انسان و مقام عصمت ۱۳۹۸/۱/۱۷ - ۷۸ بازدید

عده ای می گویند حضرت زهرا(س) و امامان (ع) و پیامبران نمی توانند به عنوان الگو برای ما معرفی شوند چون ان ها معصوم بودند و طبیعی است که گناه نکرده اند پس ما که عصمت نداریم احتمال انحراف هست.(لطفا پاسخ با استفاده و ذکر منابع موصق باشد)(ممنون)
عصمت بر دو گونه است ؛ عصمت خاصّ حجج الهی که عصمتی مطلق و موهبتی بوده ، شرط نبوّت یا امامت آنهاست ؛ و عصمت عامّ که اختصاص به شخص خاصّی نداشته و صفتی اکتسابی است ؛ به این معنا که شخص می تواند از راه ترقّی وجودی به جایی برسد که انجام گناه برای او ممتنع شود.توضیح : عصمت ملکه نفسانى است که انسان را از اینکه در خطاء واقع شود و مرتکب گناه گردد، باز مى دارد. بنابر این عصمت از طرفی مستند به اختیار آدمى است ، و در انسانهایى یافت مى شود که با حسن اختیار خود آن را کسب کنند و تمام انسانها مى توانند به آن برسند و از طرفی هم موهبتی است و خدای متعال به حکمت بالغه خویش این صفت را به کسانی عطا نموده تا بدون اشتباه و خطا, راهنمایان بشر به سوی سعادت باشند.بنابراین عصمت هم مقامی کسبى است و که انسان با اختیار خود آن را اکتساب مى کند و هم موهبتى است .توجه به این مطلب ضروری است که عظمت یک موجود به میزان کمال اوست ؛ چه آن کمال از راه اکتساب باشد و چه از جانب خدا داده شود. بلکه اساساً هر کمالی از جانب خدا داده می شود ، لکن برخی کمالات را دفعی می دهد و برخی را تدریجی و در پی اعمال ما. لذا اساساً هر اکتسابی نیز اعطایی و موهبتی است. امّا اگر گفته شود که عظمت و بزرگی هر موجودی فقط به کمالات اکتسابی اوست ، گوییم: آیا خداوند متعال که عظیم بالذّات می باشد ، کسب کمالات کرده؟ آیا حضرت جبرئیل علیه السلام که صاحب آن شأن و جلالت فوق تصوّر ماست ، کسب کمال نموده؟ آیا حضرت عیسی علیه السلام که در لحظه ی اوّل تولّدش اعلام نبوّت کرد ، کسب کمالات کرده بود؟ آن بزرگوار فرمود:« إِنِّی عَبْدُ اللَّهِ آتانِیَ الْکِتابَ وَ جَعَلَنی نَبِیًّا ـــــ من بنده ی خدایم؛ او کتاب(آسمانى) به من داده ؛ و مرا پیامبر قرار داده است»(مریم:۳۰)
کمال حقیقی عین عظمت و فضیلت است از هر راه که می خواهد حاصل شود. بی شکّ ، عالم ، برتر از جاهل است ، چه آن علم را کسب کرده باشد و چه از طریق وحی دریافت کند. کما اینکه صاحب علم لدنی نیز برتر از عالم به علوم کسبی است. چون علم لدنی ، علم مفهومی نیست ، بلکه عین وجود خود شخص می باشد. لذا در علم لدنی ، نادرستی راه ندارد ؛ در حالی که علم مفهومی ممکن است نادرست و خلاف واقع باشد ؛ که در این صورت ، جهل مرکّب خواهد بود نه علم.
لذا اینکه برخی خیال نموده اند هر کمالی که اکتسابی نیست ، ارزش نمی باشد و موجب فضیلت نمی شود ، پنداری است باطل و بی منطق. اگر چنین باشد ، در آن صورت نمی توان گفت عاقل بر دیوانه رجحان وجودی دارد ؛ یا انسان بر حیوان فضیلت دارد یا حیوان از گیاه و جماد برتر است. در حالی که عقل آدمی بداهتاً این برتری ها را ادراک می کند و برای این برتری های موهبتی ارزش قائل است و آن را مدح می کند.
لذا میتوان نتیجه گرفت مقام عصمت اختصاص به انبیاء و ائمه علیهم السلام ندارد و هر انسانی می تواند به عصمت دست یابد ؛ لذا از روایات اهل بیت علیهم السلام بر میآید که کسانی چون سلمان فارسی نیز دارای مقام عصمت بوده اند ؛ کما اینکه در مورد برخی از علمای شیعه نیز ادّعای عصمت شده است.
مطلب دوم :
امامان علیهم السلام همانگونه که از گناه و معصیت معصوم بوده اند از هرگونه خطا و اشتباه و فراموشی نیز معصوم هستند.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.