انگیزه رفتار نیکو ۱۳۹۳/۰۵/۳۰ - ۱۹۷ بازدید

باسلام و عرض خسته نباشید
من که خود را سالم نگه میدارم (مثلا سیگار نمیکشم) تا خدا را بهتر بشناسم یا غیبت نمیکنم تا خود را تحقیر نکرده باشم یا نماز میخوانم تا در کارهایم مثلا نظم داشته باشم یا فکرم بهتر کار کند یا دروغ نمیگوییم و سعی میکنم حرف بیهوده نزنم و آهنگ گوش نمیدهم تا واقع بین باشم و در نتیجه آدم موفقی باشم،آیا میشود گفت که اینگونه کارها برای خدا است یا نه؟بیشتر توضیح دهید.با تشکر از زحمات گرانقدرتان

با سلام؛ از این که این مجموعه را امین خود قرار دادید سپاسگزاریم امیدواریم مطالب ما پاسخ مناسبی به حسن اعتماد شما باشد.
سالم نگه‌داشتن خود از گناهان، به نیت شناخت بهتر خداوند، نیتی شایسته است؛ اما اینکه شما می خواهید عملی نیکی انجام دهید تا تحقیر نشوید و یا نماز بخوانید تا در کارها نظم داشته باشید و... درست است که در صورت همت و استمرار در انجام عمل، به هدف خود می‌رسید اما اگر تنها هدف شما از انجام هر کاری، رسیدن به اهداف دنیایی باشد، خوب نیست؛ با این وجود از هدف اصلی خلقت خود باز خواهید ماند و به رشد و کمال معنوی نخواهید رسید.
دوست عزیز!
اگر این جهان خدایى دارد که ازلى و ابدى است و همه اعمال در نظر اوست و اوست که «یَعْلَمُ اَلسِّرَّ وَ أَخْفى یَعْلَمُ خائِنَةَ اَلْأَعْیُنِ وَ ما تُخْفِی اَلصُّدُورُ» سر، و مخفى تر از سر را مى داند؛ حرکت چشمها و آنچه را که قلبها پنهان کرده مى داند؛ چرا آدمى با او معامله نکند و سرمایه عمل را که بالاترین ارزش آورى انسان است، در نزد او ذخیره ننماید؟
چرا بنا را بر پایه اى استوار و خلل ناپذیر بنا نکنیم؟ چرا براى خداوند کار نکند و تنها او را طرف حساب خود قرار ندهد که در اینصورت به نتیجه‌هایی دنیایی نیز خواهد رسید (دقت کنید).
«تعریف اخلاص»:
اخلاص عبارت است از: خالص ساختن و قصد از غیرخدا و پرداختن نیت از ماسوى اللّه ، (معراج السعاده، ملا احمد نراقى، بحث اخلاص).
امام صادق (علیه السلام) مى فرمایند: «لابد للعبد من خالص النیه فى کل حرکه و سکون اذ لو لم یکن بهذا المعنى یکون غافلاً والغافلون قد وصفهم الله تعالى بقوله: ان هم الا کالانعام بل هم اضلّ و قال: اولئک هم الغافلون...؛ براى بنده (خدا) در هر حرکت و سکونى از خالص ساختن نیت (براى خدا) چاره و گریزى نیست زیرا اگر چنین نباشد غافل است و غافلان را خداوند تعالى اینگونه توصیف فرموده: اینان مانند چهارپایان بلکه گمراه تر هستند و نیز فرموده: اینان همان کسانى هستند که غافلند»، (میزان الحکمه، محمد محمدى رى شهرى، ج ۳، روایت ۴۷۴۸).
«مراحل اخلاص»:
۱- اخلاص در نیت:
اخلاص در این مرحله، به معنی خالص نمودن نیت از هرگونه شائبه شرک و ریا و اهداف غیر الهی است. انسان در زندگی خود سر دو راهی انتخاب بسر می برد؛ راهی به سوی معنویت، باطن هستی، خدای متعال و جهت تجردی عالم و راهی به سوی مادیت، دنیا، ظاهر هستی و جهت مادی حیات.
در روایتى از پیامبر (صلی الله علیه و اله) خطاب به ابوذر آمده است: و ما بلغ عبد حقیقةالاخلاص حتى لایحب ان یحمد على شى ء من عمل للَّه. بنده هرگز به حقیقت اخلاص نمى رسد، جز آن که دوست نداشته باشد او را بر عمل خدایى بستایند. بحارالانوار، ج ۸۲، ص ۲۰۴ و ج ۵۱، باب ۱۱۶
اولیاء الهی نه تنها نیت خویش را از انگیزه های دنیوی و مادی تخلیه می نمودند، بلکه حتی انگیزه عبادت خود را از ترس از جهنم و طمع بهشت نیز خالص می ساختند. آنها تنها و تنها خدای را از روی محبت و به این دلیل که شایسته عبادت است، عبادت می نمودند و این در حقیقت اوج اخلاص است.
