زندگی حضرت ابوالفضل(ع)حضرت ابوالفضل(ع)-کودکی حضرت ابوالفضل(ع)-قاتلان حضرت ابوالفضل(ع) ۱۳۷۸/۱۰/۱۱ - ۹۷۳ بازدید

در باره زندگا نی وشخصیت وزیارتنامه حضرت ابوالفضل(ع) رابیان نمایید؟

1 : زیارت عاشورا دو گونه است . یکى زیارت عاشورایى که در میان مردم معروف است و دیگرى زیارت عاشورایى که در میان مردم معروف نیست . ثواب هر دو زیارت یکى است و در زیارت عاشوراى غیر معروف ، یکصد لعن و یکصد سلام نیست ولى زیارت عاشوراى معروف یکصد لعن و یکصد سلام دارد . در زیارت عاشوراى غیر معروف به حضرت ابوالفضل العباس ( ع ) هم سلام داده مى شود . در این زیارت آمده است « السلام على الحسین بن على الشهید ، السلام على على بن الحسین الشهید ، السلام على العباس بن امیرالمؤمنین الشهید ، السلام على الشهداء من ولد امیرالمؤمنین » بنابراین اگر کسى بخواهد ابوالفضل را هم در زیارت عاشورا یاد کند ، مى تواند زیارت عاشوراى دوم را بخواند . در زیارت عاشوراى معروف نظر اصلى زیارت کننده حضرت امام حسین ( ع ) است و براى همین از دیگران به عنوان مستقل یاد نمى شود و علت این که از امام سجاد ( ع ) نام برده شده این است که آن حضرت امام است و ذکر او براى زائر ضرورت دارد وگرنه هدف اصلى زائر خود امام حسین ( ع ) است . پس ضرورت ندارد که در این زیارت همه را ذکر کنیم .
البته حضرت ابوالفضل ( ع ) داراى مقام ممتاز و بسیار والاست و براى همین باید او را مستقلا مورد نظر قرار داد و زیارت کرد و بر این اساس ، کلمه اصحاب در زیارت عاشورا شامل حضرت عباس ( ع ) نیست بلکه مراد از اصحاب ، یاران دیگر امام حسین ( ع ) است . بنابراین عدم ذکر ابوالفضل العباس در آن زیارت به خاطر عظمت مقام اوست تا به طور مستقل زیارت شود .
عطش حضرت ابو الفضل :
وقتى که حضرت عباس براى آوردن آب به فرات رفت ، مى توانست آب بخورد و جانى تازه بگیرد و دشمنانى که آنجا بودند را به هلاکت برساند و آب را به خیام برساند چرا اینکار را نکرد ؟
: در این باره مى توان از نگاه عرفانى و « عرشى » و نگاه عمل گرایانه و « فرشى » سخنى چند به اختصار گفت با نگاه عرفانى و ملکوتى ، ملاقات خدا با حالت ایثار و اظهار هم دردى با همراهان و دیگر چشم انتظاران ، مطلوبترین حالت « وصال » براى اولیاء خدا است . و نشان دهنده کرامت نفس و بزرگوارى روح مى باشد . البته با نگاه عمل گرایانه و ظاهرى نیز در جایى که کشتن چند نفر بیشتر ، تغییرى در نتیجه نمى کند . و توانمندى جسم در آثار جنگ تأثیر تعیین کننده ندارد . کرامت اخلاقى مى تواند حتى دشمنان و هواداران آنان را در طول تاریخ متأثر کند و لذا نتیجه عملى بیشترى از کشتن چند نفر دارد . درباره چگونگى رابطه عقل و عشق در ادبیات عرفانى و اسلامى سخن فراوانى به میان آمده است . خواجه حافظ شیرازى ( ره ) اشعار فراوانى در مورد عقل و عشق و نسبت آن دو دارد :
. 1 آن همه شعبده ها عقل که مى کرد آنجا سامرى پیش عصا و ید بیضا مى کرد
. 2 هشدار که گر وسوسه عقل کنى گوش آدم صفت از روضه رضوان بدرآیى
مراد از وسوسه عقل همان توجه دادن سالک به مشکلات طریق و بازداشتن او است .
