حقوق والدین ۱۳۹۲/۰۱/۱۸ - ۷۶۴ بازدید

سلام. من روایات زیادی رو درباره پدر و مادر خوندم,آیاتی از قرآن رو هم در حد خودم بررسی کردم,اما نمیتونم تشخیص بدم انحام دادن کدوم کارها در حق پدر و مادر واجبه, واضح تر اینکه : من میخوام در مورد پدر و مادرم حداقل گناهی مرتکب نشم, بعد انشاء الله به مستحبات برسم, خواهش میکنم راهنماییم کنید که خداوند دقیقا چه کارهایی رو در مورد پدر و مادر,حرام کرده, ممنون از سایت خوب و جامعتون.

به شما به خاطر داشتن حس وظیفه شناسی و مسؤلیت پذیری در قبال پدر و مادر تبریک می گوییم. و از خداوند درخواست می کنیم که به ما و شما توفیق شناخت بهتر وظایف و عمل به آنها را عنایت فرماید.
به اطلاع شریف می رسد، همان طور که می دانید در آیات و روایات حقوق و وظایفی در قبال پدر و مادر ذکر شده که برخی به لحاظ احکام تکلیفی واجب یا مستحب و برخی حرام یا مباح می باشند، و برخی فقهی و حقوقی و مادی هستند و برخی ادبی، اخلاقی و عاطفی و معنوی.
نیکی و احسان و کسب رضایت پدر و مادر با کارهای مشروع و معقول و دوری از آزار و اذیت آنها مهمترین وظیفه فرزندان است.
حال شما باید ببینید پدر و مادرتان چه نیازها، درخواستهایی و انتظارات مشروعی دارند و چه چیزهایی آنها را خوشحال یا ناراحت می کند، بعد از شناخت آنها، تلاش کنید با برآوردن نیازها، درخواستهایی و انتظارات آنها را راضی و خوشحال، و دعاگوی خود کنید.
شاید مناسب باشد نگاهی دوباره و اجمالی به نظر اسلام در این باره بیندازیم تا ان شاء الله کمک کار ما در شناخت و انجام بهتر وظایف باشند:
اسلام از نظر حقوقى حساب ویژه اى براى پدر و مادر باز کرده همان گونه که در جنبه هاى عاطفى نیز حساب جداگانه اى براى آنها در نظر گرفته است لذا در روایات آمده که اگر پدر و مادرى از فرزندانشان راضى باشند موجب خیر و برکت و سعادت فرزند مى شود، اگر در حق فرزندان خود دعا کنند خداوند به این دعا توجه خاصى مى نماید کما این که اگر والدین از فرزندان ناراضى باشند و خداى ناکرده آنها را نفرین کنند، خداوند بر چنین فرزندانى که موجب ناراحتى والدین شوند قهر و غضب می نماید. حتى از نظر حقوقى در بخش قصاص و دیات آمده که اگر پدرى خداى ناکرده فرزند خود را به قتل برساند قصاص نمى شود مگر در یک شرایط استثنایى با تشخیص حاکم شرع، هم چنین از نظر شرعى پدر و مادر مى توانند به اندازه نیازشان از اموال فرزند خود بردارند و مسائلى از این قبیل در فقه اسلامى زیاد وجود دارد یا در روایات آمده «نیکى کردن به والدین بزرگترین فریضه است» و یا اینکه مى فرماید «بهشت زیر پاى مادران است» این همه آیه و روایت که در این زمینه وارد شده حاکى از اهمیتى است که خداوند براى والدین قائل شده است و اینها بدون حکمت نیست چه اینکه اینها در مقابل زحماتى که والدین براى فرزندان متحمل مى شوند ناچیز است آنها از لحظه انعقاد نطفه تا هنگام تولد و همچنین بعد از تولد دوران شیرخوارگى و بعد از کودکى مشکلاتى بسیار زیادى را متحمل شده اند.
بنابراین خداوند نیز در مقابل زحمات آنها حقوق ویژه ای را براى آنها قائل شده است. از این رو باید در هر شرایطى احترام آنها را نگه داشت هر چند در بعضى اوقات در برخورد با فرزندان خود دچار اشتباه شوند البته توجه به این نکته لازم است که خداوند همه انسانها را در مقابل اعمال و رفتارى که انجام مى دهند مورد سؤال قرار مى دهد و والدین نیز باید پاسخگوى اعمال و رفتار خود باشند بنابراین در همه حال ما وظیفه داریم به والدین خود احترام بگذاریم حتى اگر آنها به ما بى احترامى کنند فقط اگر آنها بخواهند ما را به کار حرامى وادار کنند یا از انجام تکلیف واجبى باز بدارند، اطاعت از آنها جایز نیست چه اینکه اطاعت خداوند بر هر کس دیگر حتى والدین نیز مقدم است.
