بررسی دیدگاه امام خمینی در مورد عدم حق پدران برای تعیین سرنوشت سیاسی فرزندان خود در سخنرانی بهشت زهرا ۱۳۹۱/۱۰/۱۶ - ۲۳ بازدید

صحبت حضرت امام خمینی (ره) در ۱۲ بهمن ۱۳۵۷ را می‌توان سخنان، سخنگوی واقعی مردم ایران علیه حاکمیت چندین ساله استبداد و استعمار دانست. امام آمده بود تا رسالت تاریخی اندیشه سیاسی تشیع را به منصه ظهور برساند. ایشان میراث‌دار مجاهدت‌های مردم و علمای شیعه در طول تاریخ اند، مجاهدت‌هایی که از زمان پیامبرو ائمه معصومین شکل گرفت و توسط عالمان شیعی با رشادت‌ها و شهامت‌ها ادامه یافت.
صحبت حضرت امام خمینی (ره) در ۱۲ بهمن ۱۳۵۷ را می‌توان سخنان، سخنگوی واقعی مردم ایران علیه حاکمیت چندین ساله استبداد و استعمار دانست. امام آمده بود تا رسالت تاریخی اندیشه سیاسی تشیع را به منصه ظهور برساند. ایشان میراث‌دار مجاهدت‌های مردم و علمای شیعه در طول تاریخ اند، مجاهدت‌هایی که از زمان پیامبرو ائمه معصومین شکل گرفت و توسط عالمان شیعی با رشادت‌ها و شهامت‌ها ادامه یافت. بنابراین شناخت عظمت انقلاب اسلامی نه در بررسی تحولات رخ داده در چند سال قبل از انقلاب که نیازمند بررسی همه‌جانبه تاریخ اندیشه و فکر در عالم تشیع است.
چه خوب است که دقیق نسبت به سخنرانی حضرت امام در بهشت زهرای تهران توجه داشته باشیم. یکی از اولین گام‌های اساسی در به دست آوردن ارزیابی مطلوب نسبت به یک سخن و اندیشه، توجه بدون واسطه و نیز بدون پیش‌زمینه فکری به مطالب است. به این معنی که انسان لازم است بدون هیچ پیش داوری قبلی، با ذهنیتی بی‌آلایش به بررسی یک سخن یا نظر بپردازد. البته این اولین گام است و ارزیابی مطلوب نیازمند برداشتن گام دیگری نیز هست. گام بعدی در این زمینه همان‌گونه که مدنظر شما هم بوده طرح پرسش است. یعنی بر اساس شنیده‌ها، انسان به طرح مسائل و دغدغه‌ها پرداخته و نسبت به موقعیت و وضعیت‌هایی که آن سخن در قالب آن بیان شده دقت ویژه نموده و از قضاوت عجولانه پرهیز کند. در این مرحله است که این امکان برای ما فراهم می‌شود که بر اساس شنیده‌ها و ارزیابی‌های خود و دیگران به قضاوتی صحیح دست‌یابیم. توجه دقیق به این مراحل است که اندیشه‌ای پایدار را در ذهن و فکر انسان رسوخ می‌دهد.
حال پس از بیان این مقدمه تا حدی طولانی می‌توان به دغدغه اصلی شما پرداخت. پدران ما، در دورانی اقدام به ارائه نظری در مورد مسئله سیاسی خود نمودند. آیا این امر لازم است در مورد ما هم صدق کند یعنی ما نیز باید پایبند نظری باشیم که دیگران داشته‌اند. در جوابی مختصر می‌توان گفت؛ هم آری و هم خیر. تفصیل این مطلب را می‌توان در شرح زیر به دست آورد:
آری؛ در این صورت که نظر دیگران نظری حق و از روی شناخت دقیق باشد به گونه‌ای که برای امروز نیز روشی کارآمد باشد. در این حالت لازم است ما نیز به آن گردن نهاده و از آن پیروی کنیم. چرا که حق هماره ثابت است و تمسک به آن تضمین کنند سعادت حقیقی انسان خواهد بود.
نه؛ در صورتی که نظر انتخابی دیگران یا ناحق بوده و یا اگر هم از روی حق باشد دیگر برای امروز ما از نظر روش کارآمد نیست. در این حالت است که ما باید نسبت به انتخاب گذشته حتی اگر توسط خود ما نیز صورت گرفته باشد، اعتراض کرده به دنبال نفی آن و جایگزینی حق به جای آن باشیم.
