ایستگاه های قیامت ۱۳۹۲/۴/۱۵ - ۱۵ بازدید

باید دانست قیامت نیز همانند دنیا داراى نظام است؛ براساس روایات، قیامت داراى مواقف پنجاه گانه است و هر ایستگاهى به نوعى از اعمال رسیدگى مى شود و در حقیقت عالم قیامت، پرده نمایش و ظهور اعمال و عقاید ما در دنیا است. همچنان که در دنیا ما در عرصه هاى مختلف زندگى شخصى، خانوادگى، اجتماعى و عبادت و... رفتارهاى گوناگونى داشتیم؛ در آنجا نیز ایستگاه حق اللَّه، حق الناس و به طور جزئى تر، حق نماز، حق قرآن و... وجود دارد و از انسان بازخواست مى کنند و در حقیقت جلوه اى از اجراى عدالت خداوند است که به نمایش در مى آید.
باید دانست قیامت نیز همانند دنیا داراى نظام است؛ براساس روایات، قیامت داراى مواقف پنجاه گانه است و هر ایستگاهى به نوعى از اعمال رسیدگى مى شود و در حقیقت عالم قیامت، پرده نمایش و ظهور اعمال و عقاید ما در دنیا است. همچنان که در دنیا ما در عرصه هاى مختلف زندگى شخصى، خانوادگى، اجتماعى و عبادت و... رفتارهاى گوناگونى داشتیم؛ در آنجا نیز ایستگاه حق اللَّه، حق الناس و به طور جزئى تر، حق نماز، حق قرآن و... وجود دارد و از انسان بازخواست مى کنند و در حقیقت جلوه اى از اجراى عدالت خداوند است که به نمایش در مى آید. به هر میزان که در این دنیا به این حقوق بیشتر و آسان تر پرداخته شده باشد، در صحنه قیامت سریع تر آن ایستگاه ها طى مى شود. بنا بر آنچه گفته شد، این گونه نیست که انسان در صف هاى طولانى بایستد تا نوبت او برسد؛ بلکه باید در صف هاى متعدد پاسخ گو باشد و چه بسا زمان پاسخ گویى هر کس طولانى باشد .
با استفاده از آیات قرآن مجید، مى توان روز قیامت را در سه مرحله کلى ترسیم کرد آشنایى با مفاهیم قرآن، (۳ ) ص ۲۳۸ - ۲۳۳ .:

مرحله اول:

برانگیخته شدن همگانى: «وَ نُفِخَ فِی الصُّورِ فَجَمَعْناهُمْ جَمْعاً »؛ کهف (۱۸ )، آیه ۹۹ . ؛ «در صور دمیده مى شود و ما همه آنها را گرد مى آوریم» .

مرحله دوم:

حرکت به سوى ایستگاه هاى حسابرسى و سؤال: «وَ جاءَتْ کُلُّ نَفْسٍ مَعَها سائِقٌ وَ شَهِیدٌ »؛ ق (۵۰ )، آیه ۲۱ . ؛ «هر انسانى وارد محشر مى گردد، در حالى که همراه او حرکت دهنده و گواهى دهنده اى است» .

مرحله سوم:

