در مذمت فرمانبرداری از زنان ۱۴۰۰/۰۳/۲۲ - ۹۸۵ بازدید

منظور از این حدیث از امام علی درمورد زنان چیست؟ '' در خواسته های نیکو همراه و فرمانبردارشان نباشید تا در انجام منکرات طمع نورزند''
از کجا معلوم همه ی زنان درصورتی که از انها پیروی شود طمع کنند؟ یا از کجا معلوم که این موضوع برای مردان صدق نکند؟

پاسخ اجمالی:در فهم این روایت حق با شما است و این مورد در مورد مردان هم صدق میکند و در اینجا ناظر به زیاده خواهی است که اگر دقیق ببینیم در مورد مردان هم صدق می کند و برایا فراد طمعکار است که مرد و زن فرقی ندارد.پاسخ تفصیلی:
امام علی (ع) در خطبه نهج البلاغه می فرماید: «در اعمال نیک (به صورت اطاعت و تسلیم بى قید و شرط) از آنان اطاعت نکنید تا در اعمال بد انتظار پیروى از شما نداشته باشند!» (وَلاَ تُطِیعُوهُنَّ فِی الْمَعْرُوفِ حَتَّى لاَ یَطْمَعْنَ فِی الْمُنْکَرِ).
بدیهى است عدم اطاعت از آنها در معروف (کار نیک) به این معنا نیست که اگر آنها دعوت به امور معروفى، همچون نماز و روزه و عدالت و احسان کردند شما با آنها مخالفت کنید; بلکه منظور این است که قبول پیشنهاد آنها نباید به صورت تسلیم بى قید و شرط در برابر آنان باشد و به تعبیر دیگر: «معروف» را به خاطر معروف بودنش انجام دهید، نه به خاطر تسلیم بى قید و شرط در برابر همسرتان. مبادا آنها جسور شوند و احیاناً انتظار داشته باشند، تسلیم خواسته هاى ناپسند آنها شوید.
گرچه عبارت «نهج البلاغه» در اینجا مخصوص همسران نیست و زنان را به صورت مطلق عنوان مى کند، ولى پیدا است که این گونه مسایل معمولاً در بین همسران اتفاق مى افتد. بنابراین، آنچه در این خطبه آمده، با آیات وجوب امر به معروف و نهى از منکر و لزوم پذیرش آن که شامل هر مرد و زن مى شود، منافات ندارد; چرا که منظور خطبه این نیست که معروف را ترک گویید، بلکه منظور این است که عمل شما شکل اطاعت بى قید و شرط نداشته باشد; مثل اینکه به او بگوید: من هم این کار را در نظر داشته ام که انجام دهم (در صورتى که در واقع چنین نیّتى را داشته است) و یا اینکه اگر کارى است که تأخیرش مانعى ندارد کمى تأخیر بیندازد و فاصله شود تا همسرش احساس نکند که شوهرش تابع بى قید و شرط او است.
ولى به هر حال، زنان باایمان و آگاه و هوشیار و متعهّد، به یقین از این حکم مستثنا هستند; زنانى که رضاى آنها رضاى خدا و سخط آنها سخط خداست، همچون فاطمه زهرا(علیها السلام) که فرمان او جز خیر و صلاح و تحصیل رضا و قرب پروردگار نخواهد بود.
این نکته نیز روشن است که مى گوید: «از خوبان آنها بر حذر باشید!» خوب نسبى است، نه خوب مطلق; چرا که خوبان مطلق، نه تنها نباید از آنها بر حذر بود، بلکه باید از پیشنهادهاى آنها استقبال کرد و صحبت آنها را غنیمت شمرد.
به همین دلیل در تاریخ اسلام مردان برجسته اى را مى بینیم که به پیشنهادهاى همسران شایسته خود اهمیت مى دادند.
به همین دلیل، در بعضى از آیات قرآن مى بینیم که براى مشورت با زنان، بها قایل شده و آن را کار پسندیده اى معرفى مى کند. در مورد باز گرفتن کودک از شیر در سوره بقره مى خوانیم: «فَإِنْ أَرَادَا فِصَالاً عَنْ تَرَاض مِنْهُمَا وَ تَشَاوُر فَلاَ جُنَاحَ عَلَیْهِمَا; هرگاه پدر و مادر، بخواهند با رضایت هر دو و مشورت و توافق، کودک را قبل از دو سال از شیر باز گیرند، گناهى بر آنها نیست.»(1)
پی نوشت:
1. سوره بقره، آیه 233.
منبع: ahlolbait.com/article/13716