۲- اخلاص در عمل:
اخلاص در عمل به معنی خالص شدن اعمال از گناهان و رسیدن انسان به ملکه تقوی و ورع است و مراتبى دارد:
مرتبه اول ترک محرمات و انجام واجبات است.
مرتبه دوم ترک مکروهات و انجام مستحبات به ویژه اهتمام به نماز شب است.
مرتبه سوم ترک آنچه موجب اشتغال قلب به غیر خداى مى شود مانند بسیارى از مباحات، و همواره در جست و جوى خدا بودن و التزام به آنچه که باعث تقرّب درگاه الهى است.
بهترین راه شروع براى ورزیدگى در اخلاص، نماز است که کون جامع و عبادت تام است و اگر بتوان در آن اخلاص داشت و همواره آن را قربة الى اللَّه به جاى آورد، این خود آمادگى و تمرین مى شود که انسان در تمام شؤونات زندگى، اخلاص را رعایت کند.
اگر کسى این مراحل را به طور جدى پشت سر گذاشت، یک قدم به پیش برداشته و آن تسلیم نمودن اقالیم سبعه تن، تحت فرمان الهى است.
۳- تصفیه دل:
یکی از مراحل مهم اخلاص هم بیرون راندن تمام رذایل نفسانى، حب دنیا، لذت ها و آرزوهای دنیوی، از نهان خانه دل است. آن کس که بتواند شیطان و نفس اماره را از خانه دل بیرون افکند، آن گاه خواهد دید که خداى سبحان- که صاحبخانه است- فضاى دل او را چگونه پر خواهد نموده . در حدیث قدسى آمده است که: قلب المؤمن عرش الرحمان عرش خدای رحمان نشیمن گاه خدای سبحان است.
«راههای کسب اخلاص»:
کسب اخلاص در نیت و عمل، از دشوارترین گردنه های راه ایمان است. کوتاهترین راه عقلى براى رسیدن به اخلاص، تقویت توحید در دل خود مى باشد. منظور از توحید در این مقام، توحید افعالى مى باشد یعنى، انسان باور کند که فاعل و مؤثرى در عالم جز خداوند نیست؛ «لا مؤثر فى الوجود الا اللَّه».
اگر براى ما روشن شود که هیچ کس به غیر از خدا منشأ اثرى نیست و بفهمیم که رزق، عطا، منع، غنا، فقر، مرض، سلامتى، ذلت، عزت، زندگى، مردن و... همه در دست خداوند است و هر آنچه در جهان هست مقهور امر حاکم بى شریک مى باشد، دیگر کار کردن برای رسیدن به اهداف مادی برایمان لذتى نخواهد داشت.
انسان عاقل رغبت به کارى که براى نفع اندکی دارد پیدا نمى کند و به امرى که وی را از رسیدن به منافع ابدی باز می‌دارد بى میل مى شود.
براى رسیدن به اخلاص و درک توحید افعالى، راه هاى زیر توصیه مى شود:
الف) مطالعه و تفکر راجع به یگانگى مطلق خداوند.
ب) تلقین این مطلب که مؤثرى در جهان غیر از خداوند نیست و مبدء و مرجع اوست و همه فقیر درگاه اویند و او غنى بالذات است. یا أَیُّهَا اَلنَّاسُ أَنْتُمُ اَلْفُقَراءُ إِلَى اَللَّهِ وَ اَللَّهُ هُوَ اَلْغَنِیُ
ج) تفویض و توکل به خداوند در کارها و تمرین در جهت تقویت آن.
ه) توجه به بی اعتباری و آفات امور دنیوی از قبیل مال و جاه و بیرون نمودن محبت دنیا و متعلقات آن از دل.
و) مبارزه با حبّ نفس (زیرا ما خود را دوست داریم و همیشه مى خواهیم خواسته هایمان برآورده شود).
براى آگاهى بیشتر ر. ک:
۱- آسمان معرفت حسن زاده آملى
۲- نشان از بى نشان هامقدادى
۳- فضیلت هاى فراموش شده تربتى
۴- مجموعه دیدار با ابرار
۵- اربعین حدیث (حدیث ۲) امام خمینى (ره)
۶- نقطه هاى آغاز در اخلاق عملى آقاى کنى، ص ۴۲۷ و ۴۲۶
۷- «عجب و ریا» سید احمد فهرى.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.