حالت تضرع -تضرع در برابر خدا ۱۳۹۰/۰۸/۲۱ - ۴۰۲۴ بازدید

چرا خداوند دوست دارد اینقدر آدم را تحقیر کند، چرا باید با ذلت و خواری از او در خواست کرد و بعد هم معلوم نیست که بدهد یا نه؛‌ چرا خدا ادعا می کند که مومن نباید عزتش را زیر پا بگذارد و به ذلت و خواری بیفتد ولی وقتی نوبت به خودش می رسد از ذلت و خواری و تحقیر شدن دیگران مقابلش لذت می برد؟
اصلا گویا از تحقیر و ذلت ما خوش خوشانش می شود. من ترجیح میدهم به کمترین ها قناعت کنم و در عوض پیش کسی زاری و التماس نکنم و خودم را خوار و ذلیل نکنم.

پرسشگر گرامی ازاینکه سوال خود را با ما در میان گذاشتید بسیار خوشحالیم چرا که بیان گر اعتماد شما به ما است . جوابی که خدمتتان عرض می کنم تام و تمام نیست ولی مبدا حرکت شما به سوی خداشناسی و خود شناسی و جایگاه انسان مومن در نزد خدا خواهد بود .انشالله . من احساس می کنم شما چیزی از خدا خواسته اید و خدا دعای شما را اجابت نکرده و شما گله مند شده اید. شاید هم چیز دیگری باشد ... آنچه مسلم است این است که شما در این زمینه دچار نوعی مشکل عقلانی؛ یعنی نگرشی و بینشی شده اید که در صورت اصلاح آن این شائبه برطرف خواهد شد پس برای رسیدن به پاسخ این سوال لازم است نگرش و بینش خود را اصلاح نمایید.
در این زمینه به چند نکته توجه کنید:
1-انسان مومن نزد خدا جایگاهی بس عظیم دارد و آنطور که خوانده اید ابلیس با آن تقربش به خاطر عدم سجده بر آدم از ملکوت اخراج شد.
2-تضرع و خشوع وگریه وابتهال و با التماس از خدا چیزی خواستن و کرنش در مقابل خدایی که همه چیز ما از اوست باعث کرامت انسان است نه ذلت او. اگر سلطان بزرگی به شما وقت حضور بدهد و اجازه بدهد که در محضرش حاضر شوید و با او سخن بگویید و از او که قدر قدرت است چیزی بخواهید، شما احساس ذلت می کنید یا احساس بزرگی می کنید و سعی می کنید به این خاطر بر همگان فخر فروشی کنید.
قطعا در زندگی روزمره خود با این موارد برخورد کرده اید: درمقابل استاد ایستاده و از او سوال یا درخواستی کرده اید یا در مقابل بزرگ خانواده تمام قد بلند شده اید و.... در تمامی این موارد شما به جهت احترام نسبت به عظمت شخصیت آنان و یا به جهت علیتی که ایشان در رفع نیازهای شما دارند کرنش می کنید. در صورتی که هیچ یک از این افراد به قدر یک پرکاه در مقابل عظمت خداوند ارزش ندارند و نیز بر شما حق ندارند.
3-تمام آنچه شما و من وهمه موجودات هستی دارند از هر آنچه که شما می توانید فکر کنید و آنچه که در مخیله شما نمی گنجد همه و همه از اوست .رزق وروزی تمامی موجودات و همه انسان های کافر و زندیق و مومن را خدای متعال می دهد و هر لحظه وجود را به تمامی موجودات هدیه می کند .حتی آنچه شما دارید و به آن قناعت می کنید هم از خدای متعال است و از خود چیزی ندارید که به آن قناعت کنید و از خدا درخواست نداشته باشید. اصلا تمام وجود انسان - چون به قول فلاسفه وجود ربطی است- غرق در نیاز و ارتباط با خداوند است و با زبان حال از خدای متعال روزی می خواهد.
