اقامه نماز- حکومت اسلامی و اقامه نماز- مسئولان و اقامه نماز ۱۳۹۸/۱۲/۰۷ - ۲۱۲ بازدید

سوره الحج آیه ۴۱
الَّذِینَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَ آتَوُا الزَّکَاةَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِۗ وَ لِلَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُور
باسلام . ۱- فرق یقیمون و اقامواالصلوه چیست ؟ ۲- حکومت دینی جمهوری اسلامی نسبت به رژیم گذشته یا دولت های سکولار برای اقامه نماز چه کرده است تا مصداق اقامو الصلوه باشد ؟۳- مدیران جمهوری اسلامی ای که مثل وزیر و استاندار در دفترشان نماز می خواند ونماز جماعت اداره نمی آیند مصداق ضد اقامه نماز و بی اهمیتی به نماز نیست ؟

۱.خداوند متعال در قرآن کریم و مورد ویژگی مؤمنان و متقیان تعبیر« یقیمون الصلوه» را به کار برده است نه « یقرؤن الصلوه» در آیه شریفه ای که اشاره نموده اید نیز یکی از وظایف کسانی که دارای امکان و قدرت در روی زمین هستند. اقامه نماز بر شمرده شده است نه خواندن نماز. تفاوت اقامه نماز و خواندن نماز این است که خواندن نماز، تنها ناظر به خواندن نماز است ، اما اقامه نماز به معنای به پاداشتن نماز است نه صرف خواندن نماز و به پا داشتن و اقامه نماز یعنی تحقق اهداف نماز در زندگی فردی و اجتماعی، یکی از اهداف نماز، یاد خداست« اقم الصلوه لذکری» (سوره طه، آیه۱۴) اقامه نماز به معنای تلاش برای گسترداندن یاد خدا در همه آنات و احوال زندگی است. از دیگر اهداف نماز، زدودن گناهان و زشتیها از انسان است« ان الصلوه تنهی عن الفحشاء و المنکر»(سوره عنکبوت، آیه ۴۵) اقامه نماز یعنی تحقق این هدف در زندگی و دوری از گناه و زشتیها.
تفاوت «یقیمون» با «اقامه» نیز این است که یکی از معانی صیغه مضارع در ادبیات عرب، استمرار و مداومت است . یقیمون به معنای استمرار در اقامه نماز است اما اقامه نماز دلالت بر استمرار ندارد .
۲. شکل گیری نظام جمهوری موجب شد تا گرایش به ارزش ها و معارف دینی از جمله نماز در جامعه افزایش پیدا نماید و اقدامات خوبی در ترویج نماز انجام شود و نه تنها نماز، که اصل دین که در مهجوریت و مظلومیت قرار داشت و مورد بی توجهی بود و افیون توده ها تلقی می شد، به محور و جایگاه اصلی زندگی بر گردد و نظام جمهوری اسلامی موجب احیای حاکمیت دین در عصر یکه تازی سکولاریسم بود و با موجودیت و حیات چهل ساله خویش موجودیت نظام مادی و ضد دینی غرب را به چالش کشیده است هر چند در زمینه تحقق ارزشهای اسلامی با ضعف ها و کاستیها و کوتاهیهایی ربرو هستیم .بدون تردید شکل گیری انقلاب اسلامی دگرگونی و تغییر در ارزش های حاکم بر جامعه را به دنبال داشت و مردم به دنبال بی اعتنایی بلکه مبارزه رژیم ستمشاهی با دین و آموزه های اسلامی با هدف و شعار اسلام خواهی به مقابله با رژیم گذشته پرداخته و زمینه بر پایی نظام جمهوری اسلامی را فراهم نمودندو در این راستا نظام جمهوری اسلامی تلاش نموده است تا زمینه ترویج و تبلیغ فرهنگ اسلامی در جامعه فراهم نماید و با مفاسد در بخش های مختلف برخورد کند . برای ارزیابی اینکه آیا نظام جمهوری اسلامی توانسته است در مسیر اقامه نماز گام برداشته و به طور کلی موجب دینداری مردم شود یانه ؟ لازم است به دو موضوع توجه شود.یکی اقدامات نظام جمهوری اسلامی در جهت تقویت روحیه دینداری مردم محور و دیگری موانع و آسیب های فراروی آن
« اقدامات نظام جمهوری اسلامی در تقویت روحیه دینداری مردم »