در مواردى خواجه سخن از بى اطلاعى و ناآگاهى عقل از کار عشق به میان آورده و مى گوید :
. 1 عقل اگر داند که دل در بند زلفش چون خوش است عاقلان دیوانه گردند از پى زنجیر ما
. 2 عاقلان نقطه پرگار وجودند ، ولى عشق داند که در این دایره سرگردانند
. 3 عقل مى خواست کز آن شعله چراغ افروزد برق غیرت بدرخشید و جهان برهم زد
. 4 خرد هر چند نقد کائنات است چه سنجد پیش عشق کیمیا کار
. 5 قیاس کردم تدبر عقل در ره عشق چو شبنمى است که در بحر مى کشد رقمى
. 6 گرد دیوانگان عشق مگرد که به عقل و عقیله مشهورى
منظور از بى خبرى عقل ، همان عدم توانایى اوست براى راهنمایى به عشق
در مواردى هم اشاره مى کند که از راه عقل نمى توان به عشق راه یافت :
. 1 اى که از دفتر عقل ، آیت عشق آموزیترسم این نکته به تحقیق ندانى دانست
. 2 جناب عشق را درگه بسى بالاتر از عقل است کسى آن آستان بوسد که جان در آستین دارد
. 3 بس بگشتم که بپرسم سبب درد فراق مفتى عقل در این مسأله لایعقل بود
. 4 کرشمه تو شرابى به عاشقان پیمود که علم بى خبر افتاد و عقل بى حس شد
فرزندان حضرت ابوالفضل :
سوال : نام فرزندان حضرت عباس ( ع ) چه بود و سرنوشت آنان چه شد ؟
جواب زرنگار : در کتاب « المعارف » نوشته ابن قتیبه براى حضرت ابوالفضل علیه السلام فقط دو فرزند ذکر کرده است : عبید الله و حسن . ( ص 120 ) در کتاب « عمده الطالب » هم به عبید الله و حسن اشاره کرده است . ( ص 83 ) در کامل ابن اثیر از اولاد حضرت عباس ذکرى به میان نیامده است . در رجال مامقانى ، اولادى براى حضرت ذکر نکرده است . در بحار ج 45 ص 39 درباره حضرت عباس مطالبى آورده ولى از اولاد او سخن به میان نیاورده است و در ج 42 ص 74 به نقل از زبیر بن بکار آورده است که حضرت عباس پسرى به نام عبید الله داشت . در کتاب « العباس رائد الکرامه » نوشته باقر شریف قریشى درباره اولاد حضرت عباس بحثى ندارد . در اعیان الشیعه ج 7 در حرف عین ص 429 و ج 1 ص 326 از اولاد حضرت عباس بحثى نکرده است .
در این مآخذ براى ابوالفضل علیه السلام دخترى ذکر نشده است . عماد زاده اصفهانى در کتاب زندگانى قمر بنى هاشم ص 222 مى گوید : در کتابهاى فارسى و مقاتل اخیر براى ابوالفضل چهار پسر ذکر کرده اند : عبید الله ، محمد ، قاسم و فضل . در کتاب سردار کربلا ترجمه العباس عبدالرزاق موسوى مقدم ص 341 دارد : حضرت عباس 5 فرزند داشت : عبید الله ، فضل ، حسن ، قاسم و یک دختر و نام این دختر را ننوشته است . بنابراین اولا معلوم نیست که حضرت عباس دختر داشت . ثانیا اگر هم دخترى داشته باشد هیچ نام و نشانى از او در دست نیست . آنچه مسلم است این است که ابوالفضل علیه السلام پسرى به نام عبید الله داشت و نسل ابوالفضل علیه السلام با همین پسر ادامه یافته است .
کودکى حضرت ابوالفضل :
سوال : عکس العمل حضرت عباس ( ع ) نسبت به شهادت امام على ( ع ) چه بود ؟
جواب زرنگار : حضرت ابوالفضل العباس در سال 26 ه . ق به دنیا آمد ( بحارالانوار ، ج 45 ، ص . 39 ) و حضرت على ( ع ) در سال 40 هجرى قمرى شهید شد ( منتهى‌الامال ، ج 1 ، ص 320 ، انتشاارت هجرت و المجالس السنیه ، ص 104 ) . بنابراین حضرت ابوالفضل در آن زمان چهارده سال داشتند .