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

میهمان
شما مذهبی نماها وآخودنماهای .... لطف کنید احادیث امام علی وپیامبر را تحریف نکنید اون نظر صریح ایشان بوده است م س:نا به نقل بزرگان این خطبه را حضرت علی (ع) پس از فتنه جمل ایراد نموده است که در باره زنان می فرماید: مَعاشِرَ النَّاسِ، إنَّ النِّسَاءَ نَواقِصُ الْإِیمَانِ، نَوَاقِصُ الْحُظُوظِ، نَوَاقِصُ الْعُقُولِ، فَاءَمّا نُقْصانُ إِیمانِهِنَّ فَقُعُودُهُنَّ عَنِ الصَّلاَةِ وَ الصِّیَامِ فِی اَیَّامِ حَیْضِهِنَّ، وَ اءَمَّا نُقْصانُ عُقُولِهِنَّ فَشَهَادَةُ امْرَاءَتَیْنِ کَشَهَادَةِ الرَّجُلِ الْوَاحِدِ، وَ اءَمّا نُقْصانُ حُظُوظِهِنَّ فَمَوَارِیثُهُنَّ عَلَی الْاَنْصَافِ مِنْ مَوَارِیثِ الرِّجالِ فَاتَّقُوا شِرارَ النِّسَاءِ، وَ کُونُوا مِنْ خِیارِهِنَّ عَلَی حَذَرٍ، وَ لا تُطِیعُوهُنَّ فِی الْمَعْرُوفِ حَتّی لا یَطْمَعْنَ فِی الْمُنْکَرِ. خطبه ۷۹ «ای مردم! زنان از نظر ایمان و بهرۀ اقتصادی و موهبت عقل کاستی هایی دارند؛ اما کاستی ایمان آنها به دلیل آن است که از نماز و روزه در ایام عادت باز می مانند و گواه کاستی عقل آنان این است که شهادت دو نفر از آنان همچون شهادت یک مرد است و امّا کاستی بهرۀ اقتصادی آنها دلیلش این است که سهم ارث آنان، نصف سهم مردان است، حال که چنین است از زنان بد بپرهیزید و مراقب نیکان آنها باشید و در اعمال نیک- به صورت اطاعت بی قید و شرط- از آنان اطاعت نکنید تا در اعمال بد از شما انتظار پیروی نداشته باشند. » وَ اِیّاکَ وَ مُشاوَرَةَ النِّساءِ فَاِنَّ رَأْیَهُنَّ اِلی اَفْن، وَ عَزْمَهُنَّ اِلی وَهْن. وَ اکْفُفْ عَلَیْهِنَّ مِنْ اَبْصارِهِنَّ بِحِجابِکَ اِیّاهُنَّ، فَاِنَّ شِدَّةَ الْحِجابِ اَبْقی عَلَیْهِنَّ، وَ لَیْسَ خُرُوجُهُنَّ بِاَشَدَّ مِنْ اِدْخالِکَ مَنْ لایُوثَقُ بِهِ عَلَیْهِنَّ، وَ اِنِ اسْتَطَعْتَ اَنْ لایَعْرِفْنَ غَیْرَکَ فَافْعَلْ. وَ لاتُمَلِّکِ الْمَرْاَةَ مِنْ اَمْرِها ما جاوَزَ نَفْسَها، فَاِنَّ الْمَرْاَةَ رَیْحانَةٌ وَ لَیْسَتْ بِقَهْرَمانَة.. وَ لاتَعْدُ بِکَرامَتِها نَفْسَها،وَ لاتُطْمِعْها فی ­اَنْ تَشْفَعَ­لِ غَیْرِها. وَ اِیّاکَ وَ التَّغایُرَ فی غَیْرِ مَوْضِعِ غَیْرَة، فَاِنَّ ذلِکَ یَدْعُو الصَّحیحَةَ اِلَی السَّقَمِ، وَ الْبَریئَةَ اِلَی الرَّیْبِ. نهج البلاغه، نامه سی و یکم «از مشورت با زنان خودداری کن زیرا اندیشه ایشان ناتوان و اراده شان سست و ضعیف است و به وسیله پوشش، از دیدار نامحرمان چشم آنان را باز دار، زیرا سخت گیری حجاب برای ایشان نتیجه پایدار دارد و بیرون رفتن ایشان از خانه زیانش کمتر نیست از وارد کردن کسی که در مورد ایشان اطمینان نداری. اگر می توانی کاری کن که زنان، مردان دیگر را نشناسند و زن را بر آنچه به او مربوط نیست مسلط مگردان، زیرا زن همچون گیاهی است خوش بو، نه انسانی قهرمان و در بزرگداشت او از آنچه در حدّ او است تجاوز مکن. او را به طمع می نداز که واسطه دیگران شود و بپرهیز از غیرت ورزیدن نابجا که آن، درستکار را به نادرستی کشاند و پاکدامن را به بد گمانی می خواند. » در این عبارات همانگونه که ملاحظه می شود زنان چنین معرفی گردیده اند: تمام فکرشان در زینت زندگی و فساد است.
ایمانشان ناقص است.
بهره اقتصادی آنها همراه با کاستی است.
از نظر عقلی دچار کمبود هستند.
از آنها نباید اطاعت بی قید و شرط داشت.
از مشورت با آنها باید پرهیز نمود.
باید از نامحرم دور داشته شوند.
باید آنها را آنچنان مخفی داشت که کسی آنها را نشناسد.
قادر به انجام هر کاری نیستند.
نباید بیش از حد به آنها احترام گذارد.
