نسخه آزمایشی

دست در دست صبح (انقلاب اسلامی) ۱۳۹۲/۳/۲۶ - ۴۱۹۷ بازدید

دست در دست صبح (انقلاب اسلامی)



 



 
 
 
 

دست در دست صبح  ( انقلاب اسلامی )
 
  
محمد جواد نوروزی و همکاران
 طرح ضیافت اندیشه : دست در دست صبح (انقلاب اسلامی)
تنظیم و نظارت : نهاد نمایندگى
مقام معظم رهبرى در دانشگاه ها
معاونت مطالعات راهبردى
 تدوین و تألیف:
محمدجواد نوروزی و همکاران
 تایپ و صفحه
آرایى :
طالب بخشایش
ناشر:
دفتر نشر معارف
 نوبت
چاپ
اول، تابستان ۱۳۹۱
شابک ۴-۴۰۲-۵۳۱-۹۶۴-۹۷۸
قیمت ۰۰۰/۵۵ ریال
«همه حقوق براى ناشر محفوظ است»
مراکز پخش:
مدیریت پخش دفتر نشر معارف: قم، خ شهدا، کوچه ۳۲، پلاک ۳، تلفن و نمابر: ۷۷۴۰۰۰۴
فروشگاه شماره ۱ (پاتوق کتاب): قم، خ شهداء، روبه روى دفتر مقام معظم رهبرى، تلفن
۷۷۳۵۴۵۱
فروشگاه شماره ۲ (پاتوق کتاب): تهران، خ انقلاب، چهار راه کالج، جنب بانک ملت، پ
۷۱۵، تلفن ۸۸۹۱۱۲۱۲
نشانى اینترنت:          www.Ketabroom.ir     -       www.porsemani.ir
پست الکترونیک:     info@Ketabroom.ir     -        info@porseman.org
 
 


 فهرست مطالب
 مقدمه.
پیشگفتار.
فصل اول. 
جنگ نرم و بیداری اسلامی. 
قدرت سخت و براندازی سخت.
شاخص ها و ویژگی های براندازی سخت..
قدرت نرم و جنگ نرم. 
ویژگی های جنگ نرم. 
اهداف جنگ نرم. 
ایجاد تغییر در اعتقادات و باورها 
ایجاد تغییر در افکار و اندیشه ها
ایجاد تغییر در رفتار
ایجاد تغییر در ساختار سیاسی.
تفاوت بین قدرت سخت و نرم
پیام شناسی در جنگ نرم
پیام های سفید.
پیام های خاکستری
پیام های سیاه
تأثیر توان نظامی در قدرت نرم.
منابع قدرت نرم.
فرهنگ.
فرهنگ داوُس
فرهنگ دانشگاهی
فرهنگ جهانی مک
فرهنگ پروتستانیسم اوانگلیک
قدرت نرم انقلاب اسلامی ایران.
قدرت نرم انقلاب اسلامی ایران در سطح تحلیل داخلی.
قدرت نرم انقلاب اسلامی ایران در سطح تحلیل منطقه ای.
بازسازی تمدن اسلامی
ارتقای بیداری اسلامی.
احیای هویت جهان اسلام.
محوریت ثبات منطقه ای.
جهانی کردن مبارزه با صهیونیسم.
قدرت نرم انقلاب اسلامی ایران در سطح تحلیل بین الملل.
به چالش کشیدن هژمونی فرهنگی غرب.
گشایش جبهه سوم در نظام بین الملل.
پرچمداری انقلاب فرهنگی جهانی.
موانع و راهکارهای ارتقای جایگاه و نقش قدرت نرم در روند تکاملی انقلاب اسلامی
آسیب شناسی جایگاه و نقش قدرت نرم در انقلاب اسلامی
راهکارهای تقویت و گسترش توان بهره گیری از قدرت نرم درانقلاب اسلامی
نتیجه گیری
ا&#۶۵۲۳۵;&#۶۵۲۶۲;ل &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۲۴;&#۶۵۱۶۶;م ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۶;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۱۶۶;ری و &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۶۲;ج بیداری ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;
 پرسش
 برای پژوهش
 منابع جهت مطالعه بیشتر
فصل دوم :کارآمدی نظام اسلامی
مقدمه
مفهوم کارآمدی
عناصر کارآمدی نظام سیاسی
یکم. نقش اهداف در تعیین کارآمدی یک نظام
دوم. نقش امکانات در تعیین کارآمدی یک نظام
امکانات مادی
امکانات کیفی و معنوی.
سوم. نقش موانع در تعیین کارآمدی یک نظام
موانع داخلی
موانع خارجی
حکومت کارپرداز، حکومت برنامه دار
کارآمدی نسبی است یا مطلق؟
أ. نسبی بودن کارآمدی
ب. نقش مراحل در کارآمدی
ج. نقش اجزاء یک سیستم در کارآمدی
اهمیت و جایگاه کارآمدی.
یکم. کارآمدی و انقلاب ها
دوم. کارآمدی و نظام های سیاسی.
أ. اثبات صحت و اتقان یک ایدئولوژی
ب. رابطه کارآمدی و مشروعیت.
کارآمدی در اسلام.
أ. کارآمدی و کارآیی به معنای اثر بخشی
ب. کارآمدی به معنای ایفای بهینه کلیه کارویژه های حکومت اسلامی
جهان بینی و نظام ارزشی کامل و واقع نگر
ترسیم اهداف و کارویژه های عالی برای حکومت.
شاخصه ها و مؤلفه های کارآمدی در اسلام
کارآمدی تمدنی اسلام از منظر اندیشمندان غربی
 پرسش
 برای پژوهش
 منابع جهت مطالعه بیشتر
 

 
 
 مقدمه
 ماه مبارک رمضان، ماه خدا و ماه همه کسانی است که رنگ خدایی شدن را در سر
می پرورانند، ماه میهمانی دوست، ماه نزول زبور و تورات و انجیل، ماه نزول معجزه
جاوید، قرآن کریم.
 در این ماه بر سر سفره ای می نشینیم که سراسر نور و غفران و لطف خداوند است، در
این ماه نفس کشیدن، تسبیح الهی و دعا مستجاب است.
ماه افطار و سحر، ماه احیا و شب های قدر، ماه زیباترین و ماندگارترین خاطره های
دانشجویان در مسجد و خوابگاه است. ولی وقتی به یاد می آوریم این ماه عزیز تا چندین
سال دیگر در تابستان و تعطیلی کلاس هاست، دل هایمان پر از اندوه می شود. این حسرت و
اندوه وقتی دوچندان می شود که در اعمال شب قدر می خوانیم بهترین اعمال در شب قدر
کسب علم است، با مدرسه و دانشگاه تعطیل و دور شدن از فرهیختگان و اساتید و محیط
علمی به راستی چگونه این بهترین اعمال را انجام دهیم؟!
 این ها بخشی از دغدغه های مسئولان نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری بود تا طرحی نو
به نام «ضیافت اندیشه» دانشگاهیان برگزار شود.
در این طرح علاوه بر زنده شدن و استمرار همه آن خاطره های شیرین، بهتر از سال های
گذشته فرصت خواهیم کرد که با معارف بلند دین آشناتر شویم و از محضر اساتید فرهیخته
بهره گیریم.
 البته مسائل آموزشی فقط بخشی از برنامه های این طرح خواهد بود و استفاده از
برنامه های متنوع معنوی و مهارتی، از مهم ترین انگیزه های اجرای این طرح است.
 «طرح ضیافت اندیشه» در ماه مبارک رمضان، فرصتی نورانی برای رشد و بالندگی شما
عزیزان دانشجو فراهم آورده است، با شرکت در برنامه های آموزشی و معنوی آن، نقطه
عطفی برای خود رقم زده و زاد و توشه ای برای مسیر زندگی برچینید.
 لازم به ذکر است که جزوه های آموزشی این طرح توسط گروه های علمی و اندیشمندان حوزه
و دانشگاه نگاشته شده است و سعی شده است که مطالب مفید و مهمی در حوزه دین برای شما
عزیزان تدوین گردد.
 آنچه پیش رو دارید حاصل هم فکری و بهره مندی از آثار قلمی اساتید متعددی در
گروه های ذیل می باشد:
•   گروه قرآن و متون اسلامی با مدیریت استاد فتح الله نجارزادگان.
•   گروه اخلاق و سبک زندگی با مدیریت استاد احمدحسین شریفی و همفکری و همکاری
اساتید محترم: عالم زاده نوری، فصیحی و حسین خانی.
•   گروه انقلاب اسلامی با مدیریت استاد محمدجواد نوروزی و همفکری و همکاری اساتید
محترم: محمدجواد ارسطا، داود رنجبران و علیرضا محمدی.
ضمن تشکر و قدردانی از همه بزرگواران دوام توفیقات این عزیزان را جهت خدمت بیشتر به
مکتب اهل بیت (علیهم السلام) و ارتقاء فرهنگ دینی جامعه به خصوص دانشگاهیان از
خداوند متعال مسئلت داریم.
 بر آنیم انشاءاللَّه طرح هایی از این دست، با همراهی شما عزیزان تداوم یابد و
کاستی های آن با پیشنهادات و نظرات شما برطرف گردد.
 معاونت مطالعات راهبردی نهاد              
 
  
پیشگفتار
خدای بزرگ را شاکریم که با عنایت او و با همکاری اساتید محترم حجج اسلام آقایان:
محمدجواد ارسطا، داود رنجبران، علیرضا محمدی و محمدعلی لیالی، این مجموعه را به
جامعه دانشگاهی و دانشجویان عزیز تقدیم کنیم. امیدواریم ضعف ها و کمبودها در
تأثیرگذاری این اثر نکاهد.
بر خود لازم می دانیم از همة عزیزانی که در به سرانجام رسیدن این اثر همکاری داشتند
به ویژه از حجج اسلام آقایان: رنجبران، قنادی، مستشاری و واعظی که با مشورت ها و
پیگیری های متواضعانه و دلسوزانه، ما را در انجام این مهم مصمم تر کردند، صمیمانه
تشکر نماییم.
امیدواریم خوانندگان گرامی و اساتید ارجمند ما را از راهنمایی های خود محروم نکنند
و با پیشنهادها و انتقادها بتوانند در ویراست های بعدی بر غنای این اثر بیافزایند.
 
محمدجواد نوروزی
 خرداد ۱۳۹۱
 
 
 
فصل اول :
جنگ نرم و بیداری اسلامی
 برای تغییر در حکومت ها از شیوه های مختلف استفاده می شود.
کودتا، شورش های اجتماعی، اصلاحات، جنبش های اجتماعی، انقلاب های اجتماعی،
انقلاب های رنگی، انقلاب های مخملین، تهاجم و یا جنگ داخلی و...از شیوه های تغییر
حکومت ها است.
امروزه جهان غرب و خاصه آمریکا، قدرت جدیدی با عنوان «قدرت نرم» را پیشانی دو قدرت
پیشین (قدرت سخت و قدرت اقتصادی) خود قرار داده است که به کارگیری این قدرت با
کمترین هزینه، اهداف استراتژیک و مهمی را تعقیب می نماید.
در سال های اخیر، قدرت نرم و مفاهیم هم نشین و مرتبط آن مانند آسیب نرم، تهدید نرم،
انقلاب نرم (رنگی)، جنگ نرم و براندازی نرم در گفتمان امنیت ملی کشورهای مذکور
جایگاه خاصی یافته و سرمایه گذاری کلانی بر روی آن انجام شده است. به عنوان نمونه
وقوع انقلاب های نرم (رنگی) در کشورهایی از قبیل گرجستان، اوکراین و قرقیزستان نشان
از کاربرد قدرت نرم در راستای براندازی نرم و سقوط حکومت های این کشورها داشته است.

به گفته جورج سوروس،[۱] کشورهای زیادی در منطقه اروپای شرقی، آفریقا و خاورمیانه
از جمله ایران (تا سال ۲۰۱۰) به عنوان کشورهای مخالف، هدف براندازی نرم آمریکا قرار
دارند.
آمریکا (و متحدانش)، پس از ناکامی در رویکرد جنگ سخت برای مقابله با انقلاب اسلامی
(کودتای نوژه، جنگ های قومی و منطقه ای کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا، بلوچستان،
جنگ تحمیلی ۸ ساله و...) با رویکرد جنگ نرم وارد کارزار گردید و با وجود هشدارهای
مقام معظم رهبری، دشمن موفق شد در غفلت فرهنگی ـ اجتماعی، ارکان حمایتی نظام را
مورد هدف قرار دهد و در یک دهه فعالیت، پایگاه معتنابهی در حوزه رسانه ای،
دانشگاهی، دانشجویی، روشنفکری و عرصه های تولید و توزیع اندیشه (قدرت نرم) برای
خویش فراهم سازد و اپوزیسیون سنتی را به عنوان نماد جعلی مبارزه با جمهوری اسلامی
ایران حفظ نماید.
مقام معظم رهبری در یک راهبرد بلند مدت از مفاهیم تهاجم فرهنگی (۱۳۷۰) تا ناتوی
فرهنگی (۱۳۸۵) و جنگ نرم (۱۳۸۸) به عنوان دغدغه های اصلی کشور یاد می کنند و این
نگرانی ها در هیاهوی ساختگی غرب علیه ایران، به فراموشی سپرده می شود.
رهبر معظم انقلاب ماهیت جنگ نرم کنونی نظام سلطه علیه انقلاب و نظام اسلامی را
اینگونه تشریح می نمایند: «یکی از مسئولان طراز اول رژیم صهیونیستی غاصب اسرائیل،
در سال گذشته توصیه ای به آمریکایی ها کرد.این توصیه کاملاً در مطبوعات خارجی و
اینترنت منعکس شد و امر پنهانی و مخفیانه ای نیست.توصیه وی به آمریکایی ها این بود
که بیهوده وقت خود را با عراق و کره شمالی و کشورهایی از این قبیل تلف نکنید. مسئله
اصلی شما ایران است.اگر خاورمیانه را می خواهید، وقت تان را مصروف عراق نکنید، سراغ
ایران بروید، کانون و سرچشمه آنجاست، اما ایران مثل عراق و کره شمالی و افغانستان
نیست که بتوان با حمله نظامی آن را تسخیر کرد. نظام و حکومت اسلامی به مردم متکی
است، مردم آن را حفظ کرده اند. باید کاری کنید که مردم آن را رها کنند. راهش این
است که مردم را با ترویج فرهنگ و ادبیات غربی و فرهنگ و تربیت آمریکایی، به واگرایی
نسبت به دین و فرهنگ و سنت و تاریخ شان سوق داد. وقتی مردم این تعلقات را رها
کردند، بعد از گذشت چند سال، بدون اینکه سرمایه ای صرف کنید، با یک حمله و تحرک
احیاناً نظامی مختصر، می توانید این مانع بزرگ، یعنی نظام اسلامی را از سر راه
بردارید.»
بنابراین ضروری است تا با عنایت به موفقیت و جایگاه حساس و استراتژیک جمهوری اسلامی
ایران، به نحو جدی و شایسته با این جبهه جنگی برخورد نمود و سازوکار لازم اعم از
حوزه های نظری و کاربردی را فراهم ساخت.
قدرت سخت و براندازی سخت
بیشتر افراد با قدرت سخت و کارکردهای آن آشنایی دارند.قدرت سخت یعنی توانایی ایجاد
زور و اجبار که از اقتدار نظامی یک کشور ناشی می گردد.کاربرد قدرت سخت که در اینجا
آن را جنگ سخت می نامیم با استراتژی تهدید، اجبار، فشار و به کارگیری ادوات و ابزار
نظامی، دولت های ضعیف را سرکوب، منهدم و یا به تسلیم وامی دارند که امروزه از آن
به عنوان براندازی سخت یاد می گردد.
شاخص ها و ویژگی های براندازی سخت
برخی از ویژگی ها و شاخص های براندازی سخت (نظامی).[۲]
۱.      کشور مورد حمله، با تمام ظرفیت و امکان به مقابله برمی خیزد و مقاومت آغاز
می شود.
۲.      ماهیت جنگ های سخت جنگ رو در رو است.
۳.      در جنگ سخت، برنامه ریزی و هدایت در یک سازمان سلسله مراتبی و عمودی انجام
می شود.
۴.      فشار وارده بر حکومت و ارکان حمایتی آن، موجب انسجام و همبستگی درونی جامعه
و حاکمیت شده و قدرت مقابله و مقاومت را افزایش می دهد.
۵.      مقاومت و مقابله کشور مورد تهاجم، منجر به استمرار و طولانی شدن جنگ
می شود.
۶.      هزینه های مالی، انسانی و معنوی بسیاری بر طرفین وارد می شود.
۷.      چرخه خشونت و کشتار متقابل استمرار می یابد.
۸.      شانس پیروزی قطعی کشور متخاصم غیرممکن یا بسیار ضعیف است.
۹.      تسلیم شدن حریف و سقوط حکومت، دلیل خاتمه جنگ نخواهد بود
۱۰.  جنگ بین طرفداران دو سوی جبهه نبرد است
۱۱.  مردم بی طرف کمتر وارد صحنه نبرد می شوند.
۱۲.  قوانین کیفری و جزایی حکومت، قابلیت اعمال مجازات علیه مجرمان جنگ سخت را
دارد.
۱۳.  به صورت دفعی عمل می شود. (ضربتی و ناگهانی تا شوک اولیه به کشور مورد هدف
وارد شود)
۱۴.  صحنه نبرد محدود است و بیشتر در محدوده مرزهاست.
۱۵.  تمرکز عملیاتی جنگ سخت بر نابودی مراکز حیاتی و قدرت حریف قرار دارد و در این
مورد نبرد هوایی نیز بیشتر خواهد شد.
۱۶.  تکنیک ها و روش های جنگ سخت مشخص و محدود است.
۱۷.  جنگ سخت معمولاً طولانی بوده و نتیجه آن معمولاً بدون پیروز میدان است.
و....


قدرت نرم و جنگ نرم
ما در سال های اخیر شاهد تغییراتی هستیم که حکومت ها و دولت هایی بدون وجود تهدید و
اجبار، یا تطمیع و هزینه محسوسی، سرنگون شدند که به نظر می رسد این تحولات مبتنی بر
ظهور قدرت و جنگ جدیدی است که از آن به عنوان قدرت نرم و جنگ نرم یاد می شود.
قدرت نرم از طریق تولید و توزیع آموزه ها و ارزش های خاص و جذاب، بنیان های ارزشی و
ارکان حمایتی کشور متخاصم را هدف قرار داده و آن را در راستای وضعیت مطلوب خویش
تغییر می دهد.این گونه تغییرات معمولاً از زیرساخت ها و شبکه های تولید و توزیع
اندیشه ها و هنجارها، خصوصاً حوزه های آموزشی، فرهنگی و رسانه ای آغاز می شود.
یعنی عرصه هایی که معمولاً خارج از افق دید، نظارت و راهبردی سرویس های اطلاعاتی
سنتی قرار دارد.در قدرت نرم، بر خلاف قدرت سخت، مخاطب نه از روی اجبار و اکراه،
بلکه با رضایت مندی تن به قدرت جدید می دهد. به تعبیر دیگر قدرت نرم به جای تحمیل و
ناگزیر کردن مخاطبان، آنان را متقاعد و همسو می سازد و هر نوع مانع یا انگیزه
مقاومت ملی، اخلاقی، حیثیتی، هویتی و دینی را از ذهن مخاطب باز می ستاند.
جوزف نای[۳] قدرت نرم را به منظور نمایاندن تأثیرات عوامل مؤثر بر عملکرد واحدهای
مستقل و حکومت ها ابداع نمود که شامل قدرت سخت و قدرت اقتصادی نبود.در قدرت نرم بر
روی «ذهن» و «رفتار» سرمایه گذاری می شود تا «عینیت مجازی» تولید کند.
 دکتر کرلانتزیک، پژوهشگر بنیاد کارنگی قدرت نرم را این گونه تعریف می کند که:
«قدرت نرم به آن دسته از قابلیت ها و توانایی های کشور اطلاق می شود که با بکارگیری
ابزاری چون فرهنگ، آرمان یا ارزش های اخلاقی به صورت غیرمستقیم بر منافع یا رفتار
یا موجودیت دیگر کشورها اثر می گذارد». قدرت نرم توانایی شکل دهی ترجیحات دیگران
است و به صورت پراکنده عمل می کند تا قدرت دفاع را از حریف سلب نماید.
اگر چه بین سه بخش قدرت یعنی قدرت سخت، قدرت اقتصادی و قدرت نرم ارتباطی منطقی و
ارگانیک برقرار است اما امروزه دو بخش اول قدرت به عنوان پشتیبان عمل می کنند و نقش
کلیدی و راهبردی بر قدرت نرم استوار است.
قدرت نرم دارای ویژگی ها و کاربردهای متنوع و پیچیده ای است که از اعمال حداقل
تغییر رویه و رفتار حکومت های هدف آغاز و تا تغییر دولت ها و براندازی بنیادی
حکومت ها را شامل می گردد.
اما آنچه موجب نگرانی است کارکردی از قدرت نرم است که کشورهای همانند ایران را هدف
قرار داده است که از آن به عنوان جنگ نرم و براندازی نرم یاد می شود یعنی
خطرناک ترین کارکرد قدرت نرم.
جنگ نرم (Soft War) در برابر جنگ سخت (Hard War) در حقیقت شامل هرگونه اقدام روانی
و تبلیغات رسانه ای است که جامعه هدف را نشانه می گیرد و بدون درگیری نظامی و گشوده
شدن آتش، رقیب را به انفعال یا شکست وامی دارد.[۴]
جنگ نرم در پی از پای در آوردن اندیشه و تفکر جامعه هدف است تا حلقه های فکری و
فرهنگی آن را سست کرده و با بمباران خبری و تبلیغاتی در نظام سیاسی ـ اجتماعی حاکم
تزلزل و بی ثباتی تزریق کند.[۵]
به گفته جین شارپ[۶]، هدف جنگ نرم تغییر دولت های نامطلوب یا فروپاشی حکومت ها و
کسب قدرت سیاسی است و به صلح طلبی، اعتقادات اخلاقی و مذهبی ربطی ندارد. جنگ نرم
گزینه ای به جای جنگ سخت و مسلحانه برای رویارویی با حکومت های مورد نظر است.
ویژگی های جنگ نرم
۱.     جنگ نرم در پی تغییر قالب های ماهوی جامعه و ساختار سیاسی است.
در این جنگ، باورها و ارزش های اساسی یک جامعه مورد هجوم قرار می گیرد. با تغییر
باورهای اساسی جامعه، قالب های تفکر و اندیشه دگرگون شده و مدل های رفتاری جدیدی
شکل می گیرد.
۲.      آرام، تدریجی و زیرسطحی است.
جنگ نرم دفعی، شتابان و پرتحرک در یک مقطع نیست. این جنگ به صورت آرام شروع شده و
به صورت تدریجی به سمت جلو حرکت می کند. آرام و تدریجی بودن این جنگ به گونه ای است
که بسیاری آن را تشخیص نمی دهند. جنگ نرم زیرسطحی، غیرآشکار و به همین دلیل نامحسوس
است.
۳.    جنگ نرم نمادساز است.
نمادسازی با بهره گیری از نمادهای تاریخی و گذشته برای ارائه و نمایش تصویری مطلوب
از خود یک ویژگی برجسته از جنگ نرم است.
۴.     پایدار و بادوام است.
نتایج جنگ نرم در صورت موفق بودن، پایدار و بادوام خواهد بود.هدف اصلی در جنگ نرم
تغییر باورها و اعتقادات است. چنانچه این تغییر حاصل گردد، به راحتی تغییر مجدد و
بازگشت به حالت اولیه میسر نمی باشد.
۵.     جنگ نرم پرتحرک و جاذبه دار است.
جنگ نرم که به صورت تدریجی و آرام شروع می شود، در نقطه ای به دلیل ایجاد جاذبه های
کاذب، بسیاری از بازیگران و حتی بازیگردانان جنگ نرم به صورت خواسته یا ناخواسته از
درون جامعه هدف به استخدام کارگزاران اصلی جنگ نرم در می آیند.
۶.     جنگ نرم هیجان ساز است.
با نمادسازی ها، اسطوره سازی ها و خلق ارزش های جدید، در جنگ نرم از احساسات جامعه
هدف نهایت استفاده انجام می گیرد.مدیریت احساسات یک رکن در مهندسی جنگ نرم به حساب
می آید.احساسات و عواطف به دلیل تحریک پذیری، زمینه های خلق بحران را فراهم
می سازد.
۷.     جنگ نرم آسیب محور است.
آسیب های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی، میدان مانور جنگ نرم است.دشمنان در جنگ
نرم با شناسایی نقاط آسیب جامعه هدف در حوزه های ذکر شده، فعالیت های خود را سامان
داده و با خلق آسیب های جدید، بر دامنه تحرکات خود می افزایند.
۸.     جنگ نرم چند وجهی است.
پردامنه بودن و برخورداری از وجوه مختلف از دیگر ویژگی های جنگ نرم است.در این جنگ،
از تمامی علوم، فنون، شیوه ها و روش های شناخته شده و ارزش های موجود استفاده
می گردد.
۹.     جنگ نرم تضادآفرین است.
تخریب وحدت ملی یکی از پیامدها و ویژگی های جنگ نرم است.
جنگ نرم از محیط های آسیب دار در جامعه هدف شروع می شود و با ایجاد گسل های متعدد
در بخش های گوناگون جامعه و از طریق متفاوت کردن باورها، ارزش ها و شکل دهی به
رفتارهای جدید، اعضای یک جامعه در برابر همه قرار می دهد.تضادهای به وجود آمده از
طریق جنگ نرم، همبستگی اجتماعی و وحدت ملی را برهم می زند و زمینه های بروز بحران و
درگیری های داخلی را فراهم می سازد.
 ۱۰.  جنگ نرم تردید آفرین است.
در جنگ نرم، ایجاد تردید و بدبینی نسبت به بسیاری از مسائل یک اصل و قاعده است.
حرکت در این جنگ با خلق تردید و ایجاد ناامیدی و یأس شروع می شود. برای توفیق در
این جنگ، با تکیه بر سنت ها و لکن با نوپردازی به صورت ظریف و آرام، در باورها و
اعتقادات اساسی تردید ایجاد می شود و به مرور بر دامنه این تردیدها افزوده شده تا
در نهایت به ایجاد تغییرات اساسی در باورها و ارزش ها دست یابد.
۱۱.  جنگ نرم از ابزار روز استفاده می کند.
در جنگ نرم از پیشرفته ترین تکنیک های روز استفاده می گردد. فضای مجازی و سایبری
محیط اصلی جنگ نرم در شرایط کنونی به حساب می آید.
 

