جداسازی احادیث ضعیف ۱۳۹۹/۰۸/۲۰ - ۱۶۸ بازدید

سلام
بارها گفته شده است که برخی احادیث در مسانید احدیث شیعه، ضعیف یا نامعتبرند..مثلا برخی احادیث اصول کافی، ضعف سند دارند...خب بعد از این همه پیشرفت در رجال و درایه، چرا این احادیث جدا نگشته و از این کتب خارج نمیشوند؟ نهایتا در مجلد جداگانه ای برای علاقه مندان چاپ شوند ولی خود کتب روایی از لوث اینها چرا پالایش نمیشوند؟!!!!!

قبل از پرداختن به پاسخ ضرورت دارد این نکته مهم را بدانیم که بررسی اسناد حدیث در علم فقه، بخاطر استنباط احکام فرعی شرعی، ضرورت زیادی دارد و در سایر علوم مانند تاریخ و ... نیاز به چنین «دقت فقهی» در سند روایات لازم نیست.
تسلط در حد اجتهاد در علوم متعددی برای فقیه و عالم دینی ضرورت دارد و با گذشت زمان و پیشرفت همه علوم، علوم حدیث و رجال نیز پیشرفت زیادی داشته‌اند؛ این علوم شامل علوم مختلفی مانند علم رجال الحدیث، علم درایه الحدیث، علم روایه الحدیث و زیر مجموعه هایی مهمی مانند فقه الحدیث، فهرست شناسی، مشیخه شناسی، علم ترجمه و ... می شود.
بنابر این و بر حسب ضرورت اجتهاد در علوم رجال، درایه و ... برای فقیه، به معنای آن است که هر مجتهد و فقیهی دارای مبانی و روش های خاصی در صحت و اعتبار سندی و محتوایی حدیث است و ممکن مبانی مجتهدی با مجتهد دیگری متفاوت باشد و در نتیجه تفاوت مبانی و روش های اجتهادی، مجتهدی روایتی را ضعیف تلقی کند و مجتهد دیگری همان روایت را صحیح یا معتبر بداند. در این میان، برخی مبانی رجالی و حدیثی متقدمین با مبانی رجالی و حدیثی متأخرین، متفاوت است. مثلا در گذشته، صرف این که روایتی توسط یکی از محدثین و فقهای مورد وثوق معصوم (علیه السلام) و در یکی از منابع معتبر مانند کافی، نقل شده باشد، به معنای صحت و اعتبار آن روایت بود ولی امروز چنین مبنایی را نپذیرفته و قائلند که باید در این زمینه نیز اجتهاد باشد و بر اساس اجتهاد در رجال و حدیث، صحت یا ضعف روایتی را مشخص نمود و صرف نقل در کافی و توسط شیخ کلینی، نشانه حجیت و اعتبار نیست.!
همچنین ضعف حدیث، به معنای عدم صدور قطعی از معصوم (علیه السلام) نیست و به معنای دور انداختن و کنار زدن آن نیست. بلکه باید در کنار بررسی سندی، به بررسی محتوایی با شاخص ها و معیارهای تعریف شده در علم الحدیث نیز توجه کافی داشت و اگر حدیثی به لحاظ سند، ضعیف یا فاقد سند بوده، ممکن است دارای محتوای محکم و متقنی باشد و مضمون آن در سایر روایات با عبارات مختلف بیان شده باشد.
به اضافه این که راه ها و معیارهایی برای جبران ضعف سند مانند عمل مشهور، شهرت و ... نیز وجود دارد.
در نتیجه، نباید و نمی توان احادیث ضعیف از کتب معتبر مانند کافی و ... حذف یا جداسازی شودچرا که:
اولاً: ضعف یا فقدان سند، به معنای عدم قطعیت صدور از معصوم علیه السلام نیست.
ثانیاً: معیارهای ضعف، قوت، صحت یا اعتبار احادیث، بر حسب اجتهاد فقهاء و مجتهدین متفاوت است و کمتر حدیثی را می توان یافت که به طور مطلق ضعیف باشد.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.