نسخه آزمایشی

در قرآن پوشش مو جزو حجاب نیست-پوشش توصیه شده اسلام ۱۳۹۲/۸/۲۳

در قرآن کریم براى پوشش بانوان، دو نوع لباس مطرح شده است:
۱. خمار یا مقنعه ،{A؛V} ۲ نور ۲۴، آیه ۳۱.{V. جلباب یا چادر {A؛V}احزاب ۳۳، آیه ۵۹.{V.

در مفهوم «جلباب» اختلاف‏نظر وجود دارد. آنچه با توجه به کتب لغت و گفتار مفسّران مانند طبرسى در مجمع‏البیان و فخر رازى در تفسیر کبیر و بعضى مفسرین دیگر و نیز اهل لغت {A؛V}ر.ک: مرتضى مطهرى، پیشین، ص۱۵۸و ۱۵۹ ؛ سید على‏اکبر قرشى، پیشین، ج ۲، ص۴۱و۴۲{V به دست مى‏آید جلباب معناى لباس یا پیراهن گشاد و پوشش سراسرى مانند چادر یا عبا است که زنان بدان وسیله سر و گردن و سینه خود را مى‏پوشانند. چنانکه در تعریف جلباب گفته‏اند:
«الجلباب: القمیص أو الثوب الواسع».
در قرآن کریم براى پوشش بانوان، دو نوع لباس مطرح شده است:
۱. خمار یا مقنعه ،؛ ۲ نور ۲۴، آیه ۳۱.. جلباب یا چادر ؛احزاب ۳۳، آیه ۵۹..

