سختی‌ها و ناامیدی-درمان ناامیدی -ارزش صبر -صبر در مشکلات ۱۳۹۱/۰۳/۰۲ - ۵۹۱۱ بازدید

در مواقع سختی، ناامیدی امانم نمیدهد، چه کنم؟

«ارزش صبر»هر کسى در این جهان براى خود آرزو و آمالى دارد و مى کوشد که به مقصد و هدف نهائى خود برسد، یکى عاشق علم و دانش، دیگرى خواهان مال و ثروت، و برخی هم در پی کسب فضایل و معنویاتند. نیل به این مقاصد معنوى و مادى در گرو صبر و شکیبایى و بهره گیرى از نیروى استقامت و بردبارى است. تا دانشجو شب و روز رنج تحصیل را بر خود هموار نکند، و با نیروى استقامت، مشکلات فراگرفتن علم و دانش را حل ننماید، هرگز به آرزوى خود نخواهد رسید. تمام دانشمندان بزرگ جهان و پایه گذاران علوم در سایه استقامت و بردبارى به مقامات بالا رسیده اند. و گرنه با خیابان گردى و شب نشینى، هرگز به مقام بلندى از علم و دانش نمى توان رسید. بازرگان ثروت اندوز براى یک هدف بزرگ، براى بالا بردن سطح زندگى تا رنج سفر را بر خود هموار نکند و مسافرتهاى دریایى و هوایى را ناچیز نشمرد، هرگز به آرمان نخواهد رسید.
یک فرد با ایمان که به راستى خواهان کسب رضاى الهی و تحصیل خشنودى او است بدون نیروى استقامت هیچ معصیتى را نمى تواند ترک کند، و مشقت هیچ طاعت و عبادتى را مانند نماز و روزه و... نمى تواند متحمل شود.
بر این اساس صبر و استقامت پایه و اساس هر کمال، و شالوده هر آرمان و آرزویى است که انسان در مغز خود مى پروراند.
امیر مؤمنان علی (ع) در روایتی زیبا مى فرماید: یکى از صفات برجسته انسانى صبر و استقامت است، ایمان بى صبر و استقامت، بسان تن بى سر است که بصورت یک لاشه غیر مفید در مى آید. (وَعَلَیْکُمْ بِالصَّبْرِ فَانَّ الصبر مِنَ الایمانِ کَالرَّأسِ مِنَ الْجَسَدِ وَلا خَیْرٍ فى جَسَدٍ لا رَأسَ مَعَهُ وَلا فى ایمانٍ لا صَبْرَ مَعَهُ - شرح نهج البلاغه ج 8 ص 232) به راستى صبر و استقامت رمز موفقیت، و اساس ترقى و تکامل و شالوده نیل به هدف است مثلا سرباز بى استقامت در جبهه جنگ خود را تسلیم دشمن مى کند و سلاح و سنگر را در اختیار دشمن مى گذارد.
هر فرد با ایمانى مى تواند در سایه شکیبایى و استقامت، فرائض الهى را که بى رنج و مشقت نیست، انجام دهد و از معاصى و گناهان چشم بپوشد. خداوند کریم در سوره انفال آیه 65 می فرماید: (ان یکن منکم عشرون صابرون یغلبوا مأتین - بیست سرباز با صبر و استقامت بر دویست تن غالب و پیروز مى گردد.
«موفقیت بر مشکلات»
گرچه توانمندى انسان در مواجه با مشکلات به عواملى در مراحل تربیتى و شرایط رشد نیز بستگى دارد، اما اساس این ویژگى از منظر قرآن و روایات، در بینش و اعتقادات و هدفی که انسان دارد نهفته است؛ خداوند در آیه 156 سوره بقره مى فرماید: و قطعاً شما را به چیزى از ترس و گرسنگى و کاهشى در اموال و جانها و ثمرات زندگى مى آزماییم؛ و بشارت باد بر شکیبایان؛ کسانى که چون مصیبتى به آنان رسد، گویند: «انا لله و انا الیه راجعون؛ ما از خداییم و به سوى او باز مى گردیم». قطعا مشکلات وسیله ای هستند برای امتحان انسانها و طبق فرموده خداوند در مواجه با مشکلات شخصی پیروز و سربلند است که بیشتر به یاد خداوند باشد و از او استمداد جوید. کسی که خداوند را مالک علی الاطلاق هستی می داند و همه چیز را از خدا و برای او می داند، دیگر در مواجه با مشکلات زبان به گله و شکایت نمی گشاید. چرا که خود را مالک چیزی نمی داند تا برای نرسیدن و یا از دست دادن آن شکوه کند. می داند صبر بر مشکلات وسیله ایست برای تقرب جستن به خداوندی که هدف اصلی از خلقت را عبادت و بندگی انسانها قرار داده است و صبر وسیله ایست برای نیل به این مقصود.
«عوامل افزایش دهنده صبر و تحمل»
تاریخ آزمایشگاه افراد و جوامع مختلفی است که مورد آزمایش و امتحان قرار گرفته اند، که برخی موفق و برخی دیگر ناموفق و شکست خورده اند دقت و تأمّل در این آزمایشگاه می تواند ما را به رمز موفقیت و صبر آنان بر مشکلات رهنمون دهد از مهم ترین عوامل افزایش صبر و استقامت می توان به موارد ذیل اشاره نمود:
1 .ایمان به هدف: ایمان به هدف محرک باطنی و درونی است که انسان را به سوی هدف می کشاند و سختی ها و مشکلات را آسان و هموار می نماید و باعث می شود تا انسان در گرفتاری ها با دلی مطمئن و آرام به راه خود ادامه دهد. هر چه ایمان به راهی که می رویم بیشتر باشد موفقیت و تحمل سختیها و مشکلات نیز در طول مسیر آسانتر است. و خداوند نیز روشن بینی بیشتری به انسان می دهد که در انتخاب راه مضطرب و سرگردان نشود چنان که در قرآن می فرماید: (وَالَّذِینَ جاهَدُوا فِینا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنا - کسانی که در راه ما به جهاد برخیزند ما آنها را به راه های خود دعوت می کنیم. عنکبوت 69)
