تشویق به نماز -دعوت به نماز ۱۳۹۱/۰۱/۲۱ - ۱۷۸۳ بازدید

راهکارهای عملی دعوت به نماز را لطفاذکر بفرمایید؟

دانشجوی مهربانی که تلاش و کوشش خود را در جهت هدایت و تشویق افرادبه طرف خدا و تقویت ایمان آنها صرف می نماید. از اینکه در این راه به ما اعتماد نمودید، متشکریم.
دانشجوی گرامی، برای پاسخ به سوال مهمتان در مورد راه کارهای عملی دعوت به نمازباید به نکات زیردقت نمود
ریشه پایبندی به نماز در نماز گذاران باورمندی به نیاز ضروری انسان به خدا و عبادت خداوند و رابطه با او است. تا این احساس نیاز و ضرورت حس نشود, انسان پایبند نماز و سایر عبادات نخواهد بود. ایمان به خدا و روز قیامت ریشه تعبد به احکام دینی و عبادت خداوند است. پس باید به صورت ریشه ای سعی نماید باور خود ودیگران رانسبت به خداوند و نیاز انسان به خداوند تقویت نماییم.
برای ورود به این عرصه نیز ابتدا باید خودشناسی کنیم، یعنی در این زمینه که انسان کیست و چیست و حقیقت انسان چیست.ازکجا آمدیم وبه کجا خواهییم رفت اطلاع و باور عمیق داشته باشیم، زیرا موضوع دین و اعمال دینی حقیقت انسان و رشد و سالم سازی روح خدایی است که در نهاد انسان هست و اگر کسی نسبت به خود حقیقی اش که روح و قلب معنوی او است، دچار غفلت باشد و نداند که حقیقت او چیست وکیست، اهتمام جدی در زمینه دین داری نخواهد داشت. ریشه دین داری وبژه انجام واجبات مثل نماز یکی در خودشناسی است و یکی در خداشناسی و اعتقاد به معاد است.
«أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِکْرِى »؛طه (۲۰ )، آیه ۱۴. ؛ «نماز را به یاد من به پاى دارید».
نماز تنها در شریعت اسلام تشریع نشده است ؛ بلکه این عبادت در ادیان پیشین نیز به شکل هاى مختلفى وجود داشت. قرآن مجید، آن را از وصایاى چند تن از پیامبران پیامبران یاد شده عبارت اند از: اسماعیل، لقمان، موسى، عیسى و پیامبر اسلام. و امام صادق(ع)، آن را آخرین و مهم ترین سفارش هاى پیامبران دانسته است. «اَحَبُّ الْاَعْمالِ اِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ الصَّلاةُ وَ هِىَ آخِرُ وَصایا الْاَنْبِیاء»: (کافى، ج ۳ ).
نماز ستون دین و مهم ترین و با ارزش ترین عبادت ها است که اگر در درگاه خداوند پذیرفته شود، عبادت هاى دیگر نیز قبول مى شود و اگر پذیرفته نشود، اعمال دیگر نیز ارزش نخواهد داشت. از این رو ترک آن، از بزرگ ترین گناهان کبیره است. پیامبر(ص) فرمود: «کسى که به نماز اهمیت ندهد و آن را سبک بشمارد، سزاوار عذاب آخرت است».
رسول خدا - صلی الله علیه وآله -: « من ترک الصلوة متعمدا من غیر علة فقد برء من ذمة الله و ذمة رسوله »( عیون أخبارالرضا(ع) ج : ۱ ص : ۲۸۵) ؛ « کسی که نماز را عمدا و بدون علت ترک کند از امان خداو رسولش دور خواهد بود.»
ازموادی که باعث ترغیب به نمازمیشود دانستن آثارنماز،برکات وثواب نمازاست وهمچنین دانستن اینکه درترک نماز وکاهلی نسبت به نمازچه عذابها وسختیهای به انسان وارد میشود درزیر به احادیثی ونکاتی دراین باره اشاره میکنیم
نماز موجب یاد خداست: یاد خدا بهترین وسیله براى خویشتن دارى و کنترل غرایز سرکش و جلوگیرى از روح طغیان است.
«نمازگزار» همواره به یاد خدا مى باشد، خدایى که از تمام کارهاى کوچک و بزرگ ما آگاه است، خدایى که از آنچه در زوایاى روان ما وجود دارد و یا از اندیشه ما مى گذارد، مطلع و باخبر است و کمترین اثر یاد خدا این است که به خودکامگى انسان و هوسهاى وى اعتدال مى بخشد، چنان که غفلت از یاد خدا و بى خبرى از پاداشها و کیفرهاى او، موجب تیرگى عقل و خرد و کم فروغى آن مى شود.
