاضر نشوید و
از مسواک کردن و پاکیزه نگاه داشتن دندان های خود کوتاهی نکنید».[۶]
همچنین آن حضرت(ص) پیش از صرف غذا و بعد از ان دست و دهانش را می شست و از خوردن
سبزی های بد بو پرهیز می کرد.[۷]
درباره مسواک می فرمود: «هیچ گاه جبرئیل نزدم نیامد، جز آن که مرا به مسواک سفارش
نمود. اگر مردم از فواید مسواک آگاه بودند، آن را همیشه همراه خویش داشتند و به
بستر می بردند».
«ای علی! با هر وضوئی که برای نماز می گیری مسواک بزن».
«دهان های شما راهی از راه های (گفت و گو) پروردگار است پس محبوب ترین دهان نزد
پروردگار خوش بوترین آن است تا می توانید دهان های خود را خوشبو نمائید».
«دو رکعت نماز با مسواک برتر از هفتاد رکعت نماز بی مسواک است.»

برای بهداشت و
سلامتی بدن اهمیت فراوانی قائل بود. از پرخوری پرهیز می کرد و به مسلمانان دستور می
داد قبل از آن که از غذا سیر شوند آن را ترک گویند. عایشه می گوید: «رسول خدا(ص) در
طول عمرش هرگز سیر غذا نخورد و می فرمود: معده خانه بیماری است و تحمل گرسنگی
بهترین داروی امراض است».
از ماندن به مدت طولانی در معرض تابش آفتاب پرهیز می داد و می فرمود: «آفتاب چهار
ویژگی منفی دارد:
-        

رنگ را دگرگون می کند
-        

بوی خوش بدن را به بوی بد تبدیل می کند
-        

پارچه و لباس را می فرساید
-        
و
بیماری می آورد.»
تطهیر با دست راست را نمی پسندید و از غذا خوردن با دست چپ نهی می کرد.
اجازه نمی داد کسی ناخن های خود را با دندان کوتاه کند.
از لب ترک خورده و محل دسته کوزه آب نمی نوشید چون محل چرک و میکروب بود و دیگران
را نیز از این کار بر حذر می داشت.
می فرمود: «آفریدگار از کسی که همنشینش از بوی بد او بینی اش را می گیرد تنفر
دارد.»
بسیار غسل می نمود. افزون بر غسل های مستحب، تمام ده شب آخر رمضان را غسل می کرد.[۸]
در راستای تأکیدهای بهداشتی نسبت به بهداشت محیط زندگی نیز توجه خاصی داشت.
جاروب زدن و پاکیزه نمودن حیاط خانه را مستحب می دانست. دوست نداشت ظرف ها به صورت
ناشسته رها شوند و می فرمود: شب ها پیش از خواب روی ظرف ها را بپوشانند.
اجازه نمی داد افراد کنار چاه آب آشامیدنی، زیر درخت میوه دار، میان قبرها، در جاده
ها و حیاط خانه ها قضای حاجت کنند.
وقتی عطسه می کرد دست یا پیراهن اش را جلوی دهان می گرفت و آهسته عطسه می کرد.
می فرمود: «زباله را قبل از فرا رسیدن شب هنگام از خانه خارج نمائید زیرا جایگاه
شیطان (میکروب) است.»
چون خمیازه می کشید دست اش را برابر دهانش می نهاد.
می فرمود: «(جاروب که می زنید) خاک آن را پشت درب حیاط نریزید و آستانه درب را
جاروب کنید.»

 






[۱]
. بحار، ۵۹، ۲۹۱.



[۲]
. بحار، ۷۳، ۶۷.



[۳]
. بحار، ۷۳، ۸۹.



[۴]
. سیره و سخن پیشوایان، محمد علی
کوشا.



[۵]
. نگین هستی، حسین سیوی، ص ۲۴.



[۶]
. شخصیت های اسلامی شیعه، سبحانی
پیشوانی، ص ۱۸۹.



[۷]
. سیره و سخن پیشوایان، محمد علی
کوشا.





