نسخه آزمایشی

رافضی ۱۳۹۷/۷/۸ - ۳۱ بازدید

با سلام. می خواستم بدانم اینکه میگن امام صادق شیعیان را رافضی نامید درست هست یا نه و اینکه بعضیا میگن انا رافضی و افتخر با توجه به اینکه رافضی معنای خوبی نداره چه حکمی داره؟ ممنون میشم اگه زودترجواب بدین .
پاسخ به سوال شما نیازمند یک بحث تاریخی است. البته سعی می کنیم کوتاه و قابل استفاده بیان شود.رافضه در لغت از ریشه «رفض» به معناى ترک و رهاکردن فرد یا چیزى است. در اصطلاح، مشهورترین کاربرد واژه رافضی درباره معتقدان به امامت اهل بیت(علیهم السلام) و منکران مشروعیت خلافت خلفاى قبل از امام على(علیه السلام) است .بنی‌امیه، بنی‌عباس و دیگران، همواره شیعیان و معتقدان به ولایت و امامت و وصایت اهل بیت (علیهم السلام) را متّهم به «رَفَض» نموده، و با این لقب درصدد اهانت و سرزنش شیعیان برآمده‌اند.باید دانست که بار منفی این کلمه، حقانیت شیعیان را در هیچ زمانی زیر سؤال نمی‌برد؛ زیرا برخی آیات قرآن می فرمایندکه افراد با ‌ایمان نیز از سوی مخالفان شان با عباراتی از این دست،‌ مورد تمسخر، تحقیر و توهین قرار گرفته‌اند. سران قوم نوح(علیه السلام) که دعوت پرستش خدای یکتا را نپذیرفتند، افراد با ایمان و پیروان نوح(علیه السلام) را اراذل ساده‌لوح و دروغ‌گو می‌پنداشتند، در حالی‌که ایمان آورندگان به نوح، نه از اراذل بودند، نه حقیر و نه پست و نه دروغ‌گو! «رافضه»، «رافضى» و «روافض» از واژه‌هایی است که از دیرباز تا کنون برای تحقیر شیعیان و توهین به آنان از سوی مخالفان شان مورد استفاده قرار می‌گیرد! «رافضه» در لغت از ریشه «رفض» به معناى ترک و رهاکردن فرد یا چیزى است.[۱] و در اصطلاح، در طول تاریخ در موارد زیر به‌کار رفته است:۱. معتقدان به امامت اهل بیت(علیهم السلام) و منکران مشروعیت خلفاى قبل از امام على(علیه السلام)،
۲. معتقدان به برتری امام على(علیهم السلام) بر خلفاى پیش از او، در عین انکار نصّ در امامت،
۳. اظهار کنندگان محبّت و مودّت به خاندان رسالت.[۲]
۴. رافضی، کلمه‌ای عربی و لقبی طعن‌آمیز برای گروهی از لشکر زید بن علی بن الحسین (علیه السلام) است که او را در جنگ ترک گفتند و تنها گذاشتند.
۵. برخی از اهل سنت، از روی طعن، همه شیعیان را رافضی می‌خوانند؛ چرا که معتقدند آنان ایمان به خلافت سه تن از خلفا را ترک کرده‌اند.
مشهورترین کاربرد این واژه معناى نخست است. چنان‌که اشعرى، رافضى را معادل اصطلاح امامیه دانسته، و در راستاى اعتقاد به نصّ بر خلافت حضرت على(علیهم السلام) تفسیر کرده است.[۳]
بنابراین تعاریف یادشده و به استناد برخی روایات، شیعیان به رافضی بودن با معنای یاد شده را مدح خود می‌دانند. هرچند بیشتر کسانى که این اصطلاح را برای شیعه یا محبّان اهل بیت(علیهم السلام) به‌کار می‌گیرند، به نوعی قصد نکوهش آنان را دارند. به عبارت دیگر؛ از نظر آنان این اصطلاح بر خطا و انحراف شیعه دلالت می‌کند!
اما به طور قطع، مسلّم است که معنای منفی و سلبی یک لفظ که توسط برخی از مردم در مورد گروهی دیگر به‌کار می‌رود، به تنهایی نمی‌تواند حقانیت آنان را زیر سؤال ‌برد، همان‌طور که آیاتی از قرآن نیز بر همین واقعیت تأکید می‌کنند:
«اشراف کافر قوم نوح [در پاسخ او] گفتند: ما تو را جز بشرى همچون خودمان نمی‌بینیم! و کسانى را که از تو پیروى کرده‌اند، جز گروهى اراذل ساده‌لوح نمی‌پنداریم و براى شما فضیلتى نسبت به خود نمی‌بینیم بلکه شما را دروغ‌گو تصور می‌کنیم!».[۴]
