خشم مقدس و مثبت ۱۴۰۰/۰۷/۳۰ - ۱۴ بازدید

سلام علیکم . میخواستم بدونم ایا واجب هست انسان در مواقعی که غیرت دینی و ... اون باید به جوش بیاد حالش دگرگون بشه؟ مثلا انسان ببینه کسی گناه بدی میکنه یا اتفاقی برای ناموسش میوفته که باید غیرت به خرج بده و در کل بدترین مسایل ایا واجبه فرد حالش بد یا دگرگون بشه یا صرفا فقط عمل مهم هست ؟ چون بنده یه سری مشکل روحی داشتم که ارامشم رو بهم میزد و تصمیم گرفتم هیچ اتفاقی نتونه ارامشم رو عوض یا بد کنه واسه همین این سوال برام پیش اومد و گفتم از شما بپرسم

دوست گرامی. با وجود اینکه اسلام در بسیاری از موارد خشم را نکوهش کرده و به فروخوردن آن سفارش نموده، اما در مواردی هم خشم را یک امر پسندیده تلقی نموده است؛ چراکه برخی غضب‌ها، هدف مقدسی را دنبال می‌کنند، حدود معینی دارند و برای رویارویی با کار خلافی به وجود می‌آیند، این‌گونه غضب‌ها قطعاً ممدوح هستند.[1]
حدیثی از امیرالمؤمنین علی (ع) درباره پیامبر اکرم (ص) وارد شده که مؤید این مطلب است: پیامبر خدا (ص) برای دنیا به خشم نمی‌آمد، اما هرگاه حق، او را به خشم می‌آورد، هیچ کس او را نمی‌شناخت و هیچ چیز نمی‌توانست جلوی خشم او را بگیرد تا آنگاه‌که انتقام حق را می‌گرفت.[2]
به‌طورکلی، قوه غضب اگر به افراط گراید، تهور، اگر به تفریط روی آورد، جبن و اگر در حد اعتدال باشد، شجاعت، نام دارد.[3]
حد افراط در هنگامی است که انسان به‌اندازه‌ای خشمگین شود که از فرمان عقل و دین خارج شود و اختیارش سلب گردد و حد تفریط آن در صورتی است که انسان قوه انتقام نداشته باشد، یا اینکه در او چنین قوه‌ای کم باشد، نسبت به خودش، ناموسش و دیگران بی‌تفاوت و بی‌غیرت می‌شود.[4]
حد اعتدال وظیفه انسان در حالت عصبانیت این است که قدرت و صولت غضب را بشکند وان را تضعیف نماید تا از بروز آثار بد آن جلوگیری کند. بدین‌صورت که جایی که غضب لازم است، بروز دهد و جایی که حلم لازم است انسان بتواند بردبار باشد. آنچه مورد رضای خدا است همین است؛ یعنی غضب تحت سیطره عقل انسان باشد.[5] خداوند متعال در صفات مؤمنان می‌فرماید مؤمنان بر کافران سختگیر و با خود مهربان هستند.[6] این نیرو خشم در راه خدا و در برابر کافران صورت می‌گیرد که مقدس، مثبت و پسندیده است.
اما خشم ناپسند، همان خشمی است که منشأ بسیاری از شرارت‌ها و حوادث تلخ، خشونت‌ها و درگیری‌ها در جامعه می‌شود و فرد با آن خود و دیگران را به مشکلات بسیار جسمی و روحی مبتلا می‌کند و موجب خسارات فراوان می‌گردد. اسلام این نوع خشم را نکوهش کرده و انسان باید همواره در کنترل آن بکوشد. امیرالمؤمنین (ع) فرموده‌اند: خشم شر است، اگر از آن فرمان بری ویران می‌کند.[7] همچنین می‌فرماید: آغاز خشم دیوانگی و پایانش پشیمانی است.[8]
[1] مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج 3، ص 97.
[2] محمدی ری شهری، میزان الحکمه، ج 9، ص 4339.
[3] شفیعی مازندرانی، پرتوی از اخلاق اسلامی، ص 278.
[4] فیض کاشانی، حقایق، ص 162.
[5] شبر، الاخلاق، ص 249.
[6] فتح، آیه 29.
[7] محمدی ری شهری، میزان الحکمه، ج 9، ص 4329.
[8] نوری، مستدرک الوسایل، ج 12، ص 13.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.