تقیه در شیعه منابع ۱۳۹۷/۱۰/۱۴ - ۷۴۸ بازدید

آیا تقیه فقط پنهان کردن ایمان و عقیده است یا در توهین به مقدسات هم برای حفظ جان تقیه محسوب میشود؟ ولی در باره حضرت میثم تمار (ره) چطور؟

تقیه از معتقدات کلامی - فقهی شیعه است که ریشه قرآنی دارد. در قرآن مجید در چند آیه به طور صریح (نحل، آیه 106) یا ضمنی به تقیه اشاره شده است.تقیه به معنای پوشیده داشتن اعتقاد از مخالفان به خاطر ضرر دینی یا جانی یا دنیوی است.
تقیه از جهات گوناگون قابل تقسیم است. معروف ترین این اقسام عبارتند از:
1. اکراهیه: انجام اعمال بر وفق دستورات حاکمی جائر.
2. خوفیه: انجام اعمال و احکام براساس فتاوای مذهب مخالف
3. کتمانیه: پنهان داشتن ایمان در جهت فعالیت و پیشبرد اهداف دینی.
4. مداراتی: رعایت قوانین همزیستی با اکثریت اهل سنت (نقش تقیه در استنباط، نعمت الله صفری، دفتر تبلیغات، ص 201).
با توجه به موارد فوق، در هر زمان ومکانی، نوعی تقیه جایز است و شرایط خاصی دارد از جمله علم قطعی یا ظن قوی به وجود ضرر و...
حضرت امام خمینی در زمانی که خفقان همه کشور را فرا گرفته بود و عده ای به خاطر ترس از جانشان به خیال خود تقیه را در پیش گرفته بودند، متذکر می شدند که الان جای تقیه نیست: «حضرات آقایان توجه دارید، اصول اسلام در معرض خطر است، قرآن و مذهب در مخاطره است، با این احتمال، تقیه حرام است و اظهار حقایق واجب ولو بلغ ما بلغ» (صحیفه نور، ج 1، ص 178).
توضیح این عبارت را در متن دیگری از ایشان می توان دید «گاهی وقت ها تقیه حرام است. آن وقتی که انسان دید که دین خدا در خطر است، نمی تواند تقیه کند، آن وقت باید هر چه بشود برود. تقیه در فروع است، در اصول نیست، تقیه برای حفظ دین است، جایی که دین در خطر بود، جای تقیه نیست، جای سکوت نیست» (همان، ج 8، ص 11).
خلاصه سخن آن که تقیه به خاطر مصلحت یک امر دینی یا دنیوی مهم است به همین دلیل هرگاه به خاطر تقیه و کتمان واقع مصلحت های مهمتر از دست برود یا مفسده های بزرگتر به وجود آید به حکم عقل و شرع جای تقیه نیست.
اما معنای سخن امام که فرمودند «ولو بلغ ما بلغ» به معنای همیشگی بودن نیست بدین معناست که سکوت یا تقیه حدی دارد ولی هرگاه به خاطر سکوت یا تقیه اسلام در خطر افتد دیگر جای تقیه نیست حتی اگر به خاطر اظهار واقعیت و یاری نمودن اسلام، افشاگری و بسیج مردم برای حمایت از دین، خطرات جانی یا مالی مواجه شویم چون این اصل که «اسلام اگر افتد خطر، جان را نثارش می کنیم» درسی است که امام حسین علیه السلام با زبان و عمل خود به ما آموخت.
منابع برای بررسی تقیهک
سید مصطفی حسینی دشتی، فرهنگ «معارف و معاریف»، مدخل «تقیه»
دائره المعارف بزرگ اسلامی،ج16، مدخل تقیه
التقیه‌ تالیف‌ شیخ اعظم حاج شیخ مرتضی‌ انصاری‌, تحقیق‌ فارس‌ الحسون‌
از این‌ صبح‌ روشن‌ اثبا‌ت‌ سند زیا‌رت‌ عا‌شورا و پژوهشی‌ پیرامون‌ تبری و تقیه‌ محمدحسن‌ مومنی‌
ابن عربی و مقوله تقیه عباس سعیدی

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.