حضور زن در جامعه به عنوان وزیر ۱۳۹۲/۸/۱۸

از دیدگاه اسلام، اصل فعالیت هاى اجتماعى براى زنان، با رعایت شرایط اخلاقى،نه تنها مذموم نیست، بلکه در برخى موقعیت ها ممدوح و مطلوب است؛ در عرصه هایى چون اجتماعات سیاسى- اجتماعى (بیعت با پیامبر ،امام ،وحاکم اسلامی ،نماز جمعه،ودردوران جدید انتخابات، راهپیمایى ها و...)، امر به معروف و نهى از منکر بانوان، تعلیم و تعلم بانوان، کسب تخصص هاى مورد نیاز زنان، مشاوره در امور بانوان، برنامه ریزى و اجرا و.. در اسلام آنچه در عرصه ى فعالیت هاى اجتماعى بانوان ممنوع شده، اصل حضور در اجتماع نیست؛ بلکه خودنمایى و بى مبالاتى در حفظ حجاب و عفاف است.(مصباح محمد تقی،کوثر زلال،سایت تبیان)
از دیدگاه اسلام، اصل فعالیت هاى اجتماعى براى زنان، با رعایت شرایط اخلاقى،نه تنها مذموم نیست، بلکه در برخى موقعیت ها ممدوح و مطلوب است؛ در عرصه هایى چون اجتماعات سیاسى- اجتماعى (بیعت با پیامبر ،امام ،وحاکم اسلامی ،نماز جمعه،ودردوران جدید انتخابات، راهپیمایى ها و...)، امر به معروف و نهى از منکر بانوان، تعلیم و تعلم بانوان، کسب تخصص هاى مورد نیاز زنان، مشاوره در امور بانوان، برنامه ریزى و اجرا و.. در اسلام آنچه در عرصه ى فعالیت هاى اجتماعى بانوان ممنوع شده، اصل حضور در اجتماع نیست؛ بلکه خودنمایى و بى مبالاتى در حفظ حجاب و عفاف است.(مصباح محمد تقی،کوثر زلال،سایت تبیان)
در تکمیل موضوع فوق مطلبى که باید به آن توجه داشت و در اسلام به آن توجه خاص شده مسأله تفاوت هاى روحى و جسمى زنان و مردان و تفاوت وظایف آنهاست. یک حقیقت غیر قابل انکار این است که مرد و زن از نظر جسمى و شرایط فیزیولوژیک با یکدیگر متفاوتند و هر یک براى انجام وظایف ویژه اى آفریده شده اند. اینکه بعضى ها اصرار دارند این دو جنس را مساوى در همه چیز قلمداد کنند اصرارى دور از واقعیت است و مطالعات مختلف علمى آن را انکار مى کند مطهرى، مرتضى، نظام حقوق زن در اسلام، بخش هفتم، صص ۱۹۰ ۱۶۷.، آیا با وجود این تفاوت آشکار مى توان گفت زن و مرد باید در تمام شئون همراه یکدیگر گام برداشته و در تمام کارها مثل هم باشند؟ حتى در جوامعى که شعار آنها مساوات و برابرى بین زن و مرد در تمام جهات است، در عمل غیر آن دیده مى شود. مثلاً مدیریت سیاسى و نظامى بیشتر آنها در دست مردان است. واقعیت این است که جنس زن براى انجام وظایف متفاوتى با مرد آفریده شده و به همین دلیل احساسات متفاوتى دارد. قانون آفرینش گرمى کانون خانواده و پرورش نسل ها را بر عهده او گزارده به همین دلیل سهم بیشترى از عواطف و احساسات به او داده است. در حالى که وظایف خشن و سنگین اجتماعى بر عهده جنس مرد گذارده شده و سهم بیشترى از دوراندیشى به او اختصاص یافته. بنابراین اگر بخواهیم