حالا شما فکر کنید که تضرع و با گریه از خدای هستی بخش و قادرمتعال چیزی خواستن پذیرش ذلت و حقارت است. دعا و درخواست از خداوند به انسان احساس کرامت و بزرگی می دهد و آنچه باعث حقارت است این است که انسان از کسی مانند خود یا کمتر از خود چیزی بخواهد و خود را بشکند و حقیر کند. تواضع نزد بزرگان به خصوص خداوند عالم که دارای وجود و قدرت بی نهایت است، باعث حقارت انسان نیست.
با یک مثال دیگرجواب را ادامه می دهم: تاحالا کنار یک ساختمان بلند مثل برج میلاد عکس انداخته اید؟ خودتان را با برج میلاد مقایسه کرده اید ؟ شماخیلی کوچک به نظر می رسید . تا حالا خودتان را در مقابل خدا...... .شما و من و همه هستی گوشه ای از جمال و جلال و جبروت لایتناهی حضرت حق هستیم، پس کرنش در مقابل او نه تنها اوج عظمت و بزرگی است بلکه باید توفیق رفیق راهت شود تا چنین بندگی و عبودیتی نصیبت گردد.
پس این بندگی و کرنش در مقابل او را مغتنم شمرده همه آنچه در دل داری را با او در میان بگذار اگرچه او همه چیز را می داند ولی دوست دارد بنده مومن با او سخن بگوید خصوصا اگر جوان باشد .
4-اینکه خدا ذلت مومن را نمی خواهد سخن درست و منطقی است . خداوند کرنش و خواری بنده ای در مقابل بندگان دیگر را اصلا دوست ندارد و به همین دلیل سائلی و گدایی از مردم را نمی پسندد. چرا که باعث ذلت و خواری بنده اش می شود . پس فرق است میان ذلت در مقابل خدا و ذلت در مقابل بندگان که اصلا شایسته نیست .
خال مه رویان سیاه و دانه فلفل سیاه - هر دو جان سوزند اما این کجا و آن کجا.
5-در اصلاح رابطه خود و خدا بکوشید . او خیلی مهربان است آزمایش کنید حتما جواب میگیرید . خود شناسی و خداشناسی باعث تعالی روح و فکر شما می شود.
در ادامه مطالبی آورده شده که مطالعه آن خالی از لطف نیست.
هر انسانی با خدای مهربان ارتباط دارد و از طریق عبادت و دعا به او نزدیک می شود و با او سخن می گوید و حاجت خود را مطرح می کند. نباید این موضوع را فراموش کرد که عوامل متعددی در نرسیدن انسان به خواسته هایش تاثیر گذار است مثل اینکه خود انسان به دلیل کوتاهی و کم کاری شرایط مساعد برای رسیدن به خواسته اش را فراهم نکرده باشد و یا به دلیل گناهان مانع از مستجاب شدن دعایش شده باشد و یا اینکه خداوند متعال بدلیل رحمت خود این اجازه نداده باشد تا با اجابت دعایی بنده وی گرفتار مشکلات دنیوی و اخروی گردد, هرچند این بنده برای برآورده شدن حاجتش اصرار فراوان نماید .
امیرمؤمنان (ع) در پاسخ به این پرسش که وقتى خداى تعالى در قرآن کریم فرموده!: «ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکُمْ»غافر (40)، آیه 60.؛ «بخوانید مرا، اجابت مى کنم شما را»، دعاهایمان مستجاب نمى شوند، فرمود: زیرا در هشت مورد خیانت کرده اید:
1. خداى تعالى را شناختید اما حقش را چنان که باید و بر شما واجب فرموده بود، به جاى نیاورید. پس خداشناسى تان به کار نیامد.
2. کتابش قرآن را خواندید و به آن عمل نکردید.
3. به پیامبرش ایمان آوردید، اما سنتش را مخالفت نمودید.
4. گفتید که از آتش دوزخ مى ترسید، در حالى که هر زمان، بدن هاتان را با گناه به آتش نزدیک مى کنید.
