حجاب در نگاه شریعتی- زن در نگاه شریعتی ۱۳۹۰/۰۸/۱۱ - ۲۲۴۶ بازدید

لطفا در مورد حجاب زنان و نقش زنان در اندیشه دکتر شریعتی قدری توضیح دهید.

دیدگاه دکتر شریعتی در مورد زن و حجاب در کتاب زن , مجموعه آثار ۲۱ مطرح شده است . که به نمونه هایی اشاره می کنیم .
دکتر شریعتی دربخش اول این کتاب , سخنرانی به نام «فاطمه فاطمه است »که به صورت کتاب مستقلی نیز منتشر شده است ,ضمن آنکه حضرت زهرا(س) را اسوه حسنه و الگوی کامل برای پیروی زنان مسلمان معرفی می کند، بحثهایی درباره تیپ های گوناگون زن در جوامع کنونی دنیای اسلام - از جمله ایران - دارد و چنین می نویسد :«در جامعه و فرهنگ اسلامی، سه چهره از زن داریم، یکی زن سنتی و مقدس مأب، یکی چهره زن متجدد و اروپایی مأب که تازه شروع به رشد و تکثیر کرده است، و یکی هم چهره فاطمه علیها سلام و زنان فاطمه وار که هیچ شباهت و وجه مشترکی با چهره ای به نام زن سنتی ندارد. سیمایی که از زن سنتی در ذهن افراد وفادار به مذهب در جامعه ما تصویر شده است با سیمای فاطمه (ع) همان قدر دور و بیگانه است که چهره زن مدرن...این زن سوم، زنی است که می خواهد انتخاب کند، زنی است که نه چهره موروثی را می پذیرد و نه چهره تحمیلی صادراتی پست ترین و پلیدترین دشمنان انسانیت را هردو را آگاه است و هردو را هم می داند. آنکه به نام سنت تحمیل می شد و در جریان آن به وراثت می رسید، مربوط به اسلام نیست. مربوط به سنتهای دوره پدرسالاریست و حتی دوره برده داری و آنچه امروز از غرب می آید، نه علم است، نه بشریت است، نه آزادی است، نه انسانیت است و نه مبتنی بر حرمت زن است. مبتنی بر حیله های پست قدرتهای پست انحرافی و تخدیرکننده بورژوازی است. می خواهد در این میانه انتخاب کند چه چیز را ؟ آن کدام تصویر است ؟نه تصویر زن ارتجاعی سنتی و نه تصویر زن مدرن تحمیلی , بلکه تصویرزن مسلمان است . برای اینکه تصویر این چهره سوم را بفهمد خوشبختانه هم مواد در دست ماست و هم تاریخ و هم بهتر از مواد و مجسم تر از تاریخ و معین تر و محسوس تر از مباحث علمی و فقهی , تصویر عینی شخصیتهای نمونه ای که به نام اما م, اسوه به نام سرمشق در تاریخ ما وجود دارند و بالاخص در فرهنگ شیعی همه در یک خانواده در یک اتاق سه در چهار جمعند ؛ خانواده ای که هر کدامشان سرمشقند , حسن بودن در صلح , حسین بودن در جهاد و شهادت , زینب بودن در سنگین ترین رسالت اجتماعی عدالت و حق , فاطمه بودن در زن , و علی بودن در همه چیز.»(شریعتی , علی , مجموعه آثار ۲۱ , زن , تهران , پژمان , ۱۳۷۵, ص ۴۱و ۲۳۰)
« اگر حقوق انسانی و اسلامی زن را به او دادید او را بهترین عنصر ساخته اید تا بهترین قدرت مقاومت علیه این هجوم , خودش باشد و اگر ندادید و محرومش گذاشتید , بهترین کمک به این دعوت شوم ابلیسی ( فرهنگ مبتذل غرب تحت عنوان آزادی زن ) کرده اید و خود نیز از این طریق او را رانده اید به طریقی که آن , او را می خواند .» ( همان , ص ۲۲۱)
«چهره فاطمه چهره ایست که اگر درست ترسیم شود , اگر آنچنان که واقعاً بوده , آنچنان که واقعاً می اندیشیده , سخن می گفته , زندگی می کرده , آنچنان که در مسجد نقش داشته , در شهر نقش داشته , در خانه نقش دیگری داشته , در زمان نقش دیگری دارد , در مبارزه اجتماعی نقش دیگری دارد , در اسلام نقش دیگری دارد , در تربیت فرزند نیز نقش معجزه آسای دیگری دارد , آنچنان که بوده , همه در ابعاد بزرگ ماورائیش برای این نسل تصویر و معرفی بشود , نه تنها مسلمان بلکه هر انسان دوستی که وفادار به ارزش های انسانی و معتقد به آزادی حقیقی انسان و زن است , معتقد می شود و آن را به عنوان بزرگترین تصویر و بزرگترین الگو برای پیروی امروز خواهد پذیرفت.»( همان , ص ۲۲۳)
« برای مقاومت در برابر این دعوت شوم غرب بزرگترین امکاناتی که در اختیار جوانان اسلامی است _ علی رغم چیزهای دیگری که ندارند _ داشتن نمونه های متعالی است که چهره شان بر پیشانی این قرن باید تصویر بشود تا نسل امروز که نمی خواهد در سنت های پوشالی و ارتجاعی و ضد اسلامی و ضد انسانی قدیمی گرفتار بشود , و می خواهد نجات پیدا کند و هم نمی خواهد قالب های تحمیلی استحمار فرهنگی وفرنگی غرب را بپذیرد و در برابر مدرنیسم پلید امروز تسلیم بشود , بتواند با آن سلاح در برابر هجوم غرب بایستد .»( همان , ص ۲۳۰)
دکتر شریعتی در ضمیمه این کتاب به مسأله حجاب اشاره می کند و در این باره چنین می نویسد :«یک انگیزه در حجاب این است که این یک لباس سنتی است , یک حجاب دیگر با همان فرم نیز هست اما نشانه این است که من یک طرز تفکر اعتقادی مذهبی خاص دارم . حجاب نوع اول به این معنا بود که خوب همه دارند ما هم داریم که نشانه هیچ ارزش انسانی نبود یک عادت سنتی بود ... اما یک حجاب مال نسل آگاهی است که به پوشش اسلامی برمی گردد ... این کسی که آگاهانه پوشش را انتخاب می کند مظهر چیست ؟ مظهر یک فرهنگ خاص , یک مکتب خاص , یک حزب فکری خاص , یک جناح خاص و یک جبهه خاص است این قیمت دارد , این ارزش دارد این آدم , همین طور که الان دیده می شود در برابر آن دختری که اساساً به این مسأله نمی رسد یا ارزشی برایش قائل نیست نه تنها احساس حقارت نمی کند بلکه احساس برتری می کند .... بنابر این شما طرز فکر بچه ها را عوض کنید , آنها خودشان پوشش خود را انتخاب خواهند کرد .»( شریعتی , علی , مجموعه آثار ۲۱ , زن , پیشین , ص ۲۷۳-۲۷۴و۲۷۷)

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.