تاریخچه نماز-تعداد رکعات نماز ۱۳۸۹/۱۰/۱۸ - ۵۱ بازدید

من شنیدم که نمازها به صورت ۲ رکعتى نازل شده است ولى به دلیل ولادت امام حسن و حسین(علیهما السلام) هفت رکعت پیامبر(صلى الله علیه وآله) به نمازها اضافه کرده است آیا این درست است؟ لطفا اگر در این خصوص روایتى هست بیان کرده و بگوئید نماز در صدر اسلام چگونه بوده است؟
پاسخ این سوال در قالب چند نکته ارائه مى گردد.

نکته اول:

همانگونه که در برخى روایات تصریح شده است، اصل نماز بصورت دو رکعتى تشریع و بعدا رکعاتى به آن اضافه گردیده است
امام رضا(علیه السلام) در خصوص تعداد رکعات نماز و روند تغییر آن فرموده اند: اصل نماز یک رکعت است چون اصل عدد، یک مى باشد لذا هر گاه نماز را از یک رکعت کمتر بیاورند عمل آورده شده نماز نیست بارى حقّ عزّ و جلّ مى دانست آن یک رکعت - که کمتر از آن اصلا نماز نیست- را بندگان کاملا و تماما نیاورده بلکه ناقص اداء مى نمایند لذا یک رکعت دیگر را با آن مقرون ساخت تا با رکعت دوّم نقص رکعت اوّل جبران شود و بدین ترتیب اصل نماز دو رکعت جعل گردید.
سپس رسول خدا (صلى الله علیه وآله) مى دانستند بندگان این دو رکعت را با تمام آنچه مورد امر است و کاملا و تماما نخواهند آورد از این رو به هر کدام از نماز ظهر و عصر و عشاء دو رکعت ضمیمه شد تا بدین وسیله نقص دو رکعت اوّل و دوّم جبران گردد و نیز حضرت مى دانستند که در وقت نماز مغرب غالبا مردم از خواندن نماز منصرف و به کارهایى از قبیل افطار و تناول غذا و وضوء و آماده نمودن مقدّمات استراحت در شب هستند لذا یک رکعت بیشتر به آن اضافه نکردند تا بدین وسیله نماز مغرب بر آنها سبک و خفیف باشد و نیز وجه دیگر براى اضافه شدن یک رکعت به نماز مغرب آن است که بدین وسیله رکعات نماز در روز و شب عدد فرد مى گردد و امّا نماز صبح به حال خود واگذارده شده و چیزى به آن اضافه نگردیده زیرا اشتغال در وقت این نماز بیشتر از اوقات دیگر بوده و دنبال نیازمندیها رفتن وسیع تر نسبت به ازمنه دیگر مى باشد.
و جهت دیگر آن که قلوب و دلها در وقت نماز صبح از فکر و اندیشه خالى تر است نسبت به اوقات دیگر زیرا در شب معاملات مردم کمتر و داد و ستد قلیل و ضعیف تر مى باشد لذا انسان در وقت اقبالش به نماز بیش از اوقات دیگر است.. علل الشرائع، ج ۱، ص ۲۶۱.

نکته دوم:

در خصوص علت اضافه شدن روایتى از حضرت امام محمّد باقر (علیه السلام) نقل شده که ایشان فرموده اند: موقعى که پیغمبر عالیقدر اسلام را به معراج بردند نمازهاى واجب که ده رکعت بودند هر کدام دو رکعتى بودند. وقتى حضرت حسنین(علیهما السلام) متولد شدند پیامبر اسلام (صلى الله علیه وآله) براى شکرگزارى خدا هفت رکعت دیگر به آنها اضافه کرد و خدا هم اجازه داد.. الکافى، ج ۳، ص ۴۸۷.

نکته سوم:

آنگونه که از روایات بر مى آید تمامى نمازهاى پنجگانه در صدر اسلام از لحاظ شکلى به صورت دو رکعتى اقامه مى شده یعنى در هر شبانه روز مسلمانان تنها ده رکعت نماز به عنوان نمازهاى یومیه اقامه مى نمودند، اما به مرور زمان و پس از قوت گرفتن اسلام و محکم شدن بنیان اعتقادى مسلمانان، دستور اقامه کامل نماز به مسلمانان ابلاغ گردیده و نماز به صورتى که هم اکنون اقامه مى شود واجب شده است.
در حدیثى امام سجاد(علیه السلام) با اشاره به چگونگى و علت تغییر نماز فرموده اند: «در مدینه و زمانى که دعوت عمومى به اسلام آشکار گردید و اسلام قوّت یافت و خداوند عزّ و جلّ جهاد را بر مسلمانان واجب فرمودرسول خدا (صلى الله علیه وآله) هفت رکعت به نمازهاى شبانه روز افزود باین ترتیب: دو رکعت به نماز ظهر، و دو رکعت به نماز عصر، و یک رکعت به نماز مغرب، و دو رکعت به نماز عشاء، و نماز صبح را بهمان صورت که در مکّه واجب گردیده بود باقى گذاشت و بر آن نیفزود.. من لا یحضره الفقیه، ج ۱، ص ۴۵۵.
در پایان ذکر این مطلب ضرورى مى نماید که افزدون رکعت دیگربرنمازحتما به دستورواذن خداوندتوسط پیامبر(صلى الله علیه وآله)صورت گرفته است زیراپیامبرمامور الهى است و از طرف خود چیزى نمى گوید «وَ ما ینْطِقُ عَنِ الْهَوى؛ إِنْ هُوَ إِلاَّ وَحْى یوحى ». نجم )۵۳(، آیه ۳ و ۴.؛ ( و هرگز از روى هواى نفس سخن نمى گوید!؛ آنچه مى گوید چیزى جز وحى که بر او نازل شده نیست!»

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.