اصلاح نفس محال نیست ۱۳۹۱/۴/۱۵

گمان مکن که رذایل نفسانى و اخلاق روحى ممکن الزّوال نیست . این ها خیال خامى است که نفس امّاره و شیطان القاء مى کند و مى خواهد تو را از سلوک راه آخرت و اصلاح نفس باز دارد. انسان تا در این دار تغیّر و نشئه ی تبدّل است ، ممکن است در تمام اوصاف و اخلاق تغییر پیدا کند، و هر چه ملکات محکم هم باشد تا در این عالم است ، قابل زوال است . منتها به حسب اختلاف شدّت و ضعف ، زحمت تصفیه تفاوت مى کند.
گمان مکن که رذایل نفسانى و اخلاق روحى ممکن الزّوال نیست . این ها خیال خامى است که نفس امّاره و شیطان القاء مى کند و مى خواهد تو را از سلوک راه آخرت و اصلاح نفس باز دارد. انسان تا در این دار تغیّر و نشئه ی تبدّل است ، ممکن است در تمام اوصاف و اخلاق تغییر پیدا کند، و هر چه ملکات محکم هم باشد تا در این عالم است ، قابل زوال است . منتها به حسب اختلاف شدّت و ضعف ، زحمت تصفیه تفاوت مى کند.
البتّه اوّل پیدایش صفتى در نفس ، با زحمت و ریاضت کمى او را مى توان ازاله کرد. مثل نورسى که ریشه نداونیده باشد و متمکّن در زمین نشده باشد. ولى بعد از آن که صفت ، متمکّن در نفس شد، و از ملکات مستقرّه ی نفس ‍ گردید، زوالش ممکن است ولى زحمتش زیاد مى شود. درختى که کهن سال شده و ریشه کرده ، زحمت کندنش زیاد است .
تو هر چه دیرتر در فکر قلع ریشه هاى مفاسد قلب و روح افتى ، ناچار زحمت و ریاضتت بیش تر گردد.
اى عزیز اوّلاً مگذار مفاسد اخلاقى یا عملى در مملکت ظاهر و باطنت وارد شود که این خیلى سهل تر است دفع آن تا بعد از وارد شدن و برج و بارو را گرفتن در صدد رفع و اخراج برآیى . و اگر وارد شد، هر چه دیرتر در صدد رفع برآیى ، زحمت زیاد مى شود و قوّه ی داخلى رو به نقصان مى گذارد.
شیخ جلیل ما و عارف بزرگوار آقاى شاه آبادى - روحى فداه - فرمودند که : تا قواى جوانى و نشاط آن باقى است ، به تر مى توان قیام کرد در مقابل مفاسد اخلاقى ، و خوب تر مى توان وظایف انسانیّه را انجام داد. مگذارید این قوا از دست برود و روزگار پیرى پیش آید که موفّق شدن در آن حال مشکل است ، و بر فرض موفّق شدن ، زحمت اصلاح زیاد است . پس انسان عاقل که تفکّر کرد در مفاسد چیزى ، اگر وارد در آن نیست ، گرد آن نمى گردد، و خود را آلوده نمى کند، و اگر خداى نخواسته وارد شد، هر چه زودتر در صدد اصلاح بر مى آید و نمى گذارد ریشه کند و اگر خداى نخواسته ریشه کرد، با هر زحمت و مشقّتى است ، ریشه او را مى کند که مبادا به ثمره ی برزخى و آخرتى برسد، و میوه ی آن را بار دهد که اگر با آن خلق فاسد را از این عالم که نشئه ی هیولانى و تغیّرات مادّى است ، منتقل شد، قلع آن از دست خود او خارج مى شود و تا (در) آخرت یا برزخ یک خلق از اخلاق نفسانى بخواهد تبدیل شود، هیهات است .
در حدیث است از رسول اکرم صلّى الله علیه و آله که هر یک از اهل بهشت و جهنّم مخلّدند در آن به واسطه ی نیّات خود. نیّات فاسده که زاییده ی اخلاق رذیله است ، ممکن نیست زائل شود مگر آن (که) منشاء آن زائل گردد.
در آن عالم ملکات به قدرى با شدّت و قوّت ظهور مى کند که زوال آن یا ممکن نیست - آن وقت مخلّد است در جهنّم - و اگر با فشارها و سختى ها و آتش ها زائل شود، پس از قرن هاى ربوبى ، شاید زائل شود.
پس اى عاقل ! چیزى را (که ) با یک ماه یا یک سال زحمت جزئى دنیایى با اختیار خود ممکن است اصلاح کرد، و گرفتارى هاى دنیا و آخرت را به آخر رساند، نگذار بماند و تو را هلاک کند ( امام خمینی رحمه الله ، چهل حدیث ، ص ۹۴ و ۹۵ ) .

برگرفته از پایگاه : پاسخگو
برخی از عبارات و کلمات این نوشتار با ادبیات ساده و روان تری نوشته شده است و با متن اصلی اندکی تفاوت دارد .

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.