مقایسه دینداری مردم پیش از انقلاب و پس از انقلاب گویای نقش انقلاب اسلامی در ترویج ارزش ها و مقابله با ضد ارزشها می باشد هر چند این تأثیر در همه برهه های تاریخ انقلاب اسلامی به یک میزان نبوده و با شدت و ضعف هایی همراه بوده است . انقلاب اسلامی با تأثیرات شگرف خویش توانست جامعه ایرانی که پیش از انقلاب توسط رژیم گذشته به سمت فساد و قهقرا سوق داده شده بود را بار دیگر زنده کند و وجدان و فطرت خفته آنان را بیدار نماید و از جوانانی که رژیم ستمشاهی در به فساد کشاندن آنها تلاش بسیاری نموده بود , جوانانی بسازد و تربیت کند که در دوران جنگ تحمیلی و پس از آن در عرصه های مختلف برای کشور جان خویش را فدا نموده و برای نظام افتخار آفرینی کنند . به عنوان نمونه در بررسی آماری که در زمینه تحول ارزش ها در جامعه ایران پس از انقلاب اسلامی صورت گرفته است .( ر.ک: ذو علم , انقلاب وو ارزشها , تهران, پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی , ۱۳۷۹, ص ۱۲۵- ۲۱۰)
نتیجه ای که از پرسش از تعدادی از پاسخ دهندگان در خصوص سیر تحول ارزش های خاص دینی و عبادی در چهار شاخص فرعی ؛ توجه به نماز و عبادت , شرکت در مساجد و حسینیه ها و مراسم مذهبی , توجه به خدا و پیامبر اکرم و ائمه اطهار (علیهم السلام ) و گرایش به قرآن و معارف اسلامی به دست آمده است این است که از تعداد ۲۲۵ نفر پاسخ دهنده به این پرسش ( شاخص فرعی اول ) , تنها ۵۶ نفر توجه به عبادت و نماز را در دوران قبل از انقلاب زیاد و بسیار زیاد ارزیابی کرده اند , حال آنکه تعداد ۲۰۵ نفر برای سال های اول پس از انقلاب و تعداد ۱۴۴ نفر برای حال حاضر , توجه به نماز و عبادت را در سطح جامعه زیاد و بسیار زیاد دانسته اند که نشان دهنده این امر است که مقایسه وضع کنونی جامعه با قبل از انقلاب , تحول مثبت و چشمگیری را نشان می دهد اگر چه در مقایسه با سال های اول پس از انقلاب , نمایانگر افول نسبی است . و در زمینه وضعیت شرکت در مساجد , حسینه ها و مراسم مذهبی نیز کمتر از ۲۰ درصد از پاسخ دهندگان شرکت مردم در مراکز و مراسم مذهبی را در سال های قبل از انقلاب , زیاد و بسیار زیاد ارزیابی کرده اند , در حالی که بیش از ۹۰ درصد در مورد سال های اول پس از انقلاب و حدود ۵۵ درصد در مورد وضع کنونی همین ارزیابی را داشته اند . در مورد توجه به خدا و پیامبر و ائمه اطهار علیهم السلام نیز از بین ۲۲۸ پاسخ دهنده , حدود ۹۵ درصد میزان توجه به خدا و معصومین علیهم السلام را در سال های اول پس از پیروزی انقلاب اسلامی زیاد و بسیار زیاد دانسته اند و نزدیک ۷۰ درصد وضعیت کنونی را چنین ارزیابی نموده اند و کمتر از ۲۷ درصد وضعیت قبل از انقلاب را این گونه دانسته اند و بالاخره در زمینه شاخص چهارم ( گرایش به قرآن و معارف اسلامی ) تنها ۳۱ نفر از ۲۳۲ نفر پاسخ دهنده , گرایش به قرآن و معارف اسلامی در سال های قبل از انقلاب , زیاد و بسیار زیاد دانسته اند در حالی که ۲۱۰ نفر از پاسخ دهندگان , وضع سال های اول پس از انقلاب را و ۱۵۷ نفر از آنان , وضع حال حاضر را در همین سطح ارزیابی کرده اند . در مجموع شاخص های فرعی مورد بررسی در خصوص سیر تحول ارزش های دینی و عبادی نشان می دهد که به طور کلی ارزش های خاص دینی و عبادی در جامعه ما پس از انقلاب اسلامی دستخوش تحول مثبت و مشهودی شده وفضای فراهم آمده پس از پیروزی انقلاب اسلامی , گرایش به این شاخص ارزشی را تقویت و تشدید کرده به طوری که تا حال حاضر هم روند مثبت تا حدود زیادی حفظ شده هر چند نسبت به سال های اول پس از انقلاب اسلامی , نشانگر افول نسبی است ( همان , ص ۱۵۹-۱۶۳)