انسان غافل از خدا در عاقبت اعمال و کردار خود نمى اندیشد و براى ارضاى تمایلات و غرایز سرکش خود حد و مرزى را نمى شناسد و این نماز است که او را در شبانه روز پنج بار به یاد خدا مى اندازد و تیرگى غفلت را از روح و روانش پاک مى سازد.
به راستى، انسان که پایه حکومت غرایز در کانون وجود او مستحکم است، بهترین راه براى کنترل غرایز و خواستهاى مرزنشناس او همان یاد خدا، یاد کیفرهاى خطاکاران و حسابهاى دقیق و اشتباه ناپذیر آن مى باشد. از این نظر قرآن یکى از اسرار نماز را یاد خدا معرفى مى کند: «اقم الصلوة لذکرى؛ نماز را براى یاد من بپادار!» سوره طه، آیه ۱۴.
آثارنماز
- نماز موجب پوشش گناهان: «و در دو طرف روز(اول و آخر آن) و نخستین ساعات شب نماز را برپا دار، زیرا خوبیها بدیها را از میان مى برد. این براى پندگیرندگان، پندى است» ( هود : ۱۱۴)
- نماز آرامش دل: «آنها کسانى هستند که ایمان آورده اند، و دل هایشان به یاد خدا مطمئن(و آرام) است؛ آگاه باشید، تنها با یاد خدا دل ها آرامش مى یابد!» ( الرعد : ۲۸)
پرسشگر عزیز، آرامش از نعمتهای عظیم الهی است. حتما در زندگی تجربه کرده اید؛ انسان وقتی آرامش ندارد از هیچ چیزی لذت نمی برد. همواره روحی مشوش دارد. انسان زمانی می تواند، فرد موفقی در عرصه های مختلف باشد، که دارای روح و روانی آرام باشد و این حاصل نمی شود مگر در اثر ارتباط با خالق مقتدر.
- از زشتی به دور می شوی: «إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْکَرِ؛ آنچه را از کتاب(آسمانى) به تو وحى شده تلاوت کن، و نماز را برپا دار، که نماز(انسان را) از زشتیها و گناه بازمى دارد» (العنکبوت : ۴۵).
- نماز بهترین کمک کار انسان در برابر مشکلات: «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اسْتَعینُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرینَ؛ اى افرادى که ایمان آورده اید! از صبر(و استقامت) و نماز، کمک بگیرید! (زیرا) خداوند با صابران است» (البقرة : ۱۵۳)
عدم توجه به پیامدهای ترک نماز:
- ورود به جهنم: در سوره مدثر در آیات ۴۰ تا ۴۳ خداوند از این حقیقت پرده بر می دارد:
بهشتیان سؤال مى کنند... از مجرمان: چه چیز شما را به دوزخ وارد ساخت؟! مى گویند: ما از نمازگزاران نبودیم». می دانید چرا انسان با ترک نماز چنین روزی پیدا می کند؟ چون کسی که با خدا در ارتباط نبود به ناچار با شیطان در ارتباط خواهد شد. از این رو جایگاه او جای جزء آتش نیست.
- بی دینی: «بَیْنَ الْعَبْدِ وَ بَیْنَ الْکُفْرِ تَرْکُ الصَّلَاةِ ؛ فاصله بین بنده و کفر ترک نماز است » ( جامع الأخبار، ص: ۷۴)
- محروم از یاری: کسیکه نماز می خواند در هر نمازی با گفتن «ایاک نعبد و ایاک نستعین؛ پروردگارا فقط تو را می پرستیم و فقط از تو یاری می جوییم» از خداوند طلب یاری می جوید اما بی نماز خود را از این یاری محروم می نماید. یاری کسی که دارای قدرت و رحمت، علم و حکمت است.