عدالت را اجرا کنیم باید پاره اى از وظایف اجتماعى که نیاز بیشترى به اندیشه و مقاومت و تحمل شدائد دارد بر عهده مردان گزارده شود و وظایفى که عواطف و احساسات بیشترى را مى طلبد بر عهده زنان. مکارم شیرازى، ناصر، تفسیر نمونه، جلد ۲، ص ۱۶۴ ذیل آیه ۲۲۸ سوره بقره. قرآن کریم با تصریح به واقعیت حقوقى زنان، عدالت در وضع قوانین را نیز گوشزد نموده است با اشاره به این حقیقت که لازمه این عدالت عدم برابرى بین زنان و مردان در برخى حقوق است تفسیر نمونه، جلد ۲، ص ۱۵۷ و ۱۵۶ ذیل آیه ۲۲۸ سوره بقره.، آنجا که مى فرماید: (و لهن مثل الذى علیهن بالمعروف و للرجال علیهن درجه و الله عزیز حکیم)؛ بقره (۲)، آیه ۲۲۸. «و براى زنان همانند وظایفى که بر دوش آنهاست حقوق شایسته اى قرار داده شده و مردان بر آنان برترى دارند و خداوند توانا و حکیم است». در تفسیر مجمع البیان آمده است طبرسى، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، جلد ۳، ص ۷۳؛ نگاه کنید: تفسیر نمونه، جلد ۳، ص ۳۶۲، ذیل آیه ۳۲، سوره نساء.: ام سلمه یکى از همسران پیامبر روزى به پیامبر اکرم(ص) عرض کرد: چرا مردان به جهاد مى روند و زنان جهاد نمى کنند و چرا براى ما نصف میراث آنها مقرر شده اى کاش ما هم مرد بودیم و همانند آنها به جهاد مى رفتیم و موقعیت اجتماعى آنها را داشتیم و همانند این پرسش ها را دیگر زنان نیز از پیامبر(ص) مطرح کرده بودند که این آیه نازل شد: «برترى هایى که خداوند نسبت به بعضى از شما بر بعضى دیگر قرار داده آرزو نکنید (این تفاوت هاى طبیعى و حقوقى براى حفظ نظام اجتماع شما و طبق اصل عدالت است ولى با این حال:) مردان و زنان هر کدام بهره اى از کوشش ها و تلاش ها و موقعیت خود دارند (و نباید حقوق هیچ یک پایمال گردد) و از فضل (و رحمت و برکت) خدا درخواست کنید و خداوند به هر چیز داناست.» نساء (۴)، آیه ۳۲.
اما از سوى دیگر، اسلام زن را مانند مرد برخوردار از روح کامل انسانى و اراده و اختیار دانسته و او را در مسیر تکامل که هدف خلقت است مى بیند لذا هر دو را در یک صف قرار داده و با خطاب هاى «یا ایها الناس» و «یا ایها الذین آمنوا» مخاطب ساخته برنامه هاى تربیتى، اخلاقى و علمى را براى آنها لازم کرده است. و با آیاتى مثل «من عمل صالحا من ذکرا و انثى و هو مؤمن فاولئک یدخلون الجنة»، غافر (۴۰)، آیه ۴۰. وعده برخوردار شدن از سعادت کامل را به هر دو جنس داده و با آیاتى مانند: «من عمل صالحا من ذکر او انثى و هو مؤمن فلنحیینه حیوة طیبة و لنجزینهم اجرهم باحسن ما کانوا یعملون»، نحل (۱۶)، آیه ۹۷.مى گوید: هر کدام از زن و مرد مى توانند به دنبال انجام برنامه هاى اسلام و وظایف الهى به تکامل معنوى و مادى برسند و به حیاتى طیب و پاکیزه که سراسر سعادت نور است گام نهند.