حرکت به سوى جایگاه کیفر و پاداش: «وَ سِیقَ الَّذِینَ کَفَرُوا إِلى جَهَنَّمَ زُمَراً »؛ زمر (۳۹ )، آیه ۷۱ . ؛ «و کسانى که کافر شدند ؛ گروه گروه به سوى جهنم رانده مى شوند» و «وَ سِیقَ الَّذِینَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَراً »؛ زمر (۳۹ )، آیه ۷۳ . ؛ «و کسانى که تقواى الهى پیشه کردند، گروه گروه به سوى بهشت برده مى شوند» .
این مراحل سه گانه داراى ایستگاه هاى بسیار و گردنه هاى سختى است که پیمودن هر کدام تا هزار سال طول مى کشد، چنان که در قرآن مجید آمده است: «ثُمَّ یَعْرُجُ إِلَیْهِ فِی یَوْمٍ کانَ مِقْدارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ »؛ سجده (۳۲ )، آیه ۵ . ؛ «سپس در روزى که مقدار آن هزار سال از سال هایى است که شما مى شمرید ؛ به سوى او بالا مى رود» .
حالت انتظار و بازخواست گناهکاران در قیامت، آن چنان سخت است و گرفتارى تبه کاران در آن روز به گونه اى شدید است که طى تمامى ایستگاه ها و مواقف، تا پنجاه هزار سال طول مى کشد: «تَعْرُجُ الْمَلائِکَةُ وَ الرُّوحُ إِلَیْهِ فِی یَوْمٍ کانَ مِقْدارُهُ خَمْسِینَ أَلْفَ سَنَةٍ »؛ معارج (۷۰ )، آیه ۴ . ؛ «فرشتگان و روح (که بزرگ فرشتگان است ) به سوى او بالا مى روند، در آن روزى که مقدارش پنجاه هزار سال است» .
امام صادق علیه السلام در تأیید این معنا مى فرماید: «الا فحاسبوا انفسکم قبل ان تحاسبوا فان فى القیامه خمسین موقفا کل موقف مثل ألف سنه مما تعدون، ثم تلا هذهه الایه (فى یوم کان مقداره خمسین الف سنه )» ؛ «آگاه باشید! پس به حساب خود رسیدگى کنید قبل از آنکه به حساب شما رسیدگى شود ؛ به درستى که در قیامت پنجاه توقفگاه هست که هر کدام مانند هزار سال است از آنچه شما مى شمرید». سپس (-( آن حضرت )-) این آیه را تلاوت فرمود: «در روزى که مقدار آن پنجاه هزار سال است»؛ کافى، ج ۸ . .
البته سختى روز قیامت براى مؤمنان راستین، آسان مى شود «و طول مدت آن» براى پرهیزگاران کوتاه مى شود ؛ چنانکه در قرآن مجید مى خوانیم: «فَأَمَّا مَنْ أُوتِیَ کِتابَهُ بِیَمِینِهِ فَسَوْفَ یُحاسَبُ حِساباً یَسِیراً »؛ انشقاق (۸۴ )، آیات ۷ - ۸ . ؛ «پس کسى که نامه اعمال او به دست راستش داده شود، به زودى از او حسابرسى آسانى مى شود» .
به هر اندازه ایمان و عمل انسان با اخلاص بیشترى باشد ؛ از آسایش و آرامش زیادترى در آن روز بهره مند خواهد بود، تا آنجا که براى اولیاى الهى و اهل بیت پاک پیامبرصلى الله علیه وآله هیچ گونه گرفتارى و سختى نخواهد رسید: «فَوَقاهُمُ اللَّهُ شَرَّ ذلِکَ الْیَوْمِ وَ لَقَّاهُمْ نَضْرَةً وَ سُرُوراً »؛ انسان (۷۶ )، آیه ۱۱ . ؛ «خداوند آنان را از شر آن روز نگه مى دارد و آنها را شادابى و شادمانى عنایت فرماید» .
براى توضیح بیشتر درباره چگونگى حضور در ایستگاه هاى قیامت، به دو مورد از تفاوت هاى مؤمنان و تبه کاران در هنگام برپایى قیامت اشاره مى شود:

۱ . ترس و وحشت و ایمنى


بى تابى و آرامش انسان، در هنگام ورود به صحنه قیامت، بستگى کامل با چگونگى اعتقاد و اعمال او دارد؛ در حالى که میزان گرفتارى انسان در توقفگاه هاى قیامت، به مقدار سرپیچى او، از تکالیف پروردگار است: «وَ ما أَدْراکَ مَا الْعَقَبَةُ فَکُّ رَقَبَةٍ أَوْ إِطْعامٌ فِی یَوْمٍ ذِی مَسْغَبَةٍ یَتِیماً ذا مَقْرَبَةٍ أَوْ مِسْکِیناً ذا مَتْرَبَةٍ »؛ بلد (۹۰ )، آیات ۱۶ - ۱۲ . ؛ «و تو نمى دانى آن گردنه چیست! آزاد کردن برده اى یا غذا دادن در روز گرسنگى به یتیمى از خویشاوندان یا به مستمندى از خاک نشین» .
انسان هاى مؤمن، به تناسب انجام نیکى ها و عمل به واجبات و ترک محرمات، از آشفتگى و پریشانى روز قیامت در امان هستند: «مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَیْرٌ مِنْها وَ هُمْ مِنْ فَزَعٍ یَوْمَئِذٍ آمِنُونَ »؛ نمل (۲۷ )، آیه ۸۹ . ؛ «کسانى که نیکى با خود بیاورند، پاداشى بهتر از آن خواهند داشت و آنان از وحشت آن روز در امان مى باشند» و «لا یَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْأَکْبَرُ »؛ انبیاء (۲۱ )، آیه ۱۰۳ . ؛ «وحشت بزرگ (-( صحنه قیامت )-) آنان را اندوهگین نمى کند» .
اما کافران و تبه کاران همراه با اضطراب و هراس شدید وارد صحراى محشر مى شوند: «قُلُوبٌ یَوْمَئِذٍ واجِفَةٌ أَبْصارُها خاشِعَةٌ »؛ نازعات (۷۹ )، آیات ۸ - ۹ . ؛ «دل هایى در آن روز، سخت مضطرب است و چشم هاى آنان از شدت ترس فرو افتاده است» و در هنگام حسابرسى و سؤال، آنان را با شدّت و سختى توقیف مى کنند: «وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ »؛ صافات (۳۷ )، آیه ۲۴ . ؛ «آنها را نگه دارید که باید بازپرسى شوند» .

