انگیزه عبادت-انواع عبادت ۱۳۸۷/۰۸/۰۱ - ۱۸۵۸ بازدید

ببخشید یک نفر به من گفته شما از ترس خدا نماز می خوانید وگرنه نماز نمی خواندید، لطفا جواب بدهید.

تتجافی جنوبهم عن المضاجع یدعون ربهم خوفا و طمعا و مما رزقناهم ینفقون (1) از بستر خواب پهلو تهی می کنند , پروردگارشان را با بیم و امید می خوانند و از آنچه روزیشان کرده ایم انفاق می کنند .
ترسیدن از خداوند و انجام اعمال صالحه , از جمله خواندن نماز , از نشانه های مؤمن است .
امام علی (ع) می فرماید : الخوف جلباب العارفین (2) ترس (از خدا ) پیراهن خدا شناسان است .
و نیز فرمودند : آنگاه که خداوند مردم را گرد آورد آواز دهنده ای در میان آنان ندا دهد که : ای مردم , امروز نزدیکترین شما به خداوند کسی است که ( در دنیا ) بیش از همه خدا ترس بوده است . (3)
ای عزیز
ترسیدن از خداوند نقص نیست , بلکه نترسیدن از حضرت حق نقص است . البته خدای مهربان و حکیم و قادر , بجز زیبایی نیست ؛ در حقیقت ما باید از اعمال زشت خود بترسیم .
معنای دیگر ترس از خدا هیبتی است که از خالق بزرگ و آفریننده همه هستی , در دل مومن ایجاد می شود و نیز ترسی است که هر عبد ضعیفی نسبت به مولای قادر و بینا و شنوا در دلش راه می یابد .
عده ای نیز به خاطر ترس از جهنم و عذاب الهی نماز می خوانند ؛ که اینهم برای خود , درجه ای از ایمان محسوب می شود . البته مؤمن , نباید به این مرتبه از ایمان بسنده کند بلکه باید با سعی و تلاش به مراتب بالاتر راه یابد .
اینکه بنده ای بی نماز , بخاطر ترس از جهنم نماز بخواند , در ابتدای امر مورد تشویق مولی قرار می گیرد و از پاداش الهی بهره مند می گردد ؛ ولی ماندن در این مرتبه نقص محسوب می شود . 
مثلا اگر دانش آموزی که در ابتدا نمره تک می گرفته , با سعی و تلاش نمره 12 بگیرد , از طرف معلم تشویق شده و نمره قبولی را نیز کسب کرده است . اما ماندن در این رتبه برای شاگردی که جوان و پر استعداد است و زمینه های رشد علمی برای او فراهم می باشد , زشت بوده و مایه ی سرزنش است .
علامه جوادی آملی می فرماید : از جهنم ترسیدن هنر نیست , از ذات اقدس اله هراسناک بودن هنر است که این خوف , خوف عقل و حریم گرفتن است و از این جهت می گویند فلان شخص , محترم است یعنی باید در حضور او حریم گرفت و نباید به او نزدیک شد تا مبادا ادب ترک شود . درباره ذات اقدس اله باید حریم بگیریم ؛ چرا که او همواره و در همه حالات با ماست ..... حریم گیری و احترام خداوند , یک احترام و حریم گیری اعتقادی است , یعنی انسان باید در پیشگاه حق آنقدر کرنش کند که غیر او را نبیند و به غیر او تکیه نکند و به غیر او دل نبندد .... (4)
انسان به اندازه ای که خدا شناس است خدا ترس نیز می شود ؛ انما یخشی الله من عباده العلماء (5) از میان بندگان , فقط علما از او می ترسند .
وقتی شناخت و معرفت بیشتر شد , محبت نیز بیشتر می شود ؛ وقتی محبت شدت یافت , عشق را به همراه خواهد آورد . پس باید سعی کنیم با ترک معاصی و انجام فرامین الهی و استغاثه به درگاه الهی از او عبادتی عاشقانه را طلب کنیم .
امام صادق (ع) می فرمایند . عبادت کنندگان سه دسته اند : گروهی خدای عزوجل را از ترس , عبادت می کنند , که این عبادت بردگان است ؛ گروهی خدای تبارک و تعالی را به طمع ثواب عبادت می کنند , که این عبادت مزدوران است ؛ گروهی خدای عزوجل را از سر عشق و محبت به او عبادت می کنند , که این عبادت آزادگان است و این برترین عبادت است . (6)
عبادت احرار و آزادگان , نصیب کسی که بر اساس هوا و هوس عمل می کند و محبت دنیا را در دل دارد , نخواهد شد . پس برای رسیدن به این مقام باید هرآنچه غیر خدا است را از دل بیرون کرد تا صاحب حقیقی دل , که خداوند است , در آن جای گیرد تا عبادتی عاشقانه نصیب بنده گردد . 
پایان سخن را مزین به حدیث نبوی (ص) می کنم که فرمودند : افضل الناس من عشق العباده فعانقها و... (7) برترین مردم کسی است که عاشق عبادت شود ؛ پس دست در گردن آن آویزد و...
موفق باشید .
(1)- سوره سجده / 16
(2)- میزان الحکمه / ج4 / ص 1564 / ح 5178
(3)- همان / ح 5190
(4)- عرفان حج / آیةالله جوادی آملی / ص 59 و 60
(5)- سوره فاطر / 28
(6)- میزان الحکمه / ج 7 / ص 3418
(7)- همان / ح 11598 
 

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.