5. ادعاى اشتیاق به بهشت نمودید و کارهایى انجام دادید که شما را از آن دور ساخت.
6. نعمت مولاى خویش را خوردید و سپاسگزارى نکردید.
7. خداوند به دشمنى با شیطان فرمان تان داد و فرمود: «إِنَّ الشَّیْطانَ لَکُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوًّا» فاطر (35)، آیه 6؛ «شیطان دشمن شما است، آن را دشمن خود بگیرید». شما با زبان تان با شیطان دشمنى کردید، اما بدون مخالفت عمل، با او دوستى ورزیدید.
8. عیب هاى حرام را پیش چشمشان آوردید و عیوب خود را نادیده انگاشتید، و کسانى را به چیزهایى ملامت کردید که خود به آن موارد، به سرزنش سزاوارتر بودید.
با وجود این امور، چگونه دعاهایتان به اجابت رسد؟ اعلام الدین، ص 269 و 270.
از دیگر شرایط دعا عبارت است از: شناخت خدای تعالی،عمل کردن به عهد و پیمان الهی، پاکی درآمد.
قرآن کریم در این زمینه می فرماید: هنگامی که بندگان من از من درخواستی نمایند، پس من بدانها نزدیکم و پاسخ درخواست آنها را می دهم آنگاه که از من بخواهند (بقره، 186 ( و در آیه دیگری آمده است که: مرا بخوانید اجابت می کنم. این چهره از دعا، زیباترین رابطه ای است که انسان با تمام هستی برقرار می نماید و از نتایج آن که آرامش درون، نورانیت، صفای دل و اجابت حق تعالی است، فورا و بدون هیچگونه تأخیر و تردیدی سود می برد؛ گرچه تأثیر آن در رفع حوایج و آثار خاصی که برای آنها ذکر شده است، از روی حکمت و مصلحت مدتی به تأخیر افتد! (دقت کنید)
در این قسمت به موضوع تضرع و کرنش در مقابل خدا از دیدگاه آیات اشاره می شود .
خداوند متعال می فرماید:« تُسَبِّحُ لَهُ السَّمواتُ السَّبْعُ وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِیهِنَّ وَ إِنْ مِنْ شَیْ ءٍ إِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَ لکِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِیحَهُمْ إِنَّهُ کانَ حَلِیماً غَفُوراً. ـــ آسمانهاى هفتگانه و زمین و کسانى که در آنها هستند، همه تسبیح او مى گویند؛ و هیچ چیزی نیست مگر اینکه تسبیح و حمد او مى گوید؛ ولى شما تسبیح آنها را نمى فهمید؛ او بردبار و آمرزنده است. » ( اسراء: 44).
اینکه همه موجودات ــ اعم از جاندار و غیر جاندار ــ خداوند را تسبیح می کنند، با توجّه به آیات قرآن کریم از مسلّمات است. این عموم حتّی شامل کفّار نیز می شود؛ یعنی کفّار نیز در عین اینکه خدا را انکار می کنند تسبیح او می کنند. و این تناقض نیست؛ چون اهل کفر در مقام تشریع و تکلیف، کافر و رویگردان از تسبیحند نه در مقام تکوین.
موجودات از آن حیث که مخلوق خدا هستند در عمق ذاتشان توحید را درک می کنند, یعنی نیازمند به او بوده طالب او هستند. لذا چه بخواهند و چه نخواهند و چه بدانند و چه ندانند، رو به سوی خدا در صیرورت و بازگشتند. «... لَهُ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ أَلا إِلَى اللَّهِ تَصیرُ الْأُمُورُ... آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است از آن اوست؛ آگاه باشید که همه امور تنها به سوى خدا بازمى گردند.» (الشورى:53) از این احتیاج ذاتی موجودات به خداوند متعال که در افعال و گفتار آنها ظهور و بروز دارد می توان به تسبیح تکوینی تعبیر نمود.