محدودة فعالیت های اجتماعی و سیاسی زنان
به غیر از مشاغل خاصی نظیر مرجعیت، قضاوت، امامت ظاهری و رهبری و ریاست جمهوری ـ که به دلیل ویژگی های خاص این مشاغل از یک سو و خصوصیات روحی و عاطفی زنان از سوی دیگر ـ در سایر فعالیت های اجتماعی و سیاسی، هیچ گونه محدودیتی برای زنان، از صدر اسلام تاکنون وجود نداشته است. براساس آموزه های اسلامی، زنان نیز مانند مردان حق دارند تا انتخاب گر باشند و مخالفت یا موافقت خویش را با نظام حاکم بیان کنند. (سراج، مرکز پژوهش های صدا و سیما، ۱۳۸۰، ص ۲۱۸)
البته دو شرط اصلی وجود دارد:
۱. رعایت عفت، حجاب و شئون اسلامی،
۲. حفظ حقوق شوهر و فرزندان و نهاد خانواده.
اگر این نکات در مشارکت سیاسی، اجتماعی زنان رعایت نشود، همان آثار منفی را در پی خواهد داشت که در کشورهای غربی شاهد آن هستیم. آنها نیز هم اکنون در حال بیداری و بازگشت از این مسیر انحرافی می باشند: چنان که براساس آمار، دو سوم زنان انگلیسی، خانه دار بودن را به اندازه شغل بیرون از منزل مهم و مفید می دانند و معتقدند: مسئولیت آنان در داخل خانه است و کسب درآمد و روزی، وظیفه مردان. همچنین در آمریکا بسیاری از زنانی که فرزند کوچک دارند، مشاغل خود را رها کرده و به مادران تمام وقت تبدیل شده اند. (مجله صبح، ش ۷۵، ص ۶۸)
این درست همان فرمایش امام علی(ع) در ۱۴۰۰ سال پیش است که درباره مشاغل سیاسی و اجتماعی زنان فرمود: «المراة ریحانه و لیست بقهرمانه»؛ «زن گلی خوشبو است و قهرمانی زورمند نیست».(نهج البلاغه، نامة ۳۱، ص ۱۲۹)
و بالاخره اینکه« باید توجه داشت که در جمهوری اسلامی مشاغل و مقامات قبل از این که جزء حقوق افراد محسوب شود یک تکلیف و وظیفه سنگین است و آمادگی مردان با توجه به وضع طبیعی و تجربیات تاریخ برای عهده دار شدن این مسئولیت بیش از زنان است.»(سید جلال الدین مدنی، حقوق اساسی در جمهوری اسلامی ایران، تهران: سروش، ۱۳۶۸، ج ۵، صص ۱۵۱-۱۵۲)
از دیدگاه اسلام زن، دارای کرامت است و ارزش معنوی او بسیار والاست. بر این معنا آیات بسیاری ازقرآن، از جمله آیه ۳۵ سوره احزاب، آیه ۹۵ سوره آل عمران، آیه ۱۲۴ سوره نساء، آیه ۵۸ ، سوره نمل، آیه ۲۳ سوره ملک، آیه ۴۰ سوره حدید، آیات ۶۷ و ۶۸ سوره توبه، آیه ۴۴ سوره روم، آیه ۱۵ سوره جاثیه، آیه ۲۳ سوره جن و آیه ۳۶ سوره اسراء دلالت دارد. از این رو زن مسلمان از کلیه مواهب اجتماعی زندگی برخوردار بوده و می تواند در چهارچوب قوانین و موازین اسلام در تمام شئونات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی فعالیت نماید .
فعالیتهای اجتماعی زنان وکسب علم آنان نه تنها مغایر با دین اسلام نیست بلکه دین مبین اسلام،با وضع مقرراتی زن را تشویق کرده است که از این وسیله استفاده کند . اسلام در حقیقت آیین نامه ى اجرایى تعیین نموده که با رعایت آن زن مى تواند در فعالیتهاى عمومى شرکت کند. و اگر در روابط اجتماعى و نیز پوشش اندام زنان، مقررات ویژه و تأکید بیشترى وجود دارد، به خاطر حساسیت مسائل جانبى شرکت بانوان در کارهاى عمومى است. که اگر این آیین نامه اجرا نشود نه تنها فعالیتهاى عمومى زنان به نفع جامعه و خودشان نخواهد بود، بلکه موجب فساد و تباهى و در نهایت از بین رفتن کرامت و شخصیت زنان مى شود.