اهداف جنگ نرم
جنگ نرم، در جامعه هدف به دنبال دستیابی به چهار هدف عمده می باشد.
ایجاد تغییر در اعتقادات و باورها
مهمترین و اصلی ترین هدف جنگ نرم را باید ایجاد تغییر و دگرگونی در باورها و
اعتقادات جامعه هدف جنگ نرم دانست. اعتقادات و باورها، اساس حرکت یک جامعه به شمار
می آیند. هر انسانی براساس باورها و اعتقادات خود به زندگی اش جهت می دهد. بنابراین
اگر کسانی بخواهند در مسیر حرکت یک ملت و جامعه خلل یا تغییری ایجاد کنند، باید به
سراغ تغییر باورها و اعتقادات آنان بروند.
ایجاد تغییر در افکار و اندیشه ها
ایجاد تغییر در چگونگی فکر کردن و اندیشیدن و ایجاد تغییر در افکار جامعه در
حوزه های گوناگون از اهداف جنگ نرم است.
ایجاد تغییر در رفتار
رفتارهای یک جامعه، مبتنی بر اعتقادات، باورها و چگونگی فکر کردن و اندیشیدن افراد
آن جامعه می باشد. در واقع مدل های رفتاری در هر جامعه ای، براساس نوع باورها و
اعتقادات و چگونگی فکر و اندیشه در آن جامعه شکل می گیرد. بدیهی است که با تغییر هر
نوع باور و اندیشه ای، مدل های رفتاری جدید براساس باورها و افکار جدید جایگزین
مدل های قبلی می گردد.
ایجاد تغییر در ساختار سیاسی
هدف نهایی در جنگ نرم علیه یک ملت، ایجاد تغییر و دگرگونی در ساختارهای سیاسی آن
جامعه و جایگزین کردن ساختارهای جدید می باشد.
اهداف ذکر شده در یک فرآیند و به صورت خطی دنبال می گردد. با ایجاد تغییر در
باورها، افکار و رفتارهای یک جامعه، به صورت طبیعی مدل رفتارهای حمایتی از ساختار
سیاسی موجود، تغییر پیدا کرده و مدل های چالشی جایگزین آن می شود.در یک جامعه، مردم
در شرایطی با نظام سیاسی خود به چالش برمی خیزند که دیگر آن را مشروع ندانند و از
نظر آنان مسئولان سیاسی مقبولیت خود را از دست داده باشند. بنابراین مشروعیت زدایی
و مقبولیت زدایی برای ایجاد بحران، ناآرامی و بی ثبات سازی در جامعه هدف، از کار
ویژه های اصلی جنگ نرم به حساب می آید.
دشمنان انقلاب اسلامی و نظام مقدس جمهوری اسلامی، در دهه اول انقلاب، تمامی قدرت
سخت افزاری خود را برای شکست انقلاب و ساقط کردن جمهوری اسلامی به صحنه آورده و به
شکل های گوناگون از قبیل راه اندازی غائله های تجزیه طلبی در مناطق قومیتی، راه
اندازی تروریسم داخلی، طراحی کودتای نظامی و تجاوز نظامی در قالب جنگ تحمیلی، تلاش
کردند به اهداف خود برسند. ناکامی دشمنان در همه این اقدامات، سبب گردید آنان به
این جمع بندی برسند که تا زمانی که مردم ایران براساس باورها و اعتقادات دینی و
اسلامی خود عمل نمایند، مدافع نظام اسلامی و ولایت فقیه بوده و هیچ قدرتی قادر به
شکست جمهوری اسلامی و نظام ولایت فقیه نخواهد بود.
تفاوت بین قدرت سخت و نرم
قدرت سخت و نرم با یکدیگر در ارتباط می باشند زیرا هر دو، جنبه هایی از قابلیت
دستیابی به هدف، به وسیله تأثیرگذاری در رفتار دیگران می باشند. تمایز بین آنها
درماهیت رفتار و در غیرمحسوس بودن منابع می باشد. قدرت فرماندهی (Command power) ـ
توانایی تغییر آنچه دیگران انجام می دهند ـ می تواند بر توسل به زور یا تشویق متکی
باشد. قدرت متقاعد کردن (co-optive power) ـ توانایی شکل دهی به آنچه دیگران
می خواهند ـ می تواند بر جذابیت های فرهنگی یا ارزشی، و یا قابلیت نفوذ و تغییر در
چینش اولویت های سیاسی در یک موضوع خاص به گونه ای که اولویت های دیگران به دلیل
غیرواقعی به نظر رسیدن مورد توجه قرار نگیرد، متکی باشد.انواع رفتارها از صدور
دستور تا متقاعد کردن به ترتیب در این طیف قرار می گیرند:
 صدور دستور (Command power)، تهدید و اجبار (Coercion)، مشوق های اقتصادی
(economic inducement)، تنظیم اولویت ها (agenda sitting)، جاذبه خالص (pure
attraction) و متقاعد کردن (co-optiv power).
منابع قدرت نرم در ارتباط با متقاعد کردن بوده و به انتهای طیف رفتار متمایل است در
حالی که منابع قدرت سخت معمولاً با رفتار دستوری هم پیوند می شوند.
جوزف نای در تعریف قدرت نرم و تفاوت آن با قدرت سخت اینگونه می گوید[۷]:
همه ما با قدرت سخت آشنا هستیم. ما می دانیم که نیروی نظامی و اقتصادی ممکن است
باعث شود دیگران مواضع خود را تغییر دهند.قدرت سخت می تواند بر پاداش (هویج) و یا
تهدید (چماق) متکی باشد. اما گاهی اوقات شما می توانید بدون استفاده از تهدید یا
پاداشی محسوس به نتایج مورد نظرتان دست یابید. راه غیرمستقیم به دست آوردن
خواسته هایتان را «وجهه دوم قدرت» می نامند.ممکن است که یک کشور به نتایج مورد نظرش
در امور سیاسی جهان دست پیدا کند، فقط بدین دلیل که کشورهای دیگر، ارزش هایش را
تحسین می کنند.آن کشور را الگوی خود قرار می دهند و یا آرزوی رسیدن به آن سطح از
رفاه و آزاداندیشی را دارند؛ و بدین دلایل خواهان پیروی از آن کشور هستند.
 در قدرت نرم ـ اینکه دیگران را ترغیب کنیم که همان چیزهایی را بخواهند که ما
می خواهیم ـ مردم بیش از آنکه مجبور به انجام کاری شوند، به همکاری گرفته می شوند.
قدرت نرم بر قابلیت شکل دادن به علائق دیگران تکیه دارد.در سطح مراودات فردی، همه
ما با قدرت جذب، اغوا و شیفتگی دیگران آشنا هستیم.
اصولاً ماهیت جنگ نرم، همان ویژگی غیرخشونت آمیز بودن آن می باشد. در این جنگ از
شیوه ها و روش های غیرخشونت آمیز استفاده می گردد.تا بر افکار و اندیشه ها تأثیر
بگذارند.
 بنابراین در جنگ نرم در دو حوزه، اقدامات اساسی شکل می گیرد:
۱ـ تصرف قلب ها و هدایت محبت ها و دوستی های مردم و استفاده از ابزار مختلف
تاثیرگذار از جمله رسانه، هنر، موسیقی، ادبیات، هنرمندان، ورزشکاران، ستارگان و
قهرمانان و...
 ۲ـ وارد کردن شبهات و حمله به باورها و اعتقادات.
پیام شناسی در جنگ نرم
جنگ نرم ماهیتی فرهنگی دارد و مهاجم با پیام هایی که می دهد تلاش می کند تا جامعه
مورد نظر خود را در راستای اهدافش تغییر جهت دهد.
پیام های دشمن در جنگ نرم بر سه نوع است:
پیام های سفید
پیام های سفید، پیام های راست ولی کم ارزش بوده که عمدتاً از سوی دشمن با هدف
برقراری ارتباط و اعتمادزایی در جامعه هدف ارسال می گردد.
پیام های خاکستری
پیام های خاکستری آمیخته ای از پیام های راست و دروغ است. پیام های خاکستری فراوان
و پردامنه بوده و با هدف کنش تعامل با جامعه هدف ارسال می شود.
پیام های سیاه
دشمن در جنگ نرم پس از اعتمادزایی با ارسال پیام های سفید و آماده سازی جامعه هدف
برای القای مطالب دلخواه با پیام های خاکستری، در شرایط مقتضی نسبت به ارسال
پیام های سیاه اقدام می کند. پیام های سیاه، دروغ های بسیار بزرگ، کلیدی و کم دامنه
است.این نوع پیام ها با هدف بحران زایی و ایجاد تنش و برهم زدن ثبات و امنیت کشور
مورد نظر ارسال می شود.
ادعای تقلب در انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری، نمونه برجسته و بارز از پیام های
سیاه است که در جنگ نرم علیه جمهوری اسلامی دشمنان به آن پرداختند.
تأثیر توان نظامی در قدرت نرم
 با توجه به اینکه بسیاری از کشورها در بالا بردن توان نظامی خود تلاش می کنند این
سوال مطرح می شود که آیا توان نظامی کشورها باعث افزایش قدرت نرم می شود؟
در پاسخ باید گفت: اصولاً داشتن تجهیزات و امکانات نظامی نمی تواند قدرت
تعیین کننده باشد.
جوزف نای با اشاره به همین قدرت و با مقایسه با قدرت سخت می گوید: «به هیچ وجه قدرت
نظامی باعث افرایش قدرت نرم نمی شود، وقدرت نرم به قدرت سخت وابسته نیست. علی رغم
سوال تمسخرآمیز استالین مبنی بر اینکه پاپ چه تعداد لشگر دارد؟ باید گفت که واتیکان
دارای قدرت نرم می باشد.زمانی اتحاد جماهیر شوروی میزان قابل توجهی قدرت نرم داشت
اما پس از تجاوز به لهستان و چکسلواکی اغلب آن را از دست داد.حتی با وجود اینکه
منابع سخت نظامی و اقتصادی شوروی در حال رشد بود اما قدرت نرم آن کشور کاهش پیدا
کرد. در واقع به دلیل سیاست های بی رحمانه ای که اتحاد جماهیر شوروی در پیش گرفته
بود قدرت سخت آن کشور حتی باعث کاهش قدرت نرمش نیز شده بود.
در این ارتباط پاک لوسین ژرژ در مقاله ای که در روزنامه لوموند پاریس چاپ شد در
باره قدرت رهبری امام خمینی می گوید:
 ایشان از قدرت ظاهری برخوردار نبود ولی توانایی بسیج عمومی توده ها را در سرتاسر
ایران داشت و این در حالی بود که کلیه ابزار رسانه ای در اختیار رژیم شاه بود
 

منابع قدرت نرم
منابع قدرت نرم چیست؟ و این قدرت از چه ناحیه و مسیری به دست می آید و یک کشور صاحب
قدرت نرم چگونه به کشور ضعیف مسلط می شود؟
در پاسخ باید گفت منابع قدرت نرم در یک کشور می تواند از سه منبع (اصلی) پدید آید:
 فرهنگ (آن بخش هایی که برای دیگران دارای جذابیت است)؛ ارزش های سیاسی (در مواردی
که در داخل و خارج کشور مورد توجه باشند)؛ و سیاست خارجی (در صورتی که قانونی و
مسئولانه به نظر برسند).
فرهنگ
یکی از منابع قدرت نرم فرهنگ است. فرهنگ بلحاظ تأثیرگذاری در حوزه های مختلف
اجتماعی می تواند رفتار بخش های مختلف اجتماع را تحت تأثیر قرار دهد و جامعه را به
گروه های متعدد در اجتماع تقسیم و هرکدام را دارای فرهنگ خاص خود قرار دهد. رفتار و
سبک زندگی آحاد جامعه می تواند براساس فرهنگ پذیرفته شده و مقبول اجتماعی تنظیم
گردد.در جنگ نرم یا جنگ فرهنگی دشمن سعی دارد با تحمیل فرهنگ خود مردم را بعنوان
برد گان فرهنگی به استخدام خود درآورد و با پیروی کردن از شاخص های فرهنگی خود
رفتارهای خودساخته خود را به جامعه وارد نماید تا از این طریق به استثمار آنها
بپردازد. به گونه ای که افراد فریب خورده جامعه بدون آن که خود بدانند کاری را
می کنند که دشمن علاقمند به انجام آن می باشد.
جمهوری اسلامی به لحاظ داشتن فرهنگ اصیل اسلامی یکی از قدرتمندترین کشورها در حوزه
قدرت نرم می باشد.
فرهنگ اسلامی ایران که همان اسلام ناب محمدی(صلی الله علیه و آله) توانایی بسیج
توده ها را علیه فرهنگ وارداتی غرب دارد و می تواند با آن مبارزه کند و به همین
صورت قدرت تأثیرگذاری بر کشورهای اسلامی و مردم این کشورها را دارا می باشد
دشمن با توجه به قدرت فرهنگی ایران اسلامی دست به یک تهاجم فرهنگی گسترده علیه
فرهنگ اصیل اسلامی ایران زد و با هدف قرار دادن اعتقادات مردم سعی در تضعیف این
قدرت فرهنگی ایران اسلامی نمود
پیتربرگر به چهار حرکت فرهنگی مهم در جهان اشاره می کند که بخشی از آن به صورت
مستقیم در تهاجم علیه کشور ما بکار گرفته شده است:
فرهنگ داوُس (Davos-Culture):
داوس نام یک محل لوکس در سوئیس است که همه ساله در آنجا تجمع اقتصاد جهانی صورت
می گیرد. برگر اصطلاح فرهنگ داوُس را از هانتینگتون برگرفته و منظور فرهنگی است که
اقتصادیون جهانی دارا می باشند و آن را با روش ها و ابزار مختلف پرجاذبه به بخش های
مختلف جهان صادر می کنند. متعلقین به این فرهنگ، با کامپیوتر، تلفن همراه، بلیط
هواپیما و ارزهای مختلف خوب سر و کار دارند و رفتارشان غیررسمی است. اما رفتار
اقتصادی آنها نه فقط بخش رسمی، بلکه بخش غیررسمی زندگی آنها را نیز دربرمی گیرد.
اینان متعلق به یک کشور خاص نیستند. آنها را می توان نخبگان (elite) کشورها نامید.
فرهنگ دانشگاهی (Faculty-Culture):
فرهنگی است که بیشتر توسط افراد درس خوانده و هوشمند (Intellegensia) غربی به صورت
بین المللی به بقیه کشورها سرایت می کند. به عنوان نمونه می توان از جنبش زنان
(Feminism) نام برد.
فرهنگ جهانی مک (McWorld-Culture)
از عناصر این فرهنگ، موسیقی آمریکایی، زیر پیراهنی های منقش (T-Shirt)، سریال های
تلویزیونی (Soap-Opera) و فیلم های سینمایی آمریکایی است. پیر و جوان در همه جهان
به مک دونالد آمریکای روی می آورند.
انتقاد کنندگان از این امپراتوری فرهنگی (Cultural imperialism) خوب می دانند که
این فرهنگ فراگیر (Popular Culture)، فقط یک مسئله ظاهری نیست و تأثیرات عمیق در
زمینه های اعتقادی و ارزشی نیز دارد.موسیقی راک (Rockmusic) مثلاً علّت جاذبه اش
فقط در این نیست که با صدای بلند و ریتمیک و حرکت های خطرناک همراه است، بلکه
همزمان میزان زیادی از ارزش های فرهنگی را به همراه دارد، مانند نفی هرگونه
پایبندی های سنتی، آزادی جنسی و....
بدیهی است که مسئولیت گسترش این فرهنگ فراگیر و بقیه صادرات فرهنگی (Cultural
Export) به عهده اعضاء نخبگان داوس می باشد.
فرهنگ پروتستانیسم اوانگلیک (Evangelical Protestantism):
 قدرت نفوذ این فرهنگ در مقایسه با حرکتهای پویای مذهبی دیگر مشخص می شود. مثلاً در
حالی که تولد مجدد اسلام و گسترش آن فقط به کشورهای مسلمان محدود می گردد،
پروتستانتیسم اوانگلیک در بخش هایی از جهان در حال گسترش است. از طریق این مذهب
همان اخلاق پروتستانتیسم موردنظر ماکس و بر تبلیغ می شود. روشن است که این نوع
پروتستانتیسم به یک فرهنگ بین المللی می انجامد که بسیار با اعتماد به نفس عمل
می کند.
برگر خود تأکید می کند که احتمالاً فرهنگ جهانی چهره های دیگری نیز دارد.
 او این ۴ حرکت فرهنگی را قوی ترین می داند که سه حرکت مهم آن از جانب آمریکا بطور
موفقیت آمیز در پیش گرفته شده است و برگر آنرا (بر پایه اظهار نظرهای قبلی
هانتینگتون) «جنگ فرهنگی» می نامد.[۸]
عقیده ها و ارزش های آمریکا از طریق دانشجویانی که همه ساله از دانشگاه های آنجا
فارغ التحصیل می شوند و به کشورهایشان بازمی گردند، صادر می شود.همچنین اثری که بر
ذهن افرادی که از آسیا برای دوره های کارآفرینی به آمریکا می آیند گذاشته می شود؛
باعث دسترسی آسان آمریکا به نخبگان در قدرت این کشورها می شود.اغلب رهبران چینی پسر
یا دختری دارند که تحصیل کرده آمریکاست و می تواند تصویری واقعی را از ایالات متحده
به نمایش بگذارد که اغلب با کاریکاتورهایی که در تبلیغات مقامات چینی تصویر می شود،
مغایرت دارد.
کارشناسان فرهنگی اغلب بین فرهنگ عالی و فرهنگ عامه تمایز قائل می شوند. برخی از
ناظرین با این نظریه موافق هستند که فرهنگ عالی آمریکا برای این کشور قدرت نرم
تولید می کند.برای مثال زمانی کالین پاول (Colin Powell) وزیر امور خارجه ایالات
متحده گفته بود: «من فکر می کنم برای کشور ما هیچ دارایی باارزشمندتر از دوستی
رهبران آینده جهان که در اینجا تحصیل کرده اند، نیست.» دانشجویان بین المللی
معمولاً با درک بهتری از ارزش ها و نهادهای آمریکایی به خانه بازمی گردند، و
همان طور که توسط یکی از گروه های آموزش بین المللی بیان شده: «میلیونها نفری که در
طول سال ها در ایالات متحده تحصیل کرده اند. گنجینه ای از حسن نیت را برای کشورمان
تشکیل می دهند.» بسیاری از دانشجویان پیشین، هم اکنون در موقعیت هایی قرار
گرفته اند که می توانند در نتایج سیاست هایی که برای ما مهم است، تأثیر گذارند.
 
قدرت نرم انقلاب اسلامی ایران
 در برهه ای که اجماع علمی متفکران اجتماعی، آغاز دوره ی گذار از موج دوم تمدنی به
«عصر اطلاعات» را در جهان توسعه یافته و گسترش مناسبات عقلانی را در جهان در حال
توسعه نوید می داد و پایان عصر ایدئولوژی در «دهکده ی جهانی» به عنوان رویکرد جدید
جهانی اعلام می شد، به ناگاه به دنبال یک سلسله تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی،
انقلابی شکوهمند در ایران به وقوع پیوست که جهانیان را به دلیل اتکاء به قدرت
نرم افزاری به شگفتی واداشت چرا که با پیروزی این حرکت عظیم انقلابی، قدرت دینی و
معنوی نقشی تعیین کننده در معادلات سیاسی و تصمیم گیری های جهانی یافت و ارزش های
دینی و معنوی و فرهنگی از تأثیرگذاری عمده ای در مناسبات و روابط بین الملل و نیز
تصمیمات جهانی و منطقه ای برخوردار شد.
اندیشه انقلاب اسلامی به عنوان نمونه ای تازه از نظام حکومتی در چشم انداز جهانی که
از سرچشمة زلال اسلام ناب نشأت گرفته بود، توانست در زمانی کوتاه مرزهای محدود
جغرافیایی را درنوردد و پیام اصلی خود را که همانا مبارزه با ظلم و ستم و برپایی
حکومتی عادلانه بود، به دورترین نقاط جهان برساند.از دیگر سو، انقلاب اسلامی با
شکستن انحصارگرایی در عرصه روابط بین الملل و بر هم زدن معادلات جهانی و منطقه ای
توانست اعتماد به نفس را در مسلمانان تقویت کند و با شالوده ریزی نظم بین الملل
فارغ از سلطة قدرت های استکباری بر اساس سیاست «نه شرقی نه غربی» بارقه امید را در
دل میلیون ها مسلمان و مستضعف جهان بیدار نگه دارد.
انقلاب اسلامی ایران را می توان تجلی تحقق قدرت نرم به معنای توانایی نفوذ در رفتار
دیگران بدون تهدید و یا پرداخت هزینه ی محسوس به شمار آورد.انقلاب اسلامی ایران از
رهگذر تبیین اندیشه و آرمان عدالتخواهانه خود درصدد برآمد با روش های غیرمستقیم به
نتیجه ی دلخواه و مطلوب یعنی بیداری اسلامی دست یابد.
تأیید ارزش های انقلاب توسط جنبش های آزادیبخش، اشاعه ی الگوی مردم سالاری دینی،
استقبال ملل مستضعف و افزایش اشتیاق آنان به نقش آفرینی جمهوری اسلامی در صحنة
بین الملل، توان متقاعدسازی دیگر ملل از زاویه ی توانایی شکل دادن به ترجیحات و
اولویت های آنان، جلب و جذب جهان اسلام به شخصیت رهبری، فرهنگ، ارزش ها، ساختار
سیاسی و اعتبار اخلاقی جمهوری اسلامی ایران و نیز بهره گیری از توان اطلاعاتی و
ارتباطاتی رسانه های سنتی برای انتقال پیام انقلاب به مخاطبان مسلمان و مستضعف را
می توان در زمرة مواردی دانست که جایگاه قدرت نرم را در فرآیند استقرار بنیان های
انقلاب اسلامی ایران آشکار می سازد.
حال با توجه به اهمیت قدرت نرم در فرآیند انقلاب اسلامی در سطوح تحلیل داخلی،
منطقه ای و بین المللی، شایسته است ابعاد تأثیرگذاری اقناعی و ایجابی انقلاب اسلامی
در سه عرصة فوق الذکر مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد و در نهایت راهکارهایی برای
ارتقای جایگاه و نقش قدرت نرم در روند تکاملی انقلاب اسلامی ارائه می گردد.
 
