سختی کشیدن در مبارزه با نفس ۱۳۹۹/۰۲/۰۹ - ۲۷۶ بازدید

سلام.چرا ادمی باید به خودش سخت بگیرد؟ من از یکی از روحانیون شنیدم.منظورش چی بود؟

دوست گرامی. سخت گیری با نفس همان جهاد اکبر و مبارزه با نفس است که گاهی تحت عنوان ریاضت مطرح می شود. برای موفقیت در هر کاری تحمل سختی لازم است، در مورد ورزش بدن تا کسی تمرین نکند و سختی نکشد به موفقیت و قهرمانی دست نمی یابد.
در مورد خودسازی هم که مربوط به پرورش روح است تمرین و ریاضت و سختی کشیدن حرف اول را می زند. تا انسان وارد جهاد و مبارزه با نفس نشود استعدادهایش شکوفا نخواهد شد و در این زمینه به موفقیتی دست نمی یابد.
اهمیت مبارزه با نفس
تنها راه رهایی از دشمن اصلی انسان، یعنی نفس اماره، مبارزه سخت و کشمکش دائمی با او است که در روایات تحت عنوان جهاد اکبر از آن یاد شده است. آری زیربنای ترقی و رکن اساسی تکامل انسان، جهاد با نفس و رام ساختن هوی وتمنیات حیوانی است، سعادت مادی و معنوی ایجاب می کند که آدمی غرائز کور و بی شعور را تعدیل نماید و تمایلات بی قید و بند خود را محدود سازد وگرنه هلاکت معنوی او حتمی خواهد بود.
بزرگان و پیشوایان دین درباره ی جهاد با نفس به آیات و روایات فراوانی اشاره کرده‌اند که در اینجا به ذکر نمونه‌هایی از آن می‌پردازیم.
خداوند متعال می فرماید: وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَى فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِیَ الْمَأْوَى؛ اما آن کس که از مقام پروردگار خویش، پروا کند ونفس خود را از هوی و هوس ها باز دارد بی شک در بهشت مسکن خواهد داشت.
امام باقر (ع) فرمود: لا فضل کالجهاد و لا جهاد کمجاهده الهوی؛ هیچ برتری و فضیلتی همانند جهاد نیست و هیچ جهادی در قدر و منزلت با جهاد نفس برابری ندارد. و برترین وظیفه هر عارف در هرحال شرکت در این برترین پیکاراست تا نفس را رام و مهار کند و از قدرتش بکاهد.
حضرت علی(ع) می‌فرمایند: اعلموا ان الجهاد الاکبر جهاد النفس فاشتغلوا بجهاد انفسکم تسعدوا؛ بدانید که جهاد اکبر، مبارزه با نفس است. پس به جهاد با خویشتن خود بپردازید تا سعادتمند شوید.
حضرت علی(ع) در حدیث دیگری می فرمایند: لا فضیلة کالجهاد و لا جهاد کمجاهدة الهوی؛ هیچ فضیلتی مانند جهاد نیست و هیچ جهادی همتراز با جهاد با هوی و هوس نفسانی نیست.
امام کاظم(ع) در روایتی درباره ی مبارزه با نفس می فرمایند: جاهد نفسک لتردها عن هواها، فانه واجب علیک کجهاد عدوک؛ با نفس امّاره خود پیکار کن تا آن را از تمایلات خود بر حذر داری.این مبارزه همانند جهاد با دشمنان بر تو واجب است.
حضرت علی (ع) فرموده است: المُجَاهِدُ مَنْ جَاهَدَ نَفْسَهُ؛ مجاهد واقعی کسی است که با هوس‌های سرکش نَفْس خود بجنگد.
امام صادق(ع) می فرماید: لا تدع النفس و هواها فان هواها فی رداها وترک النفس و ماتهوی دائها و کف النفس عما تهوی دوائها؛ نفس خود رابا هوا و هوسها رها مکن چرا که هوای نفس سبب مرگ نفس است و آزاد گذاردن نفس در برابر هواها درد آن است و باز داشتن آن از هوا و هوس هایش دوای آن است . نه تنها جهنم آخرت زائده هواپرستی است که جهنمهای سوزان دنیا همچون ناامنی ها، جنگ ها، خونریزی ها، کینه توزی ها همه ناشی از آن است.
علی(ع) فرمود: جهادالنفس ثمن الجنه، فمن جاهدها ملکها و هی اکرم ثواب الله لمن عرفها؛ جهاد بانفس بهای بهشت است، پس کسی که با نفس خودجهاد کند، بهشت را مالک شود.
این گرامی ترین پاداش خدا است از برای کسی که آن را بشناسد پس کسی که سعادت دنیا و آخرت را می خواهد، باید مشقت تزکیه نفس را تحمل کند و به سختی های مجاهده تن دردهد و با تکلف بر هوای نفس خویش پیروز گردد و غرائز سرکش رامهار نماید.
علی(ع) نیز درباره اهمیت و روش مبارزه با نفس فرموده است: اکره نفسک علی الفضائل فان الرذائل انت مطبوع علیها؛ فضائل اخلاق را به خود تحمیل کن و خویشتن را با تکلف به ملکات حمیده ملزم و متعهد نما، چه آن که نفس سرکش آدمی به طبع غرائزحیوانی و صفات ناپسند گرایش دارد باید با مجاهده و کوشش به راه فضیلت سوق داد و بامشقت و زحمت به سجایای انسانی متخلق ساخت.
زمانه گوهر آزادی آن زمان بنهد به دامنت که ز دام هوی شوی آزاد
عنان خنگ شرف را کجا به دست آرد کسی که پا ز رکاب هوس برون ننهاد
از مجموع آیات و روایات این مطلب استفاده می‌شود که مقابله با نَفْس (امیال نَفْسانی) دارای اهمیت شایانی است، چرا که راه رستگاری آدمی و فلسفة بعثت مشترک پیامبران، تهذیب نَفْس آدمی است.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.