سستی در نماز ۱۳۹۱/۴/۴ - ۵۲ بازدید

از این سوال شما به خوبی آشکار است که روح ایمان در شما وجود دارد و نور خداوند هنوز در دل شما روشن است.
از این سوال شما به خوبی آشکار است که روح ایمان در شما وجود دارد و نور خداوند هنوز در دل شما روشن است. البته با خواندن سوال بسیار متاسف شدیم, ولی امید است که خدای متعال شما را با خودش بیشتر آشنا کند و روزی برسد که عاشق او شوید, آنگاه از چنان لذت و بهجتی برخوردار خواهید شد که حتی نمی توانید برای لحظه ای یاد او را فراموش کنید.
همانگونه که گفته اید چنین حالاتی تا حدودی عادی می باشد کمااینکه در روایتی آمده : روزی حمران بن اعین به امام باقر علیه السلام عرضه داشت مطلبى دارم- خداوند بر عمر شما بیفزاید و بما توفیق بهره مندى از وجود شما عنایت فرماید- و آن این است که ما وقتى در حضور شما هستیم و از بیانات شما استفاده میکنیم. از این محضر بیرون نمیشوم مگر با یک دل مهربان و حالت خوش- نسبت بدنیا بى اعتنا میشویم و این زخارف و ثروتهائى که در دست مردم است در نظر ما بى ارزش جلوه میکند ولى وقتى در اجتماع قدم میگذاریم و با بازار و بازرگانان مربوط میشویم محبت و علاقه بدنیا در دل ما جا باز میکند حضرت فرمود البته اینها حالات قلب است گاهى سخت مى شود و گاهى نرم مى شود . (بحار الانوار-ترجمه جلد ۶۷ و ۶۸، ج ۱، ص: ۵۷)
اما این نکته را نیز نباید فراموش کرد که شیطان همواره از فرصت های مختلف برای غافل کردن انسان و جدا نمودن وی از حالات خوش معنوی استفاده می نماید.
مهمترین آموزه اسلام توحید و یگانه پرستی است. انسان با خداپرستی به کمال و سعادت می رسد. نماز مهمترین و جامع ترین عمل توحیدی انسان است که باعث قرب به خدا و خوبی ها می شود و از بدی ها دور می گردد. به همین دلیل نماز رکن دین و ستون خیمه اسلام است. سستی در نماز ستون دین انسان را می لرزاند و تمام خوبی های انسان را در معرض زوال قرار می دهد. نماز نخواندن درست مانند این است که قطاری از ریل خارج شود, در این صورت چه اتفاقی می افتد.
سعادت انسان از دیدگاه دینی از طریق ایمان و عمل صالح تامین می شود. ضعف عملی شما در نهایت به ضعف ایمانی مربوط می شود. برای تقویت ایمان شما نیاز دارید که ابتدا با عقلانیت و نقشه راه دین برای سعادت انسان آشنا شوید . یعنی هدف نهایی و اهداف متوسط دین و برنامه دین برای رسیدن به هدف با بدانید و همین طور بدانید که به چه منظوری برای این راه فراخوان شده اید و سعادت انسان در چیست، بعد با اختیار و علم باورمندی خود را نسبت به این موارد تقویت و با اراده و عزمی جزم در این مسیر حرکت نمایید. بنابراین شما نیاز به تغییر فراوان دارید. به خصوص اراده شما برای متدین بودن ضعیف است و باید تقویت شود، نقش آموزه های دینی و هدایت گران دینی آشنا نمودن مردم با عقلانیت دین است و این خود افراد هستند که باید تصمیم بگیرند و ایمان بیاورند و عمل کنند. البته آموزه های دینی به موضوع تقویت اراده هم کمک می کنند و تا حدی دست گیری می نمایند اما در نهایت خود فرد است که عمل می کند و نتیجه عمل خویش را می بیند.
