نسخه آزمایشی

انتظار فرج ۱۳۹۶/۹/۲۳ - ۷۱۵ بازدید

انتظار فرج

فرج مردم جهان در چیست و چرا انتظار فرج فضیلت و ارزش
بیشترى دارد؟

در روایات شیعه، عبارت و اصطلاح
بسیار لطیف و مناسبى براى انتظار در نظر گرفته شده و آن «انتظار فرج» است. فرج، به
معناى نصرت و پیروزى و گشایش گره&#۸۲۰۲;هاى زندگى از جانب خداوند است. مقصود از انتظار
فرج، انتظار دگرگونى مثبت و گسترده در زندگى بشر و زدوده شدن ناکامى&#۸۲۰۲;ها و نابسامانى&#۸۲۰۲;ها
از چهره غمزده جامعه انسانى است و پیروزى حکومت عدالت گستر و معنویت گراى مهدوى بر
دولت&#۸۲۰۲;هاى شرک و کفر و ستم است.
در روایات، توصیه&#۸۲۰۲;هاى فراوانى در مورد انتظار فرج و ارزش، و فضیلت&#۸۲۰۲;هاى بى&#۸۲۰۲;شمار آن
شده است.
پیامبر اکرم (صلی&#۸۲۰۲;الله&#۸۲۰۲;علیه&#۸۲۰۲;وآله)&#۸۲۰۲;&#۸۲۰۲;وسلم آن را برترین اعمال و عبادات مى&#۸۲۰۲;داند: «افضلُ
اعمال امّتى انتظار الفرج من اللّه عزّوجل»[۱] ؛ «انتظار
فرج [و گشایش] از جانب خداى بلند مرتبه، برترین عمل امت من است» و نیز مى&#۸۲۰۲;فرماید: «افضل
العبادة انتظار الفرج»[۲] ؛ «با  فضیلت&#۸۲۰۲;ترین عبادات،
انتظار فرج است».
حضرت على (علیه&#۸۲۰۲;السلام)&#۸۲۰۲; نیز آن را محبوب&#۸۲۰۲;ترین اعمال در نزد خداوند و منتظر فرج را،
همانند شهید راه حقّ مى&#۸۲۰۲;داند: «انتظروا الفرج و لاتیأسوا من روح الله فاِنّ احبَّ
الاعمالِ الى اللّه عزّوجلّ انتظارُ الفرجَ الآخِذُ باَمرنا مَعَنا غدا فى حظیرة
القدس و المنتظر للفرج کمُتشَحّط بدمه فى سبیلِ اللّه»[۳]
؛ «منتظر فرج باشید و از رحمت خدا مأیوس نشوید که محبوب&#۸۲۰۲;ترین اعمال نزد خداوند - عزّ
و جل - انتظار فرج است. کسى که پذیراى امر ما باشد، فردا(ها)
در «حظیرة القدس» با ما است و کسى که منتظر فرج باشد، مانند کسى است که در
راه خدا، به خون خود آغشته گشته است».
امام جواد (علیه&#۸۲۰۲;السلام)&#۸۲۰۲; آن را با فضیلت&#۸۲۰۲;ترین و راه گشاترین امور مى&#۸۲۰۲;داند: «اَفضَلُ
اعمالِ شیعتنا انتظارُ الفَرَج مَن عَرَف هذ الامرَ فقد فُرِّج عَنه بانتظاره»[۴]
؛ «برترین عمل شیعیان ما انتظار فرج است. هر کس این امر را بداند و آن را بشناسد،
با همین انتظار در کارش گشایش و فرج مى&#۸۲۰۲;شود».
امام هادى (علیه&#۸۲۰۲;السلام)&#۸۲۰۲; به روشنى معناى فرج را - که همان انتظار ظهور مهدى موعود
است - توضیح مى&#۸۲۰۲;دهد.
على بن مهزیار مى&#۸۲۰۲;گوید: نامه&#۸۲۰۲;اى به امام هادى (علیه&#۸۲۰۲;السلام)&#۸۲۰۲; نوشتم و از ایشان
درباره «فرج» پرسیدم ؛ حضرت فرمود: «اذا غابَ صاحبُکم عن دارالظّالمین فتوقّعوا
الفرج»[۵] ؛ «هر گاه امام شما از بین ظالمان و ستمگران
مخفى شد، چشم به راه فرج باشید».
امام صادق (علیه&#۸۲۰۲;السلام)&#۸۲۰۲; نیز حالات شیعیان در دوران غیبت و انتظار گشایش و فرج را
چنین بازگو مى&#۸۲۰۲;فرماید: «نزدیک&#۸۲۰۲;ترین جایى که خداى متعال به بندگانش هست و نیز
بیشترین زمانى که از ایشان راضى است، وقتى است که حجّت الهى را از دست بدهند و او
بر ایشان ظاهر نشود و جایش را ندانند ؛ در عین حال یقین دارند که آن حجّت باقى است
و باطل نشده است. پس در آن هنگام، هر صبح و شام، منتظر فرج باشید...»[۶].
برآیند این روایات آن است که عموم مردم جهان - به خصوص شیعیان - باید منتظر ظهور و
قیام مهدى موعود باشند که از سراپرده غیبت بیرون آید.
انتظار فرج، در واقع نوعى آمادگى و استقبال از نیکى&#۸۲۰۲;ها است. آمادگى براى تلاش و
