تفکر و تعقل در آخرت ۱۴۰۰/۰۳/۲۵ - ۴۰۱ بازدید

باسلام و تشکر
تعقل یا تفکر از بهره های غیر مادی محسوب میشود؟
اگر پاسخ مثبت است ایا در دنیای بعد هم از عقل استفاده میکنیم یا همه چیز حالت شهودی و غیر استدلالی پیدا میکند؟

عقل و تعقل در منابع اسلامی دارای معانی مختلفی هستند. معنای اولیه عقل، مطلق تفکر و اندیشیدن است. بیشتر عبارات قرآنی حاوی مشتقاتی از ریشه عقل ، چنین معنایی را مد نظر دارند. برخی از روایات، بدون آن که معنای فوق را نفی نمایند، معانی خاص دیگری را نیز از عقل ارائه نموده اند که به عنوان نمونه، عقل را آن چیزی می دانند که با کمک آن، بتوان رضایت الاهی و بهشت جاویدان را به دست آورد. افراد با ایمان در سایه رضایت پروردگار به زندگی ابدی در بهشت دست یافته اند. با اندیشیدن و تفکر عقلی به بهشت ابدی رسیده اند . لذا چنان تصوری از تفکر در بهشت کاربرد خود را از دست خواهد داد. همانگونه هم فرصت دوزخیان در این زمینه به پایان رسیده است، آنان نیز نمی توانند از عقلی استفاده نمایند که راهگشای آنان به سمت رضایت خدا و ورود به بهشت باشد، اما بدیهی است، تنها به این دلیل که برخی از کاربردهای عقل، معنا و مفهوم خود را در جهان آخرت از دست خواهند داد، نباید نتیجه بگیریم که افراد حاضر در روز قیامت و به دنبال آن، بهشتیان و دوزخیان، قدرت اندیشه و تفکر را از دست داده و نمی دانند و نمی فهمند که چه بر سر آنان می گذرد
در بسیاری از آیات قرآن که به توصیف روز قیامت می پردازد؛ مواردی را مشاهده می نماییم که نشانگر عقل و تفکر انسان است. آن جایی که مؤمنان و پرهیزگاران؛ با دریافت نامه اعمالشان از سمت راست؛ در می یابند که بهشت جاودان در انتظارشان است و با خوشحالی تمام، دیگران را به مطالعه کارنامه درخشان خود دعوت نموده و آن را نتیجه ای از نوع تفکر و عملکرد خویش در زندگی دنیوی اعلام می نمایند و در مقابل، افرادی که پرونده رفتار ناشایست خود را از سمت دیگری دریافت نموده اند، آغاز به فغان و فریاد نموده و از جهنمی که در انتظارشان است، بیمناک و هراسان خواهند شد و دقیقا درخواهند یافت که قدرت دنیوی و ثروت فراوان آنان، هیچ به کارشان نخواهد آمد و به همین دلیل آرزو می کنند که کاش از پرونده خود مطلع نشده و کاش دوباره، مرگ به سراغشان آید.
خداوند، صریحا بیان می فرماید که انسان، بعد از ترک این دنیا و به دنبال آن، با برداشته شدن برخی موانع و حجاب ها که قدرت تفکر را محدود می سازد، از تیزبینی و دقت نظر خاصی در ارتباط با تحلیل آنچه گذشت و آنچه فراروی او است، برخوردار خواهد شد، و به همین دلیل است که خداوند، با در اختیار قرار دادن نامه عمل افراد، از هر انسانی خواهد خواست که خود به تنهائی در ارتباط با عملکرد خویش، قضاوت نماید
آنچه بیان شد، برگرفته از تعداد اندکی از آیات موجود در این زمینه بود که نشانگر قدرت تفکر و تعقل انسان ها در روز قیامت می باشد،
با مروری در آیات قرآن ، درخواهیم یافت که دوزخیان نیز قدرت اندیشه و تفکر را از دست نداده، بلکه همین تفکر و تعقل است که عذاب وجدانی برای آنان به وجود می آورد که به مراتب از عذاب جسمی دردناک تر است؛ چون قلب ها و جان ها را تحت تأثیر خود قرار می دهد و به همین دلیل است که در دعای کمیل می خوانیم: "فهبنی یا الهی ... صبرت علی عذابک فکیف أصبر علی فراقک و هبنی صبرت علی حر نارک فکیف أصبر ...".
مطمئنا، اگر در دوزخ، تعقل و اندیشه ای نبود و انسان ها، در زندگی حیوانی به سر می بردند، بیان چنین کلمات، معنا و مفهومی نداشت.
در نهایت باید گفت که انسان ها، نه در وادی قیامت و نه در بهشت و دوزخ، قدرت اندیشه و تعقل خود را از دست نخواهند داد و زندگی آنان، همانند زندگی حیوانات نخواهد شد.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.