نکته ای که باید در ارزیابی تحول ارزش های دینی بدان توجه داشته باشیم این است که سطح انتظارات و توقعات مردم نسبت به رعایت ارزش ها و دینداری نسبت به پیش از انقلاب بسیار بالاتر رفته و همین « افزایش گرایش جامعه به سمت ارزش های والای اسلامی _ حداقل در سطح انتظارات و توقعات – که خود یکی از برترین و ارزنده ترین آثار فرهنگی انقلاب اسلامی است , موجب شده که به طور ناخود آگاه شاخص ها و ملاک های اندازه گیری فضایل و ارزش های جامعه ما برای همه _ البته با تفاوت در سطح و عمق _ نسبت به شاخص های قبل از انقلاب , حساستر و ریزترشده باشد و خود به خود و ناخود آگاه , اندک ناهنجاری ارزشی جامعه در وضع فعلی , بسیار برجسته تر از مورد مشابه یا بزرگ تر از دوران قبل از انقلاب به چشم آید و مورد نقادی قرار گیرد .»( همان , ص ۲۰۹)
بنابر این , در مجموع روند و حرکت کلی نظام جمهوری اسلامی با توجه به قرار گرفتن ولی فقیه در رأس نظام که وظیفه حفظ جهت گیری کلی نظام و مهندسی نظام را برعهده دارد به سمت تحقق اهداف اسلامی و بر پایی احکام و ارزش های اسلامی می باشد، هر چند تا رسیدن به نقطه آرمانی و تحقق نظام اسلامی کامل فاصله زیادی وجود دارد و همانگونه که امام راحل در وصیت نامه الهی سیاسی خودشان خاطر نشان نمودند « اینجانب هیچگاه نگفته و نمی گویم که امروز در این جمهوری به اسلام بزرگ با همه ابعادش عمل می شود و اشخاصی از روی جهالت و عقده وبی انضباطی بر خلاف مقررات اسلام عمل نمی کنند لکن عرض می کنم که قوه مقننه و قضائیه و اجرائیه با زحمات جان فرسا کوشش در اسلامی کردن این کشور می کنند و ملت ده ها میلیونی نیز طرفدار و مدد کار آنان هستند .»( امام خمینی , وصیت نامه الهی – سیاسی , قم, دفتر تبلیغات اسلامی , ۱۳۸۰, ص ۲۲)
و مقام معظم رهبری نیز در این باره فرمودند « ما هنوز تا یک جامعه کاملاً اسلامی که نیکبختی دنیا و آخرت مردم را به طور کامل تأمین کند و تباهی و کجروی وظلم و انحطاط را ریشه کن سازد فاصله زیادی داریم , این فاصله باید با همت مردم و تلاش مسئولان طی شود .»( حدیث ولایت , ج۴, ص ۲۵۲-۲۵۳)
نظام جمهوری اسلامی کوشش نموده تا با فراهم نمودن فضای مناسب جهت گرایش به ارزش ها و دینداری با ترویج و تبلیغ معارف اسلامی از راههای مختلف و با شیوه های گوناگون از جمله رسانه ملی و آموزش و پرورش و آموزش عالی و در کنار آن فعالیت مساجد و پایگاهها و کانون های فرهنگی و حضور روحانیت در سراسر کشور به منظور تبلیغ فرهنگ اسلامی و برنامه هایی همچون راهیان نور و اردوهای جهادی و... زمینه تقویت باورهای دینی را در میان مردم به ویژه نسل جوان فراهم نماید و حضور پرشور مردم به ویژه جوانان در مراسمات مذهبی , هیئت های مذهبی , عزاداری ها و مراسم اعتکاف و احیاء شبهای قدر و ... بیانگر روحیه دینداری و دین گرایی جوانان و تأثیرات نظام جمهوری اسلامی در این بخش است هر چند در جامعه شاهد ریزش هایی در زمینه مسائل دینی و فرهنگی هستیم که عوامل مختلفی موجب آن شده است که بدان اشاره خواهیم کرد اما در کنار این ریزش ها, رویش های قابل توجهی را نیز دراین عرصه به ویژه در میان جوانان شاهد هستیم که قابل مقایسه با قبل از انقلاب اسلامی نیست .