حرکتى مداوم و کوششى خستگى&#۸۲۰۲;ناپذیر همراه با تهذیب نفس، پاک&#۸۲۰۲;زیستن، حقّ&#۸۲۰۲;خواهى و دور
ماندن از زشتى&#۸۲۰۲;ها و آلودگى&#۸۲۰۲;ها... به همین جهت وقتى ابوبصیر از امام صادق (علیه&#۸۲۰۲;السلام)&#۸۲۰۲;
پرسید که: فرج کى خواهد بود؟ آن حضرت فرمود: «یا ابابصیر و انت ممّن یرید الدّنیا؟
مَن عرف هذاالامر، فقد فرج عنه لانتظاره»[۷] ؛ «اى
ابوبصیر! تو هم از کسانى هستى که دنیا را طلب مى&#۸۲۰۲;کنند؟ آن کس که قیام امام را
بشناسد، براى او به جهت انتظارش فرج شده است».
بر این اساس، انتظار فرج، فراتر از انتظار معمولى است ؛ یعنى انتظارى همراه با
آگاهى، بصیرت، درایت، معنویت، آمادگى، حق&#۸۲۰۲;گرایى، عدل&#۸۲۰۲;خواهى و... به عبارت روشن&#۸۲۰۲;تر،
انتظار فرج، شناخت حق و شناختن رهبر و امام حقّ و انتظار یارى رساندن به او است.
چنین شخصى در غیبت امام، چنان رفتار مى&#۸۲۰۲;کند که گویا در زمان ظهور و حضور او زندگى
مى&#۸۲۰۲;کند. به همین جهت شیعه تمامى دشوارى&#۸۲۰۲;ها و کاستى&#۸۲۰۲;ها را پشت سر نهاده و از خطر
انقراض و زوال به دور مانده است. این نوع انتظار است که داراى فضیلت و ارزش بى&#۸۲۰۲;شمارى
است.
امام سجّاد (علیه&#۸۲۰۲;السلام)&#۸۲۰۲; مى&#۸۲۰۲;فرمود: «انتظار الفرج من اعظم الفرج»[۸]
؛ «انتظار فرج، خود از بزرگ&#۸۲۰۲;ترین گشایش&#۸۲۰۲;ها است».
امام کاظم (علیه&#۸۲۰۲;السلام)&#۸۲۰۲; هم فرمود: «انتظار الفرج من الفرج»[۹]
؛ «انتظار فرج، نشانه فرج و گشایش است».
به صراحت مى&#۸۲۰۲;توان گفت: از مهم&#۸۲۰۲;ترین رازهاى نهفته بقاى تشیّع همین روح انتظارى است
که کالبد شیعه را آکنده ساخته و پیوسته او را به تلاش، کوشش، جنبش و جوشش وا مى&#۸۲۰۲;دارد.
«انتظار»، ظرفیت و توانایى فراوانى براى تحقّق جامعه آرمانى اسلام ایجاد مى&#۸۲۰۲;کند و
رفتارها و برنامه&#۸۲۰۲;ها را بدان سمت سوق مى&#۸۲۰۲;دهد. این والاترین عبادت و بهترین عمل است
؛ چنان که امام على (علیه&#۸۲۰۲;السلام)&#۸۲۰۲; فرمود: «افضلُ عبادة المؤمن انتظار فَرج الله»[۱۰]
؛ «بهترین عبادت مؤمن، انتظار کشیدن فرج خداوند است». به طور خلاصه مؤلّفه&#۸۲۰۲;هاى زیر
را مى&#۸۲۰۲;توان از «انتظار فرج» برداشت کرد:
۱. تلاش و کوشش براى پیشرفت و ترقّى ؛
۲. اصلاح&#۸۲۰۲;طلبى و امید به زندگى بهتر (گشایش در امور) ؛
۳. نفى وضع موجود (ظلم و بى&#۸۲۰۲;عدالتى، فساد و تباهى) ؛
۴. طرد و عدم پذیرش حکومت&#۸۲۰۲;هاى سیاسى (نامشروع دانستن آنها) ؛
۵. قیام و انقلاب و نهضت مداوم و فعّال ؛
۶. ضرورت تشکیل حکومت&#۸۲۰۲;هاى دینى و مشروع ؛
۷. عدم انقیاد و سازش در برابر جبّاران و مفسدان و...[۱۱].



پی نوشت ها
[۱]. بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۱۲۸.
[۲]. معجم احادیث الامام المهدى، ج ۱، ص ۲۶۸.
[۳]. بحارالانوار، ج ۵۳، ص ۱۲۳.
[۴]. بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۱۱۰.
[۵]. کمال الدین، ج ۲، ص ۳۸۰، ح ۲.
[۶]. همان، ص ۳۳۷، ح ۱۰.
[۷]. کافى، ج ۱، ص ۳۷۱.
[۸]. بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۱۲۲، ح ۴.
[۹]. الغیبة طوسى، ص ۴۵۹.
[۱۰]. بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۱۴۶.
[۱۱]. براى مطالعه بیشتر ر.ک: نگارنده، مقاله انقلاب
و انتظار، فصلنامه انتظار، ش ۲، ص ۱۳۰.

 

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.