درمان وابستگی در خوابگاه ۱۳۹۱/۱۰/۱۵ - ۲۷ بازدید

پرسشگر گرامی، چه افتخار آفرین است ارتباط با فردی که تا این حد قلب دلسوزش برای دیگران می تپد. قدر دوستی با شما را می دانیم.
پرسشگر گرامی، چه افتخار آفرین است ارتباط با فردی که تا این حد قلب دلسوزش برای دیگران می تپد. قدر دوستی با شما را می دانیم.
پرسشگر گرامی، بدون تردید انسان دارای یک سلسله نیازهای مادی و غیرمادی است و رشد و کمال او نیز در گرو ارضای صحیح و به موقع این نیازهاست. یکی از مهمترین نیازهای انسان، نیازهای عاطفی است. عواطف انسان از بدو تولد تا پایان عمر باید ارضا شود و الا دچار مشکل می شود. نیاز به محبت ورزیدن به دیگران و مورد محبت دیگران واقع شدن دقیقا یک نیاز عاطفی است. این نیاز در طی مراحل مختلف رشد و در مراحل گوناگون زندگی شکل های مختلفی پیدا می کند و در هر دوره ای به گونه ای متناسب با آن زمان باید ارضا شود. در دوره نوزادی از طریق والدین به خصوص مادر با بوسیدن نوزاد، در آغوش گرفتن او و نگاه های محبت آمیز مادر به او و با چسباندن او به خود نیاز کودک ارضا می شود. در این دوره تأمین نیازهای عاطفی کودک به اندازه نیازهای فیزیولوژیکی مانند آب و غذا و پوشاک برای رشد نوزاد ضرورت دارد. در دوره کودکی تأمین این نیاز توسط اعضای خانواده و همه کسانی که به نحوی با کودک ارتباط دارند تأمین می شود. در دوره نوجوانی از طریق دوستان و گروه همسالان و در دوره جوانی از طریق دوستان، خویشاوندان و همسر به این نیاز پاسخ داده می شود. روان شناسان علت وابستگی انسانها را به یکدیگر همین نیازهای عاطفی می دانند. اگر این نیازها از همان اول به طور صحیح و به موقع تأمین شود نوزاد، کودک و نوجوان وابستگی ایمن پیدا می کند و الا وابستگی ناایمن و مرضی در او شکل می گیرد یعنی در عین حال که به دیگران وابسته است ولی احساس امنیت کافی نیز نمی کند و مستعد انواع اختلالات روانی مانند بیماری های اضطرابی، افسردگی و... می شود و دیر یا زود به دامن یکی از این بیماری های روانی فرو می غلتند.
گفتنی است اساس و پایه دوستی ها در سن نوجوانی و جوانی که با جذبه و شور زیادی همراه است، غالبا بر مبنای عواطف و احساسات شکل می گیرد و نه بر اساس منطق و عقل. مقدمه این دوستی ممکن است جاذبیت یک فرد از نظر ظاهری یا شخصیتی یا پاره ای از صفات اخلاقی باشد که او را برای فرد دیگر دوست داشتنی می سازد که توانسته در روح و روان او تأثیر عمیقی بگذارد و خلأ عاطفی اش را به وسیله آن پر کند. ماهیت این دوستی گرچه دوستانه، پاک و بی شائبه است، ولی امکان آلوده شدن آن به مسایل دیگر وجود دارد. زمانی که این علاقه به اوج خود می رسد، آنها را دچار سرگردانی می کند که اکنون چه باید بکنند. این سرگردانی ممکن است با بعضی آثار مخرب دیگر روانی همراه شود. لازم به ذکر است جوانانی که از روحیه عاطفی بیشتری برخوردارند و اجتماعی تر و خونگرم هستند تحت تأثیر احساسات و عواطف دیگران بیشتر واقع می شوند.
علاقه و وابستگى به دوستان تا وقتى که موجب اخلال در برنامه زندگى و کارى انسان، مشغولیت ذهن و ضعف اراده و عدم اعتماد به نفس و ضعف ایمان نگردد اشکالى ندارد، بلکه اگر در راستاى اصلاح و قوّت بخشیدن به این امور باشد بسیار خوب و مفید خواهد بود، البته بهترین سیاست در این مسائل، میانه روى است و زیاده روى و افراط در آن موجب به وجود آمدن مشکلات ذکر شده خواهد گشت، در نتیجه اگر بخواهید دانشجویان در این مسأله در حد اعتدال رفتار نماید آنان را تشویق کنید تا درباره مشکلات آن فکر کنند و سعى کنند خود را قانع کنند که افراط در این زمینه به ضرر روح و سلامت روان است.
همچنین تذکر این نکته ضروری است که افراط در اینگونه وابستگی ها به زندگی آینده آنها به صورت جدی آسیب می رساند زیرا با هزینه کردن عواطف بیش از حد معمول با دوستان، باعث می شود در آینده نتوانند روابط عاطفی وجنسی مطلوبی با همسر خود داشته باشند زیرا هر انسانی دارای یک منبع محدودی از انرژی روانی است و همین طور که توانایی جسمانی او محدود است انرژی های روانی او نیز محدود است بنابراین باید این انرژی ها را به موقع، به تدریج و با احتیاط هزینه کرد.
یکی دیگر از آسیب های خطرناک وابستگی های افراطی، ضعیف شدن اراده و محدود شدن قدرت انتخاب است زیرا افراد وابسته در تصمیم گیری های خود نیز به دیگران وابسته می شوند و نمی توانند به موقع و به نحو صحیح تصمیم بگیرند.
پس در رابطه با مشکلى که دانشجویان با آن مواجه است توجه به چند نکته الزامى است:


۱- دوست و دوست یابى از نیازهاى واقعى زندگى است و داراى فلسفه خاصى است. اما آنچه مهم است این که در این راستا همچون دیگرجنبه هاى زندگى رعایت اعتدال لازم وضرورى است. به عبارت دیگر: علاقه به دوست احساسى پاک و لطیف است اما همواره باید عواطف با تعقل همراه باشند. ولى به نظر مى رسد عقل و منطق این مقدار علاقه را تأیید نکند. باید با روش‌های گوناگون به دانشجویان این نکته مهم انتقال داده شود که افراط در دوستی می‌تواند آسیب‌های زیادی را بدنبال داشته باشد.


۲- باید زمینه ارتباط اجتماعی فردی که دچار دوستی افراطی است فراهم شود. باید به گونه‌ای برنامه ریزی کنید که حلقه ارتباطی فرد دارای دوستی‌های افراطی به یک یا چند نفر محدود نشود. فرد باید روابط اجتماعى خود را افزون سازد تا عمل جانشینى به طور عادى انجام گیرد و انرژی روانی او بین چندد نفر تقسیم شود و متمرکز بر یک نفر نشود.


۳- تجربه نشان داده چنین دوستی‌هایی بیشتر در افرادی که دارای گرایشات مذهبی نیستند دیده می‌شود، بنابراین می‌توان با افزایش انگیزه‌های دینی در دانشجویان، آنان را در برابر دوستی‌های افراطی بیمه کرد.

۴- به صورت غیر مستقیم آسیب‌های دوستی‌های افراطی را برای دانشجویان بیان کنید.


۵- انسان خواهان این است که مرزهای روانی محکمی را با دیگران ترسیم کند. تمایز یافتگی با دیگران یکی از ویژگی‌های روانی انسان است، به دانشجویان آموزش دهید تا این مرزها را در روابط خود با دیگران حفظ کنند و از رفتارهایی که موجب از بین رفتن این مرزهای می شود، دوری کنند. شایسته است مرز صحبت کردن‌ها و شیوه رفتار دانشجویانبا دوستان خود طوری باشد که حریم‌ها حفظ شده و خط قرمز‌هایی رعایت گردد.


۶- زمینه فعالیت ورزشی دانشجویان را فراهم کنید به گونه‌ای که حداقل هفته‌ای سه بار در هفته ورزش کنند.


۷- تعیین اهداف تحصیلی و بالا بردن انگیزه تحصیلی دانشجو روش دیگری است که می‌تواند آنان را از دوستی افراطی حفظ کند، بنابراین سعی کنید انگیزه تحصیلی دانشجویانرا بالا ببرید.


۸- به آنان بیاموزید تا خودشان را دوست بدارند: مشکل اغلب افراد وابسته این است که معمولا خود را دست‌کم می گیرند و به خود توجهی نشان نمی‌دهند. وقتی ما درباره خود احساس خوبی نداشته و خود را دوست نداریم به همین علت به خود فرصت نمی‌دهیم که به اهداف بزرگ خود برسیم زیرا احساس می‌کنیم استحقاق آنها را نداریم. بعضی از ما اینگونه رفتارها را از محیط خانواده آموخته‌ایم. اما مهم نیست که علت آن چیست بلکه مهم آن است که باید از همین حالا آن را متوقف کنیم. باور داشته باشیم که خوب هستیم و آنچه هستیم فوق‌العاده و افکار و احساساتمان هم درست و مناسب است. ما درست در همان جایی قرار داریم که امروز و در این لحظه باید در آن می‌بودیم. هیچ اشکالی در ما نیست و چیزی به نام مشکل اساسی وجود ندارد. اگر هم اشتباهی مرتکب شده‌ایم، اشکالی ندارد زیرا ما نهایت تلاش خود را کرده‌ایم.همه ما می‌توانیم پذیرای خود باشیم. از هرجا که هستید شروع کنید. به تدریج خود را بیشتر خواهید پذیرفت. توانایی‌ها و استعدادهای خود را پرورش دهید و به خود اعتماد کنید. ما قابل اعتماد هستیم، بنابراین به خود افتخار کنیم.


۹- یکی دیگر از شیوه های مقابله با دوستی‌های افراطی، جایگزین کردن یک رشته فعالیت های ذوقی، هنری، فکری و عملی است تا دانشجویان بتوانند فکرشان را از اینگونه روابط منصرف نماید.

۱۰. تجربه نشا ن می‌دهد، تقویت اعتماد به نفس و عزت نفس می تواند دانشجویانرا در خروج از این بحران یاری دهد.


پرسشگر گرامی، همراهی با شما در عبور از ناملایمات و ابهامات زندگی، نعمتی است که خداوند مهربان را برآن شاکریم. چشم براه مکاتبات بعدی شما هستیم.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.