- محرومیت از شفاعت: «ابوبصیر می گوید : پس از شهادت امام صادق (علیه السلام) نزد اُمِّ حمیده (کنیز امام صادق علیه السلام) برای عرض تسلیت رفتیم، گریه کرد و ما نیز از گریه ی او، گریه کردیم، سپس گفت : ای ابا محمد (لقب دیگر ابو بصیر) اگر امام صادق (علیه السلام) را هنگام مرگ می دیدی، چیز عجیبی مشاهده می نمودی ؛ چشم های خود را گشود و فرمود: بستگانم را حاضر کنید، ما همه ی آنها را حاضر کردیم، به آنها نگاه کرد و فرمود : « اِنَّ شَفاعَتَنا لا تَنالُ مُستَخِفّاً بِالصَّلوةِ؛ همانا شفاعت ما به کسی که نماز را سبک بشمرد، نرسد» (طرائف الحکم یا اندرزهاى ممتاز، متن ج ۲، ص: ۴۵۱)
- باطل شدن اعمال: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:« مَنْ تَرَکَ صَلَاتَهُ حَتَّى تَفُوتَهُ مِنْ غَیْرِ عُذْرٍ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ ؛ کسی که بدون دلیل نمازش را رها کند تا اینکه قضا شود بدرستیکه اعمالش را باطل کرده است.» ( جامع الأخبار، ص: ۷۳)
- اولین چیزی که در قیامت بر آن محاسبه می شود نماز است. پیامبر خدا (صلی الله علیه و اله) فرمود: بهترین واجبات پس از شناخت (خدا) نماز است. نماز نخستین چیزى است که بنده را براى آن مورد حساب قرار مى دهند، اگر پذیرفته شد سایر اعمال نیز پذیرفته مى شود و اگر پذیرفته نشد بقیّه اعمال نیز پذیرفته نمى شود. (الکافی ج ۳ ص ۲۶۸ )
- شیطان بر تارک الصلاه مسلط شده و او را دچار گرفتاریهای بزرگ می کند: رسول خدا (صلی الله علیه وآله) فرمودند : «لَا یَزَالُ الشَّیْطَانُ یَرْعَبُ مِنْ بَنِی آدَمَ مَا حَافَظَ عَلَى الصَّلَوَاتِ الْخَمْسِ- فَإِذَا ضَیَّعَهُنَّ یَجْتَرِئُ عَلَیْهِ وَ أَوْقَعَهُ فِی الْعَظَائِمِ ؛ همواره شیطان از بنی آدم گریزان است مادامی که بر نماز های پنج گانه محافظت می نماید اما هنگامیکه آنها را ضایع نمایع بر او جرأت پیدا کرده و او را دچار گرفتاریهاى بزرگ مى کند.» ( جامع الأخبار، ص: ۷۴)
اما از حیث عمل:
همانطوری که ملاحظه می شود ، لازم است که آگاهیهای لازم را کسب نماید ، مثل خواندن کتاب و معرفی کتب مفید ، تشکیل و شرکت در جلسات دینی ، رفتن در پای منبرمبلغین در مساجد و تکایا و یا پیدا کردن دوست وراهنمای هم زبان ومناسب که انسان را عملا به سوی انجام واجبات سوق دهد.
۲- از مهم ترین عوامل بی توجهی به نماز و سستی در آن گناه است . حضرت حق ( جل و علا ) دستور فرمودند که با شیطان طرح دوستی نریزید و از دستورات او پیروی نکنید ؛ چرا که مطیع شیطان , از خدا اطاعت نمی کند . وقتی انسان , آلوده ی به گناه می شود یا اصلا به سمت نماز و نیایش با خدا نمی رود و یا از نماز و عبادت خویش حظ و بهره ای نخواهد برد. بطور طبیعی هر فردی به چیزی گرایش دارد که از آن لذت می برد ! بنابراین چون فرد گناهکار از نمازش لذت نمی برد ممکن است کم کم نماز را ترک کند و شیطان را به هدفش برساند .
اما ازحیث عمل :
بدون شک اگر مدتی در ترک گناهان بکوشیم موفق به انجام عبادات شده و لذت و شیرینی آنرا نیز خواهیم چشید . برای این کار شاید بهترین کار دوری جستن از مواضع ومواقع گتاه است ، پس بایک حسابرسی دقیق از مکانهایی که حتی احتمال گناه می رود وزمانهای خاصی که گناه در آن زمان انجام میگیرد اجتنا ب کنبم ، مثل اینکه اگر شخصی وارد اینترنت شود به گناه می افتد، از آن اجتناب کند ویاحداقل اگر واقعا در اینترنت کار دارد در کنار اعضاء خانواده ، به این کار مبادرت کند.
۳- گرایش به سمت دنیا درست در مقابل گرایش به سمت خدا است. به هر مقدار که انسان به سمت دنیا می رود از خدا دور می گردد و برعکس. بنابراین باید توجه کرد که حب افسار گسیخته به دنیا و علاقه ی قلبی به تمایلات نفسانی , ریشه ی همه ی خطاها و گناهان است و در اثر این محبت است که انواع گناهان از انسان سر خواهد زد و حتی در نماز هم , تمام توجه کسی که محب دنیا است، به سمت دنیا و منابع آن خواهد بود و در نتیجه لذتی از نماز نمی برد و کم کم کاهل نماز شده و چه بسا نماز را ترک کند و به خسران ابدی گرفتار شود .
اما راهکارعملی آن:
حتی المقدور از تهیه اسباب و لوازم و امکانات غیر ضروری برای خود و اطرافیان ، خودداری کنیم و خود را به ساده زیستی بکشانیم
۴- از جمله مهمترین عامل سستی در نماز و نمازگریزی آسیب پذیری مقطع نوجوانی و جوانی است. این مقطع سنّی، مقطع حساس و بحرانی برای جوانان و نوجوانان است، مسایل و بحران های بلوغ از یک طرف، شکّ و تردیدهای مذهبی از طرف دیگر، ناپختگی و بی تجربگی و گرایش سریع به الگوهای غیرواقعی که اهل نماز نیستند، زمینه هایی است که در خود فرد وجود دارد و باعث می شود که جوانان و نوجوانان علاقة چندانی به نماز نداشته باشند.