قدرت نرم انقلاب اسلامی ایران در سطح تحلیل داخلی
بر اساس زیرساخت ها و الزامات فکری و فرهنگی سند چشم انداز بیست ساله نظام، تعمیق
معرفت و بصیرت دینی آحاد جامعه و تقویت و تحکیم ارزش های اسلامی و اخلاقی که
حوزه های فردی و اجتماعی و همچنین برجسته سازی مستمر و همه جانبه اندیشه های دینی و
سیاسی حضرت امام خمینی در حوزه های تصمیم سازی و تصمیم گیری، برنامه ریزی و اجرایی
دستگاه های نظام جمهوری اسلامی به ویژه سازمان ها و نهادهای فرهنگی و آموزشی و
اصلاح نوسازی نظام آموزشی و تعلیم و تربیت کشور و تعمیق تفکر و فرهنگ بسیجی در زمرة
اولویت های نرم افزاری نظام جمهوری اسلامی ایران قلمداد می گردد.افزون بر این
می توان به ابعادی از قدرت نرم افزاری انقلاب اسلامی ایران از جمله رهبری امام
خمینی، وحدت و اعتماد ملّی، توسعه دانایی محور، جنبش نرم افزاری و سیاست فرهنگی
اشاره کرد.
۱ـ رهبری امام خمینی: رهبری امام خمینی را می توان در ارائه ارزشهایی دانست که مردم
را به پیروی از فرامین ایشان با توجه به جذابیت محتوای آن و باور قلبی مردم به
اعتقاد امام متقاعد می ساخت.
چنین رهبری سیاسی که برخوردار از جذابیت، مشروعیت و اعتبار بود توانست به جذب و
ترغیب افراد به تحقق خواسته های انقلاب بیانجامد، امام خمینی با ایفای نقش رهبری و
بهره مندی از نفوذ معنوی توانست به خنثی سازی جنگ روانی و تبلیغاتی دشمنان بویژه در
دوران جنگ تحمیلی مبادرت نماید و با مدیریت بحران های داخلی و بین الملل، اقتدار
شخصیتی خویش را برای تثبیت بنیادهای انقلاب به منصة ظهور رساند.
۲ـ وحدت و اعتماد ملّی: انقلاب اسلامی ایران با بهره گیری از اعتماد ملّی به عنوان
سرمایه اجتماعی توانست به تعمیق وحدت و همبستگی ملّی و تجمیع کلیه اقشار و گروه ها
و دستجات ملّی و مذهبی کشور همت گمارد و با بهره مندی از مشارکت عمومی، فرهنگ
استقلالی، بسیجی، سازندگی، اصلاح طلبی و عدالتخواهی را در جامعه گسترش بخشد.وفاق
اجتماعی به عنوان مظهر قدرت نرم توانست به ایفای کارکردهایی چون همفکری، هم احساسی،
هم کنشی، و شکل گیری ذهن اجتماعی که به همکاری و تعامل میان گروه های مختلف اجتماعی
می انجامد، بپردازد و نظم درونی و بی نیازی از نظم بیرونی و سیاسی را آشکار سازد.
همبستگی ملّی و مشارکت عمومی به عنوان مظهر قدرت نرم در انقلاب اسلامی توانسته است
تقبل آگاهانه و شرکت مؤثر همه افراد جامعه برای رسیدن به اهداف خاص و پیاده کردن
نظام اعتقادات، باورها، گرایش ها و اندیشه ها را تجلی بخشد و معاضدت و همکاری و
همیاری آگاهانه، داوطلبانه و از روی میل و رغبت را با استفاده از تمامی امکانات
بالقوة جمعی توأم با حساسیت و مسئولیت پذیری و قانونگرایی در فرآیند انقلاب اسلامی
گسترش دهد
۳ـ توسعه دانایی محور: انقلاب اسلامی ایران زمینه را برای اهتمام همزمان به توسعه
چند بعدی در ابعاد علمی، فرهنگی، اخلاقی، دینی و اجتماعی علاوه بر توسعه سیاسی و
اقتصادی فراهم آورد.
انقلاب اسلامی رویکرد توسعه دانایی محور را برای تبدیل کشور به جامعه ای دانش بنیان
اتخاذ کرد تا علم و اندیشه مسیر حیات فردی و جمعی را مشخص سازد و فرآورده های علمی
با خود اقتدار، صلابت و عزت را به ارمغان آورد و نقش مؤثری در تأمین امنیت و آرامش
اجتماعی ایفا کند.
انقلاب اسلامی دانشگاه مستقل و دارای اعتماد به نفس و قدرت تولید فکر و علم، مرتبط
با فرهنگ مردمی و متصل به دلبستگی ها و عشق و جاذبه های موجود میان مردم را جایگاهی
برای عزت و آبرو و اقتدار جهانی نظام قرار داد و با تحریض ابتکار و خلاقیت همزمان
با توجه دانشگاه به فرهنگ و ایمان و باورهای عمومی و دلبستگی های مردمی، نظام تعلیم
و تربیت کشور را در جهت کیفی سازی سرمایه های انسانی و استقلال فنی و قدرت
نرم افزاری کشور بسیج کرد.
۴ـ جنبش نرم افزاری: انقلاب اسلامی ایران توجه به نوآوری و نواندیشی را در صدر
اولویت های خود قرار داد به گونه ای که رهبر فرزانه انقلاب خواستار تحقق جنبش
نرم افزاری همه جانبه و فراگیر شدند.
این حرکت و نهضت مبتنی بر مؤلفه های زیر بود؛ایجاد فرهنگ تولید علم، ارتقای قدرت
علمی و جرأت علمی، پرورش و شکوفایی استعدادها، نفی الگوپذیری تقلیدی از فرهنگ غرب،
ایجاد تحولات و پیشرفتهای علمی در چارچوب ارزش های دین مدار، ارتقای روحیة خودباوری
و اتکاء به نفس و اندیشه و ارادة خودی، استفاده از ظرفیت های علمی بومی، تقویت بنیة
پژوهش کشور، تعالی و رشد اقتصادی و علمی کشور با هویت بخشیدن به مراکز علمی، پیوند
مفاهیم و اخلاق دینی با علم روز، ایجاد خلاقیت و نوآوری علمی، اهتمام به فراگیری
علم و دانش با ارتقای ایمان و معنویت، عنایت به آزاداندیشی، دین باوری و نواندیشی
دینی و نفی تحجر و جزم گرایی و تفکر و فرهنگ وارداتی غرب، هوشیاری در برابر
تئوریهای وارداتی، نفی تفکر تقلیدی و تبعی و اهتمام به فکر استقلالی به منظور پرهیز
از انفعال و مجذوبیت و مبهوت بودن در برابر تحلیلهای بیگانه، اهتمام به تولید علم و
بومی کردن آن بر مبنای فرهنگ ملی و ارتقای توسعه انسانی، گسترش و اعتلای جنبش
نرم افزاری در حوزه های علوم اجتماعی و انسانی بر اساس اصول و ارزش های ایران
اسلامی، سیاستگذاری و برنامه ریزی برای توسعه و اعتلای فعالیت های تحقیقاتی پیرامون
نوآوری و دستیابی به فناوری های نوین، برپایی نهضت تئوری پردازی و نظریه سازی مبتنی
بر ارزش های اسلامی، نوآوری در دانش موجود بشری برای تولید علم در حوزه های مورد
نیاز، آموزش خلاقیت و نوآوری به جوانان و تشویق نخبگان به توسعه فعالیت های علمی
روزآمد و مبتکرانه، ظرفیت سازی، سازماندهی و بسیج امکانات و ظرفیت های کشور در جهت
افزایش سهم کشور در تولیدات علمی جهان و افزایش شاخص های مشارکت در تولید علم و
فناوری بویژه توجه فزاینده به موفقیت نخبگان ایران در المپیادهای علمی جهان.
۵ـ اصلاح فرهنگ جامعه: انقلاب اسلامی ایران با هدف نشر و گسترش اندیشه و پیام
اسلام، استقلال فرهنگ، تکامل روحی و اخلاقی، تحقق کامل فرهنگ اسلامی در عین اهتمام
به درک مقتضیات زمان، اولویت خود را بر برنامه ریزی و اصلاح فرهنگ جامعه و نهادینه
کردن آن مطابق با نیازهای توسعه در جامعه دینی قرارداد و سیاست فرهنگی برگرفته از
جهان بینی و انسان شناسی اسلامی بر اساس احترام به کرامت انسانی، سرشت معنوی بشر،
خیرخواهی، کمال جویی، آرمان طلبی، استقلال گرایی، آزادیخواهی، عزت نفس و قدرت ایمان
را محور فعالیت های خود قرار داد.
در این زمینه می توان به اهداف فرهنگی انقلاب اسلامی در پرتو این سیاست نرم افزاری
اشاره کرد:
ـ رشد و تعالی فرهنگ اسلامی ـ انسانی و بسط پیام و فرهنگ انقلاب اسلامی در جامعه و
جهان.
ـ استقلال فرهنگی و زوال مظاهر منحط و مبانی نادرست فرهنگ های بیگانه و پیراسته شدن
جامعه از آداب و رسوم منحرف و خرافات.
ـ تحقق کامل انقلاب فرهنگی در جهت استقرار ارزش های مورد نظر اسلام و انقلاب اسلامی
در زندگی جمعی و فردی و نگاهبانی از آنها و استمرار حرکت فرهنگی برای رسیدن به
جامعه مطلوب.
ـ درک مقتضیات و تحولات زمان و نقد و تنقیح دستاوردهای فرهنگی جوامع بشری و استفاده
از نتایج قابل انطباق با اصول و ارزش های اسلامی.
ـ حفظ و ترویج آرمان ها و ارزش های معنوی و فرهنگی اسلامی و تقویت روحیه ایثار و
فداکاری در راه ارزش های مقدس اسلامی.
ـ بازشناسی و پاسداری از مواریث و سنن تاریخی، دینی، ادبی و هنری
ـ پاسداری از آزادی و امنیت انسان در حوزه های گوناگون فرهنگی، سیاسی، اجتماعی،
قضایی و اقتصادی.
ـ تقویت تفکر و تعقل و قدرت نقادی و انتخاب در عرصه ی تلاقی و تعارض افکار و نضج
فرهنگ آزاداندیشی، خردورزی، نظریه پردازی و نواندیشی دینی.
ـ مقابله با خرافات و موهومات و جمود و تحجر فکری، مقدس مآبی و ظاهرگرایی و مقابله
با افراط در تجددطلبی و خودباختگی در برابر بیگانگان.
- بازسازی تمدن اسلامی بر اساس تبیین اصول دینی و ارزشی و تقویت فضای عمومی و جامعه
مدنی اسلامی و ارتقای آگاهیهای دینی و سیاسی جهان اسلام.
ـ اهتمام و اقدام همه جانبه به منظور شناخت نیروها و نیازها و مقتضیات نسل جوان
کشور و فراهم آوردن زمینه های مناسب و مساعد برای تکامل و تعالی شخصیت علمی و
عقیدتی جوانان و مسئولیت پذیری و مشارکت هرچه بیشتر آنان در عرصه های مختلف حیات
فردی و اجتماعی.
ـ تقویت شخصیت و جایگاه واقعی زن مسلمان به عنوان مادر و ترویج و فراهم آوردن
زمینه های لازم برای ایفای نقش و رسالت اساسی خود به عنوان مربی نسل آینده و مبارزه
با بینش ها و اعتقادات نادرست در زمینة نفی مشارکت فعال زنان در امور اجتماعی،
فرهنگی، هنری و سیاسی.
ـ حمایت از حقوق فردی و اجتماعی برای دعوت به خیر و همگانی شدن امر به معروف و نهی
از منکر بر مبنای حکمت، موعظه حسنه، شرح صدر و جدال نیکو.
ـ تعالی بخشی به امنیت فرهنگی، آزادی های مشروع و منزلت اجتماعی نیروهای فرهنگی و
هنری و نخبگان علمی و نرم افزاری.
و...
 
قدرت نرم انقلاب اسلامی ایران در سطح تحلیل منطقه ای
در زمرة ابعاد قدرت نرم افزاری انقلاب اسلامی ایران در سطح منطقه ای می توان به
مواردی از جمله بازسازی تمدن اسلامی، ارتقای بیداری اسلامی، احیای هویت جهان اسلام،
محوریت ثبات منطقه ای و جهانی کردن مبارزه با صهیونیسم اشاره کرد.
بازسازی تمدن اسلامی
انقلاب اسلامی ایران با اعطای خودباوری فرهنگی به ملتهای مسلمان و بهره گیری از
فناوری های مدرن ارتباطی برای انتقال پیام نواندیشی دینی در جهان اسلام توانست
رویکرد تمدنی خود را به منصة ظهور رساند. همچنین از رهگذر احیای ارزش هایی چون
عدالت محوری و عدالت گستری، توسعه و تعالی همه جانبه، توسعه عدالت محور، کرامت
انسانی و آزادی های مشروع، صلح طلبی، عزت نفس، استقلال گرایی، توسعه اخلاق و
دین مداری، شکوفایی حس خداجویی، حقیقت طلبی، علم دوستی و نوعدوستی و تحکیم مبانی
مردم سالاری دینی و بسط و گسترش آن، موجبات شکوفایی و بالندگی مجدد تمدن اسلامی را
در راستای تمدن سازی نوین فراهم آورد.بدین ترتیب، تمدن اسلامی توانست بلوک
ایدئولوژیکی واحدی را تشکیل دهد که غرب را وادار به دست کشیدن از ادعای جهانشمولی
خود سازد.
انقلاب اسلامی تقویت بنیادهای تمدن اسلامی را از رهگذر اهتمام به چهار سطح تحلیل در
این تمدن مدنظر قرار داد:
 نخست در سطح تحلیل فردی، رفتار مسالمت آمیز و نیکوی هر فرد با دیگران بر اساس
راستگویی، رأفت، وفاداری، احسان و اخلاق شایسته را ارج نهاد.
دوم در سطح تحلیل اجتماعی بر تعامل جوامع مسلمان بر اساس همکاری فرهنگی و بازرگانی
و تحکیم روابط دوستی و مودت و اخوت تأکید نمود.
سوم در سطح تحلیل سیاسی بر ضرورت تعامل دولت ها با ملتّ ها و اهتمام رهبران سیاسی
به خواسته های ملت های مسلمان پای فشرد.
چهارم در سطح تحلیل فرهنگی بر تبادل اندیشه ای میان تمدن اسلامی و سایر تمدن ها
تأکید ورزید.
بر این اساس، انقلاب اسلامی ایران با تکیه بر ترویج فرهنگ و تفکر استقلالی در جهان
اسلام توانست نوعی خودباوری فرهنگی و استقلال اندیشه ای را برای مسلمانان به ارمغان
آورد و با از بین بردن خودباختگی در حوزه ی فکر و اندیشه به بازسازی تمدن اسلامی
مبادرت کند.
ارتقای بیداری اسلامی
 درخشش خورشید انقلاب اسلامی موجب شد بارقه های امید در جهان اسلام پدیدار شده و
امید به حاکمیت آرمان های اسلامی و اصول و عقاید دینی مبتنی بر فطرت پاک انسانی از
جمله حق جویی، استقلال خواهی، عدالت طلبی، آزادیخواهی، ظلم ستیزی، استکبارستیزی و
حمایت از مظلوم دو چندان گردد.انقلاب اسلامی توانست با ارتقای آگاهی و بیداری
گسترده در بین مردم مسلمان، محروم و مستضعف جهان اسلام، روحیه ی شهامت و شجاعت لازم
در آنان را برای مبارزه ایجاد کند و با ایجاد خودباوری نسبت به توان و امکانات
درونی و تشویق لزوم شناخت فزون تر نسبت به تجربه ی تاریخی و عملی جنبش آزادیبخش،
جرأت حرکت های مردمی را برای مبارزه بر اساس اندیشه های انقلابی اسلام فزونی بخشد.
پیام امام خمینی به عنوان پیامی فراگیر و وحدت بخش در جهان اسلام توانست ضمن ایجاد
روحیه ی اعتماد به نفس و خودباوری و ایستادگی و مقاومت در برابر ظلم، به مسلمانان
عزت بخشد و نشان دهد که می توان با توجه به جایگاه مباحث معنوی، ارزشی و اعتقادی در
جوامع اسلامی و با تکیه بر روحیه ی ایثار و مبارزه در میان امت اسلام به بسط
ایدئولوژیک نه شرقی نه غربی و گسترش ارزشهای اسلامی مبادرت ورزید.
انقلاب اسلامی توانست با تقویت انگیزة عاملان تهییج حرکتهای مردمی، علاوه بر ایجاد
خیزش و بیداری اسلامی، منجر به پیدایش جنبش های عظیم اجتماعی گردد.
احیای هویت جهان اسلام
 انقلاب اسلامی ایران نشان داد که دین می تواند عنصری تأثیرگذار بر نظام تصمیم گیری
جهانی قلمداد گردد و جهان اسلام با تکیه بر باورها و هنجارهای بومی از توان و
قدرتمندی لازم برای شکل دهی به ساختارهای اجتماعی و سیاسی برخوردار است.انقلاب
اسلامی این خودباوری را به ملت های مسلمان اعطا کرد که می توان با شناخت دقیق از
فرهنگ اسلامی و باز تعریف آرمانهایی چون استقلال، آزادی، عزت و عدالت و با تکیه بر
الگوی تفکر، آگاهی، تصمیم گیری و اطلاع رسانی باب خلاقیت اسلامی را گشود.انقلاب
اسلامی توانست جهان اسلام را به گره زدن مظاهر مدرنیته با سنت های دینی فراخواند و
انسان را به گزینش نکات مثبت مدرنیته و همخوانی آن با مؤلفه های دین و سنت دعوت
نماید و راه سومی را عرضه کند که ضمن توجه به تجربیات غرب در بسط سیاسی، فرهنگی و
اجتماعی، نقش دین و مؤلفه های فرهنگی را بنیان توسعه قرار دهد.
بازسازی تمدنی در پرتو انقلاب اسلامی بر شاخص هایی از قبیل پیوند دیانت و سیاست،
نفی قشری گری و ظاهرگرایی، نفی فساد و فحشاء، اقامه و بسط عدالت اجتماعی، حمایت از
مستضعفان و مبارزه با ظلم و جور، حق گرایی و برقراری حکومت حق، نفی گرایش های
اومانیستی و مادی گرایانه، نفی انگیزه ها و تعصبات قومی، نژادی و ملّی گرایانه،
تکیه بر قدرت معنوی، تقویت خودباوری، شناخت و آگاهی مسلمانان از ظرفیت های بومی،
تبیین جهانشمولی و فراگیری اسلام در ابعاد زندگی فردی، اجتماعی و سیاسی مسلمانان،
فراهم آوردن زمینه های عملی وحدت و همبستگی جهان اسلام و پرهیز از دامن زدن به
اختلافات مذهبی، ایجاد زمینه های وحدت اندیشه ای و عملی بین پیروان فرق و مذاهب
مختلف اسلامی، تأکید بر نقاط اشتراک شیعه و سنی برای وسعت بخشی به دامنة وحدت
سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جهان اسلام، تأکید بر نقش سازندة دین در سیاست و اثبات
توانایی آن در به دست گرفتن حکومت، نمایاندن اهمیت انگیزشی اسلام برای حرکت بخشی به
مبارزات انقلابی ملتهای مسلمان، محوریت بخشیدن به روحیه اسلامی و انگیزه و هدف
اسلامخواهی، اثبات باور قدرت دین و انگیزه های مذهبی در مبارزه و انقلاب، احیای
جنبش بازگشت به خویشتن در جهان اسلام، احیای اسلام در صحنه ی زندگی بشری و جوامع
انسانی و تبیین جایگاه اسلام در نظریه پردازی و تعریف گفتمان غالب در میان نخبگان
مسلمان استوار بود.
محوریت ثبات منطقه ای
 انقلاب اسلامی ایران با ایفای نقش سازنده در زمینة بازتولید منافع مشترک منطقه ای،
مبارزه با تروریسم، توسعه همکاری های اقتصادی، سیاسی و فرهنگی، حمایت از روند ثبات
منطقه ای براساس امنیت دسته جمعی، تباین الگوی توسعه همه جانبه و درون زا، بیداری
اسلامی و احیای تفکر و ارزش های دینی، جایگاه محوری در کمربند طلایی ایران ـ سوریه
ـ لبنان در منطقه، الهام بخشی در خاورمیانه بر اساس الگوی مردم سالاری دینی، تبیین
مدل بومی اصلاحات در نظام های خاورمیانه، بهره گیری از قدرت اطلاعاتی و رسانه ای
برای تبیین پیام عدالت، صلح و عزت، پیروی از الگوی تعامل مؤثر و سازنده با کشورهای
اسلامی، اتخاذ دیپلماسی فعال و مؤثر در سیاست خارجی بر اساس اصول عزت، حکمت و
مصلحت، عضویت فعال و اثرگذار در سازمان های منطقه ای و فرامنطقه ای در جهت ارتقای
نقش دین در عرصة تصمیم سازی، تقویت راهبرد چندجانبه گرایی و نفی سیاست های
یک جانبه گرایانه امریکا در منطقه، تلاش در جهت اعتمادسازی منطقه ای بر اساس گسترش
همکاری های فرهنگی و رسانه ای بین ملت های مسلمان، تقویت تشکل های غیردولتی برای
همکاری با کشورهای اسلامی در جهت حفظ اصول و ارزش های اسلامی و یا تقویت همکاری های
نرم افزاری، سرمایه گذاری در دیپلماسی عمومی، بهره گیری از قدرت نرم افزاری در
مدیریت افکار عمومی منطقه ای و بین المللی، اعتبار بخشی به فرآیند اطلاع رسانی،
خنثی سازی جنگ روانی دشمنان در منطقه، تقویت مؤلفه های هویت بخش تمدنی، انتقال پیام
از طریق وسایل ارتباط جمعی سنتی و مدرن، تصویرسازی و هنجارسازی ارزشی، تقویت جایگاه
ایدئولوژی در نظام تصمیم گیری منطقه ای و جهانی، گسترش همکاریهای سازنده، مؤثر و
چندجانبه منطقه ای و فرامنطقه ای بر اساس «منطقه گرایی نوین» و ارتقای سطح آگاهی و
بیداری ملت های منطقه، توانست به اتخاذ تمهیداتی خلاق و سازنده برای تبدیل تهدیدها
به فرصت ها و یا خلق فرصت های نوین مبادرت ورزد و نشان دهد که در عصر اطلاعات، توجه
به قدرت نرم نه تنها موجب افزایش توانایی برای همکاری می شود که موجب افزایش تمایل
دیگران به حرکت در این مسیر و مآلاً تحقق ثبات منطقه ای می گردد.
جهانی کردن مبارزه با صهیونیسم
 پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، حمایت از حرکت ها و نهضت های آزادی بخش به ویژه
در فلسطین از نقش و جایگاه ویژه ای برخوردار شد. انقلاب اسلامی ایران با تبیین
اینکه «اسلام راه حل و جهاد وسیله اصلی است» به مبارزات مردم فلسطین و انتفاضه ی
آنان جنبه ای فراملی بخشید و مبارزه با رژیم صهیونیستی را جهانی کرد. اعلام آخرین
جمعة ماه مبارک رمضان به عنوان روز جهانی قدس از سوی امام خمینی، شش ماه پس از
پیروزی انقلاب اسلامی، نشان از عمق توجه ایران اسلامی به مسأله فلسطین و اعتقاد به
حمایت از مبارزات آنان داشت.انقلاب اسلامی ایران توانست با ارتقای بیداری و آگاهی
جهان اسلام به آرمان فلسطین، مظلومیت های مردم مبارز فلسطین را برملا سازد و از
فلسطینیان بی پناه در برابر جنایات رژیم صهیونیستی حمایت جهانی به عمل
آورد.بدین ترتیب، خارج کردن مبارزات ضدصهیونیستی از حصارهای تنگ قومی، عربی،
سرزمینی و ملّی گرایانه و بخشیدن جنبه ای اسلامی و ایدئولوژیک به آن، موجب گردید
مبارزات مردم فلسطین ابعاد گسترده تری یابد.
انقلاب اسلامی ایران موجب شد تا اسلام مجدداً وارد صحنة مبارزه شده و نهضت فلسطین
با محوریت اسلام به مقابله با رژیم اشغالگر صهیونیست تداوم بخشد. در واقع، با پذیرش
نمادها و شعارهای انقلاب اسلامی به عنوان اصول اساسی جهاد از سوی گروه های اصولگری
اسلامی و تأکید آنان بر شهادت، فداکاری و سلحشوری در راه هدف، انقلاب اسلامی توانست
نقش خود را در جهانی کردن مسئله فلسطین و تعمیق مبارزات آزادی بخش اسلامی در
فلسطین، مبارزه با صهیونیسم را ابعادی جهانی بخشد و نقش خود را در گسترش بعد
مبارزاتی جهان اسلام با رژیم صهیونیستی به منصه ی ظهور رساند.
 