البته شکی نیست که گروندگان و ایمان آورندگان به نوح، نه از اراذل بودند و نه حقیر و پست و نه دروغ‌گو، بلکه به حکم این‌که پیامبران قبل از هر چیز به حمایت مستضعفان و مبارزه با مستکبران می‌پرداختند، نخستین گروهى که دعوت پیامبران را لبیک می‌گفتند همان گروه محروم و فقیر و کم درآمد بودند که در نظر مستکبران که مقیاس شخصیت را تنها زر و زور می‌دانستند، افرادى پست و حقیر به شمار می‌آمدند.[۵]
درباره منشأ پیدایش رافضی در طول تاریخ باید گفت:
۱. این واژه هنگام قیام زید بن علی بن حسین(علیه السلام) شایع شده، و به شیعیانی از کوفه اطلاق می‌شد که ابتدا با زید بیعت کرده بودند، اما چون وی از ابوبکر و عمر به نیکى یاد می کرده و از آنان تبرّى نجسته بود، عهد و پیمان خویش را شکسته و از یارى او دست کشیدند؛ به این خاطر آنان «رافضه» نامیده شدند.[۶]
البته این نظریه که زید بن علی بن الحسین (علیه السلام) از خلفای راشدین برائت نجسته بود از سوی برخی از علمای شیعه به شدت ردّ شده و دلایلی محکم تاریخی بر ردّ آن، وجود دارد.
۲. از برخی روایات به دست می‌آید که در عصر بنی‌امیه دشمنان اهل بیت(علیهم السلام) و شیعیان شان، این اصطلاح را براى ابراز عداوت و دشمنی به شیعیان به‌کار می‌بردند.
ابابصیر نقل می‌کند: به امام صادق(علیه السلام) گفتم: مردم ما را «رافضه» می‌نامند. آن‌حضرت فرمود: «به خدا سوگند! آنان شما را رافضه ننامیدند، بلکه خداوند شما را به این لقب نامیده است. همانا هفتاد نفر از بهترین‌هاى بنى اسرائیل به حضرت موسى و برادرش ایمان آوردند، و از این جهت آنان را رافضه نامیدند ... اى ابابصیر! اینان خوبى را واگذاردند و شما شر را واگذاردید، مردم به دسته‌هاى مختلفى پراکنده شدند و به شعبه‌هاى زیادى تقسیم شدند، و شما در شعبه خاندان پیامبرتان درآمدید و بدان راهى که آنان رفتند شما هم بدان راه رفتید، و همان را که خدا براى شما انتخاب فرمود شما برگزیدید و همان را که خدا خواست خواستید، مژده باد بر شما، و باز هم مژده باد بر شما، که به خدا سوگند شمائید مورد رحمت حق که هر کارى از نیکوکارتان پذیرفته گردد، و از
پاورقی:
[۱]. فراهیدی، خلیل بن احمد، کتاب العین، ج ۷، ص ۲۹، قم، انتشارات هجرت، چاپ دوم، ۱۴۱۰ق؛ صاحب بن عباد، المحیط فی اللغة، ج ۸، ص ۸، بیروت، عالم الکتاب، چاپ اول، ۱۴۱۴ق.
[۲]. ابو الحسن اشعرى، مقالات الإسلامیین و اختلاف المصلین، ص ۱۶ – ۱۷، ویسبادن، فرانس شتاینر، چاپ سوم، ۱۴۰۰ق؛ سبحانى، جعفر، بحوث فی الملل و النحل، ج ۱، ص ۱۲۰، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، مؤسسة الإمام الصادق(ع)؛ رضوانى، على اصغر، شیعه شناسى و پاسخ به شبهات، ج ۱، ص ۱۱۱، تهران، نشر مشعر، چاپ دوم، ۱۳۸۴ش.
[۳]. مقالات الإسلامیین و اختلاف المصلین، ص ۱۶.
[۴]. هود، ۲۷.
[۵]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۹، ص ۷۱ – ۷۲، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.
[۶]. حمیرى، ابو سعید بن نشوان، الحور العین، ص ۱۸۴، تهران، بی‌نا، ۱۹۷۲م؛ امین، سید محسن، مقدمه أعیان الشیعة(عقائد الشیعة)، ج ۱، ص ۲۱، بیروت، دار التعارف، ۱۴۰۶ق.
[۷]. شیخ مفید، محمد بن محمد، الإختصاص، ص ۱۰۴ – ۱۰۵، قم، الموتمر العالمى لالفیة الشیخ المفید، چاپ اول، ۱۴۱۳ق.

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.