نسخه آزمایشی

حقوق دانشجو و استاد ۱۳۹۱/۹/۱۴ - ۳۰ بازدید

حقوق دانشجوچه می باشد؟ حقوق استادچه هست؟
حق استاد بر شاگرد :
یکی از مسائلی که ما به عنوان دانشجو باید بدانیم و آن را رعایت کنیم حقوقی است که استاد بر گردن شاگرد دارد.
۱- امام سجّاد (علیه‏السلام) فرموند: :«حَقُّ سائسِکَ بِالعِلمِ : التَّعظیمُ لَهُ ، والتَّوقیرُ لَِمجلِسِهِ ، وحُسنُ الاستِماعِ إلَیهِ ، والإقبالُ علَیهِ ، وأن لا تَرفَعَ علَیهِ صَوتَکَ ، وأن لا تُجیبَ أحَدا یَسألُهُ عَن شَیءٍ حَتّى یَکونَ هُوَ الّذی یُجیبُ ، ولا تُحَدِّثَ فی مَجلسِهِ أحَدا ، ولا تَغتابَ عِندَهُ أحَدا ، وأن تَدفَعَ عَنهُ إذا ذُکِرَ عِندَکَ بِسُوءٍ ، وأن تَستُرَ عُیوبَهُ ، وتُظهِرَ مَناقِبَهُ ، ولا تُجالِسَ لَهُ عَدُوّا ، ولا تُعادِیَ لَهُ وَلِیّا ، فإذا فَعَلتَ ذلکَ شَهِدَ لَکَ مَلائکَهُ اللّه بِأنَّکَ قَصَدتَهُ وتَعَلَّمتَ عِلْمَهُ للّه‏ِ جَلَّ اسمُهُ لا لِلنّاسِ ؛ حقّ استاد تو این است که به او احترام گذارى ، محضرش را موقّر دارى ، با دقت به سخنانش گوش بسپارى ، رویت به او باشد و به او توجّه نمایى ، صدایت را بر او بلند نکنى ، هر گاه کسى از او سؤالى کند تو جواب ندهى ، بلکه بگذارى خودش جواب دهد . در محضر او با کسى سخن نگویى ، در حضور او از کسى غیبت نکنى ، اگر پیش تو از او بد گویى شود ، از وى دفاع کنى . عیبهایش را بپوشانى ، خوبیها و صفات نیکش را آشکار سازى ، با دشمن او همنشینى نکنى و با دوستش دشمنى نورزى . هرگاه این کارها را کردى ، فرشتگان خدا درباره‏ات گواهى دهند که تو براى رضاى خداوند جلّ اسمه ، نه براى مردم ، نزد آن استاد رفته‏اى و دانش او را فراگرفته‏اى .» (میزان الحکمه حدیث ۱۳۵۹۱)
۲- حضرت باقر (علیه السلام) می فرماید : وقتی به نزد عالمی رفتی حرص تو به شنیدن باید بیش از میلت به سخن گفتن باشد و باید خوب گوش دادن را مانند خوب گفتن فراگیری و صحبت او را به خاطر کسی قطع نکنی . ( همان ، ۱۳۵۹۲)
۳- از جمله حقوق دانشمند بر تو این است که علاوه بر این که به همه جمع حاضر سلام می کنی درود و تحیت مخصوصی نثار او کنی و در مقابل او بنشینی و در حضور او با دست و چشم اشاره نکنی و در برابر قول او قول مخالفی نقل نکنی .......( همان ، ۱۳۵۹۳)
۴- پیامبر (صلی اللهه علیه و اله) فرمودند : هر کس به کسی ( یا مسلمانی ) مسئله ای بیاموزد مالک و صاحب او او می گردد . از حضرت سوال شد : آیا در این صورت می تواند او را بفروشد ؟ فرمود : خیر ولی می تواند به او امر و نهی کند . ( همان ، ح ۱۳۵۹۵)
