ترکیه؛مناقشه قطر و عربستان؟ ۱۳۹۶/۴/۸

ترکیه در قبال مناقشه میان عربستان و قطر تلاش می کند تا ضمن اینکه از قطر به عنوان شریک راهبردی خود در منطقه حمایت کند، دل شرکای تجاری خود در خاورمیانه را نیز به دست آورد. از این رو رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهور ترکیه با وجود اینکه اقدامات اتخاذ شده علیه قطر را مغایر روح اسلام توصیف کرده و محاصره قطر را مانند صدور حکم اعدام مدانست اما در عین حال سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان را بزرگ کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نامیده و از او خواسته که برای بحران پیش آمده راه‌حلی بیابد.
ترکیه در قبال مناقشه میان عربستان و قطر تلاش می کند تا ضمن اینکه از قطر به عنوان شریک راهبردی خود در منطقه حمایت کند، دل شرکای تجاری خود در خاورمیانه را نیز به دست آورد. از این رو رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهور ترکیه با وجود اینکه اقدامات اتخاذ شده علیه قطر را مغایر روح اسلام توصیف کرده و محاصره قطر را مانند صدور حکم اعدام مدانست اما در عین حال سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان را بزرگ کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نامیده و از او خواسته که برای بحران پیش آمده راه‌حلی بیابد. ترکیه که بعد از آغاز بحران تمام قد در کنار قطر ایستاده و تنها شریک مهم منطقه‌ای دوحه به شمار می‌رود با وجود اعزام نظامیان و مستشاران خود به دوحه تلاش می‌کند از راه دیپلماسی نیز وارد عمل شود. ترکیه و قطر در طی سال های اخیر، روابط نزدیکی برقرار کرده‌ و سیاست خارجی هر دو کشور در موضوعات منطقه ای تا حدود زیادی مشابه بوده است. برای مثال هر دو کشور در قبال مناقشات و تحولات منطقه از جمله بحران سوریه، درگیریها در لیبی، حمایت از گروه حماس، حمایت از جماعت اخوان المسلمین و محکومیت کودتای نظامی ژنرال عبدالفتاح السیسی در مصر مواضعی همسو اتخاذ کرده اند. در این میان، سیاست های منطقه ای دو کشور پس از آنکه شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، در جریان کودتای نافرجام ترکیه در تابستان سال گذشته از اردوغان و دولت این کشور حمایت کرد، بیش از پیش تقویت شد. مخالفت ترکیه با انزوای قطر و همچنین اعلام آمادگی اردوغان برای کمک به قطر نیز در چارچوب همین تشابهات بین دوحه و آنکارا قابل تحلیل و ارزیابی می باشد. همچنین به نظر می رسد ترکیه نگران آن است که تمام دلایلی که امروز عربستان و متحدانش برای متهم کردن قطر استفاده می‌کنند در آینده می‌تواند به راحتی برای متهم کردن آنکارا مورد بهره برداری قرار گیرد. واقعیت این است که آنکارا به این نتیجه رسیده که پس از قطر نوبت به ترکیه خواهد رسید و با حمایت های همه جانبه از دوحه می خواهد مخاطرات احتمالی آینده را رفع نماید. ترکیه با اتهاماتی که سعودی‌ها و متحدانش علیه قطر مطرح می کند موافق نیست، اما این بدان معنی نیست که ترکیه قصد دارد روابط دوستانه خود را با عربستان و امارات متحده عربی و بحرین به خطر بیندازد. به عبارت دیگر، ترکیه ضمن اینکه از شریک راهبردی خود در منطقه (یعنی قطر) حمایت می‌کند، اما نمی‌خواهند روابطش با سعودیها به خصومت و دشمنی تبدیل شود؛ چرا که در این صورت، منافع اقتصادی آنکارا در منطقه، دچار آسیب جدی خواهد شد. یکی از دلایل عمده‌ای که آنکارا را به تلاش برای حل دیپلماتیک این بحران واداشته اعمال‌ فشارهایی است که بعد از جانبداری از قطر دچار آن شده است، ماهر اونال، سخنگوی حزب عدالت و توسعه ترکیه اخیرا تاکید کرد که بعد از ارسال مواد غذایی و نیروی نظامی و حمایت‌های دیپلماتیک آنکارا از دوحه، ترکیه تحت فشار زیادی بوده است. با توجه به سفر اخیر «خالد بن احمد بن محمد آل خلیفه» وزیر خارجه بحرین به ترکیه و دیدار با مسوولان این کشور شبکه خبری الجزیره به نقل از تحلیلگران ترکیه گزارش داد که احتمالا این فشارها از سوی عربستان، امارات، بحرین و ایالات متحده به ترکیه اعمال شده تا هر کدام از دیدگاه خود آنکارا را به رها کردن قطر ترغیب کنند. چنگیز تومار، استاد علوم سیاسی دانشگاه مرمره معتقد است که سه کشور عربستان، بحرین و امارات روابط اقتصادی خوبی با ترکیه دارند به همین دلیل ممکن است از این ابزار برای اعمال فشار به آنکارا استفاده کنند. به گفته او تنها در سال ۲۰۱۶ حجم همکاری‌های اقتصادی ترکیه با این سه کشور ۱۷ میلیارد دلار بوده و ۹ میلیارد دلار آن مربوط به مبادله تجاری با امارات، ۸ میلیارد دلار با عربستان و ۳۳۰ میلیون دلار مبادله تجاری با بحرین بوده در حالی که مبادلات اقتصادی ترکیه با قطر یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار بوده است. با این وجود تومار معتقد است که ترکیه دست از حمایت از قطر بر نمی‌دارد اما قطعا اجازه نخواهد داد که بحران از وضعیتی که دارد شدیدتر شود. وزیر خارجه ترکیه تاکید کرده بود بحران قطر مشکلی نیست که نتوان آن را حل کرد و افزوده بود که ترکیه پیشنهادهای لازم برای حل بحران را ارایه خواهد کرد اما باید به پیش زمینه بروز این اختلافات هم توجه کرد. از سوی دیگر فکرت اوزر، سفیر ترکیه در دوحه نیز اعلام کرده که کشورش از درگیری میان برادران ناراحت است و به همین دلیل با تمام توان تلاش خواهد کرد تا بحران ایجاد شده را حل و فصل کند و درباره حمایت ترکیه از قطر در شرایط فعلی گفته که موضع ترکیه طبیعی بود زیرا آنکارا به اقداماتی که علیه قطر اتخاذ شده اعتراض دارد و نمی‌تواند جنگ رسانه‌ای ایجاد شده علیه دوحه را بپذیرد. (alef.ir/vdcc۴۱q۰i۲bq۴x۸.ala۲.html?۴۸۳۰۸۲)

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.