روش بهرمندی از ماه رمضان ۱۳۹۲/۴/۲۵ - ۱۷۱ بازدید

بهترین روش بهرمندی از ماه رمضان چیست؟


میهمانى خداوند، به معناى اکرام و رحمت خاص الهى بر بندگان است؛ بر اساس روایات، چند موضوع نشان از میهمانى خداوند است که عبارتند از:
۱. از شب اول ماه رمضان درهاى بهشت باز مى‌ شوند و تا شب آخر بسته نمى‌ شوند.۱
۲. از ابتدا تا انتهاى ماه رمضان، درهاى جهنم بسته مى‌ شوند.۲
۳. شیاطین در بند و زنجیر مى‌ شوند تا نتوانند روزه بندگان را خراب کنند.۳
۴. ماه رمضان، ماهى است که اولش رحمت است و وسطش آمرزش گناهان و آخرش آزادى از آتش جهنم؛۴ یعنى ما با رحمت الهى به میهمانى دعوت مى ‌شویم و آمرزیده مى‌ شویم و در پایان میهمانى به عنوان جایزه و هدیه یادگار میهمانى، از آتش جهنم آزاد مى‌ شویم.
۵. شب قدر در این ماه است که ارزش آن از هزار ماه بیشتر است و عبادت در آن، نتایج بسیارى دارد و سرنوشت یک سال بندگان در آن تعیین مى‌ گردد.۵
به طور کلى براى بهره بردارى از ماه مبارک رمضان، هر کسى باید متناسب با موقعیت شغلى و وضعیت جسمانى و روانى خویش، برنامه ریزى کند.
برنامه ریزى براى عبادت در ماه مبارک رمضان:
امام صادق (ع) میفرمایند : هر که در یک روز بسیار گرم برای خدای عزوجل روزه بگیرد و تشنه شود , خداوند عزوجل هزار فرشته بر او بگمارد که بر چهره اش دست نوازش کشند و بشارتش دهند و چون افطار کند , خدای عزوجل فرماید : وه , چه خوش است بوی تو و روح تو . فرشتگان من ! گواه باشید که من او را آمرزیدم (میزان الحکمه / ج۷ / ص۳۲۱۶ / ح۱۰۹۶۲)
دوست خوبم؛ ممکن است بدلیل طولانی بودن روزهای تابستان , و شدت گرسنگی و تشنگی , ضعف , غالب گشته و نتوانید اعمال مستحبی را بجا آورید ؛ لذا چند راهکار برای بهره مندی حضرتعالی از عبادات مستحبی به شما پیشنهاد میشود ؛ شاید که مورد استفاده تان قرار گیرد .
در ماه مبارک رمضان، علاوه بر عبادت‌ هاى معمول و همیشگى - مانند نمازهاى یومیه - عبادات واجب و مستحب دیگرى نیز اضافه شده‌ اند؛ مانند روزه گرفتن که در سایر ماه‌ هاى سال بر ما واجب نیست و نیز انجام دادن اعمال مستحبى که در این ماه تأکید فراوانى بر آنها شده است؛ مانند تلاوت قرآن، خواندن دعا و... .
توصیه ما به شما این است که سعى کنید اولاً میزان خواب خود را خیلى تغییر ندهید و ثانیا وقت آن را نیز خیلى به هم نزنید؛ فقط با کمى تغییر در چرخه خواب، برنامه خواب و استراحت خود را ادامه دهید؛ مثلاً اگر هنگام سحر حدود یک ساعت (براى سحرى خوردن و خواندن نماز شب و نماز صبح بیدار مى ‌مانید، این مقدار از خواب را سعى کنید در روز جبران کنید؛ مثلا بعد از نماز ظهر و عصر با توجه به این که ناهار از برنامه روزانه حذف شده است، همان وقت را به استراحت و خواب اختصاص دهید تا هم خواب شما جبران شود و هم مقدارى از شب را بتوانید بیدار بمانید و از وقتتان استفاده بهترى بکنید.
علاوه بر آن چه بیان شد، رعایت نکات زیر بر کیفیت استفاده از ماه مبارک رمضان مى ‌افزاید:
* براى استفاده بهینه از زمان، در هنگام رفت و آمد، ذکر بگویید (البته ذکرهاى بدون صدا و آرام تا شائبه ریا به وجود نیاید).
سعى کنید از مرحله ذکر زبانى به مرتبه توجه به معناى ذکر و ذکر قلبى و یاد واقعى خداوند برسید؛ به طورى که او را حاضر و ناظر بر خود بدانید.
بهترین ذکر، به ویژه براى رفع بعضى مشکلات ظاهرى و نیز روحى و روانى، ذکر استغفار و لا اله الا الله است.
* سعى کنید دائم الوضو باشید و حتى قبل از خواب نیز وضو بگیرید و به بستر خواب بروید؛ زیرا در ماه مبارک رمضان، خواب نیز عبادت است و نفس کشیدن تسبیح به حساب مى ‌آید.
* از شب زنده دارى و احیا - به ویژه در شب‌ هاى تعطیلى - به مقدار حال و کشش روحى غفلت نکنید. شاید یکى از مهم ترین اعمال در ماه مبارک، شب زنده ‌دارى، تهجد، استغفار و نماز شب در نیمه شب هاست.
* حتماً در یکى از مجالس بیان احکام و معارف دینى و موعظه، در مساجد یا حسینیه‌ ها شرکت کنید.
بسیارى از عالمان و مجتهدان نیز مقید به موعظه هستند و به مصیبت‌ هاى گویندگان گوش فرا مى‌ دهند تا دل و جان خود را به واسطه شنیدن معارف دینى متذکر و نورانى سازند.
