دسته بندی انسانها در قیامت ۱۳۹۳/۰۸/۳۰ - ۵۷۰۶ بازدید

مردم در روز قیامت چند دسته اند. بعضی جاها آمده دو دسته بعضی سه دسته، مسأله دقیقاً چگونه است؟

دسته بندی اول:

پس از اینکه همه بندگان در صحنه قیامت حاضر می شوند، در آن صحنه مردم به دو گروه مشخص تقسیم می شوند:
(وُجُوهٌ یَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ إِلی رَبِّها ناظِرَةٌ وَ وُجُوهٌ یَوْمَئِذٍ باسِرَةٌ تَظُنُّ أَنْ یُفْعَلَ بِها فاقِرَةٌ)؛قیامة (75)، آیات 22 - 26. «صورت هایی شاداب و مسرور است و به پروردگارش می نگرد و صورتهایی عبوس و در هم کشیده است زیرا می داند عذابی در پیش دارد که پشت را در هم می شکند».

دسته بندی دوم:

در کنار این تقسیم بندی کلی، مردم در قیامت به دسته های جزی تری تقسیم می شود و آن تقسیم مردم به اصحاب شمال و اصحاب یمین و سابقون است:
(وَ کُنْتُمْ أَزْواجاً ثَلاثَةً فَأَصْحابُ الْمَیْمَنَةِ ما أَصْحابُ الْمَیْمَنَةِ وَ أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ ما أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِکَ الْمُقَرَّبُونَ)؛واقعة (56)، آیات 7 - 13. «و شما سه گروه خواهید بود [نخست ] سعادتمنداان و خجستگانند، چه سعادتمندان و خجستگانی و گروه دیگر شقاوتمندان و شومانند. چه شقاوتمندانی و شومانی! و (سومین گروه) پیشگامان پیشگامند آنها مقربانند».
در این نگاه «مخلَصین» همان «سابقون» هستند و اصحاب شمال همان گروهی اند که با گناهان خود، خود را از محضر حق دور کرده اند. اما اصحاب یمین، مؤمنان اهل نجات اند.

دسته بندی سوم:

1. بهشتیان، 2. جهنمیان، 3. مخلَّطون، 4. مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ اللَّه، 5. مستضعفان فکری و 6. اصحاب اعراف.
امام صادق(ع) با استناد به آیات قرآن، این شش گروه را چنین معرفی می فرمایند:
«النَّاسُ عَلَی سِتَّةِ أَصْنَافٍ.
قَالَ قُلْتُ أَ تَأْذَنُ لِی أَنْ أَکْتُبَهَا؟ قَالَ نَعَمْ.
قُلْتُ مَا أَکْتُبُ؟ قَالَ اکْتُبْ أَهْلَ الْوَعِیدِ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَ أَهْلِ النَّارِ.
وَ اکْتُبْ
(وَ آخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلاً صالِحاً وَ آخَرَ سَیِّئاً)؛اشاره به توبه (9)، آیه 102. قَالَ قُلْتُ مَنْ هَؤُلَاءِ قَالَ وَحْشِیٌّ مِنْهُمْ.
قَالَ وَ اکْتُبْ
(وَ آخَرُونَ مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ اللَّهِ إِمَّا یُعَذِّبُهُمْ وَ إِمَّا یَتُوبُ عَلَیْهِمْ)؛اشاره به توبه (9)، آیه 106. .
قَالَ وَ اکْتُبْ
(إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِینَ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ لا یَسْتَطِیعُونَ حِیلَةً وَ لا یَهْتَدُونَ سَبِیلاً)؛اشاره به نساء (4)، آیه 98.
لَا یَسْتَطِیعُونَ حِیلَةً إِلَی الْکُفْرِ وَ لَا یَهْتَدُونَ سَبِیلاً إِلَی الْإِیمَانِ
(فَأُولئِکَ عَسَی اللَّهُ أَنْ یَعْفُوَ عَنْهُمْ)؛اشاره به نساء (4)، آیه 99..
قَالَ وَ اکْتُبْ أَصْحَابَ الْأَعْرَافِ
اشاره به اعراف (7)، آیه 48.. قَالَ قُلْتُ وَ مَا أَصْحَابُ الْأَعْرَافِ؟ قَالَ قَوْمٌ اسْتَوَتْ حَسَنَاتُهُمْ وَ سَیِّئَاتُهُمْ فَإِنْ أَدْخَلَهُمُ النَّارَ فَبِذُنُوبِهِمْ وَ إِنْ أَدْخَلَهُمُ الْجَنَّةَ فَبِرَحْمَتِهِ»؛کافی، ج 2، ص 381.
«مردم به شش گروه اند؛ راوی می گوید: عرض کردم: اجازه می فرمایید تا آن را یادداشت کنم؟ فرمود: آری. عرض کردم: چه بنویسم؟
فرمود: بنویس، [دو گروه ] اهل نویدند: از اهل بهشت و اهل آتش.
بنویس. «گروهی دیگر، به گناهان خود اعتراف کرده اند و کار خوب و بد را با هم آمیخته اند. عرض کردم: آنها چه کسانی اند؟ فرمود: وحشی غلام حبشی که با دستور هند همسر ابوسفیان، حضرت حمزه را به شهادت رساند و سینه اش را شکافت و جگر حمزه را تحویل هند داد. اما بعدها توبه کرد و به اسلام گروید. از این گروه است.
فرمود: بنویس. گروهی دیگر به فرمان خداوند واگذار شده اند [و کارشان با خدا است ] یا آنان را مجازات می کند یا توبه آنان را می پذیرد.
فرمود: بنویس. گروه دیگر مستضعفان فکری اند که قرآن بدان ها اشاره دارد؛ مگر آن دسته از مردان و زنان و کودکانی که به راستی مستضعف باشند و نه چاره ای دارند و نه راهی می یابند (یعنی، نه چاره ای به کفر دارند و نه راهی به ایمان دارند)؛ ممکن است خداوند آنها را عفو فرماید.
فرمود: بنویس. گروه دیگر، اصحاب اعراف اند. عرض کردم: اصحاب اعراف به چه معنا است؟ فرمودند: گروهی که خوبی ها و بدی های شان یکسان است؛ اگر آنها را به آتش وارد کند، به دلیل گناهانشان است و اگر به بهشت ببرد، به دلیل رحمت [بی پایانش ]است».
با توجه به این دسته بندی ها - به ویژه دسته بندی سوم - به نظر می رسد که مواقف میزان و حساب برای «متوسطین» مردم است؛ زیرا بجز مؤمنان متوسط - که پس از سیر خود در نهایت به بهشت می روند - مؤمنان ادیان دیگر - که حق به آنها نرسیده و در دین خود پابرجا بوده اند - یا اهل کتاب و کافران و مشرکان که روحیه استکبار نداشتند و جز سران کفر و نفاق نبوده اند و در جهنم - به فضل الهی - تا ابد نیستند؛ باید این مواقف را طی کنند تا در نهایت به جایگاه اصلی خود - بهشت یا جهنم - برسند. بهشتیان در بهشت جاودان می مانند؛ اما جهنمیان به دو گروه تقسیم می شوند: برخی تا ابد در جهنم می مانند و آنها سران کفر و شرک و نفاق و دارای روحیه استکباری اند که هیچ امید اصلاحی بر آنان نمی رود. اما دیگران، پس از طی مراحل اصلاح و پیدا کردن لیاقت حضور در محضر الهی، به بهشت جاودان وارد می شوند.
آری روایات اهل بیت عصمت و طهارت را باید با خود روایات سنجید و تفسیر کرد و ظاهراً تفسیر روایت امام سجاد(ع) به این است که سران شرک و مشرکان مستکبر، مستقیماً و بدون طی کردن مواقف حشر در آتش دوزخ گرفتار می شوند.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.