قدرت نرم انقلاب اسلامی ایران در سطح تحلیل بین الملل
انقلاب اطلاعات و جهانی شدن، جهان را دستخوش تغییرات بنیادین ساخته است و موجب
شکل گیری جوامع و شبکه های مجازی شده که مرزهای کشورها را در هم نوردیده و
همکاری های فراملّی و عاملان غیرحکومتی را گسترش بخشیده است. قدرت نرم سازمان های
بین المللی غیردولتی موجب جلب و جذب شهروندان برای ایجاد ائتلاف های بین ملّتی شده
است. توانایی سهم بندی اطلاعات به منبعی مهم در جذب قدرت تبدیل شده است.
 استفاده از کانال های چندگانه ارتباطی، برخورداری از سنت ها و ایده های فرهنگی در
جهان چندفرهنگی امروز و اعتباری که با ارزش ها و سیاست ها با توجه به اهمیت
گزینه ها و انتخاب ها افزایش می یابد، می تواند قدرت یک بازیگر را ارتقا بخشد.
منابع قدرت نرم توانسته اند از طریق غیرمستقیم به صورت شکل دهی به محیط پیرامونی به
صورت نرم، آرام و پراکنده، بازیگران را در اجرای سیاست یاری دهند.در این رهگذر،
قدرت اطلاعات و بازپروری و پردازش داده ها با توجه به حجم و انبوه و گستردگی
اطلاعات از اهمیت بسزایی برخوردار است.
انقلاب اسلامی ایران با تأثیرگذاری بر قاعده مندی ها و جریان های بین المللی، تأکید
بر عدالت گرایی و نفی تبعیض، انسانی تر کردن، منصفانه کردن و عادلانه کردن فضای
جهانی و نیز افشای ماهیت سلطه طلبانه و غیرانسانی و غیراخلاقی گفتمان غالب بر روابط
بین الملل، بر ضرورت عرضه کالاهای عظیم فرهنگی و پیام های در خور توجه در تمدن
اسلامی تأکید ورزیده است. انقلاب اسلامی ایران ضمن تأکید بر لزوم آگاهی از ابزارها
و تکنیک های تبلیغی کارآمد و به روز، بر مخاطب شناسی برای موفقیت در عرصه ی تبلیغات
و اهتمام به شناخت تازه از آموزه ها و فرهنگ های دیگر و کسب آمادگی های لازم برای
رقابت در جهان چند فرهنگی امروز پای می فشرد.
قدرت نرم انقلاب اسلامی ایران در سطح تحلیل بین الملل را می توان در به چالش کشیدن
هژمونی فرهنگی غرب، گشایش جبهه سوم در نظام بین الملل و پرچمداری انقلاب فرهنگی
جهانی مورد مداقه قرار گیرد:
به چالش کشیدن هژمونی فرهنگی غرب
انقلاب اسلامی ایران با هدف متحول سازی محیط بین الملل از رهگذر تحول و دگرگونی در
افکار و اذهان و فراهم ساختن شرایط ذهنی برای تغییر قواعد و هنجارهای بین المللی
توانست با تفکرات رهایی بخش خود نظام سلطه را زیر سؤال برد و پیام سیاسی اندیشة
استکبارستیزی، استقلال طلبی و راهبرد نه شرقی نه غربی را برای جهانیان آشکار
سازد.انقلاب اسلامی ایران نه تنها به چالش فکری و سیاسی با غرب مبادرت ورزید که
توانست با اتکاء به قدرت نرم افزاری خود و باز تعریف نسبت نوین از معنویت و سیاست،
الگوی روش زندگی و مدل جدید اجتماعی جایگزین را نمایان سازد.
انقلاب اسلامی با اعطای خودباوری به ملتها مبنی بر توان آنان برای مقابله با
سلطه گری قدرت های یکه تاز و شکستن قدرت دروغین آنها و دعوت ملت ها به خوداتکایی و
پایداری در برابر سلطه جویی غرب، جریان سومی را در نظام بین المللی رقم زد و ضمن
مقابله با نفوذ سیاسی و فرهنگی آنان توانست مسلمانان را به عزت و افتخار خود آگاه
سازد و با تکیه بر فرهنگ مستقل اسلامی، غرب را وادار به عقب نشینی در برابر قدرت
اسلام نماید. انقلاب اسلامی با پیشتازی در عرصه اندیشه ورزی و سیاست پردازی و
آگاهی بخشی و اطلاع رسانی و ترویج گفتمان ها و آموزه های اسلام، توانست اهمیت
جغرافیای فرهنگی جهان اسلام را آشکار سازد و اسلام را به عنوان یک شیوه ی زندگی و
تمدن معنوی در عصر حاکمیت تمدن های مادی شرق و غرب معرفی نماید. انقلاب اسلامی به
عنوان یک انقلاب فکری و فرهنگی، تفکر و اندیشه ی سومی را در جهان مطرح کرد تا از
این رهگذر اعضای ایدئولوژی های مادی لیبرالیسم و سوسیالیسم را به چالش کشد. انقلاب
اسلامی با داعیة نظم جهانی اسلامی و با دامنه و برد جهانی توانست خود را به عنوان
یک نیروی سوم در معادلات جهانی عرضه کند و جمهوری اسلامی ایران را به عنوان تنها
تجربه واقعی مردم سالاری دینی معرفی نماید.
به منظور مقابله با تأثیرات فرهنگی انقلاب اسلامی، امریکا به مقابله نرم افزاری با
این انقلاب پرداخته است. عملیات نرم افزاری از قبیل بهره گیری از شبکه های
ماهواره ای برای جهت دهی به افکار عمومی جامعه بین الملل علیه ایران و سازماندهی
ادراک نخبگان سیاسی و گروههای اجتماعی امریکایی در این چارچوب، در راستای سوق دادن
فضای اطلاعاتی و اطلاع رسانی امریکا در جهت مقابله با نخبگان سیاسی ایرانی
سازماندهی شده است. امریکا با گسترش جدال نرم افزاری و مقابله گرایی هنجاری با
ایران، سازماندهی انگاره سازی تهاجمی و الگوی تعارض برآمریکا با دامن زدن به اسلام
هراسی از رهگذر پیوند دادن بنیادگرایی اسلامی با تروریسم، علیه رهبران سیاسی ایران
به جنگ نرم مبادرت ورزیده است
مبنای قالب های رسانه ای، دامن زدن به اسلام هراسی از رهگذر پیوند دادن بنیادگرایی
اسلام با تروریسم، به راه اندازی جنگ نرم علیه رهبران سیاسی ایران در راستای کاهش
اعتماد جامعه بین الملل و تخریب چهرة سیاسی و الگوی رفتاری نخبگان و مقامات اجرائی
ایران مبادرت ورزیده است.
گشایش جبهه سوم در نظام بین الملل
انقلاب اسلامی ایران بر اساس اصل «نه شرقی نه غربی» توانست علاوه بر شکستن ابهت
استکبار جهانی و قطع دخالت بیگانگان در امور داخلی کشورهای مستضعف، پیام و راه
ثالثی را به جهانیان عرضه کند که بر استقرار و اجرای عدالت، اجرای قوانین و مقررات
الهی، تکیه بر آزادی توأم با مسئولیت انسان در برابر خداوند، ایجاد محیط مساعد برای
رشد فضائل اخلاقی، مبارزه با کلیة مظاهر فساد و تباهی، تأمین حقوق همه جانبه
مستضعفان، نفی استعمار و سلطه خارجی در عرصه های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی،
حمایت از مسلمانان و مظلومان جهان، قوت بخشیدن به قدرت اسلام و مسلمانان، گسترش
فرهنگ اسلامی و اعتقادات معنوی در سراسر جهان و تحکیم وحدت امت اسلامی در جهت
استقرار عدالت و نفی سلطه قدرت های استکباری تأکید می کرد.
انقلاب اسلامی ایران توانست عملاً قدرت و قطب سومی را در جهان ایجاد کند. بروز قطب
و قدرت سوم در عرصه ی جهانی به دلیل عدم وابستگی به قطب های پذیرفته شده ی جهانی
ناشی از اعتقادات دینی، ایمانی و اسلامی و حمایت و پشتیبانی گستردة مستضعفان
جهان از آرمان های انقلاب بود که توانست نظم تحمیلی مبتنی بر سرمایه داری و کمونیسم
را بشکند.
انقلاب اسلامی با گشایش این جبهة سوم توانست در جهت صدور پیام انقلاب در ابعاد
سیاسی و معنوی تلاش نماید که این مهم ناشی از تقویت وحدت جهان اسلام در عرصة
بین الملل، تحکیم هویت تمدن اسلامی با توجه به محصور نبودن در قلمروی جغرافیایی
خاص، مخاطب قرار دادن مسلمانان و مستضعفان سراسر جهان و بهره گیری از جاذبه ی
قدرتمند پیام استقلال طلبانة آن بود. انقلاب اسلامی با توجه به ماهیت نه شرقی نه
غربی خود توانست ابعاد صدور پیام جهانی انقلاب را با تکیه بر معنویت، استقلال،
عدالت و آزادی گسترده تر سازد و الگویی ثالث را فرا راه تمامی کشورهای جهان سومی و
اسلامی قرار دهد.
پرچمداری انقلاب فرهنگی جهانی
انقلاب اسلامی ایران با تبیین اندیشة تحول بر مبنای معنویت و اسلام و احیای دین در
سطح جهان توانست ضمن به چالش کشیدن مکاتب مادی و ضد ارزش ساختن سلطه گری قدرت های
جهانی به دگرگون سازی معادلات سیاسی بین الملل مبادرت ورزد. این رستاخیز فرهنگی که
بر همگرایی اسلامی و پی ریزی قطب جهانی دنیای اسلام تأکید می ورزید توانست پرچمداری
مبارزه با تهاجم فرهنگی شرق و غرب را به عهده گیرد و با ارائه تصویری جدید از دین
به عنوان مجموعه ای از اعتقادات، آمال، اعمال و احساسات حول مفهوم حقیقت نمایی
سامان یافته که با ساختارهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی پیوند و نسبت مداوم دارد به
بازسازی تمدن اسلامی همت گمارد و انقلاب اسلامی توانست ضمن اهتمام به صدور پیام
انقلاب، از قدرت نرم افزاری اندیشه به عنوان بستری برای تعامل پویا و تبادل سازنده
استفاده نماید و بدین ترتیب زمینه ساز تحقق انقلاب فرهنگی جهانی گردد.
انقلاب اسلامی با ارائه تصویری کارآمد از دین به عنوان پدیده ای معنوی، ملموس و
پویا و محتوی عبادات، معاملات و سیاسیات و در تعامل با مقوله های حق، اقتدار و
تکلیف توانست نقش آموزه ها و اعتقادات دینی را به عنوان منبع معرفتی و راهنمای
زندگی فردی، اجتماعی و سیاسی به منصة ظهور رساند و توان دین را به عنوان پرچم معنوی
مبارزه برای رفع استیلای بیگانگان فراروی بشریت قرار دهد و با شاخصة دین باوری و
آرمان خواهی، دین را به عنوان پدیده ای سیاسی و عنصری فرهنگی معرفی نماید.
موانع و راهکارهای ارتقای جایگاه و نقش قدرت نرم در روند تکاملی انقلاب اسلامی
انقلاب اسلامی ایران توانست جایگاه و اهمیت قدرت نرم را با توجه به نقش فرهنگ نشان
دهد. انقلاب اسلامی توانست جهان اسلام را از حاشیه به متن بکشاند و تعادل قدرت را
در عرصه بین المللی به نفع کشورهای جهان سومی رقم زند.
توجه به نقش قدرت نرم بدون توجه به مقتضیات زمینه ای و محیطی آن موجب آرمان گرایی
محض می شود و نیز غفلت از اهمیت قدرت نرم افزاری به عنوان ظرفیت و پتانسیل عمدة
انقلاب اسلامی موجبات انفعال و وادادگی را فراهم می آورد.
آسیب شناسی جایگاه و نقش قدرت نرم در انقلاب اسلامی
در زمره ی آسیب های سیاست فرهنگی به عنوان خط مشی نرم افزاری نظام مردم سالار دینی
می توان به موارد زیر به عنوان موانع فراروی تحقق قدرت نرم در فرآیند انقلاب اسلامی
اشاره کرد:
۱ـ عدم برنامه ریزی جامع و همه جانبه نگر به دلیل نبود یک ابر سیستم ملّی در
برنامه ریزی آموزشی و روزمرگی و مقطعی و موقت و شتابان بودن سیاست های فرهنگی با
توجه به عدم هماهنگی سیاست های فرهنگی با سایر برنامه های توسعه کشور و نیز عدم
تناسب سیاست های فرهنگی با جامعه شناسی فضای زندگی، آمایش سرزمینی کشور
۲ـ عدم تحقق بسترها و زیرساخت های فرهنگی به دلیل عدم هماهنگی میان کانال های
جامعه پذیری و فرهنگ سازی و توسعه نیافتگی فرهنگی ناشی از تضاد بین نهادهای
فرهنگ پذیری شامل خانواده، گروه های همسال، گروه های مرجع، رسانه ها و مراکز آموزشی
و تحصیلی
۳ـ سیاست های تدافعی، سلبی، سلیقه ای، سطحی، ظاهرگرا، بی ثبات و شتابزده به جای
سیاست های تعاملی، پویا، ایجابی و سنجیده متناسب با پیش بینی آینده ی فرآیند های
جهانی و منطبق با شناخت وضعیت طبقات و اقشار اجتماعی در داخل کشور
۴ـ سیاست زدگی فرهنگی یا استیلای سیاست بر فرهنگ به جای تعامل و همگونی بین چهار
حوزة سیاست، فرهنگ، اجتماع.
۵ـ آمیختگی فرهنگ با ملاحظات امنیتی به گونه ای که با خرده فرهنگ های قومی و بروز
هر ناهنجاری برخورد سخت افزاری صورت پذیرفته و به عنوان مقوله ای ضدامنیتی قلمداد
می شود.
۶ـ افراط و تفریط در سیاست های فرهنگی و برنامه ریزی های آموزشی. افزایش یا کاهش
میزان دروس فرهنگی و دینی در دانشگاه ها، ترویج غربگرایی به نام علم گرایی، تقابل
ایران گرایی با اسلام گرایی، و...
۷ـ دخیل بودن مراکز، نهادها و وزارتخانه های مختلف در سیاست های فرهنگی کشور به
گونه ای که گاه بین سیاست های مؤسسات تأثیرگذار بر سیاست نرم افزاری کشور تضاد و
ناهمگونی وجود دارد
۸ـ عدم تناسب بین سیاست های اعلامی و اعمالی به دلیل عدم محاسبه ظرفیت ها قبل از
بیان وعده های سیاسی فرهنگی، شعارزدگی، فرصت طلبی و اعلام طرح ها قبل از تأمین
بودجه ها و منابع مالی مورد نیاز
۹ـ حاکمیت نگرش کمّی به مقوله های فرهنگی به گونه ای که کیفیت فدای کمیت، ارائه
آمارها و بیلان های عملکردی می شود و به طور کلی فقدان روش مناسب جهت ارزیابی و
سنجش مستمر تحولات فرهنگی و اجتماعی و میزان و محدوده ی تأثیر فعالیت های فرهنگ در
جامعه
۱۰ـ آسیب ها و ناهنجاری های اجتماعی ناشی از فقر، فساد و تبعیض که منجر به بی ثباتی
و ضعف فرهنگی می گردد.
۱۱ـ انفعال و خودباختگی روشنفکران سکولار و غربزده نسبت به فرهنگ غربی و غفلت آنان
از تهاجم فرهنگی از بیرون و درون کشور.
۱۲ـ فقدان برنامه ریزی در نظام آموزشی کشور در جهت اسلامی شدن محیط دانشگاه ها و
آموزش و پرورش و احتمال دوری مراکز آموزشی از فرهنگ و ارزش های استقلال طلبانه ی
انقلاب اسلامی
۱۳ـ عدم نظارت عمومی و ملّی یا سازمانی به صورت واقع بینانه و هماهنگ بر روند اجرای
مأموریت های فرهنگی توسط سازمان ها و نهادهای ذیربط و عدم تلاش لازم هماهنگ ساز
توسط نهادهایی چون شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای فرهنگ عمومی کشور.
 و...
 
راهکارهای تقویت و گسترش توان بهره گیری از قدرت نرم درانقلاب اسلامی
به نظر می رسد بهترین راه ارتقای توان بهره گیری از قدرت نرم در فرآیند انقلاب
اسلامی اهتمام به اصلاح مدیریت فرهنگی در کشور باشد.این مدیریت باید دارای
ویژگی هایی از قبیل طراحی برای پیشبرد سیاست های فرهنگی، اجرایی کردن سیاست های
فرهنگی به صورت صریح و روشن، هماهنگی و سازگاری بین سیاستهای فرهنگی در سطوح محلّی،
ملّی، و نیز بین سطوح دولتی، غیردولتی یا شبه دولتی نهادهای اجتماعی و فرهنگی
باشد.افزون بر این، مدیریت های فرهنگی باید از ویژگی های مطلوب در حوزة تمایلات و
گرایش ها، اندیشه ها و آگاهیها، رفتارها و کارکردها، بینش ها و نگرش ها برخوردار
باشد.
در این زمینه می توان به برخی راهکارها برای ارتقای سیاست فرهنگی کشور و توان
نرم افزاری انقلاب اسلامی اشاره کرد:
۱ـ هماهنگی میان سیاست های فرهنگی بخش دولتی و غیردولتی، سازگاری، هماهنگی و همسویی
بین سیاست های فرهنگی در سطوح مختلف محلّی، ملّی، تطابق سیاستهای اعلامی با
سیاست های اعمالی در عرصة فرهنگی و تطبیق ساختارهای اجتماعی با اهداف و سیاست های
فرهنگی.
۲ـ مشخص کردن ضوابط و قوانین حاکم بر سیاست های فرهنگی، صراحت و روشنی در سیاست های
فرهنگی، کارآمدسازی ساختار و تشکیلات فرهنگی، ارتقای تعامل سازمند میان کارکنان
درون سازمانی و برون سازمانی دستگاه های فرهنگی و به طور کلی اصلاح ساختار و کارکرد
بخش های فرهنگی کشور.
۳ـ ایجاد انگیزه و تشویق فعالیت های فرهنگی در ابعاد اجتماعی، راهبردی، مالی و
رسانه ای به منظور زمینه سازی برای بروز ابتکارات، نوآوری ها، خلاقیت ها و
سیاست های نوین فرهنگی.
۴ـ برنامه ریزی جامع و فرابخشی و طراحی فرهنگی با در نظر گرفتن اصول ارزشی، امکانات
و تسهیلات و ابزارهای موجود و ارادة مردم و نخبگان و نیز تدوین سیاست های فرهنگی
جامع، صریح، روشن و هدفمند بر اساس ملاحظات فرهنگی جامعه داخلی و بین المللی به دور
از استیلای سیاست بر فرهنگ ملّی و به طور کلی نهادینه سازی نگاه راهبردی مسئولان
کشور به اولویت برنامه های فرهنگی.
۵ـ ایجاد وفاق بین نخبگان فکری، فرهنگی و سیاسی به منظور برقراری وحدت و ثبات سیاسی
و فکری در جامعه و سرمایه گذاری در ایجاد و گسترش مشارکت جمعی بر اساس تقویت
ارزش های مشترک فرهنگی و نیز توزیع گسترده ی برخی مفاهیم و واژه های فرهنگی و
مفهوم سازی ارزشی.
۶ـ تقویت آموزش در جهت ترویج و گسترش فرهنگ عمومی کمال جویی، علم طلبی، صداقت و
سلامت و ارتقای آگاهی های مدیران و کارکنان نهادهای فرهنگی به منظور تحقق ابر سیستم
ملّی فرهنگی و آموزشی در راستای ترجیح منافع ملّی بر منافع فردی و جناحی،
جامعه پذیری ارزشی و تقویت استقلال فرهنگی و فرهنگ استقلالی.
۷ـ ترجیح کیفیت و اصالت دادن به آن با توجه به میزان اثربخشی فعالیت های فرهنگی و
شناخت ابعاد آگاهی بخشی و اندیشه ورزی در سیاست های فرهنگی به منظور بسترسازی برای
تسهیل و تقویت امور برنامه ریزی، نظارت و ارزیابی فعالیت های فرهنگی متنوع و تکثر و
افزایش تحرک و اجتهاد فرهنگی.
۸ـ گسترش میزان تبادل فرهنگی میان بخش های دولتی و غیردولتی در جهت افزایش تحرک
فرهنگی ـ اجتماعی و اعتلای روحیة تحقیق و ابتکار و ارتقای دانش و آگاهی عمومی بر
اساس مبادله و مرابطة فرهنگی میان نهادهای دولتی و غیردولتی.
۹ـ ترویج و تحکیم آموزه های مکتب اسلام و اندیشه حضرت امام در باور و عمل مسئولان و
آحاد جامعه، بسیج دستگاه های تعلیم و تربیت کشور و تحرّک جدی و تلاش عمیق و هماهنگ
آنان در جهت گسترش ارزش های و هنجارهای بومی و تقویت فرهنگ بسیجی شامل فرهنگ ایثار،
شجاعت، عزت نفس، تواضع، اخلاص، تسلیم و بندگی در برابر خدا، غیرت و حیا، حق مداری و
مسئولیت پذیری.
و....
 