خداوند متعال می فرماید:« أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ یُسَبِّحُ لَهُ مَنْ فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الطَّیْرُ صَافَّاتٍ کُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلاتَهُ وَ تَسْبیحَهُ وَ اللَّهُ عَلیمٌ بِما یَفْعَلُون ؛ آیا ندیدى تمام آنان که در آسمان ها و زمین اند براى خدا تسبیح مى کنند و همچنین پرندگان به هنگامى که بر فراز آسمان بال گسترده اند؟! هر یک از آنها نماز و تسبیح خود را مى داند؛ و خداوند به آنچه انجام می دهند داناست» (النور:41) از این آیه شریفه استفاده می شود که موجودات، افزون بر تسبیح تکوینی، که به معنی سیر الی الله و اظهار نقص خود و اعتراف وجودی به کمال محض بودن خداست، تسبیح آگاهانه نیز دارند. چون اوّلاً خداوند متعال از علم آنها به تسبیح و نمازشان خبر داد و ثانیاً بیان نمود که افزون بر تسبیح، صلاة نیز دارند و نماز و تبسیح هر موجودی هم مختصّ به خود او است. « وَ لِلَّهِ یَسْجُدُ مَنْ فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعاً وَ کَرْهاً وَ ظِلالُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ، تمام کسانى که در آسمانها و زمین هستند از روى رغبت یا اکراه و همچنین سایه هایشان، هر صبح و عصر براى خدا سجده مى کنند.»(الرعد: 15) « ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ وَ هِیَ دُخانٌ فَقالَ لَها وَ لِلْأَرْضِ ائْتِیا طَوْعاً أَوْ کَرْهاً قالَتا أَتَیْنا طائِعینَ.
سپس به آفرینش آسمان پرداخت، در حالى که به صورت دود بود؛ به آن و به زمین گفت : بیایید خواه از روى اطاعت و رغبت و خواه از روی اکراه و بی رغبتی ! آنها گفتند: ما از روى طاعت و رغبت مى آییم.» (فصلت :11) این آیات نیز، به تسبیح و سجده موجودات اشاره می کند.
از مطالبی که ذکر شد، می توان اینطور نتیجه گرفت که همه موجودات – حیوانات و نباتات و جمادات – در حال تسبیح و تقدیس خداوند هستند و بعبارت دیگر، نسبت به حضرت حق، در حال خضوعند. ولی از برخی آیات نیز می توان چنین استفاده کرد که این موجودات، در عین حال که همیشه در حال تسبیح خداوند هستند، همراه با پیامبران و اولیاء الهی، مشغول به ذکر می شوند و آنها را همراهی می کنند. خداوند متعال فرمود:« وَ سَخَّرْنا مَعَ داوُدَ الْجِبالَ یُسَبِّحْنَ وَ الطَّیْرَ وَ کُنَّا فاعِلینَ؛ و کوه ها و پرندگان را با داوود مسخّر ساختیم، که(همراه او) تسبیح (خدا) مى گفتند و ما انجام دهنده این کار بودیم.»( الأنبیاء : 79 ) و فرمود:« وَ لَقَدْ آتَیْنا داوُدَ مِنَّا فَضْلاً یا جِبالُ أَوِّبی مَعَهُ وَ الطَّیْرَ وَ أَلَنَّا لَهُ الْحَدید؛ و ما به داوود از سوى خود فضیلتى بزرگ بخشیدیم؛ (ما به کوه ها و پرندگان گفتیم:) اى کوه ها و اى پرندگان! با او هم آواز شوید و همراه او تسبیح خدا گویید! و آهن را براى او نرم کردیم »( سبأ : 10) بنابراین می توان اینطور نتیجه گرفت که، در و دیوار و دیگر موجودات، هم در تمام حالات مشغول تضرع به درگاه الهی و تسبیح حق هستند و هم با پیامبران و اولیاء الهی همراه می گردند و به حالت خضوع، زبان به ذکر خداوند می گشایند.
موفق و پیروز باشید.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.