اشو و مخالفت با ادیان الهی !! ۱۳۹۰/۴/۶ - ۱۷ بازدید



پاسخ:
نگاه اشو به ادیان، از حوزه¬های قابل بررسی در آثار اوست.
نکته اساسی این است که تلقی وی از دین ـ هر چند این گونه تلقی سابقه¬دار و البته مخدوش است ـ نگاه زمینی و سلیقه ای به دین است. اشو دین را نه به عنوان راه واقعی جهت سعادت بشر که پدیده¬ای ساخته دست بشر می¬داند. وی اصولاً نسبت به دین تلقی وحیانی ندارد و این مطلب که خداوند سامانه هدایت بشر را در عرصه دین و دیانت کار گذاشته باشد، به شدت انکار می¬کند.


پاسخ:
نگاه اشو به ادیان، از حوزه¬های قابل بررسی در آثار اوست.
نکته اساسی این است که تلقی وی از دین ـ هر چند این گونه تلقی سابقه¬دار و البته مخدوش است ـ نگاه زمینی و سلیقه ای به دین است. اشو دین را نه به عنوان راه واقعی جهت سعادت بشر که پدیده¬ای ساخته دست بشر می¬داند.
وی اصولاً نسبت به دین تلقی وحیانی ندارد و این مطلب که خداوند سامانه هدایت بشر را در عرصه دین و دیانت کار گذاشته باشد، به شدت انکار می¬کند.
بالاترین مطلبی که می¬توان از خوش بینی اشو نسبت به ادیان ادعا نمود، این است که وی بعضی از بزرگان ادیان(ادیان به معنی عام) را انسان¬های عارف و روشن ضمیر می¬داند؛ انسان¬هایی که صاحب تجربه معنوی و غیبی¬اند. پایه¬گذاران ادیان مشهور، که مشمول این خوش بینی¬اند، محمد(ص)، عیسی(ع)، بودا و زرتشت¬ هستند.
از گفته¬های اشو در مورد «خدا»، «دین» و «پیامبران» بر می¬آید که عناصر دین از منظر اشو (اگر گفتارهای اشو به صورت نظام معنوی تصویر شوند) با همدیگر کاملاً هم خوانی و تناسب دارند؛ چون خدایی که اشو می¬پذیرد، واجد این صلاحیت نیست که غایت اصیل هستی واقع شود؛ زیرا از نگاه وی، خدا خالق همه چیز نیست. این خدا از این نظر که تامین کننده سرور و شادمانگی است، از نظر اشو اهمیت پیدا می¬کند و به همین جهت شاد بودن را عین دین¬داری می¬داند.۱ منطقاً چنین خدایی نمی¬تواند برنامه¬ای به نام دین، برای زندگی بشر طراحی نماید. نتیجه منطقی چنین برداشتی از خدا، این است که هیچ پیامبری ادعای مکتب دار بودن نکرده است و پیامبران، حداکثر افرادی دارای تجربه معنوی¬اند، نه بنیان گذاران شریعت و داعیه داران هدایت بشر.
اشو بعد از پذیرش حسی به نام نیاز به شادمانی می¬گوید: «این احساس، هنوز در جایی در ژرفای وجود تو در تکاپوست. هم چنان تو را می¬خواند تا دوباره پیدایش کنی. تمام ادیان از این میل و احساس به وجود آمده¬اند و گرنه هیچ دلیلی بر وجود دین نبود؛ زیرا دین هیچ هدف عملی را بر آورده نمی¬کند. به همین دلیل، از نظر انسانی که عمل گراست؛ دین چیزی بیهوده جلوه می¬کند؛ هیچ فایده¬ای ندارد و تلف کردن وقت است.»۲ از بیان بالا، به وضوح بر می¬آید که وی پیدایش دین را، نه جعل شارع، که به یک میل و احساس مربوط می¬داند. در نگاه قرآن، خداوند جاعل و باعث دین است و رسولان الهی تنها، وظیفه ابلاغ این رسالت را به عهده دارند و در جعل دستورات شریعت سهمی ندارند. دینی که حتی پیامبرانش هم فقط مُبلّغ و پیغام برند۳ کجا و دین برآمده از میل و احساس بشر کجا! اگر در مقام دفاع از اشو بگوییم: منظور وی این است که ادیان برای رشد این میل آمده¬اند که البته این قو ل با دیگر گفته¬های اشو در ستیز است؛ باز از این جمله-ها، «عدم جامعیت دین» و «نفی رسالت اجتماعی دین» استفاده می¬شود.
از دید اشو، دین چون نظام وحیانی و الهی نیست، تصور این که دین بر باور متکی باشد، غیر منطقی است: «دین بر باورها متکی نیست. دین ریشه در تجربه دارد». ۴
ذکر این نکته ضروری است که آن چه در کلمات اشو، به عنوان دین مورد بحث قرار گرفته؛ بیش¬تر به مسیحیت، یهودیت و بودیسم ناظر است. به همین جهت، پاره¬ای از آموزه¬های این ادیان را درمورد دیگر ادیان از جمله اسلام تسری می¬دهد. به خوبی پیداست که دین از نظر اشو، به همان سیر درونی افراد و سلوک باطنی منحصر می¬شود. از همین منظر است که وی دین را در مقابل علم می¬داند: «علم زمانی کامل می¬شود که دین را به عنوان هدف نهایی بپذیرد و دین هم به تنهایی کامل نیست؛ زیرا تو نمی¬توانی فقط در دنیای درون سیر کنی. تو به خوراک، پوشاک و چیزهای زیادی نیاز داری که فقط علم می¬تواند به تو بدهد».۵
بنابراین، دین، در کلمات اشو مسئله¬ای شخصی و فردی است که فقط با درون و روان انسان¬ها سروکار دارد و اگر این تجربه شخصی و درونی بخواهد به آیین عمومی تبدیل شود، اصولاً دین نیست:
«تاکید می¬کنم که فقط فرد است که می¬تواند دین دار باشد. دین همین که به یک کلیسا و کیش و آیین تبدیل شود، دیگر دین نیست؛ پوششی به نام دین است».۶
اشو دنیا گریزی و رهبانیت که در ادیانی مثل مسیحیت و مکاتب هندی سفارش شده؛ را ندانسته به اسلام هم سرایت می دهد و تلاش می کند مثل همیشه اول غیر خود را نفی کند و در مقابل خود یک جبهه واحد تشکیل دهد و در نتیجه خود را یک تنه در مقابل ادیان قرار دهد.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.