نتیجه گیری
با عنایت به آنچه گذشت مشخص گردید که انقلاب اسلامی با تکیه بر قدرت نرم افزاری
به ویژه ارزش هایی چون ایثار، شهادت طلبی، معنویت گرایی، عدالت باوری، حق گرایی و
استقلال طلبی توانست ضمن ایجاد تحول فرهنگی در سطح داخلی، به احیای خودباوری دینی و
بیداری اسلامی در عرصه منطقه ای و تأثیرگذاری بر مناسبات جهانی بپردازد و اقتدار
نرم افزاری خود را در عرصة بین المللی به منصة ظهور رساند.
در واقع، انقلاب اسلامی با حمایت از مسلمانان و مستضعفان جهان و نیز نهضت ها و
حرکت های آزادی بخش توانست به احیای مجدد عظمت و شکوه تمدن اسلامی در عرصة
بین الملل همت گمارد. انقلاب اسلامی توانست به عنوان انقلابی واقعی، مردمی، مترقی و
اصیل و دارای نیروی عظیم معنوی در جهان نوین و با تبیین پیام وحدت و قدرت جهان
اسلام چهرة حقیقی قدرت نرم افزاری خود را بر جهانیان نمایاند، با پیام معنوی و
اخلاقی خود به عنوان انقلابی نیرومند تمامی معادلات جهانی را درهم شکند و با گشودن
جبهه ای سومی در نظام بین الملل فارغ از سلطه قدرت های استکباری، نظم نوین
نرم افزاری را در روابط بین الملل رقم زند.
ا&#۶۵۲۳۵;&#۶۵۲۶۲;ل &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۲۴;&#۶۵۱۶۶;م ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۶;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۱۶۶;ری و &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۶۲;ج بیداری ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;[۹]
 &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۶۲;ع &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۱۹۱;&#۶۵۲۶۲;رد ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;م &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۱۶۹;&#۶۴۵۱۱;&#۶۴۴۰۵;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۵۸;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶;، &#۶۴۳۸۰;&#۶۵۲۵۸;&#۶۵۲۳۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۱۶۹;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶; و &#۶۴۳۸۰;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۳۹;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶;، از &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۶۲;&#۶۵۲۱۵;&#۶۵۲۲۶; &#۶۵۲۲۷;&#۶۵۲۰۰;ت &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۶۲;د.
ز&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۱۷۴; ۲۲ &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۲۵۴;، &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۹۴;ه &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸;&#۶۵۲۲۷;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۲۶۲;ان وز&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۹۸; &#۶۵۱۹۱;&#۶۵۱۶۶;ر&#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۵۸;&#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۹۸;اه &#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۳۶;&#۶۵۱۹۸;ای &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۴۰;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۰; ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۹۸;ان &#۶۵۱۹۱;&#۶۵۱۹۴;&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۷۴;
ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;م ر&#۶۵۲۰۳;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۹۴;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۰;. ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;م &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۲;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۴;&#۶۵۲۱۹;&#۶۵۲۶۲;ر &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۲۱۱;&#۶۵۱۸۸;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۱۷۴; &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;&#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;د&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;، آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶; و &#۶۵۲۰۷;&#۶۵۲۶۲;روی را &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۶۶;ر &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۰; &#۶۵۲۳۹;&#۶۵۱۹۸;ار
&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;داد&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴; و از &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۹۸; دو &#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۹۸;ق و &#۶۵۲۳۱;&#۶۵۱۹۸;ب ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۱۶۶;د &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;&#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;د&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;. &#۶۴۵۱۰;&#۶۴۳۹۹;&#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶;ر &#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۳۶;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۹۸; &#۶۵۲۰۷;&#۶۵۲۶۲;روی -آ&#۶۵۲۳۹;&#۶۵۱۶۶;ی &#۶۴۴۰۴;&#۶۵۲۶۲;دوف- در
&#۶۴۴۰۴;&#۶۵۲۶۲;ش &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۵۴; &#۶۴۴۰۴;&#۶۵۲۳۶;&#۶۵۱۷۴; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; آ&#۶۵۲۳۹;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶; &#۶۴۴۰۴;&#۶۵۲۴۸;&#۶۵۲۵۸;&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۹۴;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۰;. &#۶۴۳۸۰;&#۶۵۱۹۸;ا ا &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;م &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;را دررد&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۳۴; آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۲۳۹;&#۶۵۱۹۸;ار &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;د&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۹۴; در &#۶۵۱۸۷;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۴۷;&#۶۴۵۰۹;
&#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶; از دو&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۱۶۶;ن ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۹۸;ان &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۷۶;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۰;؟ &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۵۴; آ&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۵۸; ا&#۶۵۲۲۷;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۱۹۸;اض &#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۳۶;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۹۸; &#۶۵۲۰۷;&#۶۵۲۶۲;روی را &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;م(ره) ر&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;م.
ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;م در &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۶۲;اب &#۶۴۴۰۴;&#۶۵۲۳۶;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۹۴; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; او &#۶۵۱۶۹;&#۶۴۴۰۵;&#۶۵۲۶۲; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۵۴; &#۶۵۱۸۷;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۷۵; &#۶۵۱۷۵;&#۶۵۱۶۶;زه &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۷۶;&#۶۵۱۸۷;&#۶۵۲۲۴;&#۶۵۲۵۸;ی &#۶۵۲۰۷;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۶۶; را &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۰; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;ده ام.
ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۲۷۶;ب ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹; ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۹۸;ان &#۶۴۵۱۰;&#۶۴۳۹۹; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۱۹۴;&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۱۷۵;&#۶۴۵۰۹; در دا&#۶۵۱۹۱;&#۶۵۲۴۶; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۰۸;&#۶۵۲۶۲;ر و &#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۰; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۱۹۴;&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۱۷۵;&#۶۴۵۰۹; در &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۱۶۶;ن ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;م دا&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۷۴;. ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۴;
&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۱۹۴;&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;ت در &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۱۶۶;ن ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;م و &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۰۸;&#۶۵۲۶۲;ر &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶; از ز&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;ن &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۳۶;&#۶۵۲۶۲;ذ &#۶۵۲۳۵;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۶;&#۶۴۴۰۵;&#۶۴۵۰۹; ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۲۸;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۶۶;ر و د&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۲۵۶;&#۶۴۵۰۹; آ&#۶۵۲۰۷;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶;ر
ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۲۸;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۶۶;ر&#۶۴۴۰۴;&#۶۵۱۹۸;ان &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶; د&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۴; ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;م آ&#۶۵۲۳۱;&#۶۵۱۶۶;ز &#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۹۴;. او&#۶۵۲۴۷;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۴; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۱۹۴;&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۵۸;ی ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۲۷۶;ب ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۱۶۶;و&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۷۴; در &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۹۸;ا&#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۹۸; &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۲;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۴;
&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۳۶;&#۶۵۲۶۲;ذ &#۶۵۲۳۵;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۶;&#۶۴۴۰۵;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۶۲;د. ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۴; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۱۶۶;و&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۷۴; در &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۹۸; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۸۴;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۲۰۷;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۲۴۸;&#۶۴۵۰۹; آ&#۶۵۲۳۱;&#۶۵۱۶۶;ز &#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۹۴; و &#۶۵۲۰۷;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۲۴۶; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۱۶۶;و&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۷۴; و &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۹۴;ف&#۶۴۴۰۴;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۹۸;ی
&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۱۶۶;رزات در &#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۹۸;ز&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۴;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶;ی &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۲;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۴۸;&#۶۵۲۳۴; ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۳۶;&#۶۵۱۶۶;وت &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۶۲;د.
در وا&#۶۵۲۳۹;&#۶۵۲۲۶; ز&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۲۵۸;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶;ی &#۶۵۲۰۷;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۲۴۶;&#۶۴۴۰۴;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۹۸;ی &#۶۵۱۶۹;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۹۴;اری ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹; از &#۶۵۱۸۷;&#۶۵۱۹۴;ود دو&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۷۴; &#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۶۶;ل &#۶۴۳۴۴;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۶; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸;&#۶۵۱۷۵;&#۶۵۱۹۴;ر&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۸۲; و &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۶۸; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶;
&#۶۵۱۷۵;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۵۰; ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۲۸;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۶۶;ر &#۶۵۲۳۵;&#۶۵۱۹۸;ا&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۰; آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۴;. &#۶۵۲۳۵;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۴۰۵;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶; &#۶۴۳۴۴;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۸;ی &#۶۵۱۷۵;&#۶۵۱۸۸;&#۶۵۲۶۲;ل &#۶۵۲۰۳;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۰۳;&#۶۴۵۰۹; د&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۶۶;ی &#۶۵۲۳۱;&#۶۵۱۹۸;ب را از ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۲۷۶;ب &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۷۰;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۹۸;
&#۶۵۲۳۵;&#۶۵۱۹۸;ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۲۵۸; در &#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۶۶;ل ۱۷۸۹&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۷۶;دی &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;دا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۹۴;. &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۰۸;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۲۷۶;ت &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۱۶۶;ن ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;م &#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۰; از ز&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;ن ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۲۷۶;ب &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۷۰;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۹۸; &#۶۵۲۳۵;&#۶۵۱۹۸;ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۲۵۸;
&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۹۸;وع &#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۹۴; و &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۲۱۱;&#۶۵۲۶۲;رت وا&#۶۵۲۱۵;&#۶۵۱۸۶; &#۶۵۲۰۷;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۲۴۶; &#۶۴۴۰۴;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۳۵;&#۶۵۱۷۴;.
&#۶۵۲۲۷;&#۶۵۱۹۴;ه ای &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۸۰;&#۶۵۲۴۶; &#۶۵۲۱۹;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۲۲۰;&#۶۵۱۶۶;وی &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۱۲;&#۶۵۱۹۸;ی &#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۱۹۱;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۹۸;ا&#۶۵۲۴۷;&#۶۵۱۹۴;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۴; &#۶۵۱۷۵;&#۶۵۲۶۲;&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۰۴;&#۶۴۵۰۹; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸;&#۶۵۲۳۹;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۶۸; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; دو&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۷۴; &#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۶۶;ل &#۶۴۳۴۴;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۶;، &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۶۶;ر &#۶۵۱۹۱;&#۶۵۲۶۲;د&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۶۶;ن را
&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۹۸;وع &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;د&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;، &#۶۵۲۳۵;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۹۸; &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;&#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;د&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۹۴; ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;م را &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۴;ر&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۰;ه &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۹۴; و &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۶۲;&#۶۵۲۲۷;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۲۴۷;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۱۹۸;ا&#۶۵۲۴۷;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۲۵۰;
&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۲;&#۶۵۲۴۸;&#۶۵۲۶۲;ط &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۹۴;. اصلاً &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;&#۶۴۴۰۴;&#۶۵۲۳۶;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۹۴; آ&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۳۸۱;&#۶۵۲۵۸; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;وز &#۶۵۲۳۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۱۶۹;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶; ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۸۴;&#۶۵۱۶۶;م &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;د&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۹۴;، &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۶۶;ن ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;م ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۴;.
ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۸۰;&#۶۵۲۴۶; &#۶۵۲۰۳;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۹۴;&#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۶۶;ل ا&#۶۵۲۴۷;&#۶۵۱۹۴;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۴; ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۹۴;آ&#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶;دی &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۲۸;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۱۹۴; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۶۲;د&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۹۴;&#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;م ا&#۶۵۲۱۱;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۴۶; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶;ز&#۶۴۴۰۴;&#۶۵۱۹۸;د&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۰;
و د&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۱۶۶;ل و&#۶۵۱۸۷;&#۶۵۱۹۴;ت ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۶۲;د&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;.
&#۶۵۲۲۷;&#۶۵۱۹۴;ه ای &#۶۵۲۳۵;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۹۸; &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;&#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;د&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۲۴۷;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۱۹۸;ا&#۶۵۲۴۷;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۰;ه &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;دن ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;م &#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۶۶; ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۰;ه &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;دن &#۶۵۲۴۷;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۱۹۸;ا&#۶۵۲۴۷;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۲۵۰; &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۲۶۲;د
&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۲۴۸;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۶۶;ن را &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۸۴;&#۶۵۱۶۶;ت داد. در &#۶۵۲۱۹;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۲۵۸;ی رو&#۶۵۱۸۷;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۷۴; و &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸;و&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۳۹۵;ه رو&#۶۵۱۸۷;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۷۴; &#۶۵۲۰۷;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۲۸;&#۶۵۲۵۸; ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۴; &#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۱۹۱;&#۶۵۲۶۲;رد&#۶۴۴۰۴;&#۶۴۵۰۹; پیدا
&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۹۴; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۱۷۵;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۲۰۴;&#۶۴۳۹۹; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۱۷۵;&#۶۵۱۶۸; &#۶۵۲۳۱;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۹۸;ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۵۲;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۱۷۵;&#۶۵۲۶۲;ان ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;م را ا&#۶۵۱۸۷;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;د. &#۶۵۲۳۵;&#۶۵۲۴۸;&#۶۵۱۹۶;ا در &#۶۵۲۳۹;&#۶۵۲۱۶;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۸;ی &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۰۸;&#۶۵۱۹۸;و&#۶۵۲۱۹;&#۶۵۲۵۸;
&#۶۵۱۸۷;&#۶۵۱۷۶;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۱۹۱;&#۶۴۵۰۹; آدم&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶;ی د&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۴;دار &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۹۸; ا&#۶۵۱۷۹;&#۶۵۱۹۸; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۰;&#۶۵۱۷۵;&#۶۵۲۶۲;&#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۶۰;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۲۳۵;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۹۸; &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;&#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;د&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴; ا&#۶۵۲۴۷;&#۶۴۴۰۵;&#۶۵۲۶۲;ی &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۰۸;&#۶۵۱۹۸;و&#۶۵۲۱۹;&#۶۵۲۵۸;ی &#۶۵۲۳۵;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۴۰۵;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۱۷۵;&#۶۵۲۶۲;ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;
&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۸۴;&#۶۵۱۶۶;ت&#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۹۲;&#۶۵۲۰۶; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۹۴;.
&#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۴۸;&#۶۵۲۶۲;&#۶۵۱۷۵;&#۶۵۱۹۸; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۴;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۰;، &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۱۸۷;&#۶۵۲۶۲;م &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۴;رس &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۴۸;&#۶۵۲۶۲;ی ر&#۶۵۲۱۵;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۶۶;ه ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۱۶۶;د و &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; د&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۱۶۶;ل آن در &#۶۵۲۲۷;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۱۹۴; &#۶۴۳۴۴;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۲۴۸;&#۶۵۲۶۲;ی دوم،
آ&#۶۵۲۳۹;&#۶۵۱۶۶;ی &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۴۶; &#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۶۶;ه و ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۲۸;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۶۶;ر ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۴۰۵;&#۶۵۲۴۸;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۲; ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۱۶۶;د. &#۶۵۲۴۷;&#۶۵۱۹۶;ا ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۴; &#۶۴۳۴۴;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۶;ز&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۲۵۸;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶; در &#۶۵۱۶۹;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۹۴;اری
ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;، &#۶۴۳۸۰;&#۶۵۲۵۸; در &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۱۶۶;ن ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;م و &#۶۴۳۸۰;&#۶۵۲۵۸; درا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۹۸;ان، &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۰;ز&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;ن &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶; ا&#۶۵۱۸۷;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۶۶;س&#۶۵۱۹۱;&#۶۵۲۲۰;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۸۴;&#۶۵۲۶۲;م &#۶۵۲۳۵;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۶;&#۶۴۴۰۵;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۲۳۱;&#۶۵۱۹۸;ب در &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۶۶;ن
&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۲۴۸;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۶۶;ن و&#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۶۲;د دارد، و&#۶۵۲۴۷;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۲۵۸;ی ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۴;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶; &#۶۴۳۴۴;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۶;ز&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۶۲;د.
&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۶۶;ن&#۶۵۲۱۹;&#۶۵۲۶۲;ر &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; در &#۶۴۳۴۴;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۶۶;م ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۶۶;ل ر&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۱۹۸; ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۲۷۶;ب &#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۰; &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۷۴;، ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۳۶;&#۶۵۱۸۴;&#۶۵۱۶۶;ر &#۶۵۱۶۹;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۹۴;اری ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶; ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۲۷۶;ب ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;
ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۹۸;ان &#۶۵۲۱۱;&#۶۵۲۶۲;رت &#۶۴۴۰۴;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۳۵;&#۶۵۱۷۴; و &#۶۴۵۱۰;&#۶۴۳۹۹;&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۹۸;ه از آ&#۶۵۲۳۱;&#۶۵۱۶۶;ز &#۶۵۱۷۵;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۲۶۲;ن دارد &#۶۴۳۴۴;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;رود. &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۴۰;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۸; در &#۶۵۱۶۹;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۴; راه وارد &#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۹۴;&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;
و د&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۵;&#۶۵۱۹۸;ان &#۶۴۳۴۴;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۳۸۰;&#۶۵۲۵۰; آن&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶; را &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; د&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۴; &#۶۴۴۰۴;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۳۵;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۹۴; و &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۴۸;&#۶۵۲۶۲; آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۴;&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;، و&#۶۵۲۴۷;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۲۵۹;&#۶۴۵۱۱;&#۶۴۳۷۹;&#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۴;ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۰۸;&#۶۵۱۶۶;ن &#۶۵۱۷۵;&#۶۵۲۶۲;&#۶۵۲۳۵;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۳۸; ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۲۷۶;ب
ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹; و ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۰۸;&#۶۵۲۵۸;ی ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;م &#۶۵۱۹۱;&#۶۵۲۵۲;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۶;&#۶۴۵۰۹;(ره) و ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;وز ر&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۱۹۸;ی را &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;ا&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۹۴;.
ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۹۸;ان ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;وز &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸;&#۶۵۲۱۹;&#۶۵۲۶۲;ر &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۹۸; رو &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; &#۶۴۳۴۴;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۸;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۳۵;&#۶۵۱۷۴; ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۴;. در دا&#۶۵۱۹۱;&#۶۵۲۴۶; &#۶۵۱۷۵;&#۶۵۱۸۰;&#۶۵۱۷۰;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۷۴; &#۶۴۳۴۴;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۸;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶;ی &#۶۵۱۸۷;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۲۶۲;&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۷۴; د&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۶;&#۶۴۵۰۹; از
&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۲۲۴;&#۶۵۱۹۸; &#۶۴۵۱۰;&#۶۴۳۹۹; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۲۴۸;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۶۶;ن &#۶۵۲۰۷;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۲۸;&#۶۴۵۰۹; ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۸۴;&#۶۵۱۶۶;د &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۲۶۲;د ودر &#۶۵۱۹۱;&#۶۵۱۶۶;رج، &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸;&#۶۵۲۱۹;&#۶۵۲۶۲;ر &#۶۵۱۹۱;&#۶۵۱۶۶;ص در &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۱۶۶;ن ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;م و در د&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۶۶;ی
ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;وز &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸;&#۶۵۲۱۹;&#۶۵۲۶۲;ر &#۶۵۲۲۷;&#۶۵۱۶۶;م ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۴; &#۶۵۱۷۵;&#۶۵۱۶۴;&#۶۵۲۶۲;ری و &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۲۴;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۸; داده &#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۹۴;ه ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۴;&#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۱۸۷;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۲۶۲;&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۷۴; ا&#۶۴۴۰۴;&#۶۵۱۹۸; &#۶۵۲۳۹;&#۶۵۱۹۸;ار ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۴; در &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۱۷۴;
&#۶۵۲۲۷;&#۶۵۱۹۴;ا&#۶۵۲۴۷;&#۶۵۱۷۴;، &#۶۴۳۴۴;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۸;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۳۵;&#۶۵۱۷۴; &#۶۵۲۳۵;&#۶۵۲۱۶;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۱۶۳;&#۶۵۲۴۶; ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۰۹; و &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۸۴;&#۶۵۱۶۶;ت ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۶۶;ن از ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۸۸;&#۶۵۲۲۰;&#۶۵۱۶۶;ط &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۹۴;، &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۹۴; ا&#۶۵۲۴۷;&#۶۵۲۶۰;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۹۴;. &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۲۵۸;ی
ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۴;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۹۴; &#۶۵۱۷۵;&#۶۵۲۱۲;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۸۶; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۶;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۰; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۲۵۹;&#۶۴۵۱۱;&#۶۴۳۷۹; د&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۶;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۹۴; ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;م ز&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;ه &#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۷۴; و &#۶۵۱۸۷;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۶۶;ت &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;ارد.
 ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;وزه ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;م در &#۶۴۳۴۴;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۸;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۳۵;&#۶۵۱۷۴; و در د&#۶۵۲۲۷;&#۶۵۲۶۲;ت و &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۰;ان &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۳۶;&#۶۵۲۶۲;ذ در &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۶۲;ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۲۶; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۲۱۱;&#۶۵۱۹۴;را&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;م &#۶۵۲۵۹;&#۶۴۵۱۱;&#۶۴۳۷۹; &#۶۵۲۳۵;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۳۹;&#۶۴۵۰۹;
&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;ارد. ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;وزه &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸;ر&#۶۵۲۳۱;&#۶۵۲۵۰; و&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۲۸;&#۶۵۱۷۴; ر&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۵۸;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶;ی &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۲۲۸;&#۶۴۵۰۹;، ا&#۶۵۲۲۷;&#۶۵۲۵۰; از ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۷۶;&#۶۴۵۰۹; و &#۶۵۲۱۱;&#۶۵۲۶۲;&#۶۵۱۷۵;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۲۷;&#۶۵۱۷۴; &#۶۴۳۴۴;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۸;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۳۵;&#۶۵۱۷۴; و &#۶۵۲۲۷;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۲۳۸;
&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۳۶;&#۶۵۲۶۲;ذ ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;م &#۶۵۱۶۹;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۸;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۱۹۸; از &#۶۴۴۰۴;&#۶۵۱۹۶;&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۵۸; ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۴;.
ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۴; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;&#۶۴۴۰۴;&#۶۵۲۶۲;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۰; ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;م &#۶۴۳۴۴;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۶; &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;رود، &#۶۵۲۳۵;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۲۱۸; &#۶۵۱۸۷;&#۶۵۱۹۸;ف &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۵۴; &#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۷۴;. &#۶۵۱۹۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۵۰; آ&#۶۵۲۴۷;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۱۹۸;ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۷۴; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; وز&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۹۸; &#۶۵۱۹۱;&#۶۵۱۶۶;ر&#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۵۸;ی ز&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;ن
آ&#۶۵۲۳۹;&#۶۵۱۶۶;ی &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۴۸;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۶۲;ن &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۶۲;د و ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۱۶۶;د دا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۰۸;&#۶۴۴۰۵;&#۶۵۱۶۶;ه &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۶۲;رج &#۶۵۱۷۵;&#۶۵۱۶۶; واون آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶; ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۴;، در &#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۴۵۰۹; از &#۶۵۲۱۱;&#۶۵۱۸۸;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۱۷۴;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۰۶; در
دا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۰۸;&#۶۴۴۰۵;&#۶۵۱۶۶;ه &#۶۴۴۰۴;&#۶۵۲۳۶;&#۶۵۱۷۴; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;وز در آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۲۵۹;&#۶۴۵۱۱;&#۶۴۳۷۹; د&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۶;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۲۷;&#۶۵۱۷۴; &#۶۴۳۴۴;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۸;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۳۵;&#۶۵۱۷۴; ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;م را &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;ارد ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۴; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; د&#۶۵۲۴۷;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۴۶;
ز&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۲۵۸;ی &#۶۵۲۳۵;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۹۸;ی، &#۶۵۲۲۷;&#۶۵۲۰۰;م را&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۹۰; و &#۶۵۱۷۵;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۲۶۲;ای ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;م(ره) و ر&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۱۹۸;ی ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;وز ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۲۷۶;ب و &#۶۵۲۳۵;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۹۸; &#۶۵۲۰۷;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۲۸;&#۶۴۵۰۹; ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۴; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۱۷۵;&#۶۵۱۶۶;
&#۶۵۲۲۷;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۲۳۸; &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۱۶۶;ن &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;دم ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۹۸;ان &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۳۶;&#۶۵۲۶۲;ذ &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;ده ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۴;.
&#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۹۴; ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۴; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۶۲;&#۶۵۲۱۵;&#۶۵۲۶۲;ع را وا&#۶۵۲۳۹;&#۶۵۲۲۶;&#۶۴۴۰۴;&#۶۵۱۹۸;ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۱۷۵;&#۶۵۱۸۸;&#۶۵۲۴۸;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۴۶; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۶;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۰;. آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶;ی ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;وز د&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۵;&#۶۵۱۹۸; &#۶۵۲۳۹;&#۶۵۱۹۴;رت &#۶۵۲۰۳;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۰۳;&#۶۴۵۰۹; و &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۳۶;&#۶۵۲۶۲;ذ
آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶;ی &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۲۸;&#۶۵۱۹۴; از &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۵۶;&#۶۴۴۰۳;&#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۰۹; دوم را &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;ارد. آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶;ی &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۲۸;&#۶۵۱۹۴; از &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۵۶;&#۶۴۴۰۳;&#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۰۹; دوم &#۶۵۱۷۵;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۲۴۸;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۳۴; د&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۶۶; را
&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۲۸;&#۶۵۲۴۸;&#۶۵۲۶۲;م &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;د. او&#۶۵۲۷۵;ً &#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۶۶;ز&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;ن &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۴۸;&#۶۵۲۴۶; را &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۹۸;د. &#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۲۸;&#۶۵۲۵۶;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۰۰;&#۶۵۱۷۵;&#۶۵۲۱۲;&#۶۵۲۵۲;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۰;&#۶۴۴۰۴;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۹۸;ی&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶;ی &#۶۵۱۶۹;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۴;ا&#۶۵۲۴۷;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۲۴۸;&#۶۵۲۴۸;&#۶۴۵۰۹; را
&#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۲۴۶; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;د. دوم &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۹۸;ای &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶;ز&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۶۶;زی ارو&#۶۴۳۴۴;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۲۱۹;&#۶۵۱۹۸;ح &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;ر&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۶۶;ل و &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۹۸;ای &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶;ز&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۶۶;زی آ&#۶۵۲۰۳;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۶۶; ا&#۶۵۲۱۱;&#۶۵۲۴۶;
&#۶۴۳۸۰;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۱۶۶;ر&#۶۵۱۷۵;&#۶۵۱۹۸;و&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۵۴; را ارا&#۶۵۱۶۳;&#۶۵۲۵۸; داد. &#۶۵۱۷۵;&#۶۵۱۹۸;و&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۵۴; ر&#۶۵۱۶۳;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۲;&#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۲۶۲;ر و&#۶۵۲۳۹;&#۶۵۱۷۴; آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۶۲;د. &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۲;&#۶۴۳۹۹;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶;ی آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۹۸;ان
از &#۶۵۲۱۹;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۳۸; &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۲;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۴; ا&#۶۵۲۱۱;&#۶۵۲۴۶; &#۶۴۳۸۰;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۱۶۶;ر&#۶۵۱۷۵;&#۶۵۱۹۸;و&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۵۴; در ز&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;ن &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۵۶;&#۶۴۴۰۳; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۶۲;د. در &#۶۴۳۸۰;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۱۹۸; &#۶۵۱۸۷;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۷۴; آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶; از آ&#۶۵۲۰۳;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۶۶; و ارو&#۶۴۳۴۴;&#۶۵۱۶۶;،
آ&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۱۶۶;ی &#۶۴۳۴۴;&#۶۵۱۶۶;ی &#۶۵۱۹۱;&#۶۵۲۶۲;د&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۶۶;ن را در &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۲۵۸;ی &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۱۶۶;ط د&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۱۸۸;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۲۵۰; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;د&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;.
آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶; در ده&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۴۰;&#۶۵۲۲۰;&#۶۵۲۵۸;ازد&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۶۶; &#۶۴۳۴۴;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۵;&#۶۵۱۶۶;ه (&#۶۴۳۴۴;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۵;&#۶۵۱۶۶;ه&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶;ی &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۲۴;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹; آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶; در آ&#۶۵۲۴۷;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۶۶;ن، ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۴۷;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۶۶;،
ژا&#۶۴۳۴۴;&#۶۵۲۵۴;، &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;ه و..) دار&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;. &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۳۶;&#۶۵۱۷۴; &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۶۶;و&#۶۴۴۰۴;&#۶۵۱۶۶;ن آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶; آب&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶;ی &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۱۶۶;ن را &#۶۵۱۷۵;&#۶۵۱۸۸;&#۶۵۱۷۴; &#۶۵۲۰۳;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۲۰;&#۶۵۱۹۸;ه ی &#۶۵۱۹۱;&#۶۵۲۶۲;د دار&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;.
 آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۹۸; &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۶۲;ر &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; اراده &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;&#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;د&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴; و در &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۹۸; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۸۴;&#۶۵۱۶۶; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۱۹۱;&#۶۵۲۶۲;ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۹۴;، د&#۶۵۱۹۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۴۷;&#۶۵۱۷۴; &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;&#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;د&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;؛ در
و&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۶۶;م، &#۶۵۲۷۵;&#۶۵۱۶۳;&#۶۵۲۶۲;س، &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۲۶۲;ج، &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;ه &#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۶۶; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۶۲;&#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶;. &#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۹۴; &#۶۵۱۶۹;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۸;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۱۹۸; از &#۶۴۳۸۰;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۲۴۶; د&#۶۵۱۹۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۴۷;&#۶۵۱۷۴; &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۲۴;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹; در &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۰۸;&#۶۵۲۶۲;ر&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶;ی
آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶;ی &#۶۵۲۷۵;&#۶۵۱۷۵;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۴;&#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;د&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;. آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶; ده&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۶۲;د&#۶۵۱۷۵;&#۶۵۱۶۶; در &#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۹۸;ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۹۸; &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۱۶۶;ن راه ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;ا&#۶۵۱۹۱;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۹۴;؛ از &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۲۴۸;&#۶۵۲۵۸;
&#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۶۲;د&#۶۵۱۷۵;&#۶۵۱۶۶;ی ۲۸ &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;داد. آ&#۶۵۱۹۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۴; د&#۶۵۱۹۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۴۷;&#۶۵۱۷۴;&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۶۶;ن &#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۰; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۶۲;ط &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۶۲;&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۴۷;&#۶۴۵۰۹;، &#۶۵۲۲۷;&#۶۵۱۹۸;اق، ا&#۶۵۲۳۵;&#۶۵۲۳۲;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۱۶۶;ن و &#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۶۲;دان
ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۴;. &#۶۵۱۷۵;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۰۰; &#۶۵۲۲۷;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۹۴;ه ی آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶; ا&#۶۵۲۷۵;ن &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۹۸;ر وی &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۰۸;&#۶۵۲۶۲;ر&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶;ی ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹; ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۴;، آن &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۰; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; د&#۶۵۲۴۷;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۴۶; ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۳۶;&#۶۵۱۸۴;&#۶۵۱۶۶;ر
&#۶۵۱۶۹;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۹۴;اری ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;. ا&#۶۵۲۴۷;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۵۸; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۰;&#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۰; آ&#۶۵۱۷۹;&#۶۵۱۶۶;ر &#۶۵۲۰۷;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۷۴; در &#۶۵۱۸۷;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۷۴;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶;ی آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۶۶;ن &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۲۶۲;د. در &#۶۴۴۰۴;&#۶۵۱۹۶;&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۵۸; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۰۴;&#۶۴۵۰۹;
&#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۴۸;&#۶۵۲۶۲;دار آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۲۶۲;د، و&#۶۵۲۴۷;&#۶۴۵۰۹; ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;وزه &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;دم &#۶۵۲۳۵;&#۶۵۲۴۰;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۹۸; ا&#۶۵۲۳۵;&#۶۵۲۳۲;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۱۶۶;ن آن&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶; را ز&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۴;&#۶۴۴۰۴;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۹۸; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;ده ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;. ز&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۹۸;
&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۰;ه ی &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۳۶;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۱۶۶;د &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۰۰;ار آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۵۰۹; در &#۶۵۲۲۷;&#۶۵۱۹۸;اق و &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۲۸;&#۶۵۱۹۴; از &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۰۰;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۲۵۸; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;دن ۲، ۵ &#۶۵۱۷۵;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۴۸;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۶۲;ن د&#۶۵۲۷۵;ر، &#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۲۸;&#۶۵۲۵۶;&#۶۴۵۰۹;
۲۵۰۰ &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۴۸;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۶۶;رد د&#۶۵۲۷۵;ر، &#۶۵۲۰۷;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۱۶۹;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۵۶;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۹۴; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۱۹۲;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶;ت ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۸۴;&#۶۵۱۶۶;م &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۲۶۲;د ودو&#۶۵۲۴۷;&#۶۵۱۷۴; &#۶۵۱۷۵;&#۶۵۲۰۸;&#۶۴۴۰۱;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۴۶; &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۲۶۲;د؛ آن &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۰;
دو&#۶۵۲۴۷;&#۶۵۱۷۶;&#۶۴۵۰۹; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۵۲;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۱۹۱;&#۶۵۲۶۲;ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۹۴; &#۶۵۱۷۵;&#۶۵۲۰۸;&#۶۴۴۰۱;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۴۶;&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۲۶۲;د. ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۴; &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۰۸;&#۶۵۱۶۶;ن &#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹;د &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۹۴; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۲۵۱; &#۶۵۱۹۸;دم&#۶۵۲۲۷; &#۶۵۱۹۸;اق و
ا&#۶۵۲۳۵;&#۶۵۲۳۲;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۱۶۶;ن &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶; و&#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۶۲;د &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۲۵۸;ی &#۶۵۲۱۱;&#۶۵۱۹۴;&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۱۷۵;&#۶۴۵۰۹; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; د&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۹۴;ه ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;، ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۲۳۹;&#۶۵۲۶۲;ت &#۶۵۱۶۹;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۹۴;اری ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۲۷۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۶۲;&#۶۵۱۸۳;&#۶۵۱۶۸; &#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۹۴;ه &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۴۸;&#۶۵۲۶۲;ی
آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۹۴;. ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۴;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۰۸;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۵۸;ی ا&#۶۵۲۳۵;&#۶۵۲۶۲;ل آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶; و ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۶;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۱۶۶;ر ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۴;.
&#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۶۶; ا&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۲۵۴; او&#۶۵۲۱۱;&#۶۵۱۶۶;ف، آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۵۸;&#۶۵۱۷۵;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۱۶۶; &#۶۵۲۳۹;&#۶۵۱۹۴;رت &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۲۸;&#۶۵۱۹۴; از &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۵۶;&#۶۴۴۰۳;&#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۰۹; دوم را &#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;ار&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;، &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۴۸;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۱۸۷;&#۶۵۱۷۶;&#۶۴۵۰۹;
&#۶۵۲۳۹;&#۶۵۱۹۴;رت ز&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶;ن ر&#۶۵۱۶۳;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۰۲;&#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۵۲;&#۶۵۲۶۰;&#۶۵۲۶۲;ری ر&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۵;&#۶۵۱۶۶;ن را &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۰; ازد&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۴; داده ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;. آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۵۰۹;&#۶۵۲۵۹;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۳۵;&#۶۵۱۹۸;و&#۶۴۳۴۴;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۰۷;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۲۰۷;&#۶۵۲۶۲;روی و
ا&#۶۵۱۷۵;&#۶۵۲۳۶;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۳۹;&#۶۵۱۶۶;ت &#۶۴۳۴۴;&#۶۵۲۰۲; از آن ر ا &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۵۸; &#۶۵۱۸۷;&#۶۵۲۰۴;&#۶۵۱۶۶;ب &#۶۵۱۹۱;&#۶۵۲۶۲;د&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۶۶;ن &#۶۴۴۰۴;&#۶۵۱۹۶;ا&#۶۵۲۰۷;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۹۴; و &#۶۵۲۴۷;&#۶۵۱۹۶;ا آ&#۶۵۲۳۹;&#۶۵۱۶۶;ی &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۲۶۲;ش &#۶۴۴۰۴;&#۶۵۲۳۶;&#۶۵۱۷۴; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; در د&#۶۵۲۵۵;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۶۶; &#۶۴۵۱۰;&#۶۴۳۹۹;
ا&#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۹۸;&#۶۵۲۳۹;&#۶۵۱۹۴;رت و&#۶۵۱۸۳;&#۶۵۲۶۲;د دارد و آن &#۶۵۲۵۹;&#۶۵۲۵۰; آ&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۹۸;&#۶۴۵۱۰;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۱۶۶; ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۵۱۷۴;، ا&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۱۶۶; ا&#۶۵۲۷۵;ن در و&#۶۵۲۱۵;&#۶۵۲۲۸;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۷۶;&#۶۴۵۰۹; &#۶۵۲۳۹;&#۶۵۱۹۸;ار دار&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۲۵۸; ۶۰۰
&#۶۵۲۵۱;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۲۴۸;&#۶۴۵۱۱;&#۶۵۱۶۶;رد د&#۶۵۲۷۵;ر ا&#۶۵۲۰۳;&#۶۴۴۰۱;&#۶۵۲۵۶;&#۶۵۱۶۶;س &#۶۵۱۶۹;&#۶۵۱۹۴;ون &#۶۴۳۴۴;&#۶۵۲۰۸;&#۶۵۱۷۶;&#۶۵۲۶۲;ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۲۵۸; وارد &#۶۵۱۸۳;&#۶۵۱۶۶;&#۶۵۲۵۱;&#۶۵۲۲۸;&#۶۵۲۵۸; &#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۹۸;ده ا&#۶۵۲۵۵;&#۶۵۱۹۴;!
 