[۸]

. نگین هستی، ص ۲۴.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

میهمان
خیلی اموزنده بود
میهمان
خیلی خوب از شما تشکراز شما
میهمان
من واسه مقالم میخواستم بدک نبود طولانی بود شوخی کردم عالی بود
میهمان
خیلی عالی و اموزنده بود
میهمان
متن خوبی بود متشکرم کاش کمتر بود ولی از اینکه یک متن کامل و خوب
ارائه دادید ممنون
میهمان
خیلی خوب بود
میهمان
خوب بود
میهمان
khyli aliye man razi bodam
میهمان
با سلام خسته نباشید ممنون از مطالب سایت اگه میشه یه لینک از سایت ما رو تو ی سایتتون قرار بدید .
پرسمان
ضمن تشکر از ابراز نظر و لطفتان با عرض پوزش از درج لینک یا تبلیغ دیگر در سایت پرسمان معذوریم. موفق باشید.
میهمان
متشکرم دوست عزیز
میهمان
vaghean babate in maghale azatoon mamnoonam
میهمان
بسیار خوب بود و خسته نباشید ان شاالله که همه رعایت کنیم به امید حق.
میهمان
من اهل شهرستان صوفیان هستم من مطالب شما را خاندم ولی مقدار ان کم است اگر زیاد کنید متشکرم
میهمان
من از شما تشکر می کنم که مطالب مورد نظر من درباره پیامبر بزرگ را فراهم کردید
میهمان
mamnoon az matnaton kheili be dard mikhoran
میهمان
با تشکر از زحمات و رساندن پیام خدا به بندگانشان ،باشد که رهرو گردیم .
میهمان
خدایاوهدتمان را از دستما ن نگیر
میهمان
خیلی خوب بود.به امید روزی که قرآن جایگاه لازمش را در زندگی ما مردم پیدا کند.
میهمان
ممنون از متن هایی که برای ما گذاشتید خیلی خوب بود
میهمان
خیلی خوب بود
میهمان
خوب بودولی اونیکه من می خواستم نبود
پرسمان
ضمن تشکر از شما بابت ابراز نظرتان، کاش انتظار خود را به طور کامل مطرح می کردید که مثلا توضیح بیشتری داده می شد یا در سطح بالاتری بیان می شد یا ... !
میهمان
خوب نیست
پرسمان
ممنون که نظرتون رو درج کردید، کاش علت خوب نبودنش رو هم می نوشتین!
میهمان
بد نبود ولی برای اجرای برنامه اونم توی مدرسه پسرونه که بی جنبه هستن نمی شد مورد استفاده قرار داد خیلی ممنون از وقتی که گذاشتید
پرسمان
ما از شما متشکریم بابت مطالعه این مقاله، باتوجه به این که مخاطب اصلی این سایت دانشجویان هستند لازم است مطالبی از این قبیل را با زبانی ساده تر و با مصادیقی متناسب با سن و جنسیت مخاطب آماده کرد و در اختیار آنها قرار داد. از زحماتتان در راه رساندن معارف دین مبین اسلام به نوجوانان عزیز قدردانی و تشکر داریم. موفق باشید.
میهمان
متالب اموزندهای بود
میهمان
عالی بود دستتون درد نکنه
میهمان
خیلی عالی بود
میهمان
من ۱۱ سالمه
میهمان
من برای یه مقاله ای میخواستم و این هم ااصلا خوب نبود بلکه عالی بود
میهمان
اصلا خوب نبود عالی بود .
میهمان
ممنون
میهمان
متشکرم . خیلی به درد تحقیقم خورد . مطالب آموزنده زیادی داشت .
میهمان
ازینکه سعی در شناساندن کاملترین خلق خدا کردید ممنونم وامید است ما در همه جوانب از الگوهای آسمانیمان بهره ببریم ودرک کنیم که جدا دین ما کاملترین و والاترین وآن را ارزان نفروشیم
میهمان
تفسیر شیطان به میکروب اشتباه است. لطفا در این خصوص تحقیق بفرمایید.

با تشکر
میهمان
خیلی خیلی خوب بود ازشماتشکر می کنم
میهمان
با تشکر فراوان مطالب مفیدی بود فردین پرویزی از کامیاران
میهمان
خوب بود
میهمان
عالی بود
میهمان
سلام من ازیتا هستم از بانه ازتون ممنون عالی بود اگه میشه درمورد حجاب هم بنویسید
میهمان
عالی است دست شما درد نکند
میهمان
سلام من ۱۳ سالم خیلی خوب بود ولی اگه در باره ی بهداشت بود ممنونم من برای درسم می خواستم

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.