اما ما به عنوان یکی کارشناس برای اینکه بتوانیم راهکار ارایه دهیم خیلی چیزها هست که از شما باید بدانیم. یعنی نمی دانیم شما در چه محیطی تربیت شده اید و قرار دارید و چه مطالعاتی داشته اید یا نداشته اید و مثلا تا چه حد تحت تاثیر مدرنیته و هجوم فرهنگی بوده اید و دوستان شما چه کسانی بوده ا ند و خیلی چیزهای دیگر. پس شما به مشاوری نیاز دارید که از نزدیک با او صحبت کنید و با زندگی و رفتار و محیط شما آشنا باشد و بتواند مشکلات شما را ریشه یابی کند و بعد با ارایه راهکار به تدریج تغییرات اساسی در منش و زندگی شما ایجاد نماید.
در حال حاضر وظیفه شما این است که با مطالعه و تفکر در آموزه های دینی با عقلانیت دین و با فلسفه نماز و روزه و تلاوت قرآن و مانند آن آشنا شوید و سعی کنید رفتارها و گفتارها و اندیشه خود را منطبق بر حجت عقلی و دینی نمایید و البته با شرکت در مجالس انس دینی احساس خود را نیز به دین تقویت کنید تا انشاالله در سایه عقل و احساس دینی صاحب اراده و همت گردید و نه تنها واجبات بلکه وارد وادی عشق و محبت خدا و اولیای او شوید و از زندگی معنوی خود لذت سرشار ببرید.

برای اینکه بتوانید این حالات خوش را حفظ نمائید چند توصیه خدمت شما ارائه می نمائیم .
۱- ارتباط خود را با مجالس معنوی همچون مجالس وعظ و ادعیه حفظ نموده و حداقل هفته ای یک بار در مجالس سخنرانی علماء وارسته دینی شرکت نمائید .
۲- مراقب باشید که گرفتار گناه نگردید و در صورت دچار شدن به گناهی سریع توبه کنید . (۱)
پیامبر خدا ( صل الله علیه و آله ) فرموده اند: إِنَّ الْمُؤْمِنَ إِذَا أَذْنَبَ کَانَتْ نُکْتَةٌ سَوْدَاءُ فِی قَلْبِهِ فَإِنْ تَابَ وَ نَزَعَ وَ اسْتَغْفَرَ صُقِلَ قَلْبُهُ مِنْهُ وَ إِنْ زَادَ زَادَتْ فَذَلِکَ الرَّیْنُ الَّذِی ذَکَرَهُ اللَّهُ فِی کِتَابِهِ کَلَّا بَلْ رانَ عَلى قُلُوبِهِمْ ما کانُوا یَکْسِبُون» ؛ « مؤمن هر گاه مرتکب گناهى مى شود، نقطه سیاهى در دلش پدید مى آید. اگر توبه و استغفار کند و از گناه دست بدارد، آن نقطه از میان مى رود و قلبش صیقل مى خورد و اگر بر گناه بیفزاید، آن نقطه هم افزوده مى شود و این همان زنگى است که خداوند در کتاب خود آن را یاد کرده و فرموده است «نه چنین است که آنچه کسب کرده اند بر دلهایشان زنگار بسته است.» (روضة الواعظین و بصیرة المتعظین ج ۲ص ۴۱۴ )
۳- برای حفظ نورانیت خود از قرائت قرآن غافل نگردید
۴- برای کنترل اعمال و رفتار روز خود از سیستم مشارصه ، مراقبه ، محاسبه و معاقبه استفاده نمائید .
- مشارطه : یعنی ابتدا با خود شرط نمائید اعمالی که موجب از بین رفتن حالات معنوی شما می شود را انجام ندهید
- مراقبه : در طی روز مراقب باشید که به عهدی که با خود بسته اید پایبند باشید .