•      پرسش
۱.       ویژگی های براندازی سخت را بیان نمایید؟
۲.       ویژگی های براندازی نرم (جنگ نرم) را توضیح دهید؟
۳.       مهمترین اهداف جنگ نرم را بیان نمایید؟
۴.       پیام در جنگ نرم مفهوم ویژه دارد، پیام شناسی جنگ نرم را تحلیل نمایید؟
۵.       مهمترین منابع فرهنگی در جنگ نرم از دیدگاه پیتر برگر را بیان نمایید؟
۶.       قدرت نرم انقلاب اسلامی ایران را در سطوح داخلی، منطقه ای و بین المللی
تحلیل نمایید؟
۷.       مهمترین آسیب ها در سیاست فرهنگی انقلاب اسلامی ایران را بیان نمایید؟
۸.       مهمترین راهکارها در بهره گیری از قدرت نرم انقلاب اسلامی ایران را بیان
نمایید؟

  
•      برای پژوهش
۱.       جنگ نرم یا قدرت نرم.
۲.       قدرت نرم انقلاب اسلامی.
۳.       قدرت نرم فرصت ها و تهدیدها.
۴.       آسیب ها و راهکارها در سیاست های فرهنگی انقلاب اسلامی.
  
 
•      منابع جهت مطالعه بیشتر
۱.       انصاری، محمد مهدی، جنگ نرم آمریکا علیه ایران، چیستی و چرایی، سایت بانک
اطلاعات نشریات ایران.
۲.       جوزف نای، ترجمه سیدمحسن روحانی، مهدی ذوالفقاری، قدرت نرم، دانشگاه
امام صادق(علیه السلام)، ۱۳۸۷.
۳.       جنگ نرم، ضیافت اندیشه، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها، نشر
معارف ۱۳۸۹.
۴.       رنجبران، داود، جنگ نرم، ساحل اندیشه، تهران، ۱۳۸۸.
۵.       شریفی، احمدحسین، جنگ نرم، مؤسسه آموزشی امام خمینی، ۱۳۸۹.
 
 
 
 
فصل دوم :
کارآمدی نظام اسلامی
 «وَ إِلى ثَمُودَ أَخاهُمْ صالِحاً قالَ یا قَوْمِ اعْبُدُوا اللهَ ما لَکُمْ مِنْ
إِلهٍ غَیْرُهُ هُوَ أَنْشَأَکُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَ اسْتَعْمَرَکُمْ فیها
فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوا إِلَیْهِ إِنَّ رَبِّی قَریبٌ مُجیبٌ»
[۱۰]؛ «و به
سوى قوم «ثمود»، برادرشان «صالح» را فرستادیم؛ گفت: «اى قوم من! خدا را پرستش کنید،
که هیچ معبودى جز او براى شما نیست! اوست که شما را از زمین آفرید؛ و آباد کردن آن
را به شما سپرد! از او آمرزش بطلبید، سپس به سوى او باز گردید، که پروردگارم (به
بندگان خود) نزدیک، و اجابت کننده (خواسته هاى آنها) است!»
 

مقدمه
کارآمدی دین و نظام اسلامی از مباحث جدی حوزه اندیشه سیاسی و نیازهای اساسی جهان
معاصر و کشور است.[۱۱] به یقین برای انسان عصر جدید که فضای ذهن و زندگی خود را
عرصة پیکار بی امان ایدئولوژی ها، فرهنگ ها و تمدن ه ی مادی می بیند و بن بست های
کشندة روحی و بحران های پیرامونش، جسم و جانش را سخت می آزارد، بازگشت به دین اصیل
و تأسیس ساختار اجتماعی نوینی بر اساس آموزه های حیات بخش اسلام ناب، بسیار گره گشا
و امیدبخش خواهد بود. و البته تبیین نحوه کارآمدی دین در ساحت های مختلف زندگی بشر،
و کیفیت پاسخگویی به نیازهای فردی و اجتماعی، مادی و معنوی، و عوامل و عناصر
کارآمدی نظام اسلامی، در این گزینش و بازگشت بسیار مؤثر است. از دیگر سو بعد از
گذشت سه دهه از تأسیس نظام اسلامی در کشورمان، و پشت سر گذاشتن مراحل و موانع مختلف
سخت افزاری و نرم افزاری، افزون بر اینکه شبهه افکنی و ایجاد تزلزل در مبانی نظری و
اندیشة سیاسی اسلام در عصر غیبت کم و بیش ادامه یافته، تشکیک در کارآمدی نظام
اسلامی نیز به عنوان یک محور جدید، دستمایة مخالفان و دشمنان قرار گرفته است. بسیار
روشن است که ایجاد تشکیک در کارآمدی نظام، هدفی جز ایجاد تزلزل در باور و اعتماد
مردم به نظام اسلامی و در نهایت، تخریب رکن مقبولیت مردمی نظام ندارد.[۱۲]
بی گمان تبیین علمی کارآمدی دین در عرصه سیاسی، شناخت عواملی کارآمدی حکومت دینی و
به کار گرفتن دقیق آن و ارائة صحیح کارنامة نظام اسلامی می تواند سد محکمی در مقابل
این هجمة ناجوانمردانه به وجود آورد. و افزون بر تقویت رکن مقبولیت نظام و کم رمق
شدن فشارهای استکبار جهانی، با اثبات امتیازات بیشمار دین و نظام اسلامی در مقایسه
با ایدئولوژی های در حال زوال غربی، بزرگترین چالش را فراروی لیبرال دموکراسی قرار
داده و به افروخته شدن نور امید در میان ملل جهان به ویژه ملت های مسلمان و الگو
گیری از نظام اسلامی می انجامد.
 در این راستا ضمن ارائه مباحثی نظری پیرامون مفهوم و ماهیت کارآمدی سیاسی، عوامل
تأثیرگذار بر آن، اهمیت نحوه تأثیرگذاری آن بر سایر موضوعات سیاسی، به جایگاه این
موضوع در اسلام پرداخته و شاخصه ها و مؤلفه های کارآمدی در اسلام بررسی می گردد.
 

مفهوم کارآمدی
واژه کارآمدی«Effectiveness» دارای تعاریف و کاربردهای متعددی - خصوصاً در سه حوزه
اقتصاد، مدیریت و سیاست – است. در فرهنگ علوم سیاسی، این اصطلاح به اثر بخشی،
تأثیر، توانایی، نفوذ، کفایت و قابلیت و لیاقت معنا شده است.[۱۳] از دیدگاه
«سیمورلیپست»، کارآمدی عبارت است از: «تحقق عینی یا توان سیستم در تحقق کارکردهای
اساسی یک حکومت، به گونه ای که اکثریت مردم و گروه های قدرتمند درون نظام آن را
عیناً مشاهده کنند.»[۱۴] ازاین رو «نظام سیاسی آن گاه کارآیی دارد که بتواند
وظیفه هایی را که بیش ترین مردم یا حکومت شوندگان از آن متوقع است، انجام دهد.»[۱۵]
در یک جمع بندی با ملاحظه تمام تعاریفی که در این زمینه وجود دارد می توان گفت:
«کارآمدی عبارت است از موفقیت در تحقق اهداف با توجه به امکانات و موانع.»[۱۶]
 

عناصر کارآمدی نظام سیاسی
در حوزه های مختلف علمی، اعم از سیاست، مدیریت و اقتصاد، وقتی صحبت از کارآمدی یک
مجموعه کارخانه، سازمان و یا یک حکومت، می شود بدین معناست که مجموعه های فوق تا چه
حد توانسته اند، با کمترین هزینه و بالاترین سرعت، تحقق اهداف خود را با توجه به
مجموعه موانع و کاستی ها تأمین کند. بر این اساس سه عنصر مهم و کلیدی که در کارآمدی
یک نظام نقش دارند عبارتند از: اهداف، امکانات و موانع.
کارآمدی = اهداف + امکانات + موانع
یکم. نقش اهداف در تعیین کارآمدی یک نظام
هر سیستمی برای خود اهدافی را ترسیم و در پی دستیابی به آنان کلیه کارکردها و
امکانات خود را سازماندهی می کند ازاین رو تبیین و تعریف دقیق اهداف، ابتدائی ترین
و در عین حال مهمترین عنصری است که یک نظام باید بدان اهتمام داشته باشد. بدیهی است
اهداف نظام های سیاسی، تابعی از نظام ارزشی و هنجاری آنهاست. به عنوان نمونه در
نظام های سیاسی سکولار که بر جهان بینی مادی بنا شده است، ارزش های مادی (Materrial
Values) و دنیایی، اصل و ملاک ترسیم سیاست های داخلی و خارجی آنان بوده و بر
ارزش های معنوی و مینوییNuminous Values) ) رجحان دارند؛ همانند لیبرالیسم مبتنی بر
اصالت انسان و اصالت سود، که ارزش سود، رفاه و امنیت مادی انسان را بر هر ارزش
دیگری برتری می دهد.[۱۷] از دیدگاه چنین مکتبی هر نظام سیاسی که نتواند این سه هدف
را تأمین کند، ناکارآمد است.
در مقابل چنین مکتب های مادی، نظام های سیاسی الهی که بر پایه جهان بینی دینی شکل
گرفته اند، علاوه بر تأمین اهداف مادی، برای ارزش های مینویی و معنوی ارزش ویژه ای
قائل بوده و سعادت مادی و معنوی، دنیوی و اخروی فرد و جامعه را تعقیب می نمایند؛
«رَبَّنَا آتِنَا فِی الدُّنِیَا حَسَنَهً وَ فِی الْآخِرَهِ حَسَنَهً وَ قِنَا
عَذَابَ النَّارِ»[۱۸]. و در تعیین میزان کارآمدی این گونه نظام ها، مقدار تحقق
اهداف مینویی از اهمیت بیشتری برخوردار است، تا آن جا که گاه تحقق این نوع اهداف
عدم تحقق برخی اهداف مادی را جبران می کند. بدیهی است از دیدگاه چنین جهان بینی
متکامل و جامع نگری، آن دسته از نظام هایی که دغدغه اهداف معنوی انسان را ندارند و
به تأمین ارزش های دینی و اخلاقی بی اعتنا یا کم اعتنا هستند، نظام هایی ناکارآمد
خواهند بود، هر چند در تحقق اهداف مادی موفق باشند.[۱۹]
بنابراین جهانبینی و نظام ارزشی در تعیین اهداف به عنوان تعیین کننده ترین شاخص
کارآمدی نقش دارند. از سوی دیگر نظام ارزشی علاوه بر تأثیرگذاری بر اهداف، به صورت
مستقیم یا غیرمستقیم بر امکانات و موانع به عنوان دو شاخصه دیگر تعیین کارآمدی یک
نظام تأثیرگذار است.[۲۰] برای مثال نظام ارزشی توحیدی توافق، همدلی و همکاری با
کفار و مشرکان معاند را در صورتی که با اساس نظام توحیدی و اهداف آن در تعارض
باشند، جایز نمی شمارد.[۲۱]
در چنین نظامی نمی توان از هر وسیله ای به مثابه امکان و ابزار رسیدن به اهداف سود
جست. نظام ارزشی توحیدی حمایت از مظلومان و کمک به آنان را از اهداف بسیار مهم خود
می داند، هر چند که چنین حمایتی به مستمسکی قوی برای دشمنی دشمنان تبدیل شود و از
این رهگذر موانعی جدی و بزرگ برای نظام توحیدی پدید آید.[۲۲]
و بالاخره اینکه، نظام ارزشی دست کم، به پنج صورت می تواند بر نظر و عمل فاعل (فرد،
گروه، سازمان، حکومت) تأثیرگذارد که عبارتند از: ۱. هدف گذاری ۲. تعیین روش ابزار
۳. هنجارآفرینی ۴. نیازآفرینی ۵. رفتار و عمل.[۲۳]
برای مثال اگر در جامعه ای تجمل و مدرک تبدیل به ارزش شود، از آن جا که مردم به طور
طبیعی خواهان احترام و در پی کسب آن چیزی هستند که با ارزش می دانند، در آنان احساس
نیاز به تجمل و مدرک پدید می آید. این نیاز و تقاضا علاوه بر آن که بر هدف گذاری،
تصمیم گیری، روش و رفتار آنان تأثیر می گذارد، مقتضی تغییر اهداف، روش های... کلان
جامعه و در نتیجه تغییر کارآمدی آن است.[۲۴]
دوم. نقش امکانات در تعیین کارآمدی یک نظام
امکانات یکی از مؤلفه های مهمی است که همواره در تحقق کارآمدی و ارزیابی عملکرد یک
نظام، انقلاب، سازمان، فرد و مجموعه، در نظر گرفته می شود و این موضوعی مبتنی بر
اصل عقلایی است که در رشته های علمی و معرفتی گوناگون به صورت های مختلفی متجلی
می باشد؛ به عنوان نمونه در علم حقوق یا فقه می گویند «تناسب حق و تکلیف» یعنی اگر
کسی تکلیفی بر عهده داشت باید متناسب با آن حقوقی داشته باشد تا بتواند آن تکلیف را
انجام دهد.[۲۵] در علم مدیریت از تناسب وظایف و مأموریت ها با امکانات و اختیارات
سخن می گویند.[۲۶]
از سوی دیگر همان طور که می توان اهداف و نیازهای انقلاب را به دو دسته مادی و
معنوی تقسیم نمود، امکانات نیز اعم از مادی و معنوی است:
امکانات مادی
منظور از این گونه امکانات، همه مؤلفه ها و عناصری است که به طور طبیعی در اختیار
یک نظام قرار دارد، همانند؛ منابع طبیعی، سرمایه، موقعیت جغرافیایی و ژئوپلوتیکی،
وضعیت آب و هوایی، خاک، زمین، منابع آبی، معادن، ضریب هوش و استعدادی طبیعی.
امکانات کیفی و معنوی
برای کارآمدی یک نظام علاوه بر امکانات مادی و طبیعی و نبودن موانع، مجموعه ای از
امکانات کیفی و معنوی نیز مورد نیاز است. این گونه امکانات طیف وسیعی را شامل
می شود نظیر: ایمان و مبانی اندیشه ای (جهان بینی و نظام ارزشی و ایدئولوژی صحیح)،
مشروعیت، ساختار حقوقی صحیح و متناسب (قانون اساسی، قوانین عادی، مقررات و...)،
ساختار سیاسی و مدیریتی هماهنگ و کارآمد، نیروی انسانی متعهد و متخصص، نظارت و
کنترل، بسترهای مناسب سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی داخلی و خارجی، اراده و عزم
ملی... و بالاخره مقوله زمان و زمان بندی از مهم ترین امکاناتی که برای تحقق هر
هدفی مورد نیاز است.[۲۷] زیرا در تحقق کامل برخی اهداف (نظیر تحولات عمیق فرهنگی و
پیشرفت همه جانبه) علاوه بر وجود امکانات و فقدان موانع، گذشت چندین دهه و حتی تحول
نسلی، با کار مستمر، تحمل سختی ها و مدیریت صحیح لازم است.
هر نظام سیاسی اجتماعی تازه تأسیسی علاوه بر نیازمندی به بنیانهای قوی تئوریک و
برنامه های عملیاتی کارآمد و قابل اجرا، امکانات متعدد، فقدان موانع و شرایط مساعد
داخلی و بین المللی، نیازمند زمان کافی برای تحقق ایده آل های خود می باشد به عنوان
مثال آنچه امروزه به نام مدرنیته غربی می شناسیم حاصل نزدیک به پانصد سال فراز و
فرود و کش و قوس مربوط به آن می باشد. هر چند تجربه تاریخی نشان داده است که با
وجود گذر چند صدساله و استفاده از تجارب مدیریتی، آزمون و خطاهای بسیار، سختی های
متعدد، استعمار جهان پیرامون، همچنان دارای بحران های متعددی است و تحقق ایده
آل های نظام مدرن غربی- که تحقق بهشت زمینی برای خود و ایجاد بالاترین سطح رفاه
مادی و آرامش روحی و روانی بوده است- به دلیل مبانی تئوریک غلط و نگاه تک بعدی به
ساحت انسان و دور شدن از حقیقت ومعنویت با مشکلات فراوانی مواجه است.
سوم. نقش موانع در تعیین کارآمدی یک نظام:
مؤلفه دیگری که افزون بر دو عنصر اهداف و امکانات، در میزان تحقق کارآمدی یک نظام و
ارزیابی آن نقش مهمی دارد؛ وجود یا فقدان موانع در مسیر کارکردهای آن نظام است.
موانع کارآمدی یک نظام را می توان به دو دسته کلی تقسیم کرد:
موانع داخلی
برخی از مهم ترین موانع داخلی عبارتند از:
 افزایش تقاضای خدمات (برای مثال در اثر افزایش زاد و ولد، پناهنگان خارجی).
 افزایش آستانه رضایت مندی (برای مثال در اثر ارتقای سطح آگاهی، رفاه، تغییرات
ارزشی، تبلیغات و...).
 تحولات ناموزون و غیرمناسب سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی.
 میراث های تاریخی منفی و مخرب علمی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی.
 گروه های بی تفاوت، مخالف و معاند داخلی.
 اشتباهات، اختلافات و انحرافات مسئولان، مدیران و کارگزاران.
موانع خارجی
 موانع اندیشه ای (جهان بینی ها و نظام های ارزشی مخالف و مهاجم).
 موانع فرهنگی (فرهنگ های متفاوت، مخالف و مهاجم).
 موانع سیاسی (اهداف، رویکردها، روش ها و رفتارهای سیاسی مخالف و مهاجم).
 موانع اقتصادی (تحریم و بایکوت اقتصادی، کمبود منابع ملی یا انرژی و...).
 موانع نظامی (حمله، تهدید نظامی).
 موانع مربوط به ساختار حقوق بین الملل (قوانین، مقررات، کنوانسیون های تبعیض آمیز
و ناعادلانه).[۲۸]
حکومت کارپرداز، حکومت برنامه دار
یکی از اندیشمندان کشورمان کارآمدی را ناظر به سازمان و سازوکاری می داند که حکومت
برای انجام کارهای خود پیش بینی می کند. از دیدگاه وی در مبحث کارآمدی نظام های
سیاسی می توان به دو شیوه رایج اشاره کرد:
یکی اداره کشور بر مبنای «کارپردازی» که ویژگی حکومت های ناکارآمد است و دیگری
«حاکمیت تحت برنامه» است که مختص نظام های کارآمد است. نظام های برنامه دار و
کارآمد، عقلانیت و برنامه ریزی با تکیه بر کار کارشناسی صورت می پذیرد. سه رکن اصلی
کارآمدی عبارتند از:
داشتن تصویری واقع گرایانه و علمی از وضعیت (کارشناسی).
داشتن استراتژی حساب شده و قابل ارزیابی.
سازمان دهی مناسب نیروها و قانون مداری رفتار آنها.
از این دیدگاه، توسعه که در وسیع ترین تلقی معادل کارآمدی است، دارای علائم زیر
است:
یک. واقع بینی: این عامل همواره در پی تصویری هر چند نزدیک تر به واقع، از وضعیت
است و آن را ملاک تصمیم گیری قرار می دهد، نه آنچه را خود برای واقعیت می پسندد.
دو. اصول گرایی: این عامل همواره سعی دارد در تنظیم مقاصد عملی، توجیه آن را تا
مقاصد عالی (یا مقصد اعلی) ترسیم نماید.
سه. امکان سنجی: یعنی همواره با تصویری واقع بینانه از امکانات، برنامه های اجرایی
و مقاصد عملی خود را به گونه ای متناسب طراحی نماید.
چهار. سازماندهی مناسب امکانات و استفاده مقتضی و به اندازه از آنها.[۲۹]
کارآمدی نسبی است یا مطلق؟
پس از بررسی عناصر و مولفه های تأثیر گذار در تحقق و ارزیابی کارآمدی نظام های
سیاسی، این موضوع مهم قابل بررسی است که آیا آن گونه که برخی افراد می پندارند،
کارآمدی امری مطلق است؟ آیا از کارآمدی یک نظام در یک یا چند مرحله می توان کارآمدی
آن را در همه مراحل نتیجه گرفت؟ از ناکارآمدی آن چه طور؟[۳۰] پاسخ این پرسش ها
می تواند در فهم، قضاوت و ارزیابی صحیح در باب کارآمدی مفید باشد.
أ. نسبی بودن کارآمدی
تبیین دقیق این موضوع نیازمند توجه به ویژگی هایی است که در تحلیل و ارزیابی
کارآمدی مورد استفاده قرار می گیرد. اولین ویژگی این است که هر پدیده اهداف،
امکانات و موانع خاص خود دارد. ویژگی دیگر این است که اهداف، امکانات و موانع یک
پدیده خاص می تواند در حالات و شرایط گوناگون تغییر کند و بالاخره این که بسیاری از
عوامل کارآمدی خارج از مجموعه و سیستم شکل می گیرند.
خصوصیات فوق سبب می شود تا نتوان به هیچ وجه یک حد کمّی مطلق را در ارزیابی کارآمدی
مبنا و ملاک سنجش قرار داد. بر این اساس کارآمدی امری نسبی است و کارآمدی هر پدیده
مخصوص خود آن است.[۳۱]
ب. نقش مراحل در کارآمدی
از آنجا که پدیده های زمانمند و پویا دارای مراحل متعددی است که در زمان های مختلف
می تواند از امکانات و موانع و اهداف متفاوتی برخوردار باشد، ازاین رو باید کارآمدی
آن پدیده را در شرایط و مراحل گوناگون بررسی و ارزیابی قرار داد. مثلاً کارآمدی یک
نظام سیاسی را باید در شرایط و مراحل گوناگون: جایگزینی، استقرار، تثبیت اولیه،
گذار و ثبات به صورت جداگانه مورد ارزیابی قرار داد. بدیهی است «کارآمدی کل» آن
نظام سیاسی برابر با برآیند کارآمدی های مراحل گوناگون است.
حاصل جمع کارآمدی مراحل گوناگون = کارآمدی کل یک پدیده زمانمند
TE[۳۲] = et۱ + et۲ + et۳ + …
ج. نقش اجزاء یک سیستم در کارآمدی
کارآمدی پدیده های مرکب و پیچیده نظیر، دانشکده، مدرسه، یا یک نظام سیاسی امری است
مجموعی که از حاصل جمع (جبری) کارآمدی اجزاء آن پدیده به دست می آید. به عنوان
نمونه نمی توان از ناکارآمدی یک استاد در یک دانشکده یا یکی از قوای سه گانه در یک
حکومت، کل آن دانشکده یا حکومت را ناکارآمد دانست. یا بالعکس از کارآمدی یکی از
اجزای نظام سیاسی لیبرال، کارآمدی کل این نظام را نتیجه گرفت، و یا از ناکارآمدی
یکی از اجزاء نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران، ناکارآمدی کل این نظام را استنتاج
کرد؛ زیرا چنین چیزی سرایت دادن حکم جزء به کل است که از نظر منطقی صحیح نمی باشد.
«کارآمدی کل» در سیستم های مرکب و پیچیده برابر است با حاصل جمع کارآمدی اجزاء.
 حاصل جمع (جبری) کارآمدی اجزاء = کارآمدی یک پدیده مرکب
TE = EC۱ + EC۲ + EC۳ +…
 بنابراین اگر چه در یک سیستم پیچیده، بروز عیب و نقص، محتمل و طبیعی به نظر می رسد،
لکن روند کلی و برآیند مجموعه عملکردها و تلاش های صورت گرفته، تعیین کننده میزان
کارآمدی آن می باشد.
نکته مهم در این جا آن است که «وجود کارآمدی گرچه موضوعی عینی می باشد، احساس وجود
کارآمدی، یک موضوع ذهنی است»؛ لذا لازم است با اطلاع رسانی صحیح از اقدامات انجام
گرفته، از ذهنیت سازی منفی در افکار عمومی جلوگیری شود.[۳۳]
«وجود کارآمدی گرچه موضوعی عینی می باشد، احساس وجود کارآمدی، یک موضوع ذهنی است»
 