«موانع و آسیب های فرا روی تقویت روحیه دینداری مردم »
در ارزیابی عملکرد نظام جمهوری اسلامی در مورد تقویت دینداری در میان مردم تنها نمی توان به این محور اکتفا نمود بلکه در کنار توجه به اقدامات و عملکرد نظام در این خصوص باید به موانع وآسیب های فرا روی این راه نیز توجه نمود و در مجموع نسبت به میزان تأثیر نظام در دینداری مردم اظهار نظر نمود .
موانع و آسیب های مختلفی در دینداری مردم به ویژه نسل جوان وجود دارد که می توان به این موارد به صورت فهرست وار اشاره نمود؛
۱. کم توجهی و کوتاهی برخی خانواده ها نسبت به تربیت دینی فرزندان خود و آشنا نمودن آنان با فرهنگ اسلامی و کمرنگ شدن ارزش ها و معیارهای دینی در میان برخی خانوادها
۲. دنیا گرایی و گرایش به مادیات , هواپرستی و ضعف ایمان در میان برخی افراد
۳. مشکلات و نارسایی های اقتصادی در کشور و در کنار آن کم توجهی به مسائل فرهنگی و تربیت دینی از سوی برخی مسئولین در برخی برهه ها و در گیری های حزبی و جناحی و غافل شدن از مسائل فرهنگی و فقدان دغدغه دینی و فرهنگ دینی در میان برخی از آنان
۴. فقدان برنامه جامع و مدون فرهنگی و دینی و نگاه جامع به تربیت دینی به منظور تقویت باورها و ارزشهای دینی و فرهنگی و ارائه راهکارهای عملی
۵. تهاجم فرهنگی غرب و جنگ نرم و تلاش دشمنان برای ضربه زدن به فرهنگ و باورهای دینی مردم به ویژه جوانان و ترویج فرهنگ ابتذال و مادی گرایی با بهره گیری از وسائل مختلف همچون ماهواره ها, اینترنت , رسانه ها و...
البته با وجود تمامی این موانع و آسیب های پیش رو و علی رغم تلاش های دشمنان اسلام و انقلاب که از فرهنگ دینی نظام اسلامی ضربه خورده و بنیان های خویش را در معرض خطر دیده و برای مقابله با نظام اسلامی از هر ابزاری کمک گرفته اند وحجم گسترده ای از تهاجمات را بر علیه انقلاب اسلامی براه انداخته اند و با وجود تمامی کمبودها و نارسایی ها در حوزه ترویج و تبلیغ معارف دینی و تعمیق فرهنگ دینی , نمی توان نقش و تلاش نظام جمهوری اسلامی در حوزه دین داری و تقویت و تعمیق آن را نادیده گرفت و با تمرکز و بزرگ نمایی ریزش های در این زمینه , رویش های به دست آمده را از نظر دور داشت هر چند رسیدن به نقطه مطلوب و برطرف نمودن کاستی ها و نارسایی ها در این زمینه, نیازمند برنامه ریزی جامع و دقیق و عزم و اراده جدی مسئولان نظام و همراهی مردم است که دور از دسترس نیست .
۳. بی تردید یکی از وظایف مسئولان و مدیران حکومت اسلامی بر اساس آیه شریفه، اقامه نماز است و کارگزاران حکومت اسلامی باید خودشان عامل به این دستور الهی باشند و در مجموعه هایی که در اختیار دارند، زمینه اقامه نماز را فراهم نمایند که یکی از مصادیق آن برپایی نماز جماعت و اهمیت به آن است، گرچه برپایی نماز جماعت و توجه به آن در جای خود لازم است و الگویی برای مردم و عامل ترویج نماز است، اما آنچه مهمتر از صرف برپایی نماز جماعت است، حرکت و گام برداشتن در مسیر اهداف و ارزش های اسلامی و انقلابی و برپایی اهداف نماز در جامعه است تا جامعه به ارزش های دینی و به ویژه نماز گرایش و تمایل بیشتری پیدا نماید. اگر مدیری در حکومت اسلامی به نماز جماعت و برگزاری آن توجه داشته باشد، اما نسبت به انجام مسئولیت خویش و کارهای مردم کوتاهی و قصور داشته باشد، چنین فردی نماز جماعت خوانده، اما نماز جماعت را اقامه نکرده است .

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.