احترام زیاد سبب خواهد شد که آنها پا را از گلیم خود فراتر برند.
بد گمانی به او سبب می شود تا او به کار بد تشویق شود. پیامبر اکرم (ص) فرموده اند: شاورهنّ خالفوهنّ شرح نهج البلاغه تستری، ج ۱۱، ص ۱۰۴. «با زنان مشورت کنید و –چون رأی دادند- مخالف آن عمل کنید.
پرسمان
سلام علیکم، بله، این خطبه پس از فراغت از جنگ جمل بیان شده و خطابات موجود در این خطبه در حقیقت موشکافى یکى از زمینه هاى روانى، شخصى و شخصیتى فاجعه جمل و به گفته یکى از مفسّرین و مورخین مشهور اهل تسنّن، تعریضى به رفتار عایشه و نقش تحریک آمیز عایشه است ولی توجه داشته باشید که عبارت خطبه نهج البلاغه به هیچ وجه در مقام تحقیر زنان به طور مطلق نیست بلکه صرفا تبیین تفاوت تکوینى و تشریعى در مورد توانایى هاى زن و مرد و لزوم تطبیق وظایف و مسئولیت ها با توانایى هاست. ضمن آنکه هشدارى است براى انسان ها که عدول از این توانایى ها و وظایف فردى زمینه ساز فجایعى مانند آنچه در جمل گذشت مى گردد. عدول از توانایی ها و وظایف از هر فردی چه زن و چه مرد می تواند فاجعه بیافریند و مختص زنان و یا مردان نیست.
در نظام آفرینش مرد و زن نیز هر کدام براى انجام وظیفه خاصى آفریده شده اند. لذا خصوصیات روانى و جسمى آنان نیز متناسب با آن قرار داده شده است. از برخى جهات زن بر مرد ترجیح دارد و از برخى جهات نیز مرد بر زن. ولى این به خودى خود نقصى براى طرفین محسوب نمى شود. تنها وقتى که کار به مقایسه مى انجامد، در عالم نسبیت گفته مى شود: چیزى از جهتى ناقص است و از جهتى کامل. آنچه که در برخى اخبار آمده (بر فرض صحت سند و صدور) همین نکته است. کسى این حقیقت را منکر نیست که ظرفیت دوراندیشی زنان کمتر از مردان است و ظرفیت احساس و عواطف زنان بیش از مردان. حال اگر کسى در عالم سنجش مرد را از نظر عاطفى از زن ناقص تر دانست خطا نکرده است. چنان که اگر زن را به لحاظ تعقل در رتبه پیاین تر از مردان قرار داد، به خطا نرفته است.
البته این قضیا به نحو کلى نیستند و همواره استثناهیى وجود دارد. زنانى وجود دارند که از برخی مردان دوراندیش تر و عاقل ترند؛ و مردانی یافت می شوند که از برخی خانم ها عاطفی ترند.
نکته اساسى دیگر اینکه از دیدگاه اسلام زن و مرد هر دو در گوهر شریف انسانیت همتا و داراى مراتب کمالى واحدى هستند. در عین حال نظام زیباى آفرینش هر یک از این دو را با ابزارهاى ویژه اى مجهز ساخته و به تناسب آن رسالت و مسؤولیت خاصى نیز بر دوش هر کدام نهاده است. تجهیز هر یک از دو صنف فوق به گونه اى است که از ترکیبشان شرایط و بستر مطبوع و دلپذیرى براى یجاد خانواده و کانونى فعال و پر مهر و صفا پدید مى ید. هر یک در کنار دیگرى مى تواند آرامش، سکون و شرایط استکمال را بیابد و همچنین زمینه مناسبى براى رشد و تربیت سالم فرزند به وجود می‌آید. در این تقسیم طبیعى آنچه معمولاً در مرد ظهور و بروز بیشترى دارد قدرت و توانایى بیشتر براى انجام کارهاى سخت و طاقت‌فرسا نیز زیرکى و حسابگرى در امورى است که به تیزبینى و کیاست نیازمند است و آنچه در زن نمود و پیداى بیشتر دارد؛ لطافت، زیبایى، مهر، عاطفه، شور و احساس قلبى است؛ و این به معناى بى خردى زن یا بى عاطفگى مرد نیست و به معناى آن نیست که هر زنى کم اندیش تر از هر مردى و هر مردى کم عاطفه تر از هر زنى است، بلکه؛ یعنى، به طور متوسط وجه غالب کنش هاى مرد، رفتارهاى حسابگرانه، و وجه غالب کنش هاى زن کردارهاى مهرانگیز و عاطفى است و این دو گونه، حرکت هر یک در جاى خود بسیار ضرورى است و این تقسیم تکوینى به هیچ روى نشانگر برترى مرد بر زن و فرومایگى زن نیست، بلکه هر یک جلوه اى خاص از اسماى حسناى الهى است.

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.