در روایت آمده است که رسول خدا در پاسخ به پرسشی درباره احترام به پدر و مادر سه بار با تأکید فرمود: «مادر، مادر، مادر، پدر، پدر، پدر» (اصول کافی، ج 2، ص 13، ح 17).
و نیز در سخن دیگری رسول خدا(ص) درباره حق پدر بر فرزند فرمودند: 1- پدر را با اسم صدا نزند. 2- پیش رویش راه نرود. 3- قبل از او ننشیند.4- به پدر ناسزا نگوید. (همان، ص 127، ح 5).
اهمیت احترام به پدر و مادر و نیکی کردن به آنها در سطحی است که قرآن کریم در 9 مورد از آن سخن آورده است. در سه جا، احسان به پدر و مادر را در کنار توحید و یکتاپرستی ذکر می کند: «واعبدوالله ولا تشرکوا به شیئا و بالوالدین احسانا؛ و خدا را بپرستید، و هیچ چیز را همتای او قرار ندهید و به پدر و مادر نیکی کنید» (نساء، آیه 36 - بقره، آیه 83 - انعام، آیه 151).
و نیز در سه جای دیگر، احسان به پدر و مادر را به عنوان وصیت الهی مطرح می کند: «و وصینا الانسان بوالدیه حسنا؛ ما به انسان توصیه کردیم که به پدر و مادرش نیکی کند» (عنکبوت، آیه 8 - لقمان، آیه 14 - احقاف، آیه 115).
همچنین در سه مورد تکریم و نیکی به پدر و مادر را از زبان پیامبران الهی(ع) نقل می کند: «ربنا اغفرلی ولوالدی و للمؤمنین یوم یقوم الحساب؛ پروردگارا! من و پدر و مادرم و همه مؤمنین را در آن روزی که حساب برپا می شود بیامرز» (ابراهیم، آیه 41 - مریم، آیه 32 - نوح، آیه 28).
اگر پدر و مادر در حق فرزند کوتاهی کنند و چه بسا ظلمی انجام دهند، این سبب نمی شود که فرزند هم درباره آنان به وظیفه اش عمل نکند. از این رو امام باقر(ع) فرمود: «خداوند در چند چیز رخصت و ترک را روا ندانسته است از جمله: نیکی به پدر و مادر چه خوب باشند آن دو و چه بد»، (اصول کافی، ج 2، ص 129، ح 15).
به هر حال، نیکی و احسان به پدر و مادر و خشنودی آنان را فراهم کردن حتی اگر کافر باشند لازم است و سعادت دنیا و آخرت را به همراه می آورد چنان که امام صادق(ع) به جوان نومسلمان، در حق مادر مسیحی اش توصیه فرمود (همان، ص 128، ح 11).
نیکی و احسان به آنان و مادر، پس از مرگشان؛ نیز راه گشای سعادت فرزند می گردد: رسول خدا(ص) فرمود: «آقای خوبان در روز قیامت، کسی است که به پدر و مادرش پس از مرگشان نیکی کند»، (بحار، ج 71، ص 84، ح 94، تحف العقول، ص 46).
طبق آیه 23 و 24 سوره ی اسراء وظایف و مسئولیت های فرزندان و به عبارتی حقوق والدین عبارتند از:
- اطاعت و فرمانبرداری از پدر و مادر.
- نیکی و احسان و خدمت به پدر و مادر.
- اف و سخن رنجش آور به پدر و مادر نگفتن .
- بر سر والدین داد و فریاد نکردن (بلکه با آنها با سخن نیکو صحبت نماید).
- بال تواضع و فروتنی را برای والدین، فرود آوردن.
- حتی المقدور نیازهای والدین را برآوردن.
- احترام والدین را نگه داشتن، که مصادیقی دارد، و در زیر به مواردی از آن اشاره می شود:
- جلو والدین، پاهایش را دراز نکردن.
- در مناسبت های مختلف مثل روز مادر یا روز پدر، هدیه به آنها دادن.
- از شوخی های نابجا و زدن حرف های زشت پیش آنها پرهیز و اجتناب کردن.
- در حق آنها و برای سلامتی آنها دعا کردن.
- در کارهای خانه به آنها کمک کردن.
امید است با عمل کردن به این وظایف و دستورات که برگرفته از کلام وحی و سنت شریف معصومین (ع)است رحمت و برکت و امداد الهی بیش از پیش بر ما نازل گردد.
همان طور که در بالا ذکر شد آنچه در این زمینه اصل است، احسان به پدر و مادر و دورى از اذیت و آزار به آنان است. البته این به معناى تسلیم شدن در برابر سلیقه هاى آنان نیست؛ ولى بایستى با تیزهوشى و درایت، شخصیت و مقام آنها را حفظ نمود واحترامشان را نگه داشت؛ ولى در عین حال باید به گونه اى رفتار کرد که آنان استقلال شما را به رسمیت بشناسند و درصدد تحمیل سلیقه هاى خود بر شما نباشند.
در آخر دعا می کنیم که خداوند توفیق انجام وظیفه را به همه ما عنایت فرماید و ما را مشمول دعای خیر پدر و مادر گرداند.
 
 

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.