اهمیت و جایگاه کارآمدی
پس از بررسی مفهوم و عناصر تعیین کننده در کارآمدی نظام های سیاسی، این موضوع مطرح
می شود که علت این همه تأکید بر کارآمدی نظام چیست؟ مگر کارآمدی چه جایگاه و اهمیتی
در انقلاب ها و نظام های سیاسی دارد؟
یکم. کارآمدی و انقلاب ها
انقلاب، طغیان و عصیان مردم یک سرزمین علیه نظام حاکم موجود، به منظور استقرار نظمی
مطلوب است. بر این اساس مؤلفه «تغییر نظام سیاسی» هم به عنوان یکی از اهداف
انقلاب ها و هم به عنوان یکی از کارکردهای انقلاب مورد توجه جدی است تا جایی که
میزان موفقیت و کارآفرینی یک انقلاب را می توان با میزان کامیابی آن در جایگزینی
نظم سیاسی مطلوب سنجید. بدیهی است نظم سیاسی جدید به هر مقدار که بتواند اهدافی را
که انقلابیون از انقلاب خویش انتظار داشتند، را برآورده سازد به همان اندازه آن
انقلاب کارآمد محسوب می شود.
نمودار:
کارآمدی انقلاب = جایگزینی نظم سیاسی مطلوب + میزان موفقیت نظام سیاسی جدید در تحقق
اهداف انقلاب
در غیر این صورت اگر نظام سیاسی جدید و عملکرد آن مطابق با اهداف انقلاب نباشد، آن
انقلاب ناکارآمد خواهد بود. به عنوان نمونه انقلاب اسلامی ایران گرچه خود برآمده از
ناکارآمدی نظام سیاست پهلوی است، اما خود با دغدغه ناکارآمدی مواجه است و در صورت
عبور موفقیت آمیز از آن، بقاء، ثبات و تداوم نظام سیاسی جمهوری اسلامی تضمین خواهد
شد.
دوم. کارآمدی و نظام های سیاسی
کارآمدی یک نظام سیاسی نه تنها موجب، تثبیت، تداوم و بقاء یک نظام سیاسی می شود
بلکه با پیشرفت تعالی و تکامل یک جامعه در عرصه های مختلف فرهنگی اجتماعی، اقتصادی،
علمی، تکنولوژیکی و سایر جنبه های مادی و معنوی حیات بشری، ارتباط مستقیم دارد
به صورت دقیق تر می توان به برخی از موضوعات ذیل که مبین جایگاه و اهمیت کارآمدی در
نظام سیاسی است، اشاره نمود.
أ. اثبات صحت و اتقان یک ایدئولوژی
در طول تاریخ ایدئولوژی ها و مکاتب مختلفی مدعی سعادت بشر و تأمین رفاه، آزادی و
امنیت برای بشر بوده اند، اما تنها مکاتب و ایدئولوژی هایی تداوم یافته اند که
توانسته اند، میان صحت و اتقان اندیشه های خود و کارآیی و توانایی نظام اجتماعی
برآمده از آن در پاسخگویی به نیازهای واقعی انسان و حل مشکلات جامعه، رابطه مستقیمی
برقرار سازند. از سوی دیگر، کارآمدی یا ناکارآمدی کارگزاران یک نظام سیاسی در اجرای
اهداف و آرمان های آن، می تواند در کارآمد یا ناکارآمد به نظر آمدن آن نظام و به
تبع درست و نادرست به نظر رسیدن آن ایدئولوژی و اندیشه اجتماعی، تأثیر مثبت یا مخفی
بر جای گذارد. ازاین رو تناسب و ارتباط میان سه مقوله «اندیشه»، «نظام» و
«کارگزاران آن» به گونه ای است که تفکیک میان آنها، به خصوص در برابر منتقدانش
چندان آسان به نظر نمی رسد؛ لذا دفاع از یک اندیشه متعالی یا نظام سیاسی متقن،
زمانی امکان پذیر است که آن اندیشه یا نظام و کارگزارانش در مقام «عمل» درستی،
توانمندی، کارآیی، کارآمدی و اثر بخشی خود را به اثبات رسانیده باشند.
ب. رابطه کارآمدی و مشروعیت
نظام های سیاسی علاوه بر کارآمدی نیازمند مشروعیت می باشند. در اندیشه سیاسی
مشروعیت (Legitimacy)، پیرامون چرایی «الزام و التزام سیاسی» (Political
Obligation) و پاسخ به این پرسش مهم است که «چرا عده ای حق حکومت و دیگران وظیفه
اطاعت دارند؟» در حقیقت بحث مشروعیت، بحث از «توجیه چنین حق و تکلیفی» است.[۳۴] اما
کارآمدی مربوط به مقدار تحقق اهداف نظام سیاسی با توجه به امکانات و موانع است؛ و
تحقق اهداف نیازمند ساختار، قوانین، روش های مناسب و کارگزاران کارا است. اگر از
دیدگاه فلسفه، کلام و فقه سیاسی به این موضوع نگاه کنیم، این امور متأخر از مشروعیت
می باشند. اما اگر از دیدگاه جامعه شناسانه به این موضوعات بنگریم، نه تنها لزومی
بر تقدم مشروعیت بر کارآمدی نیست، بلکه مشروعیت می تواند مولود کارآمدی و متأخر از
آن باشد. ازاین رو تبیین دقیق رابطه کارآمدی و مشروعیت، بستگی به مبنای ما در ملاک
و خاستگاه مشروعیت دارد، که در یک جمع بندی می توان به دوصورت کلی اشاره نمود:
۱. ملاک مشروعیت را قرارداد اجتماعی، خواست، رضایت، پذیرش و مقبولیت مردمی بدانیم.
در این صورت می توان گفت که مقدار کارآمدی می تواند بر مشروعیت تأثیر گذارد.[۳۵] و
حتی به برخی نظام های فاقد مشروعیت اولیه (First Legitimacy) مانند نظام های
کودتایی، مشروعیت ثانویه (Secondary Legitimacy) ببخشد.[۳۶] رابطه این دو مشروعیت و
کارآمدی به صورت ذیل آمده است:
 مشروعیت پیشین &#۶۱۶۳۷; شکل گیری قدرت &#۶۱۶۳۷; استقرار &#۶۱۶۳۷; اعمال قدرت &#۶۱۶۳۷; مشروعیت جاری یا ثانویه
(کارآمدی)  
۲. این که مشروعیت را به معنای حقانیت و تنها منبع آن را اذن و خواست الهی بدانیم،
نه قرارداد اجتماعی، رضایت، پذیرش مردم و غیره. در چنین صورتی کارآمدی یا ناکارآمدی
هیچ تأثیری بر مشروعیت ندارد. و حتی کارآمدترین و مقبول ترین حکومت ها اگر مبنای
مشروعیت خود را از طریقی که دین تعیین می کند حاصل نکرده باشند، نامشروع (غاصب)
هستند و برعکس، حکومت دینی اگر ناکارآمد و نامقبول باشد، مشروعیت دارد. زیرا
کارآمدی مربوط به ساختار، قواعد و مقررات، روش ها و نیروهای انسانی حکومت است و با
فرض این که اصل حکومت مشروعیت الهی دارد، نه مردمی، کارآمدی یا ناکارآمدی نمی تواند
بر مشروعیت آن بیفزاید یا از آن بکاهد، همان گونه که خواست و رضایت مردم نسبت به
فردی ناصالح و نالایق برای حکومت ذره ای به او مشروعیت نمی بخشد و عدم خواست و
رضایت مردم نسبت به فردی صالح و شایسته که در بالاترین قله عبودیت و انسانیت قرار
دارد، اندکی از مشروعیت او نمی کاهد.[۳۷]
بنابراین نسبت مشروعیت و کارآمدی بر اساس مشروعیت الهی بدین قرار است:
 مشروعیت اولیه الهی &#۶۱۶۳۷; شکل گیری قدرت &#۶۱۶۳۷; استقرار نظام &#۶۱۶۳۷; اعمال حاکمیت &#۶۱۶۳۷; کارآمدی &#۶۱۶۳۷;
مقبولیت  
آخرین نکته درباره رابطه کارآمدی و مشروعیت این است که نظام هایی که دارای مشروعیت
الهی اند نسبت به کارآمدی خود حساس ترند؛ چنین نظام هایی، مقدم و افزون بر مردم،
خود را در برابر خدا مسئول می دانند. این احساس مسئولیت مضاعف، به لحاظ نظری و به
طور طبیعی اقتضای تلاش بیشتر را برای جلب رضایت خدا و بندگان خدا و تحقق اهداف
حکومت که همان سعادت و کمال دنیا و آخرت مردم است، دارد.[۳۸] و این چیزی نیست مگر
همان کارآمدی حکومت اسلامی.[۳۹] که در آموزه های اسلامی تأکید بسیار زیادی بر
اهتمام حکومت اسلامی به آن شده است. چنان که پیامبرگرامی
اسلام(صلی الله علیه وآله وسلم) در حدیثی می فرماید: «الملک یبقی مع الکفر و لایبقی
مع الظلم» چه بسا حکومتی کافر باشد، یعنی مشروعیت نداشته باشد اما پایدار بماند، در
مقابل اگر حکومت بر ظلم - که خود نشانه ناکارآمدی است- بنا شده باشد، قطعاً ساقط
خواهد شد.[۴۰]
به طور کلی می توان سه تمایز کلی بین مشروعیت و کارآمدی قائل شد:
 ۱. مشروعیت مفهومی فلسفی و محور بحث در فلسفه سیاسی است. کارآمدی مفهومی علمی و
محور بحث در علم سیاست است. لذا این دو تمایزی ماهوی دارند؛
 ۲. مشروعیت تشکیک بردار نیست، اما کارآمدی تشکیک بردار است؛
 ۳. مشروعیت بحث از حقانیت نظام است، کارآمدی بحث از درستی ساختار، قواعد و مقررات
آن.[۴۱]
 

کارآمدی در اسلام
پس از بررسی مباحث نظری فوق این بحث مطرح است که؛ در اسلام کارآمدی چه جایگاهی
داشته و چه ساز و کارهایی برای کارآمد سازی نظام سیاسی پیش بینی شده است؟
با این که واژه کارآیی و کارآمدی و اثربخشی از مفاهیم و اصطلاحات جدید علم مدیریت و
سیاست است و در متون اسلامی به صورت صریح کمتر به آن اشاره شده، اما مضمون و
سازوکارهای اجرایی آن به خوبی وجود دارد:
أ. کارآمدی و کارآیی به معنای اثر بخشی
اصلی ترین واژه مترادف کارآمدی و کارایی در زبان عربی «نفاذیّه» است.[۴۲] امام
علی(علیه السلام) در حوزه مدیریت و اداره جامعه با کاربرد کلمات «نفذ» و «نفاذهم»
در عهدنامه خود به مالک اشتر به کارآیی و اثربخشی اشاره نموده و یکی از ویژگی ها و
شرایط وزیران لایق را، «برخورداری از کارآیی» بر می شمارد:
«و انت واجد منهم خیر
الخلف ممن له مثل آرائهم و نفاذهم...
؛ و این در حالی که تو می توانی به جای آنها
[وزیران بد] افراد شایسته ای را که آگاهی و کارآیی لازم را داشته و جرائم و گناهان
و انحرافات پیشین را ندارند و با ستمگران و بزهکاران معاونت نکرده باشند
بیابی...».[۴۳]
از سوی دیگر در زبان انگلیسی، برای معنای کارآمدی از واژه (Competence) نیز به
معنای «صلاحیت و سزاواری» استفاده می شود. براین اساس تأکیدات آموزه های اسلامی بر
شایسته سالاری و گزینش صالح ترین، بهترین، عالم ترین، قوی ترین و با کفایت ترین
افراد در رأس هرم مدیریتی جامعه و سایر منصب ها، در این چارچوب قابل ارزیابی است و
افراد کارآ و کارآمد را مد نظر دارد. همچنان که امام علی(علیه السلام) می فرماید:

«ایها الناس ان احق الناس بهذا الامر اقواهم علیه واعلمهم بامر الله فیه؛
سزاوارترین مردم به خلافت کسی است که بدان تواناتر باشد و در آن به فرمان خدا
داناتر.»[۴۴]
و همچنین «فلیست تصلح الرعیه الا بصلاح الولاه؛ کار مردم و اصلاح آنها جز به
شایستگی زمامداران سامان نمی یابد.»[۴۵]
از منظر امام علی(علیه السلام)، عدالت و عدالت ورزی از شرایط اصلی کارآیی هر نظام
سیاسی است و مایه اثر بخشی و کارآیی عملکرد حکومت می شود: «من عدل نفذ حکمه؛ هر کس
با عدالت رفتار کند، حکمش نافذ و کارآ می گردد.»[۴۶]
ب. کارآمدی به معنای ایفای بهینه کلیه کارویژه های حکومت اسلامی
بسیاری از اندیشمندان معاصر همچون «لیپست» کارآیی و کارآمدی را «عملکرد حقیقی و
واقعی حکومت یا برآورده شدن کارویژه های اساسی حکومت توسط نظام» تعریف کرده اند. از
این منظرمی توان کارآمدی را در معنای کارویژه های اساسی حکومت و نحوه ایفای بهینه
آنها تبیین نمود.[۴۷]
در متون و منابع اسلامی پیرامون حکومت و وظایف، کارکردها و مقاصد عالیه آن، موضوعات
مهم و اساسی وجود دارد که با تکیه بر ویژگی های خاص خود بالاترین سطح کارآمدی را
تضمین نموده و توانایی تحقق اهداف و کارویژه های دولت اسلامی را داراست؛ در حالی که
کارآمدی نظام های غیردینی و لائیک، تنها با ملاحظات مادی سنجیده می شود، نظام سیاسی
در اسلام از این ملاحظات مادی فراتر رفته است.[۴۸] و فقط به فکر اهداف زودگذر و
کوتاه مدت بر پایه اقتصادی و کارآیی اقتصادی و مادی نمی باشد بلکه ابعاد معنوی
انسانی و ارتقای کرامت بشری را نیز در اهداف و کارویژه های حکومت و تعامل حکومت و
مردم مد نظر داشته و خواهان بیشترین بازده مادی متقارن با افزایش بهینه و کارآیی
بازده های معنوی است.
مهم ترین ساز و کارهایی که اسلام برای کارآمدی و ایفای بهینه کلیه کارویژه های
حکومت اسلامی در نظر گرفته است عبارتند از:
جهان بینی و نظام ارزشی کامل و واقع نگر
همان گونه که گذشت، سه شاخصه برآورد کارآمدی (اهداف، امکانات و موانع) به طور
مستقیم یا غیرمستقیم برخواسته یا متأثر از ارزش و جهان بینی یک نظام و جامعه بشری
است.
اصول جهان بینی اسلام (توحید، وحی، نبوت و امامت و معاد) مبدأ، مقصد و مسیر حرکت
جهان و انسان را به دقیق ترین، کامل ترین و جامع ترین شکل بیان کرده است و از چنین
جهان بینی، نظام ارزشی کامل و واقع نگر اسلامی شکوفا می شود. نظام ارزشی ای که نه
مبتنی بر قراردادهای جمعی است، نه برخاسته از باورها، سلایق، امیال، خرافات فردی و
گروهی تا آفت تعصبات جهل و کم دانشی نسبیّت گرایی، آن را منطقه ای، عصری، نادرست،
ناقص و سست سازد. بلکه نظامی است که خالق دانا، توانا و مهربان هستی بر اساس
واقعیات مطلق به انسان عرضه کرده است. این نظام به دلیل ویژگی هایی که دارد
می تواند از بالاترین سطح کارآمدی برخوردار باشد. این ویژگی ها عبارت اند از:[۴۹]
&#۱۷۷۷;-&#۱۷۷۷;. مطابقت با فطرت و نیازهای انسان؛ «فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفاً
فِطْرَتَ اللهِ الَّتِی فَطَرَ النّاسَ عَلَیْها لا تَبْدِیلَ لِخَلْقِ اللهِ
ذالِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَ لکِنَّ أَکْثَرَ النّاسِ لایَعْلَمُونَ.»
[۵۰]
&#۱۷۷۸;-&#۱۷۷۷;. جامعیت و در نظر گرفتن تمامی ابعاد وجودی انسان؛
«وَ نَزَّلْنا عَلَیْکَ
الْکِتابَ تِبْیاناً لِکُلِّ شَیْءٍ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً وَ بُشْرى
لِلْمُسْلِمِینَ»
[۵۱]
&#۱۷۷۹;-&#۱۷۷۷;. هماهنگی و سازگاری. «أَفَلا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ کانَ مِنْ
عِنْدِ غَیْرِ اللهِ لَوَجَدُوا فیهِ اخْتِلافاً کَثیراً»
[۵۲]
&#۱۷۸۰;-&#۱۷۷۷;. جهان شمولی و زمان شمولی؛ «قُلْ یا أَیُّهَا النّاسُ إِنِّی رَسُولُ اللهِ
إِلَیْکُمْ جَمیعاً»
.[۵۳]
&#۱۷۸۱;-&#۱۷۷۷;. انعطاف پذیری در عین ثبات؛ «أَلَمْ تَرَ کَیْفَ ضَرَبَ اللهُ مَثَلاً کَلِمَةً
طَیِّبَةً کَشَجَرَةٍ طَیِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَ فَرْعُهَا فِی السَّمَاءِ.
تُؤْتِی أُکُلَهَا کُلَّ حِینٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا»
.[۵۴]
&#۱۷۸۲;-&#۱۷۷۷;. واقع گرایی؛ «وَ السَّماءَ رَفَعَها وَ وَضَعَ الْمِیزانَ. أَلّا تَطْغَوْا
فِى الْمِیزانِ. وَ أَقِیمُوا الْوَزْنَ بِالْقِسْطِ وَ لاتُخْسِرُوا
الْمِیزانَ»
.[۵۵]
&#۱۷۸۳;-&#۱۷۷۷;. اعتدال؛ «وَ کَذالِکَ جَعَلْناکُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَکُونُوا شُهَداءَ
عَلَى النّاسِ»
[۵۶]
بنابراین جهان بینی نظام ارزشی اسلام با سرشت و فطرت انسان مطابقت و همه ابعاد
وجودی او را در نظر دارد و پاسخگوی نیازهای مادی و معنوی اوست، میان نظام ارزشی آن
سازگاری و هماهنگی کامل وجود دارد. ضمن برخورداری از بالاترین ثبات، از
انعطاف پذیری و قدرت تطبیق لازم در شرایط گوناگون برخوردار است. ارزش هایش مبتنی بر
واقعیات بوده و با دقیق ترین، جامع ترین و عمیق ترین شناخت نسبت به انسان،
توانایی ها و ضعف ها و نیازهای او، از هرگونه افراط و تفریطی دوری کرده و نظامی
کاملاً معتدل است. چنین نظامی مهمترین عناصر و عوامل لازم را برای کارآمدی به نحو
کامل داشته و موجب اعتماد، آرامش و اطمینان مردم می شود، مردم به راحتی اهداف
هنجارهای آن را می پذیرند و در جهت نیل به آن ها، همت گماشته و حتی حاضرند بالاترین
سرمایه های خود را در راه تحقق آن نثار کنند. ازاین رو جهان بینی و نظام ارزشی
اسلام یکی از مهمترین ساز و کارهای لازم برای کارآمدی حکومت اسلامی محسوب می گردد.
جهان بینی و نظام ارزشی اسلام که مبتنی بر وحی و عقل است، کامل ترین، جامع ترین
جهان بینی و نظام ارزشی است. این نظام ارزشی به دلیل مطابقت با فطرت، جامعیت،
هماهنگ و سازگاری، جهان شمولی و زمان شمولی، انعطاف پذیری در عین ثبات، واقع گرایی،
اعتدال، از قوای بسیار بالایی برای ارائه نظامی کارآمد برخوردار است.
ترسیم اهداف و کارویژه های عالی برای حکومت
دین مبین اسلام بر اساس جهان بینی و نظام ارزشی متکامل خود، اهداف و کارویژه های
جامعی برای حکومت اسلامی ترسیم نموده است که تأمین کننده سعادت و خوشبختی دنیا و
آخرت آحاد جامعه اسلامی و مردم جهان است. تبیین کارویژه های عالی و جامع برای حکومت
اسلامی سبب کارآمدی آن شده و از چالش ها و ناکارآمدی هایی که نظام های غیردینی بدان
گرفتارند، مصون می دارد. بر این اساس کارویژه ها و اهداف عالیه حکومت اسلامی
عبارتند از:
&#۱۷۷۷;-&#۱۷۷۸;. ترویج و تبلیغ معارف، احکام و ارزش های اسلامی در جهت شناخت مبدأ هستی، انسان،
معاد، حقوق و وظایف انسان.[۵۷]
&#۱۷۷۸;-&#۱۷۷۸;. تزکیه و تربیت. [۵۸]
&#۱۷۷۹;-&#۱۷۷۸;. تأمین رفاه دنیایی.[۵۹]
&#۱۷۸۰;-&#۱۷۷۸;. تأمین امنیت جانی، مالی و حقوقی.[۶۰]
&#۱۷۸۱;-&#۱۷۷۸;. تحقق عدالت اجتماعی، سیاسی، اقتصادی.[۶۱]
&#۱۷۸۲;-&#۱۷۷۸;. حفظ کرامت انسانی.[۶۲]
&#۱۷۸۳;-&#۱۷۷۸;. رفع نیازهای روحی و عاطفی.[۶۳]
&#۱۷۸۴;-&#۱۷۷۸;. دست یابی به تعامل صحیح و مثبت میان حکومت و مردم و کسب حداکثر رضایت
آنها.[۶۴]
با بررسی کارویژه ها و اهداف حکومت از دیدگاه اسلام، مشخص می شود که دولت و قدرت
سیاسی هدف نیست بلکه ابزاری است برای نیل افراد به اهداف متعالی مادی و معنوی و در
چنین راستایی است که شکل بهینه و کارآمدترین صورت ایفای وظایف حکومت صورت می پذیرد
و تحقق می یابد.
 میان اهداف نظام اسلام سلسله مراتب ارزشی وجود دارد. هر هدفی که در تحقق هدف اصلی
و غایی این نظام سهم بیشتری داشته باشد از ارزش بیشتری برخوردار است. نکته دیگر
اینکه؛ هرچند دنیا و آخرت انسان هدف اسلام است، اما بر اساس جهان بینی توحیدی، دنیا
مزرعه آخرت و سرای گذار است نه دار قرار. ازاین رو سعادت و هدف اخروی بر سعادت و
اهداف دنیایی برتری و تقدم دارند. به همین جهت تحقق اهداف اخروی می تواند عدم تحقق
برخی اهداف را جبران کند.
شاخصه ها و مؤلفه های کارآمدی در اسلام
از منظر آموزه های دینی، حکومت اسلامی جهت دست یابی به کارآمدی لازم است یکسری
شاخصه ها و مؤلفه ها را محقق و بدان پای بند باشد؛ برخی از مهمترین آنها عبارتند
از:
&#۱۷۷۷;-&#۱۷۷۹;. اصل خدا محوری و وحی گرایی.[۶۵]
&#۱۷۷۸;-&#۱۷۷۹;. اصل شایسته سالاری.[۶۶]
&#۱۷۷۹;-&#۱۷۷۹;. اصل عدالت و عدالت ورزی.[۶۷]
&#۱۷۸۰;-&#۱۷۷۹;. اصل عقل گرایی.[۶۸]
&#۱۷۸۱;-&#۱۷۷۹;. اصل تجربه گرایی و تأکید بر علم و تجربه مفید.[۶۹]
&#۱۷۸۲;-&#۱۷۷۹;. اصل تکلیف محوری.[۷۰]
 &#۱۷۸۳;-&#۱۷۷۹;. اصل حقانیت و مشروعیت.[۷۱]
&#۱۷۸۴;-&#۱۷۷۹;. اصل شورا، مشارکت و همیاری.[۷۲]
&#۱۷۸۵;-&#۱۷۷۹;. اصل نظارت درونی یا خودکنترلی.[۷۳]
&#۱۷۷۷;&#۱۷۷۶;-&#۱۷۷۹;. اصل نظارت بیرونی و همگانی.[۷۴]
&#۱۷۷۷;&#۱۷۷۷;-&#۱۷۷۹;. اصل ضابطه و قانون گرایی.[۷۵]
&#۱۷۷۷;&#۱۷۷۸;-&#۱۷۷۹;. اصل الگو بودن رهبران و مدیران و ساده زیستی آنان.[۷۶]
رعایت اصول و شاخصه های فوق، کارآمدی حکومت اسلامی را در بالاترین سطح ممکن تضمین
خواهد نمود چنانکه در طول تاریخ هرگاه حکومت اسلامی امکان تحقق داشته، دستاوردهای
عظیم مادی و معنوی به جامعه بشریت عرضه نموده است؛ در صدر اسلام از اعراب بی فرهنگ،
جاهل و متفرق که پیوسته درگیر جنگ های قومی و قبیله ای بودند، انسان هایی والا،
فرهیخته و جامعه ای یکپارچه و متمدن ساخت.[۷۷] و در طی چندسال خورشید حکومت اسلامی
توانست بر نیمی از کره خاک تابان شود و اینک نیز پس از گذشت قریب &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۱; قرن همچنان جان
و اندیشه های بی شماری را مجذوب خود می سازد و به گفته صاحب نظران خارجی و حتی
مخالف اسلام، بزرگترین پدیده قرن بیستم یعنی انقلاب اسلامی را برپا نمود و از میان
بحران های عظیم داخلی و خارجی با سلامت حفظ و هدایت نمود. بدیهی است میان اصل
توانایی و کارآمدی نظام اسلام به لحاظ جهان بینی، نظام ارزشی، اهداف، شاخصه ها و
مؤلفه های کارآمد ساز آن، با کارآمدی برخی حاکمان یا شکل خاصی از حکومت اسلامی
تمایز وجود دارد.
 

