برده داری در اسلام ۱۳۸۷/۰۷/۳۰ - ۲۷۹ بازدید

چرا در قرآن نهیی نیامده که از انسان فروشی جلو گیری کنند با اینکه ارزش انسان والاست؟

J}در زمان ظهور اسلام مبارزه قاطع با این مسأله نه تنها امکان پذیر نبود، بلکه ضررهاى بسیارى در پى داشت. در عین حال اسلام برنامه هایى را پایه ریزى کرد که مفاسد مهم آن از بین برود و با روشى تدریجى جامعه به سوى نفى برده دارى پیش برود. علت عدم امکان مبارزه این بود که شرایط اجتماعى آن عصر، مساعد براى نفى کامل برده دارى نبود، زیرا امکانات حکومتى به گونه اى نبود که بتواند اسراى جنگى را در اماکن خاصى مثل زندان ها نگهدارى کند، از همین رو اسیران رادر میان جنگاوران تقسیم مى کردند و آنان بردگان را به خانه هاى خود مى بردند تا پراکنده شوند و امکان اجتماع وشورش نداشته باشند، از طرف دیگر ناچار به تغذیه آنان بودند و در مقابل از کار آنها نیز استفاده مى شد.
این شیوه اگر به گونه اى عادلانه عمل مى شد و ظلم و اجحافى به بردگان نمى شد مشکل چندانى در بر نداشت، لیکن آنچه تاریخ برده دارى را تیره و تار ساخته است روش هاى ظالمانه و بیدادگرانه در برخورد با بردگان بوده است. از دیگر سو درجنگ هایى که بین مسلمانان و غیر مسلمین وجود داشته، کفار اسیران مسلمان را برده مى ساختند.
و لذا اسلام ناچار به مقابله به مثل بوده است و اگر مى خواست غیر از این عمل کند، نیرویى براى نگهدارى اسیران و جلوگیرى از قیام وشورش آنان نداشت و نمى توانست مانع فرار و پیوستن آنها به جبهه دشمن شود. از طرف دیگر برده شدن اسیران مسلمان در دست کفار زمینه تضعیف روحى مسلمین و جنگ روانى کفار را فراهم مى کرد.
مشکل دیگر اسلام در نفى قاطع برده دارى مسأله اقتصادى بوده است. با توجه به این مسائل، و دیگر مشکلات اجتماعى، اسلام راهى را پیمودکه داراى اصول و نتایج زیر باشد:
۱- روابط برده و برده دار را به گونه اى کاملاً انسانى و عادلانه درآورد و ظلم و بیدادگرى در این روابط را از میانبرد.
۲- راه هاى متعددى را براى آزادى تدریجى بردگان اعلام نمود، از جمله: الف) آزادى برده را از عبادات بزرگ قرار داد. ب) کفاره برخى از گناهان را آزادى برده قرار داد. ج) خرید و فروش ام ولد را منع کرد. د) و مالکیت فرزند بر پدر و مادر خویش را منع نمود؛ این مسأله نیز منتهى به آزادسازى ام ولد مى شود. ه) به برده ها حق کتابت و قرارداد با صاحبان خویش داد تا بتوانند با کار و تلاش به آزادسازى خویش بپردازند. و) در یکى از جنگ هاى پیامبر با برده ها شرط نمودند که هر کس ده مسلمان را سواد بیاموزد آزاد خواهد شد.
اسلام از این طریق توانست استفاده هاى فرهنگى مناسبى نماید، یعنى علاوه بر مورد فوق که به نفع مسلمانان بود،بردگان نیز در برخورد با مسلمین؛ با عقیده و مکتب آنها بیشتر آشنا شده و به اسلام روى بیاورند. لذا این خود زمینه اىبراى هدایت آنان مى شد.
۳- محدودیت هایى در برده گیرى وضع نمود، از جمله برده سازى مسلمان آزاد. براى آگاهى بیشتر ر . ک به:
۱- بردگى در اسلام محمد صادق ایرجى
۲- فرآورده هاى دینى ناصر مکارم شیرازى ۳- بردگى از دیدگاه اسلام مصطفى حسینى

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.