بنابراین در بیست و پنج سال خانه‌نشینى على ( ع ) ، عباس در یازده سال آن هنوز به دنیا نیامده بود و در چهارده سال باقیمانده هم نوجوانى بیش نبود و براى همین از او انتظار شغل مستقل نمى‌رفت . البته در کارهاى کشاورزى ، به پدرش کمک مى‌کرده است .
نویسنده کتاب « زندگانى قمر بنى‌هاشم » بدون ذکر مأخذ آورده است که حضرت عباس در زمان حیات حضرت على ( ع ) در آبیارى نخلستان‌ها ، آبادانى مزارع و حفر قنوات نهایت کوشش را به عمل مى‌آورد و به پدرش کمک مى‌کرد ( زندگانى قمر بنى‌هاشم ، عمادزاده اصفهانى ، ص 132
براى آگاهى بیشتر . ک
1 - تاریخ طبرى ( 8 جلدى ) ج 4 ، ص 110 ، چاپ بیروت ، مؤسسه اعلمى ( در ضمن حوادث سال چهلم هجرت )
2 - زندگانى قمر بنى‌هاشم حضرت ابالفضل العباس بن على ( ع ) ، عماد الدین حسین اصفهانى ، معروف به عمادزاده ، چاپ سوم ، 1335 ه . ش
3 - سردار کربلا حضرت ابوالفضل ( ع ) ، ترجمه « العباس » نوشته مقدم
4 - چهره درخشان قمر بنى‌هاشم ابوالفضل العباس ( ع ) ، على ربانى خلخالى ، انتشارات مکتب‌الحسین ( ع ) در دو مجلد
معناى عباس :
: حضرت عباس سیمائى دلربا ، چهره‌اى شکوفا ، صورتى خندان ، بدنى قوى و بازوهاى ستبرى داشت ، ( بحارالانوار ، ج 45 ، ص 39 ، سردار کربلا ، ترجمه مقتل مقرّم ، ص 43 ) . آن حضرت را قمر بنى هاشم مى‌گفتند که مى‌رساند چهره‌ى بسیار زیبائى داشته است ، ( بحار ، ص 39 ) . این صفات با عبوس بودن نمى‌سازد و ماجراى کربلا نشان داد که آن حضرت تحمّل خارق العاده‌اى دارد ، در برابر چشمانش فامیلها و برادرانش قطعه قطعه مى‌شدند ولى او تحمّل داشت و هیچ حرکتى را بدون اجازه امام حسین ( ع ) انجام نداد . بنابراین نمى‌توان گفت که آن حضرت کم تحمّل هستند . در روایات آمده است که حرت ابوالفضل در قیامت مقامى خواهد داشت که همه‌ى شهدا حسرت آن را میخورند ، ( المجالس السننیه ) . این مقام به کسى داده مى‌شود که صفات عالى الهى داشته باشد و این مقام با عبوس بودن ، زود خشمگین
شدن و کم تحمّل بودن نمى‌سازد . البته در میان مردم متعارف ، حضرت ابوالفضل به زود خشمگین شدن معروف است ولى واقعیت ندارد . و خشمگینى ایشان در برابر دشمنان بوده است .
شهادت حضرت ابوالفضل :
آن حضرت در سى و چهار سالگى در کربلا به شهادت رسیدند ( المجالس السّنیّه ص 104 ، المعارف الشّیعیّه ، ج 12 و منتهى‌الآمال )
حضرت عباس‌بن على ( ع ) متأهل بود . ( منتهى‌الآمال و مآخذ تاریخى دیگر ) نام همسر آن حضرت ، « لبابه » و دختر عبداللّه بن عباس بن عبدالمطلب بود . ( زندگانى حضرت ابى‌الفضل العباس ، نوشته عماد زاده ) .