کارآمدی تمدنی اسلام از منظر اندیشمندان غربی
أ. گوستاولوبون: «اعتراف دارم که تمدن اسلامی به تمام دنیا تأثیر محیرالعقول داشته،
نفوذ اسلامی، اقوام وحشی اروپا را داخل در طریق انسانیت کرده و درب علوم، فنون و
فلسفه را که به کلی از آن بی خبر بودند، به روی آنها گشوده است.»[۷۸]
ب. ویل دورانت: «پزشکان مسلمان، پانصد سال تمام پرچمدار طب جهان بودند. معماری
اروپایی، تجدید رونق سفالکاری هنری در ایتالیا و فرانسه، آهنگری و شیشه گری و نیز
طلاسازی ایتالیا و زره بافی و اسلحه سازی اسپانیا، همه از صنعت گران مسلمان الهام
گرفتند.»[۷۹]
ج. مونتگمری وات اسلام شناس برجسته بریتانیایی: «هنگامی که انسان از تجربه های
فراوان مسلمانان، افکار و تعلیمات و نویسنده های آنها آگاه باشد، می یابد که علم و
فلسفه اروپا بدون کمک گرفتن از فرهنگ اسلام، توسعه نمی یافت.»[۸۰]
و بالاخره، دست یابی به هر هدفی، امکانات و هزینه های متناسب خود را می طلبد، و
هرچه هدف والاتر و بزرگتر باشد، هزینه دست یابی به آن بیشتر خواهد بود. و موانع
بزرگتر و سخت تری را خواهد داشت. ازاین رو نظام اسلامی که والاترین و بزرگترین
اهداف را مد نظر دارد، نیازمند بهترین و بیشترین امکانات است و به طور طبیعی
بزرگترین و سخت ترین موانع را روبروی خود دارد.[۸۱]
 
•      پرسش
۱. کارآمدی را تعریف کنید؟
۲. کارآمدی چه جایگاه و اهمیتی در انقلاب ها و نظام های سیاسی دارد؟
۳. نسبت میان کارآمدی و مشروعیت را توضیح دهید؟
۴. چه ساز و کارهایی در اسلام برای کارآمد سازی نظام سیاسی پیش بینی شده است؟
   
 
•       برای پژوهش
۱. برای فهم اهمیت کارآمدی نظام سیاسی در اسلام، این موضوع را از منظر قرآن و روایت
بررسی نمائید.
۲. سه مقوله؛ اهداف، امکانات و موانع را در نظام جمهوری اسلامی با نظام های لیبرال
دموکراسی مقایسه نمائید.
۳. پیرامون کارآمدی دین اسلام در ایجاد تمدن اسلامی- ایرانی و تأثیرگذاری بر رنسانس
و تمدن جدید غرب به مطالعه بپردازید.
 


•      منابع جهت مطالعه بیشتر
۱. آیت الله محمدتقی مصباح یزدی، کارآمدی دین در نظام جمهوری اسلامی، مجله معرفت
شماره ۱۲۴.
۲. محمود فتحعلی، مباحثی در باب کارآمدی، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی،
۱۳۸۲.
۳. محمد جواد لاریجانی، حکومت، مباحثی در مشروعیت و کارآمدی، تهران: سروش، ۱۳۷۳.
۴. محمدعلی صنیعی منفرد، تثبیت و کارآمدی نظام سیاسی جمهوری اسلامی، دانشگاه
الزهراء، ۱۳۸۰.
۵. سیدضیاء مرتضوی، کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ایران، حکومت اسلامی، شماره ۱۴.
۶. مفهوم کارآمدی سیاسی در اندیشه متفکران اسلامی مهدی ابوطالبی، ماهنامه زمانه،
مرداد ۱۳۸۶.
۷. علی اکبر ولایتی، فرهنگ و تمدن اسلامی، قم: نشر معارف، ۱۳۸۳.
۸. عبدالحسین زرین کوب، بامداد اسلام، تهران: امیر کبیر، ۱۳۶۹.
۹. عبدالله ناصح علوان، دستاوردهای تمدن اسلامی و نقش آن در رنسانس، ترجمه مولود
مصطفایی، تهران: احسان، ۱۳۸۴.
۱۰. علی اکبر فیاض، تاریخ اسلام، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۶۹.
۱۱. زین العابدین قربانی، تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، تهران: نشر سایه، ۱۳۸۵.
۱۲. مجموعه مقالات اولین کنفرانس بین المللی فرهنگ و تمدن اسلامی، تهران: وزارت
فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۷۳.
۱۳. سیدمحمد صادق سجادی، طبقه بندی علوم در تمدن اسلامی، تهران: کاویان، ۱۳۶۰.
۱۴. محمدرضا حکیمی، دانش مسلمین؛ گوستاولوبون، تمدن اسلام و عرب؛ جرجی زیدان، تاریخ
تمدن اسلامی؛ ذکراللّه محمدى، نقش فرهنگ و تمدن اسلامى در بیدارى غرب.
 
 
 
 
پی نوشت :
[۱].جورج سوروس (مجاری الاصل) میلیاردر آمریکایی و صاحب بنیاد و فروشگاه های
زنجیره ای سوروس در جهان اموال خود را وقف تغییر و براندازی حکومت های مخالف آمریکا
نموده است.از جمله روش های ایشان شامل پرداخت هزینه و تامین بودجه مورد نیاز
اپوزیسیون و گروه ها و اعطای بورس تحصیلی، تاسیس NGO و نشریات و رسانه های واقعی و
مجازی می باشد.
۱.آخرین جنگ های سخت جاری در دنیا را می توان با جنگ افغانستان، عراق، سومالی
و...مورد نقد و ارزیابی قرار داد.
[۳].جوزف نای در سال های اخیر در تبیین نظریات خود، پیرامون قدرت به سه نوع قدرت
اشاره می کند.ابتدا قدرت سخت را مورد واکاوی قرار می دهد که بر مبنای زور و تهدید
عمل می کند، سپس قدرت اقتصادی را معرفی می کند که قلمرو آن هزینه، تطمیع و پاداش
است و در نهایت به معرفی قدرت نرم می پردازد که بر مبنای جاذبه عمل می کند و آن را
قدرت برتر دنیای معاصر معرفی می نماید.
۱. محمد مهدی انصاری، «جنگ نرم آمریکا علیه ایران؛ چیستی و چرایی»، سایت بانک
اطلاعات نشریات ایران.۳۱/۲/۸۶.از:
www.magiran.com/nptoc.aspx?mgID=۲۸۲۹&number=۶۱۵۲
۲. مهسا ماه پیشانیان، «راهکارهای آمریکا برای جنگ نرم با جمهوری اسلامی ایران»،
فصلنامه علمی ـ تخصصی عملیات روانی، سال پنجم، شماره ۱۸، تهران: معاونت فرهنگی ستاد
مشترک سپاه، زمستان ۸۶، صص ۷۴ ـ ۵۷.
۳. مغز متفکر براندازی نرم، تئوریسین روش های ۱۹۸ گانه نافرمانی مدنی و هم چنین
مدیر مؤسسه آمریکایی آلبرت انیستین.
۲.اقتباس از کتاب قدرت نرم نوشته جوزف نای ترجمه آقایان  سید محسن روحانی و مهدی
ذوالفقاری  و با مقدمه  دکتر اصغر افتخاری می باشد جوزف نای  ۱۹۳۷  Nye ' Joseph S
 ناشر  تهران  دانشگاه امام صادق(علیه السلام) پزوهشکده  مطلعات و تحقیقات بسیج 
۱۳۸۷  
 ۱.رفیع پور، فرامرز، آناتومی جامعه، صفحات ۳۲۲ـ۳۲۴.
[۹]. &#۶۵۲۲۷;&#۶۵۲۴۸;&#۶۴۵۰۹; ا&#۶۴۴۰۰;&#۶۵۱۷۰;&#۶۵۱۹۸;و&#۶۵۲۷۵;&#۶۴۵۱۰;&#۶۵۱۷۶;&#۶۴۵۰۹;.
[۱۰].  هود، ۶۱ / ۱۱۰.
[۱۱]. ر.ک: آیه الله محمدتقی مصباح یزدی، کارآمدی دین در نظام جمهوری اسلامی، مجله
معرفت شماره ۱۲۴.
[۱۲]. علی اکبر کلانتری، رویش، قم: نشر معارف، ۱۳۸۳، ص ۱۲-۱۱.
[۱۳]. فرهنگ علوم سیاسی، علی آقا بخشی، تهران: انتشارات چاپار، ۱۳۷۹، ص ۴۴۶.
[۱۴]. مشروعیت و کارآمدی، سیمور، م، لیپست، ترجمه رضا زبیب، فرهنگ توسعه، سال
چهارم، شماره &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۴;، خرداد و تیر ۷۴، ص &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۷;.
[۱۵]. مبانی سیاست، عبدالحمید ابوالحمد، تهران: توس، ۱۳۷۶، ص ۲۴۷.
[۱۶]. این تعریف را جناب آقای محمود فتحعلی با در نظر گرفتن تعاریف مختلفی که در
مورد کارآمدی وجود دارد، به عنوان جمع بین تعاریف مختلف مطرح کرده است. رک: محمود
فتحعلی، مباحثی در باب کارآمدی، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ۱۳۸۲.
&#۱۷۷۷;. ر.ک: آربلاستر، آنتونی، لیبرالیسم غرب، ترجمه عباس مخبر، ص ۸۱ و صص &#۱۷۷۸;&#۱۷۸۴;&#۱۷۷۷;-&#۱۷۷۸;&#۱۷۸۴;&#۱۷۸۰; و
ر.ک: محمد جواد لاریجانی، تدین، حکومت و توسعه، تهران: مؤسسه فرهنگی اندیشه معاصر،
۱۳۷۷، ص۲۲۱.
[۱۸].  سوره  بقره، آیه ۲۰۱.
[۱۹]. سیدرضا مرتضوی، کارآمدی نظام جمهوی اسلامی ایران، فصلنامه حکومت اسلامی،
شماره &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۰;، ص&#۱۷۷۷;&#۱۷۷۶;.
&#۱۷۷۸;. محمود فتحعلی، مبانی اندیشه اسلامی، قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام
خمینی(ره)، &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۴;&#۱۷۷۹;، ص &#۱۷۷۸;&#۱۷۷۹;&#۱۷۷۶;.
&#۱۷۷۹;. سوره ممتحنه، آیه &#۱۷۷۷;.
&#۱۷۸۰;. محمد جواد لاریجانی، حکومت، مباحثی در مشروعیت و کارآمدی، تهران: سروش، ۱۳۷۳.
(مقدمه)
&#۱۷۸۱;. محمود فتحعلی، همان، ص &#۱۷۷۹;&#۱۷۷۹;&#۱۷۷۸;.
&#۱۷۷۷;. ر.ک: فرامرز رفیع پور، توسعه و تضاد، تهران: نشر صمت، صص &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۵;-&#۱۷۷۸;&#۱۷۷۸;&#۱۷۷۹;.
&#۱۷۷۸;. ر.ک: درآمدی بر حقوق اسلامی، دفتر همکاری حوزه و دانشگاه، تهران: سمت، &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۲;&#۱۷۸۴;.
&#۱۷۷۹;. ر.ک: سازمان و مدیریت، علی محمد اقتداری، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۱;.
&#۱۷۸۰;. محمدباقر حشمت زاده، آثار و نتایج انقلاب اسلامی ایران، تهران: مؤسسه فرهنگی
دانش و اندیشه معاصر.
&#۱۷۷۷;. محمود فتحعلی، همان، ص &#۱۷۷۸;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۴;.
&#۱۷۷۷;. جهت مطالعه بیشتر ر.ک:
الف. محمد جواد لاریجانی، حکومت و مبانی کارآمدی، مجلس و پژوهش، ش &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۶;، صص &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;-&#۱۷۸۰;&#۱۷۷۸;.
ب. محمد جواد لاریجانی، حکومت؛ مباحثی در مشروعیت و کارآمدی، صص &#۱۷۸۳;&#۱۷۸۳;-&#۱۷۸۵;&#۱۷۷۹;.
ج. محمد جواد لاریجانی، حکومت کارآمد دینی یا دموکراسی مشروع، کیان، ش &#۱۷۷۹;&#۱۷۷۶;، اردیبهشت
و خرداد &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۳;&#۱۷۸۱;، صص &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۲;-&#۱۷۷۸;&#۱۷۷۹;.
د. محمد جواد لاریجانی، تدین، حکومت و توسعه، تهران: مؤسسه فرهنگی اندیشه معاصر،
&#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۳;&#۱۷۸۳;، ص&#۱۷۷۸;&#۱۷۷۸;&#۱۷۷۸;.
[۳۰]. مبانی علم سیاست، عبدالحمید ابوالحمد، ص ۲۵۱.
&#۱۷۷۷;. ر.ک: علی ذوعلم، ولایت فقیه از تئوری تا تجربه، خبرگزاری فارس، ۱۶/۳/۸۳ و؛ محمود
فتحعلی، مبانی اندیشه اسلامی، همان، ص &#۱۷۷۸;&#۱۷۷۸;&#۱۷۸۳;.
[۳۲].  TE  نشانگر کارآمدی کل (Effectiveness  Totall) است.
&#۱۷۷۷;. جمعی از نویسندگان، انقلاب اسلامی، قم: نشر معارف، &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۴;&#۱۷۸۰;، ص &#۱۷۷۸;&#۱۷۷۸;&#۱۷۷۷;.
۱. محمد جواد لاریجانی، حکومت کارآمد دینی یا دموکراسی مشروع، کیان، ش ۳۰، اردیبهشت
و خرداد ۱۳۷۵، ص ۱۶؛ همچنین ر.ک: محمدتقی مصباح یزدی، «حکومت و مشروعیت»، مندرج در:
کتاب نقد، ش ۷، صص ۴۴ و۴۳.
۲. محمد جواد لاریجانی، حکومت، مباحثی در مشروعیت و کارآمدی، تهران: سروش، ۱۳۷۳، صص
۳۳-۲۷.
۳. سیمور، م، لیپست، مشروعیت و کارآمدی، ترجمه رضا زبیب، فرهنگ توسعه، سال چهارم،
خرداد و تیر ۷۴، ص ۱۱.
۱. محمود فتحعلی، مبانی اندیشه اسلامی، قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام
خمینی(ره)، ۱۳۸۳.
[۳۸] . عباسعلی عمید زنجانی، مبانی اندیشه سیاسی اسلام، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و
اندیشه اسلامی، ۱۳۷۴، ص ۲۸۰.
[۳۹] . جهت آگاهی بیشتر پیرامون رابطه کارآمدی و مشروعیت ر.ک: محمد جواد لاریجانی،
تدین، حکومت و توسعه، تهران: مؤسسه فرهنگی اندیشه معاصر، صص ۲۲۷-۲۲۶.
۱. ر.ک: درآمدی بر کارآمدی نظام سیاسی اسلام، بهرام اخوان کاظمی، تهران: دانش و
اندیشه معاصر، ۱۳۸۳، ص ۶۶.
[۴۱] . مفهوم کارآمدی سیاسی در اندیشه متفکران اسلامی مهدی ابوطالبی، ماهنامه
زمانه، مرداد ۱۳۸۶، ش۵۹.
&#۱۷۷۷;. ر.ک: بهرام اخوان کاظمی، درآمدی بر کارآمدی نظام سیاسی اسلام، ص &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۶;&#۱۷۷۶;.
&#۱۷۷۸;. ر.ک: نهج البلاغه، فی الاسلام، نامه &#۱۷۸۱;&#۱۷۷۹;، بند &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۳;، ص &#۱۷۸۵;&#۱۷۸۵;&#۱۷۸۵;.
&#۱۷۷۹;. نهج البلاغه، فیض الاسلام، خطبه &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۳;&#۱۷۷۸;، ص &#۱۷۸۱;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۴;.
&#۱۷۸۰;. نهج البلاغه، سیدجعفر شهیدی، خطبه &#۱۷۷۸;&#۱۷۷۷;&#۱۷۸۲;، ص &#۱۷۷۸;&#۱۷۸۰;&#۱۷۸۴;.
&#۱۷۸۱;. ر.ک: جمال الدین محمد خوانساری، شرح غرر الحکم و درر الکلم، ج &#۱۷۸۱;، ص &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۳;&#۱۷۸۱;.
&#۱۷۷۷;. بهرام اخوان کاظمی، چالش و چاره، نشریه معارف، اسفند &#۱۷۸۴;&#۱۷۷۹;، ش &#۱۷۷۸;&#۱۷۸۰;.
&#۱۷۷۸;. ر.ک: محمد البرادعی و مودود رحمان، «بررسی نظارت های سازمانی و ارزیابی رفتار
سازمانی از دیدگاه اسلام با به کار بردن فرآیند تحلیلی»، مندرج در: مجموعه مقالات
نگرشی بر مدیریت در اسلام، تهران: مرکز آموزشی و مدیریت دولتی، &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۳;&#۱۷۷۷;، ص &#۱۷۷۸;&#۱۷۷۹;&#۱۷۷۹;.
[۴۹]. جهت مطالعه بیشتر ر.ک: محمود فتحعلی، مبانی اندیشه اسلامی ۴، قم: انتشارات
مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، ۱۳۸۳، صص &#۱۷۷۸;&#۱۷۸۰;&#۱۷۷۹;-&#۱۷۷۸;&#۱۷۸۰;&#۱۷۸۴;.
&#۱۷۷۹;. سوره روم، آیه &#۱۷۷۹;&#۱۷۷۶;؛ و مرتضی مطهری، فطرت، تهران: انتشارات صدرا، صص &#۱۷۸۳;&#۱۷۸۰;-&#۱۷۸۴;&#۱۷۸۳;، و
&#۱۷۷۷;&#۱۷۷۷;&#۱۷۷۷;-&#۱۷۷۷;&#۱۷۷۸;&#۱۷۸۱;.
&#۱۷۷۷;. سوره نحل، آیه ۸&#۱۷۸۵;؛ و ر.ک: مرتضی مطهری، خاتمیت، تهران: انتشارات صدرا، &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۲;&#۱۷۸۲;، ص
&#۱۷۸۳;.
&#۱۷۷۸;. سوره نساء، آیه &#۱۷۸۴;&#۱۷۷۸;.
&#۱۷۷۹;. سوره اعراف، آیه &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۴;؛ سوره سبأ، آیه &#۱۷۷۸;&#۱۷۸۴;؛ سوره احزاب، آیه &#۱۷۸۰;&#۱۷۷۶;؛ و ر.ک: جعفر
سبحانی، خاتمیت، ترجمه رضا استادی، قم: انتشارات توحید، &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۲;&#۱۷۸۵;.
&#۱۷۸۰;. سوره ابراهیم، آیه &#۱۷۷۸;&#۱۷۸۰; و &#۱۷۷۸;&#۱۷۸۱;؛ و مرتضی مطهری، خاتمیت، صص&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;-&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۳;؛ و اسلام و مقتضیات
زمان، صدرا، &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۲;&#۱۷۸۴;، ص &#۱۷۷۸;&#۱۷۷۸;&#۱۷۸۵;.
&#۱۷۸۱;. سوره رحمن، آیات ۷، ۸، ۹؛ مرتضی مطهری، مقدمه ای بر جهان بینی اسلامی، ص &#۱۷۷۸;&#۱۷۸۳;&#۱۷۷۷;.
&#۱۷۸۲;. سوره بقره، آیه &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۰;&#۱۷۷۹;.
&#۱۷۷۷;. سوره بقره، آیات ۲۱ و &#۱۷۷۸;&#۱۷۷۸;؛ مؤمن، آیات &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۸; و &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;؛ فصلت، آیات &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۷; و &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۸; و اعراف، آیه
&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۰;.
&#۱۷۷۸;. سوره بقره، آیه &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۱;&#۱۷۷۷;؛ آل عمران، آیه &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۲;&#۱۷۸۰; و جمعه، آیه &#۱۷۷۸;.
&#۱۷۷۹;. سوره قصص، آیه &#۱۷۸۳;&#۱۷۸۳;؛ زخرف، آیه &#۱۷۷۹;&#۱۷۷۸; و آل عمران، &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۰;.
&#۱۷۸۰;. سوره اعراف، آیه &#۱۷۸۱;&#۱۷۸۲;؛ مائده، آیه &#۱۷۷۹;&#۱۷۷۹;.
&#۱۷۸۱;. سوره نحل، آیه &#۱۷۸۵;؛ شوری، آیه &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۱;.
[۶۲]. سوره اسراء، آیه ۷۰؛ سوره حجرات، آیه ۱۳.
&#۱۷۸۲;. سوره آل عمران، آیه &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۶;&#۱۷۷۹;؛ نساء، آیه &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۷;&#۱۷۸۰;.
&#۱۷۸۳;. ر.ک: نهج البلاغه، فیض الاسلام، نامه &#۱۷۸۱;&#۱۷۷۹; و خطبه &#۱۷۷۸;&#۱۷۷۶;&#۱۷۸۳;.
&#۱۷۷۷;. سوره آل عمران، آیه &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۶;&#۱۷۷۹;؛ توبه، آیه &#۱۷۸۰;&#۱۷۷۶;.
&#۱۷۷۸;. سوره انبیاء، آیه ۷۳؛ بقره، آیه &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۸;&#۱۷۸۰;؛ غررالحکم، ترجمه سیدحسین شیخ الاسلامی، ج
&#۱۷۷۷;، ص &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۶;&#۱۷۸۴; و نهج البلاغه، خطبه &#۱۷۸۳;&#۱۷۷۹;.
&#۱۷۷۹;. سوره نحل، آیه &#۱۷۸۵;&#۱۷۷۶;؛ شوری، آیه &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۱;؛ حدید، آیه &#۱۷۷۸;&#۱۷۸۱;؛ نهج البلاغه، فیض الاسلام، کلمات
قصار &#۱۷۸۰;&#۱۷۷۸;&#۱۷۸۵; و نامه &#۱۷۸۱;&#۱۷۷۹; و &#۱۷۸۳;&#۱۷۷۶; و خطبه &#۱۷۷۹;&#۱۷۸۳;.
&#۱۷۸۰;. سوره بقره، آیات &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۲;&#۱۷۸۰;، &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۳;&#۱۷۷۶; و &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۳;&#۱۷۷۷;؛ سوره مائده، آیه &#۱۷۸۱;&#۱۷۸۴;؛ سوره انفال، آیه &#۱۷۷۸;&#۱۷۷۸;؛ سوره
طور، آیه &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۰; و ر.ک: مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج &#۱۷۷۹;، ص &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۵;&#۱۷۷۶;.
&#۱۷۸۱;. سوره آل عمران، &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۴;؛ سوره مجادله، آیه &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۷;؛ سوره زمر، آیه &#۱۷۸۵;؛ سوره رعد، آیه &#۱۷۸۰;&#۱۷۷۹;؛
سوره قصص، آیه &#۱۷۸۴;&#۱۷۷۶;؛ سوره عنکبوت، آیات &#۱۷۸۰;&#۱۷۷۹; و &#۱۷۸۰;&#۱۷۸۵;؛ سوره بقره، آیه &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۶;&#۱۷۷۸; و ر.ک: محمد
یعقوب کلینی، الکافی، ج &#۱۷۷۷;، ص&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;.
&#۱۷۸۲;. سوره حشر، آیه ۷؛ سوره سبأ، آیه ۴۶.
&#۱۷۸۳;. ر.ک: محمد جواد لاریجانی، حکومت، مباحثی در مشروعیت و کارآمدی، ص &#۱۷۷۹;&#۱۷۸۳;.
&#۱۷۸۴;. سوره آل عمران، آیه &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۵;؛ سوره شوری، آیه &#۱۷۷۹;&#۱۷۸۴;؛ سوره مائده، آیه &#۱۷۷۸;.
&#۱۷۸۵;. ر.ک: بهرام اخوان کاظمی، درآمدی بر کارآمدی در نظام سیاسی اسلام، همان، ص &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۵;.
&#۱۷۷۷;&#۱۷۷۶;. سوره آل عمران، آیه &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۷;&#۱۷۷۶;؛ سوره توبه، آیه &#۱۷۸۳;&#۱۷۷۷;؛ سوره نحل، آیه &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۸;&#۱۷۸۱;؛ اصول کافی، ج
&#۱۷۷۷;، ص &#۱۷۷۹;&#۱۷۷۹;&#۱۷۷۸; و ر.ک: نظارت با کارگزاران در حکومت علوی، علی اصغر الهامی نیا، حکومت
اسلامی، ش &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۴;، ص&#۱۷۷۸;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۰;.
&#۱۷۷۷;&#۱۷۷۷;. نهج البلاغه، خطبه &#۱۷۷۸;&#۱۷۷۷;&#۱۷۸۱;، نامه &#۱۷۸۰;&#۱۷۷۷; و &#۱۷۸۱;&#۱۷۷۹;.
&#۱۷۷۷;&#۱۷۷۸;. نهج البلاغه، خطبه &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۵; و &#۱۷۷۸;&#۱۷۷۶;&#۱۷۷۶;؛ نامه &#۱۷۸۱;&#۱۷۷۹;؛ و ر.ک: علی اکبر علیخانی، توسعه سیاسی
از دیدگاه امام علی(علیه السلام)، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی، &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۳;&#۱۷۸۳;، ص &#۱۷۷۸;&#۱۷۸۴;&#۱۷۷۷;.
&#۱۷۷۷;. ر.ک: عبدالحسین زرین کوب، بامداد اسلام، تهران: امیر کبیر، ۱۳۶۹، ص &#۱۷۸۳;-&#۱۷۷۸;&#۱۷۷۶;؛ و ر.ک:
علی اکبر فیاض، تاریخ اسلام، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۶۹، ص &#۱۷۸۰;&#۱۷۸۴;.
[۷۸]. گوستاولوبون، تمدن اسلام و عرب، ۷۶۲.
[۷۹]. ویل دورانت، تاریخ تمدن، جلد ۴ ص ۳۲۲.
[۸۰]. مونتگمری وات، تأثیر اسلام بر اروپای قرون وسطی، ص۸۱.
&#۱۷۷۸;. ر.ک: محمود فتحعلی، همان، صص &#۱۷۷۸;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۴;-&#۱۷۷۸;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۵;.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.