به نظر می‌آید سخنان حضرت امام (ره) نیز در پی همین تقسیم، مدنظر باشد. سخن ایشان ناظر به ایرادی بود که گفته می‌شد حکومت شاه حکومتی به انتخاب نمایندگان مجلس این دوره و انتخاب نظام مشروطه توسط ایشان است. حضرت امام (ره) در پاسخ به این ایراد چنین می‌گویند که به چه دلیل ما باید نسبت به انتخاب گذشتگان خود پایبند باشیم حال یا به این دلیل که این انتخاب غلط است و یا این‌که برای امروز ما کارآمد نیست.
اگر مطالعه‌ای تاریخی داشته باشید، این امر را در هشتاد سال پیش هم شاهد بوده‌ایم. پس از انحراف نهضت مشروطیت ایران که منجر به روی کار آمدن رضاخان می‌شود، علما و مردم اصفهان، علیه این انحراف و استبداد جدید، قیام کرده و به نشانه اعتراض به قم می‌روند. یکی از صحبت‌هایی که فرستادگان دربار در برابر این اعتراض دارند این است که رضاخان را همین نمایندگان مردم انتخاب کرده و وی مصوبات مجلس را اجرا می‌کند. جوابی که از طرف علمای اصفهان به این سخن داده می‌شود را تا حدی می‌توان شبیه همین سخن حضرت امام دید. این قیام به عنوان یکی از مهمترین قیام‌های روحانیت شیعه علیه استبداد رضاخان است، به گونه‌ای که حضرت امام، که خود نیز در آن شرکت داشته‌اند، آن‌را اساسی‌ترین قیام روحانیت علیه استبداد پهلوی می‌دانستند که با قدرت و حیله شکسته شد. جهت اطلاعات بیشتر در این مورد می‌توانید به کتاب اندیشه سیاسی و تاریخ نهضت حاج آقا نورالله اصفهانی، نوشته دکتر موسی نجفی، مراجعه و یا به مجموعه اسناد موزه خانه مشروطه اصفهان مراجعه نمایید.
نکته دیگری که می‌توان در پاسخ به دغدغه فکری شما ارائه کرد این است که؛ ما در طول دوران پس از انقلاب شاهد برگزاری چندین و چند انتخابات بوده‌ایم. شرکت حداکثری در این انتخاب‌ها، صَرف نظر از نتایج آن نشانگر مفهومی خاص است، به این مضمون که مردم ما و نسل دوم پس از انقلاب نسبت به اصل نظام، پایبند هستند که در انتخاب افراد اداره کننده آن شرکت می‌کنند. برگزاری این انتخابات به همراه تجمعاتی که در طول این سال‌ها و به مناسبت‌های مختلف برگزار شده است، نشان از این دارد که در این دوره نیز ما نسبت به انتخاب پدرانمان پایبند بوده و نظر ایشان را هم مطابق حق و هم کارآمد برای امروز می‌دانیم. وقتى سى میلیون نفر به پاى صندوق هاى رأى در انتخابات متعدد مى روند، یا در فراخوان ها و مناسبت های انقلاب حضوری چشم گیر دارند معنایش این است که درصد قابل توجهی از مردم ایران، اصل نظام و قانون اساسى را قبول دارند و اعتراض ها به فروعات مختلف، ربطى به اصلِ نظام و قانون اساسى ندارد.این همه به معنی این است که ما نسبت به انتخاب گذشته خود و پدرانمان پایبندیم.
غیر از این‌که از نظر منطقی، ملی، دینی و عقلی چه ایرادی به انتخاب گذشته ما وارد است. اگر بخواهیم نظری هم داشته باشیم باید در این حوزه باشد نه به صِرف انتخاب گذشته. انتخاب گذشته وقتی قابل خدشه است که بتوان نسبت به آن نقطه نظر یا انتقادی علمی و دینی داشت.
به یقین نظام اسلامی ایران یکی از مردمی ترین نظام های سیاسی است که از بدو شکل گیری تاکنون و در تمامی زمینه ها از انتخاب مسؤولین گرفته تا تصمیم گیری و... متکی به آراء مردمی و نمایندگان آنان است و این واقعیتی است غیر قابل انکار و خدشه ناپذیر. اما گروه‌هایی که دارای ماهیتی کاملا ضد مردمی دارند، چنین حکومت مردمی را بر نمی تابند و پیشرفت آن را موجب رسوایی و اضمحلال خود می بینند، از این‌رو دست به ایجاد شک و تردید پیرامون مشروعیت نظام جمهوری اسلامی ایران می زنند و برای فریب و دلسرد نمودن نسل جوان شبهاتی بی پایه در جهت به چالش کشاندن و زیر سؤال بردن وجهه مردمی نظام اسلامی، مطرح می کنند. به نظر می‌آید پرسش‌گری شما در این‌باره مقاومتی علمی در برابر این طرح است که در این‌بخش، جادارد نسبت به این امر قدردان باشیم. (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد رهبری، کد: ۱/۱۰۰۱۱۴۰۳۳)

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.