۲ . سکوت و صحبت کردن


از جلوه هاى حاکمیت مطلق خداوند در روز قیامت، این است که هیچ کس، بدون اجازه و فرمان او، حق سخن گفتن ندارد: «یَوْمَ یَأْتِ لا تَکَلَّمُ نَفْسٌ إِلاَّ بِإِذْنِهِ »؛ هود (۱۱ )، آیه ۱۰۵ . ؛ «روزى فرا مى رسد که هیچ کس جز به اجازه (او ) سخن نمى گوید» .
این بدان جهت است که پس از حضور مردم در صحنه قیامت، ذلت و حقارت تبه کاران و عزت و کرامت فرزانگان، بیشتر نمایان شود . از این رو در برخى از ایستگاه هاى قیامت، اجازه سخن گفتن به گناه کاران داده نمى شود تا با حقارت بیشتر به اعمال آنان رسیدگى شود: «الْیَوْمَ نَخْتِمُ عَلى أَفْواهِهِمْ وَ تُکَلِّمُنا أَیْدِیهِمْ وَ تَشْهَدُ أَرْجُلُهُمْ بِما کانُوا یَکْسِبُونَ »؛ یس (۳۶ )، آیه ۶۵ . ؛ «امروز بر دهانشان مهر مى نهیم و دست هایشان با ما سخن مى گویند و پاهایشان به آنچه که انجام مى دادند، شهادت مى دهند» .
مهر سکوت نیز خود عذابى خوار کننده است، چنان که خداوند به جهنمیان مى فرماید: «اخْسَؤُا فِیها وَ لا تُکَلِّمُونِ »؛ مؤمنون (۲۳ )، آیه ۱۰۸ . ؛ «در جهنم گم شوید و با من سخن مگویید» .
و اگر تبه کاران در بعضى دیگر از مواقف قیامت، اجازه سخن مى یابند، یا براى اثبات جرم آنان است (یَوْمَ تَشْهَدُ عَلَیْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ ) نور (۲۴ )، آیه ۲۴: «روزى که زبان ها بر علیه آنان گواهى مى دهند» . و یا در جهت آشکار شدن دشمنى و تخاصم میان آنان (ثُمَّ إِنَّکُمْ یَوْمَ الْقِیامَةِ عِنْدَ رَبِّکُمْ تَخْتَصِمُونَ ) زمر (۳۹ )، آیه ۳۱: «سپس شما روز قیامت نزد پروردگارتان به مبارزه و دشمنى برمى خیزید» . و یا نمایانگر شدت نیاز و بدبختى آنان است: «یَوْمَ یَقُولُ الْمُنافِقُونَ وَ الْمُنافِقاتُ لِلَّذِینَ آمَنُوا انْظُرُونا نَقْتَبِسْ مِنْ نُورِکُمْ »؛ حدید (۵۷ )، آیه ۱۳ . ؛ «روزى که زنان و مردان منافق به مؤمنان به مؤمنان مى گویند: نظرى به ما بیفکنید تا از نور شما پرتوى برگیریم» .
اما سخن گفتن مؤمنان و شایستگان، نشانه مقام والاى آنان نزد پروردگار است؛ چنان که درباره پیامبرصلى الله علیه وآله و مسلمانان مى خوانیم: «وَ کَذلِکَ جَعَلْناکُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَکُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ وَ یَکُونَ الرَّسُولُ عَلَیْکُمْ شَهِیداً »؛ بقره (۲ )، آیه ۱۴۳ . ؛ «بدین ترتیب شما را امت میانه اى قرار دادیم تا بر مردم گواه باشید و پیامبر هم بر شما گواه باشد» .
بنابراین، تنها کسانى توانایى سخن گفتن دارند که از سوى خداوند، اجازه داشته باشند و سخن حق بگویند: «لا یَتَکَلَّمُونَ إِلاَّ مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ وَ قالَ صَواباً »؛ نبأ (۷۸ )، آیه ۳۸ . ؛ «هیچ کس جز به اجازه خداوند رحمان سخن نمى گوید (-( و آن گاه که مى گوید )-)درست و حق مى گوید» .
در نتیجه انجام دادن واجبات، ترک محرمات، ترک دلبستگى ها و وابستگى ها، پیروى قولى و عملى از آموزه هاى حضرت رسول صلى الله علیه وآله و ائمه اطهارعلیهم السلام و خالص ساختن نیت و قصد، تنها راه یا راه هایى است که مى تواند انسان را به آن مدارج عالى برساند و از سختى هاى مواقف قیامت نجات دهد .

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.