پس «زن مى تواند در مشاغل مناسب به خود در اجتماع فعالیت کند و مزد کار او متعلق به خود اوست و نیز او از هر نوع آزادى اجتماعى در بیان و قلم، بر خوردار است . زن تنها در چند شغل نمى تواند فعالیت کند که آن نیز به طبیعت زن و تفاوتهاى طبیعى زن و مرد بر مى گردد. یکى از آنها امامت و رهبرى و دیگرى قضاوت است این دو شغل باید شدیداً با عقل حسابگر و به دور از هر نوع احساسات و عواطف انجام گیرد و اگر در رهبرى و قضاوت احساسات و عواطف حاکم شود جامعه تباه مى گردد و زورمندان با انواع حیله ها به تحریک احساسات مى پردازند و حقوق مردم ضایع مى شود. از این جهت این دو شغل اختصاص به مردان یافته که کمتر تابع احساسات و عواطف مى شود و این در حالى است که زن یک موجود شدیداً عاطفى است و او اگر هم تلاش کند نمى تواند خودش را از احساس و عاطفه دور کند .(جعفرى یعقوب ؛کوثر، ج ۱، ص: ۵۳۹)
«وارد شدن در هر یک از رشته هاى علمى و کسبى و تربیتى و امثال آن، فضلى است که خود نسبت به جامعه اش تفضل کرده، و افتخارى است که براى خود کسب نموده، و اسلام هم این تفاخر را در بین زنان جایز دانسته است.« ( ترجمه المیزان، ج ۲، ص: ۴۱۲)
حضرت آیت الله خامنه ای در این موردمی فرمایند:« ما برای زن، ارزش واقعی انسانی قایلیم. ما میان زن و مرد تفاوتی قایل نیستیم. معتقدیم زن و مرد هر دو انسانند و میدان تکامل پیش رویشان باز است. هر چه تلاش کنند، هر چه زحمت بکشند و هر چه به سمت خدا پیش روند، به همان اندازه رشد و تکامل پیدا خواهند کرد. راه علم و حضور سیاسی هم، جلوی هر دوی آنها باز است.»
علل ممانعت از فعالیتهای اجتماعی زنان از سوی برخی از افراد را می توان به این موارد اشاره کرد.
نا آگاهی از حقوق اجتماعی زنان ،داشتن افکار متحجرانه ،حسادت ،التقاط حضور زن ومرد دربعضی مجامع وشکستن حریمها ومانند آن سبب گردید برخی ازحضور اجتماعی زنان ممانعت کنند.
در پایان براى آگاهى بیشتر و بهتر مطالعه کتاب ارزشمند «نظام حقوق زن در اسلام» اثر استاد شهید مطهرى، به خصوص بخش هاى پنجم، ششم و هفتم را توصیه مى کنیم.

-----------------------------
منابع:
سایت تبیان
موسوى همدانى سید محمد باقر، ترجمه تفسیر المیزان، دفتر انتشارات اسلامى جامعه ى مدرسین حوزه علمیه قم - قم، چاپ پنجم، ۱۳۷۴ ش.
. سید محمد هاشمی، حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، تهران: نشر دادگستر، ۱۳۷۹، ج ۲، ص ۳۳۶.
. سید جلال الدین مدنی، حقوق اساسی در جمهوری اسلامی ایران، تهران: سروش، ۱۳۶۸، ج ۵، صص ۱۵۱-۱۵۲.

برچسب ها: حضور اجتماعی زنان زنان در اجتماع فعالیت های زنان

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.