ازدواج آن جناب بین سالهاى 40 و 45 صورت گرفت ( همان )
شمایل حضرت ابوالفضل :
س ) شمایل ظاهرى آن حضرت چگونه بود ؟
ج ) حضرت ابوالفضل سیمائى دلربا ، چهره‌اى شکوفا ، صورتى خندان ، بدنى قوى و بازوان ستبرى داشت . ( بحارالانوار ، ج 45 ، ص 39 سردار کربلا ، سیدعبدالرزاق مقرّم ، ترجمه ناصر پاک‌پرور ، ص 43 ، چاپ اول ، 1411 المجالس السّنیّه ، ص 104 منتهى‌الآمال و زندگانى ابى‌الفضل العباس ، عمادزاده ، چاپ اول ، 1341 )
س ) آن حضرت چند فرزند داشت ؟ ج ) آن حضرت پنج فرزند داشت : عبیداللّه ، حسن ، فضل ، قاسم و یک فرزند دختر و نسل آن جناب با عبیداللّه ادامه یافت . ( سردار کربلا ، ص 341 و منتهى‌الآمال ، نسل حضرت عباس ( ع ) دردو ورقه جداگانه تقدیم دانشجوى گرامى صاحب سؤال مى‌گردد )
س ) حضرت عباس ( ع ) فرزند چندم ام‌البنین است ؟
ج ) آن جناب اولین و بزرگترین فرزند ام البنین است و در سال 26 هجرى قمرى متولد شد . ( تنقیح المقال ، ج 2 ، ص 128 ، چاپ رحلى سه مجلّدى المجالس السّنیّه ، ص 105 ، بحارالانوار ، ج 45 ، ص 39 )
س ) نام مادر حضرت عباس چه بود ؟
ج ) فاطمه بنت حزام بن خالد بن ربیعه ( بحارالانوار ، ج 45 ، ص 39 المعارف الشیعیّه ، ج 12 و سردار کربلا ص 153 نسب کامل مادر آن حضرت چنین است : فاطمه بنت حزامبن خالد بن ربیعه بن کعب بن عامر بن کلاب بن ربیعه بن عامر بن صعصعه بن معاویه بن بکر بن هوازن که همه این مردها از شجاعان عرب بودند )
س ) راههاى توسل به آن حضرت کدامها هستند ؟
ج ) بهترین راه توسل به آن حضرت ، زیارتى است که در « کامل الزیاره » ص 256 باب 85 آمده است و شیخ عباس قمى آن زیارت را در مفاتیح الجنان در فصل هفتم در باب زیارت امام حسین ( ع ) ، ص 714 ، یک مجلدى آورده است .
راه دیگر توسل به آن حضرت این است که روز جمعه پس از نماز 133 بار بگویى : یا کاشفَ الکرب عَن وجه الحسین ! اکشف لى کربى بحق اخیک الحسین عدد 133 ، عددحروف کلمه عباس به حساب ابجد است .
برادرانش از ام‌البنین عبداللّه ، عثمان و جعفر است که هر سه در کربلا شهید شدند و برادران دیگرش عبارتند از حضرت امام حسن ، امام حسین ( ع ) و دیگر فرزندان ذکور حضرت على ( ع ) .
قاتلان حضرت ابوالفضل ( ع ) :
در قتل آن حضرت دهها نفر شرکت داشتند و اسامى آنان مشخص نیست . نام دو نفر از قاتلان آن حضرت ، در تاریخ ثبت است : زید بن ورقاء و حکیم بن طفیل ( بحارالانوار ، ج 45 ، ص 40 ، تنقیح المقال ، ج 2 ، ص 128 ، المجالس السّنیّه ، ص 105 )
س ) ابوالفضل العباس در چه تاریخى به شهادت رسید ؟
ج ) در دهم ماه محرم سال 61 هجرى قمرى در کربلا .
س ) فرزندان حضرت ابوالفضل چه شدند ؟
ج ) فرزندان حضرت عباس بدون نسل از دنیا رفتند و تنها عبیداللّه داراى نسل بود و نسل حضرت ابوالفضل با این عبیداللّه باقى ماند و ادامه یافت .
سوال : دستان حضرت ابوالفضل ( ع ) در کجا دفن شدند ؟
جواب زرنگار : در اطراف مرقد شریف حضرت ابوالفضل ( ع ) دو گنبد کوچک با فاصله‌اى حدود 150 متر قرار دارد که یکى محلدفن دست راست و دیگرى محل دفن دست چپ آن حضرت مى‌باشد .
براى اطلاع بیشتر . ک :
1 - زندگى پرچمدار کربلا ( محمد محمدى اشتهاردى )
2 - عده الطالب ص 327 ( جمال الدین احمد بن على الحسینى معروف بابن غنیه ) .

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.




حاصل جمع را در کادر وارد کنید