در مفهوم «جلباب» اختلاف‏نظر وجود دارد. آنچه با توجه به کتب لغت و گفتار مفسّران مانند طبرسى در مجمع‏البیان و فخر رازى در تفسیر کبیر و بعضى مفسرین دیگر و نیز اهل لغت ؛ر.ک: مرتضى مطهرى، پیشین، ص۱۵۸و ۱۵۹ ؛ سید على‏اکبر قرشى، پیشین، ج ۲، ص۴۱و۴۲ به دست مى‏آید جلباب معناى لباس یا پیراهن گشاد و پوشش سراسرى مانند چادر یا عبا است که زنان بدان وسیله سر و گردن و سینه خود را مى‏پوشانند. چنانکه در تعریف جلباب گفته‏اند:
«الجلباب: القمیص أو الثوب الواسع».
یا «الجلباب ثوب اوسع من الخمار دون الردّاء تُغطى به المرأة رأسها و صدرها».
اما در این میان تفسیر علاّمه طباطبایى و فیض کاشانى و بعضى از مفسرین اهل سنّت مانند قرطبى صحیح‏تر به نظر مى‏رسد
؛سید محمدحسین طباطبایى، پیشین، ج ۱۶، ص۳۶۱ و آن اینکه: «هو ثوبٌ تشتمل به المرأة فیغطّى جمیع بدنها»؛مولى محسن فیض کاشانى، پیشین، ج۴، ص۲۰۳ ؛ قرطبى، الجامع لأحکام القرآن، ج۱۴، ص۱۵۶ است که «جلباب» ملحفه و پوششى چادر مانند است، نه روسرى و خمار.
از ابن عبّاس و ابن مسعود روایت شده که منظور عبا است. پس «جلباب» لباس گشاد و پارچه‏اى است که همه بدن را مى‏پوشاند.
همان‏گونه که مفسّران بزرگ مانند شیخ طوسى و طبرسى فرموده‏اند، در گذشته دو نوع روسرى براى زنان معمول بود: روسرى‏هاى کوچک که آن‏ها را «خِمار» یا «مقنعه» مى‏نامیدند و معمولاً در خانه از آن استفاده مى‏کردند؛ و روسرى‏هاى بزرگ که مخصوص بیرون خانه به شمار مى‏آمد. زنان با این روسرى بزرگ، که «جلباب» خوانده مى‏شد و از «مقنعه» بزرگ‏تر و از «رداء»
کوچک‏تر است و به چادر امروزین شباهت دارد، مو و تمام بدن خود را مى‏پوشاندند.
«جلباب» پوششى است که روى همه پوشش‏ها به سر مى‏کردند درباره «جلباب» گفته‏اند: آن روسرى خاصى که بانوان هنگامى که براى کارى به خارج از منزل مى‏روند، سر و روى خود را با آن مى‏پوشند: «الجلبابُ خمارُ المرأة الذى یغطّى رأسها و وجهها اذا خرجت لحاجة»
؛شیخ طوسى، التبیان فى تفسیر القرآن، ج ۸، ص۳۶۱ ؛ فضل‏بن حسن طبرسى، مجمع‏البیان، ج۷و ۸، ص ۵۷۸.
نزدیک ساختن جلباب «یُدنین عَلیهنّ مِن جلابیهنّ»؛قرطبى، پیشین، ذیل تفسیر آیه۵۹ ؛ کنایه از پوشیدن چهره و سر و گردن با آن است؛ یعنى چنان نباشد که چادر یا روپوش‏هاى بزرگ (مانتو) تنها جنبه تشریفاتى داشته باشد و همه پیکرشان را نپوشاند ؛فضل‏بن حسن طبرسى، پیشین، ص۵۸۰ ؛ سید محمدحسین طباطبایى، پیشین، ج ۱۶، ص۳۶۱ .
زنان نباید چنان چادر یا مانتو بپوشند که نشان دهند اهل پرهیز از معاشرت با مردان بیگانه نیستند، از نگاه چشم‏هاى نامحرم نمى‏پرهیزند و از مصادیق «کاسیات عاریات» شمرده مى‏شوند؛ یعنى ظاهرا پوشیده هستند، ولى در واقع برهنه‏اند.
از رسول اللّه صلى‏الله‏علیه‏و‏آله روایت شده است: «صنفانِ مِن اهلِ النّارِ لم أرهما: قومٌ معهم سیاطٌ کأذناب البقرِ یَضربونَ بها النّاس؛ و نساءٌ کاسیاتٌ عاریاتٌ ممیلاتٌ مائلاتٌ رؤهنَّ کأسنمةِ البختِ المائلة...»؛ «دو گروه از دوزخیان را هنوز من ندیده‏ام. گروهى که تازیانه‏هایى مانند دم گاو در دست دارند و مردم را با آن مى‏زنند و گروه دیگر زنانى که پوشش دارند اما برهنه‏اند، کج‏راهه مى‏روند و دیگران را نیز به کجروى
تشویق مى‏کنند. سرهایشان همچون کوهان شتر خراسانى فروهشته است. اینان به بهشت نمى‏روند و بوى بهشت را که از فاصله چندان و چندان به مشام مى‏رسد استشمام نمى‏کنند» ؛محمد محمدى رى‏شهرى، میزان‏الحکمه، ج ۲، ص ۲۵۹.
قرآن فرمان مى‏دهد: «بانوان با مراقبت، جامه‏شان را بر خود گیرند و آن را رها نکنند، تا نشان دهند اهل عفاف و حفظ تقواى دل به شمار مى‏آیند. پوششى مطلوب است که خود به خود دورباش ایجاد مى‏کند و ناپاک‏دلان را نومید مى‏سازد»
؛مرتضى مطهرى، پیشین، ص ۱۶۰و۱۶۱ .
برخى ادّعا مى‏کنند: حجاب به معناى مقابله با برهنگى است و قابل قبول است ولى در هیچ جاى قرآن از پوشش مو سخن به میان نیامده است!
نادرستى این سخن آشکار است؛ زیرا علاوه بر شأن نزول آیه، زنان مسلمان، حتى پیش از نزول این آیه، موهاى خود را مى‏پوشاندند و تنها مشکل آنان آشکار بودن گردن و گوش‏ها بود و در این آیه ؛احزاب ۳۳، آیه ۵۹ ، از روسرى سخن به میان آمده است، باید پرسید: آیا روسرى جز آنچه بر سر مى‏افکنند و موها را بدان مى‏پوشاند، معنایى دارد؟ افزون بر این، حکم میزان پوشش در روایات متعدّد وارد شده است و علّت تأکید بر پوشش مو در موضوع حجاب بانوان، به فلسفه حجاب برمى‏گردد. مهم‏ترین فلسفه پوشش زن در ارتباط با دیگران، مسئله زیبایى و جذّابیت اوست و معمولاً موى دختران و زنان، جذّاب و دلرباست. در احادیث گفته شده که یکى از دو زیبایى، مو است ؛محسن فیض کاشانى، تفسیر صافى، ج ۳، ص ۴۳۰و ۴۳۱.

در روایتى از رسول اکرم صلى‏الله‏علیه‏و‏آله وارد شده است که به هنگام خواستگارى، مرد مى‏تواند از زن درباره موهایش بپرسد که یکى از دو زیبایى مهم زن است.
قال رسول‏اللّه‏ صلى‏الله‏علیه‏و‏آله: «اذا أراد احدکم ان یتزوج المرأة فلیسأل عن شعرها کما یسأل عن وجهها فإن الشعر احد الجمالین» ؛بحارالانوار، ج۱۰۰، ص۲۳۸، ح۳۶.
یکى از نشانه‏هاى اهمیت مو براى زنان این است که شرکت‏هاى تبلیغى از این زیبایى نهایت بهره را برده، و کالاى خود را در کنار زنان سر برهنه تبلیغ مى‏کنند.
در پایان گفتنى است؛ درباره حدود پوشش، نسبت به زنان پیر و از کار افتاده
؛ سیدعلى کمالى، قرآن و مقام زن، ص ۱۰۷؛ به نقل از: محدث نورى، المستدرک الوسائل، ج ۲، ص۵۵۹ و یا زنان روستایى که اهل آرایش نیستند، تخفیف داده شده و استثنائاتى وارد گردیده است؛ نور ۲۴، آیه ۶۰.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.

آخرین مطالب