به طور کلى، شرکت در مجالس مذهبى، خود را در معرض نفحات و نسیم‌ هاى رحمت الهى قرار دادن است و این، نقش مهمى در حفظ دین و معنویت انسان دارد.
* از انجام دادن ورزش ‌هاى سنگین در طول ماه رمضان اجتناب کنید و در این ماه سعى کنید ورزش‌ هاى سبک و آرام (مانند پیاده روى یا نرمش) انجام دهید.
* از غذاهاى قندى و پروتئین دار در رژیم غذایى خود بیشتر استفاده کنید؛ مانند خرما و لبنیات.
* از پرخورى هنگام افطار و سحرى پرهیز کنید؛ زیرا علاوه براین که چرخه خواب شما را به هم خواهد زد، از سایر برنامه‌ هاى عبادى و درسى نیز بهره کافى را نخواهید برد.
* از هدر دادن انرژى بى‌ جا و بى‌ مورد مثل سخن غیر لازم و تماشاى برنامه ‌هاى تلویزیونى غیرضرورى اجتناب کنید و به عبارت دیگر، با سکوت بیشتر و کنترل حواس، از هدر دادن انرژى جلوگیرى کنید؛ به تمرکز خود بیفزایید و فرصت هاى جدیدى براى انجام دادن کارهاى مهم تر ایجاد کنید.
* بر ترک محرماتى که بر اعضاى دیگر لازم گردیده - به ویژه محرمات چشم، گوش و زبان و نیز استفاده از غذاى حلال، اهتمام ویژه اى داشته باشید.
* دعاها را تقسیم کنید و آنها را در چند نوبت در شبانه روز بخوانید. روزها به همان مقدار دعایى که بین نماز یا بعد از نمازهاى یومیه خوانده مى شود، اکتفا کنید. اما شب ها وقت بیشترى را صرف خواندن دعا کنید. اگر بعضى از دعاها طولانى است، لازم نیست هر شب همه آن دعا را بخوانید.
* تلاوت قرآن و خواندن دعاهای وارده در اول روز ؛ چون در ابتدای روز اثری از گرسنگی و تشنگی نیست و میتوانید بیشترین استراحت را بعد از نماز ظهر داشته باشید تا ضعف شما تا حد زیادی جبران شود و از نیروی زیادی که در اول روز دارید استفاده کرده و به عبادت بپردازید . در شبانه روز چند نوبت قرآن تلاوت کنید؛ براى مثال حدود پانزده دقیقه در روز و پانزده دقیقه در شب.
* بسیاری از نمازهای مستحبی و دعاهای وارده , مخصوص شب , یعنی بعد از افطار است ؛ دعای افتتاح , نمازهای مستحبی و ......... شما نیز میتوانید در این زمانها که افطار کرده اید و ضعف شما جبران شده است از این عبادات بهره مند شوید .
* زمان سحر (قبل از اذان صبح ) نیز بهترین زمان برای عبادات مخصوص به آن زمان است ؛ خواندن دعای سحر , دعای ابو حمزه ثمالی , مخصوص به زمان سحر است .
* ترک گناه , از بهترین اعمال در این ماه شمرده شده است , که با کمی توجه و دقت میتوان گناهان را یک به یک ترک کرد. امام زین العابدین (ع) میفرمایند : «و الحمد لله الذی جعل من تلک السبل شهره رمضان , شهر الصیام , و شهر الاسلام , و شهر الطهور , و شهر التمحیص , و شهر القیام؛ ستایش خدایی را که ماه خود , رمضان ماه روزه و ماه اسلام و ماه پاکیزگی و ماه تصفیه و ماه قیام ( به عبادت و شب زنده داری ) را یکی از این راهها ( راههای احسان ) قرار داد . » ( میزان الحکمه / ج ۵ / ص ۲۱۳۰ / ح ۷۴۴۷) امیر مومنان (علیه السلام) از حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) سوال کردند ای رسول خدا بهترین عمل در این ماه چیست ؟ پیامبر فرمود : ای ابا الحسن , بهترین عمل در این ماه خویشتنداری از حرامهای خدای عزوجل است. ( میزان الحکمه / ج ۵ / ص ۲۱۳۲ / ح ۷۴۴۹)
*اعمالی همچون افطار دادن به روزه داران مومن , احسان به خلق الله بالاخص به یتیم , صله رحم و ..... از کارهایی است که قرب به خدا را به همراه می آورد . در حدیثی طولانی که در مفاتیح الجنان در باب فضیلت ماه مبارک رمضان از حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) ذکر شده آمده است که حضرت میفرمایند : ....... ایها الناس هر که از شما افطار دهد روزه دار مومنی را در این ماه از برای او خواهد بود نزد خدا ثواب بنده آزاد کردن و آمرزش گناهان گذشته ؛ پس بعضی از اصحاب گفتند یا رسول الله همه ما قدرت بر آن نداریم حضرت فرمود : بپرهیزید از آتش جهنم به افطار فرمودن روزه داران اگر چه به نصف دانه خرما باشد و اگر چه به یک شربت آبی باشد ...... هر که در این ماه صله و احسان کند با خویشان خود خدا وصل کند او را برحمت خود در قیامت و ......
شما دوست گرامی میتوانی با نماز خواندن , ترک گناه و عمل به واجبات و نیز تلاوت قرآن که یک آیه آن برابر با ختم قرآن در دیگر ماههاست به خداوند تعالی نزدیک شوی .
پى‌ نوشت:
۱. مجلسى، بحارالانوار، ج ۹۶، ص ۳۴۴؛ رى شهرى، میزان الحکمة، ج ۵، ص ۲۱۳۲.
۲. میزان الحکمة، ج ۵، ص ۲۱۳۲.
۳. همان.
۴. همان.
۵. همان.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.