2 .تقوا و پرهیزکاری: از موءثرترین رمزهای موفقیت انسان که راه برون رفت وی را در گرفتاری ها و مشکلات هموار می سازد و صبر و استقامت او را در برابر مشکلات دوچندان، تقوا و پرهیزکاری است که آیات بیشماری بر آن تأکید می ورزد. (وَمَنْ یَتَّقِ الله یَجْعَل لَهُ مِنْ أمْرِهِ یُسراً - هر کس از خدای تقوا پیشه کند و پرهیزکار باشد خدا مشکلات کار او را آسان گرداند. طلاق 4). (یا أیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اِن تَتَّقُوا الله یَجْعَل لَکُمْ فُرْقاناً - ای اهل ایمان اگر خدا ترس و پرهیزکار شوید خدا به شما فرقان بخشد. انفال 29). همانطور که گفتیم تقوا و دل بریدن از غیر خدا باعث می شود تعلقات انسان به این دنیا اندک شود و در نتیجه تحمل سختیها و ناملایمات آسانتر.
3 .دنیاشناسی: یکی دیگر از عوامل موفقیت و تمرین صبر شناخت صحیح دنیا است که این جهان گذرگاهی بیش نیست و محل پاداش و مجازات نمی باشد، این حقیقت در جمله «اِنّا لله وَاِنّا اِلیهِ راجِعُون» به آن تصریح شده است، که ما به فرمان خدا آمده و به سوی او رجوع خواهیم کرد. بقره 155). پس غم و غصه برای جهان گذرا چه فایده ای جز حسرت خواهد داشت.
4 .علم به آگاهی خداوند: توجه به این حقیقت که همه این حوادث در پیشگاه خداوند رخ می دهد و او از همه چیز آگاه است، کسانی که در یک مسابقه دشوار و طاقت فرسا شرکت دارند همین که احساس می کنند جمعی از دوستانشان در اطراف میدان مسابقه آنها را می بینند تحمل مشکلات برای آنها آسان می شود و با شوق و عشق بیشتری به نبرد با حوادث برمی خیزند. جایی که حضور چند نفر تماشاچی چنین اثری در روح انسان بگذارد توجه به این حقیقت که خداوند مجاهدتهای ما را در صحنه های آزمایش می بیند عشق و شوری وصف ناپذیری برای ادامه این جهاد در ما ایجاد خواهد کرد.( مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج1، ص 532)
5 .تجربه تاریخی: توجه به تاریخ پیشینیان و بررسی عملکرد آنان در برابر آزمایشهای الهی برای پندپذیری و آماده ساختن روح انسان نسبت به امتحانات پروردگار بسیار موءثر است اصولاً اگر انسانی در مسایلی که برای او پیش می آید احساس تنهایی کند از نیروی صبر و مقاومتش کاسته خواهد شد امّا توجه به این حقیقت که این مشکلات و آزمایش های سخت الهی برای همه اقوام و ملتها در طول تاریخ وجود داشته است سبب افزایش نیروی پایداری انسان می گردد و به همین دلیل قرآن مجید به طور مکرر برای دلداری پیامبر و تقویت روحیه او و موءمنان اشاره به تاریخ گذشتگان و حوادث دردناک زندگی آنها می کند. (وَلَقَدْ کذّبت رُسل مِنْ قَبْلِکَ فَصَبَرُوا عَلی ما کُذِّبُوا وَاُوذُوا حتّی اتاهُمْ نَصْرُنا وَلا مُبَدِّلَ لِکَلماتِ الله وَلَقَدْ جاءَکَ مِنْ نَبإی المُرْسَلین - پیش از تو نیز پیامبرانی تکذیب شدند و در برابر تکذیب ها، صبر و استقامت کردند و (در این راه) آزار دیدند، تا هنگامی که یاری ما به آنها رسید(تو نیز چنین باش و این یکی از سنت های الهی است) و هیچ چیز نمی تواند سنن خدا را تغییر دهد و اخبار پیامبران به تو رسیده است. انعام 34).
در این بین بهترین روش برای افزایش صبر و استقامت پیروی از مسیر اهل بیت (ع) است. با مطالعه در سیره و روش زندگی آن بزرگواران، به روش برخورد با مشکلات و مصیبتهایی که از جانب حکومتهای جبّار بر آنان تحمیل شد آشنا خواهید شد. و همچنین در مواجه با مشکلات با توسل و استمداد، از آنان بخواهید در پیشگاه الهی شفیع شما باشند تا خدای نکرده با کم صبری و کم طاقتی موجبات نارضایتی خداوند فراهم نشود.
از دعا به درگاه الهی غافل نشوید و این وعده ایست که خداوند به مؤمنین داده است: (و قال ربّکم اُدعونی استجب لکم – پروردگار شما گفته است مرا بخوانید تا (دعای) شما را به اجابت رسانم. غافر 60). از خداوند بخواهید هر چه سریعتر مشکلاتتان را رفع نماید و با بالا بردن صبر و استقامتتان شما را یاری کند. ما نیز برای شما آرزوی موفقیت و سر بلندی می کنیم و از خداوند خواستاریم شما را در تمام مراحل زندگی یاری نماید.

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.