حقیقت روح-ماهیت روح-روح و جسم ۱۳۸۸/۰۳/۰۹ - ۷۱۶ بازدید

مقصود از ابعاد روح انسان، چیست؟

بُعد در اموری به کار می رود که دارای امتداد باشند و امتداد از خواصّ جسم است و روح موجودی غیر جسمانی است. لذا استعمال کلمه ی بُعد در مورد روح ، به معنای حقیقی بُعد نبوده ، غلط مشهور است ؛ و مراد از ابعاد روح عبارت می باشد از مراتب ، قوا و شئونات ، ظهورات و آثار و اعتبارات و حیثیّات روح.
توضیح مطلب آنکه روح در عین وحدت ذات دارای مراتب و قوا و ظهورات و آثار گوناگونی می باشد که هر کدام از آنها به نامی خوانده می شود ؛ برای مثال ، سرّ ، قلب ، عقل ، وهم ، خیال و حسّ از مراتب روح می باشند ؛ یا تفکّر ، حدس ، توجّه ، اراده ، اختیار ، ادبار و اقبال ، شوق و تنفّر ، حبّ و بغض و شهوت و غضب ... از آثار و افعال روح می باشند ؛ یا فطرت و غریزه از نمودهای آنها هستند.
تعداد این ظهورات و شئونات و قوا و افعال و مراتب و ... ، چنان زیاد و متنوّع است که شمارش آنها عملاً کاری است غیر ممکن ؛ چرا که روح و نفس و آدمی بزرگترین و عظیمترین خلق الهی است که به تنهایی صور و کمالات تمام موجودات عالم را ـ به نحو بالقوّه یا بالفعل ـ داراست. و از همین روست که فرمودند: « من عرف نفسه فقد عرف ربّه» و خداوند متعال فرمودند: «سَنُریهِمْ آیاتِنا فِی الْآفاقِ وَ فی أَنْفُسِهِمْ حَتَّى یَتَبَیَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ أَ وَ لَمْ یَکْفِ بِرَبِّکَ أَنَّهُ عَلى کُلِّ شَیْ ءٍ شَهیدٌ ـــــــ به زودى آیات خود را در اطراف عالم و در نفسشان به آنها نشان مى دهیم تا براى آنان آشکار گردد که او حق است؛ آیا کافى نیست که پروردگارت بر همه چیز شاهد و گواه است؟ » (فصلت:۵۳) ؛ قسمت اوّل این آیه ی شریفه برهان نظم و برهان حدوث و برهان علّیّت و امکان و وجوب را در خود دارد ؛ و قسمت دوم آن اشاره به برهان نفس و برهان حبّ و عشق می کند که از لطیفترین براهین خداشناسی می باشد و قسمت آخر آن بیانگر برهان صدّیقین است.
آنچه در باب ابعاد روح گفته شد ، در این جمله ی مشهور حکما جمع شده که: « النّفس فى وحدتها، کلّ القوى و لیس بشیء منها ـــــ نفس در عین یکی بودن ، همه ی قواست ؛ در حالی که هیچ کدام از آنها نیست. » همان گونه که تمام صور خیالی انسان چیزی جز ظهورات گوناگون اراده نیستند ولی هیچ کدام آنها اراده هم نیستند.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

میهمان
بسیار خوب تا حدودی رفع شبهات شد متشکرم. احمدی

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.