۵- امام على (علیه‏السلام )فرمودند:«مِن حَقِّ العالِمِ عَلَیکَ أن‏تُسَلِّمَ عَلَى القَومِ عامَّةً وتَخُصَّهُ دونَهُم بِالتَّحِیَّةِ ، وأن تَجلِسَ أمامَهُ ، ولا تُشیرَنَّ عِندَهُ بِیَدِکَ ، ولا تَغمِزَنَّ بِعَینَیکَ ، ولا تَقولَنَّ : «قالَ فُلانٌ» خِلافا لِقَولِهِ ، ولا تَغتابَنَّ عِندَهُ أحَدا ، ولا تُسارَّ فی مَجلِسِهِ ، ولا تَأخُذَ بِثَوبهِ ، ولا تَلِجَّ علَیهِ إذا مَلَّ ، ولا تُعرِضَ مِن طُولِ صُحبَتِهِ ، فإنَّما هِیَ بمَنزِلَةِ النَّخلَةِ تَنتَظِرُ مَتى یَسقُطُ عَلَیکَ مِنها شَیءٌ .از جمله حقوق شـخـص دانشمند بر تو این است که (هر گاه در میان جمعى بود) بر همگان سلام کنى و به او نیز اختصاصا سلام گویى ، روبه‏رویش بنشینى ، در حضور او با دست و چشم و ابرو اشاره نکنى ، در مخالفت با نظر او نگویى : «فلانى چنین گفته است» . نزد او از کسى غیبت نکنى ، در مجلسش درگوشى صحبت نکنى ، جامه‏اش را نگیرى ، اگر خسته بود ، در سؤال کردن اصرار نورزى . از طول مجالسش به تنگ نیایى ؛ زیرا حکایت همنشینى با او حکایت درخت خرمایى است که انتظار مى‏کشى تا کى از آن چیزى براى تو بیفتد . او را در حضور و پنهان حفظ کن (محترم بشمار) و همه این کارها باید براى خدا باشد. زیرا که اجر عالم از روزه دارى که شب زنده دارى مى‏کند و در راه خداوند متعال مجاهدت مى‏نماید بیشتر است. طالب علم را فرشتگان تشییع مى‏کنند. » (کنزالعمّال : ۲۹۳۶۳ منتخب میزان الحکمة۴۰۰)
۶- پیامبر خدا (صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم)فرمودند :ثَلاثَةٌ لا یَستَخِفُّ بِحَقِّهِم إلاّ مُنافِقٌ بَیِّنُ النِّفاقِ : ذو الشَّیبهِ فی الإسلامِ ، والإمامُ المُقسِطُ ، ومُعَلِّمُ الخَیرِ .؛سه کس‏اند که جز منافقى که نفاقش آشکار است در حقّ آنان بى‏حرمتى نکند : ریش سفید اسلام ، پیشواى دادگر و آموزگار خوبیها .(کنزالعمّال : ۴۳۸۱۱ منتخب میزان الحکمة : ۴۰۰)
حق دانشجو؛
دانشجو نیز برگردن استاد و معلم حقوقی را دارد:
امام سجاد (علیه السلام)فرمودند:«وأما حق رعیتک بالعلم ؛ فأن تعلم أن الله قـد جعلک لهم فیما آتاک مـن العلم ؛ و ولاک من خزانة الحکمـة ؛ فإن أحسنت فیما ولاک الله من ذلک و قمت بـه لهم مقام الخازن الشفیق ؛ الناصح لمولاه فى عبیده ؛ الصابر المحتسب الذى إذا رأى ذا حاجة أخرج له من الاموال التى فى یدیه کنت راشدا ؛ و کنت لذلک آملا معتقدا وإلا کنت له خائنا و لخلقه ظالما و لسلبه و عزه متعرضا؛حق زیردستان علمی (دانشجو) آن است که بدانی ، علمی که خدا به تو داده ، و خزانه حکمت که به تو سپرده برای خدمتگزاری به آن هاست. پس اگر در آموزش مردم نیکی کرده و با آنان به نرمی رفتار کنی و بر آنان خشم نگیری و از آنان ملول نشوی، خداوند از فضل و کرم خود بر دانش تو می افزاید و اگر مردم را از دانش خود محروم ساخته و هنگام آموزش ، با آنان به تندی رفتار کردی ، بر خدا لازم است که دانش و صفای آن را از تو بگیرد و تو را از جایگاه بلندی که در دل ها داری ، پایین آورد.»(رساله حقوقی امام سجاد(علیه السلام))

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.