وراهکار عملی آن :
صرف وقت بیشتر برای جوانان ، برای تامین لذتهای مناسب وجایگزین ، مثل کوهنوردی وشنا واسب سواری و...
۵- یکی از عوامل موثر در بروز این حالت بی حوصلگی و کم صبری است . انجام هر تکلیفی در آغاز راه , صبوری و استقامت می خواهد . امام خمینی ( رحمة الله علیه ) در توضیح صبر در اطاعت فرموده اند : [ یعنی ] انسان در فرمانبرداری حق تعالی , خود دار باشد و نفس اماره عنان از دست انسان نگیرد , و افسار گسیخته نکند . در حدیثی از امام علی ( علیه السلام ) آمده است که فرمودند : کسی که بر اطاعت صبر کند خداوند برای او ششصد درجه بنویسد که فاصله ی هر درجه از پایان زمین تا عرش می باشد
وراهکار عملی آن:
اگرانسان در معاشرت با ما ویا هر کسی که بنا است از او الگوگیری کند ، صبر واستقامت را عملا مشاهده کند وحتی براستقامت وصبر او در نماز مطلع شود ، تاثیر بسیاری در او ایجاد خواهد کرد، ببیند وقتی اذان گفته می شود ، افراد برای اقامه نماز از امور دیگر دست می کشند.
۶- برخی عوامل دخیل در بروز این حالت نیز عوامل بیرونی و محیطی هستند . این عوامل، عواملی هستند که بعضی از آنها قابل جبران است و بعضی غیر قابل جبران. به اختصار این عوامل را بیان می کنیم:
الف ـ کم توجهی یا بی توجّهی خانواده ها نسبت به تربیت دینی فرزندان.
ب ـ نگرش منفی بعضی از خانواده ها نسبت به مسائل دینی مخصوصاً نماز.
ج ـ برخوردهای نادرست و تحمیلی والدین و مربیان نسبت به نماز خواندن کودک، نوجوان یا جوان باعث زدگی آنها از نماز می شود.
د ـ عبادت خداوند نیاز به ایمان یقینی دارد، لذا تهاجم فرهنگی دشمنان بوسیله شبهه در اعتقادات دینی، ایجاد بدبینی نسبت به کانون های مذهبی، باعث بازداری جوانان از شرکت در مراسم عبادی، نماز جمعه و جماعت و ... خواهد بود
ذ- ترویج فساد و فحشا در جامعه و شنیدنی ها و دیدنی ها و لذت های نامشروع دنیوی که محصول فرهنگ غرب است، نیز باعث می شود جوانان نسبت به نماز و بندگی خدا و دین داری بی رغبت شوند و نوعی دین گریزی در آنان به وجود بیاید.
هـ ـ دوستی و معاشرت با افراد بی تقوا و بی نماز است که به مرور در انسان تأثیر منفی خواهند گذاشت.
۷- گاهی توقعات یک جوان از مسئولین کشور باعث سستی در گرایش دینی می شود. به طور مثال شنیده اند که فلان مسئول یا روحانی فلان خلاف را کرده است، این باعث می شود که نسبت به متدینین بی اعتماد شده، نماز خواندن را بی اثر تلقی کنند و با خود بگویند اگر عبادت فایده داشت، اینان چنین گمراه نمی شدند. غافل از اینکه این هم یکی از راه های شیطان برای فریب انسان است، به طور کلی نباید عمل دیگران را ملاک دین داری دانست. هر عیب که هست از مسلمانی ما است و اسلام به ذات خود ندارد عیبی. انسان دین باور اگر تمامی مردم روی زمین گمراه شوند، هرگز شک و تردید به خود راه نمی دهد و در مسیر خدای متعال ثابت و استوار قدم خواهد زد.
ازحیث عمل :
شاید بهترین نمونه آن معرفی وشناساندن زندگی علمای دین باشد
در زمینه نماز لطفا به سایت مراجعه کنید و مطالب فراوانی هست مطالعه کنید. http://akhlagh.porsemani.ir/term۶۶
برای مطالعه بیشتر در مورد نماز می توانید به منابع زیر مراجعه فرمایید:
۱. راز نماز، محسن قرائتى
۲. راز نماز، بى آزار شیرازى
۳. پرواز در ملکوت، امام خمینى
۴. از ژرفاى نماز، آیت الله خامنه اى
۵. این است نقش عبادات، محمد باقر صدر
۶. ۴۲۰ داستان از نماز و عبادت حضرت امام خمینی (ره)، عباس عزیزی

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.