- محاسبه : در پایان روز اعمال و رفتار خود را محاسبه و ارزیابی نمائید تا معلوم شود به چه مقدار توانسته اید به عهد خود پایبند باشید
- معاقبه : در صورت عدم پایبندی به آنچه که با خود شرط نموده اید ؛ خود را معاقبه نمائید که این معاقبه می تواند به صورت سرزنش هوای نفستان باشد و به همراه آن می تواند در ازاء هر خطایی که انجام داده اید مثلا یک جزء قرآن بخوانید و یا فردای همان روز روزه بگیرید . ( که این دسته از اقدامات باید متناسب با شرایط روحی و حالات معنوی صورت پذیرد) .

سهل انگاری در نماز
عدم توجه به نماز و سهل انگاری در آن معلول عوامل فراوانی است. ممکن است این امر به دلیل عدم تربیت صحیح و دینی والدین در خانواده باشد, چرا که باید کودکان از همان ابتدای کودکی, حدود شش یا هفت سالگی به نماز خواندن عادت کنند, در غیر این صورت اگر شخص بزرگ شود و به سن تکلیف برسد و بخواهد به نماز خواندن عادت کند, تاحدود زیادی دشوار خواهد بود. یا امکان دارد که شخص نماز خوان هست, ولی در اثر شبهه ای که از ناحیه شیاطین به ذهن او وارد شده, اعتقاد اش خدشه دار و نسبت به عبادت خداوند بی تفاوت شده است و یا در اثر عدم رعایت حضور قلب از آن لذت نمی برد و به همین خاطر آن را عبث و بی فایده می داند و یا .....
اما ما معتقدیم که اغلب جوانان ما دین باورند و مشکل آنان بیشتر از ناحیه غفلت از خدا و نقش خداوند در زندگی انسان و تنبلی و ندانستن اهمیت موضوع است. مردم ما مشکل ایمانی ندارند, ولی متاسفانه در جامعه و فرهنگ ما عوامل غفلت فراوان است, مانند برنامه هایی که تا نیمه شب ادامه دارد و باعث می شود شخص نماز صبح مثلا خواب بماند و یا توجه روزافزون به لذت طلبی های افراطی و گرایش به دنیا است که زمینه اصلی غفلت انسان از حرکت به سوی کمال و خدای متعال را فراهم کرده است. در این راستا باید توجه کرد که حب افسار گسیخته به دنیا و علاقه ی قلبی به تمایلات نفسانی , قوی ترین عاملی است که انسان را دچار غفلت نموده و نیز ریشه ی بسیاری از خطاها و گناهان می شود. مومن واقعی کسی است که فکر و ذکرش خدا است و خدا محور تمام زندگی او است. اگر کسی فکر و ذکرش دنیا شد, از نظر معنوی ضعیف خواهد شد و نمی تواند به سمت قرب الهی حرکت کند.
انگیزه اصلی اهمیت دادن به نماز احساس نیاز و وابستگی و عشق به خداوند است که باعث می شود انسان دائما به یاد خدا باشد و در انجام عبادت و بندگی تلاش عاشقانه انجام دهد. عامل کم شدن این انگیزه نیز غفلت از این احساس و ناآگاهی از نیاز به خدا و نقش با اهمیت خداوند در زندگی است. کسی که محب دنیا است، حتی در نماز هم, توجه اش به سمت دنیا و منافع آن خواهد بود, در نتیجه لذتی از نماز و ارتباط با خداوند نمی برد و کم کم کاهل نماز شده و چه بسا نماز را ترک کند و به خسران ابدی گرفتار شود. برای کسانیکه دچار غفلت شده اند توصیه می شود پیامدهای منفی ترک نماز و یا سبک شمردن آنرا یادآوری نمایند. در ادامه به تعدادی از آنها اشاره می شود :
۱- بی نماز حتما جهنمی خواهد بود!!
در قرآن کریم هست که در قیامت و هنگام عبور یکی از سؤال هایی که بهشتیان از جهنمیان می پرسند در خصوص علت جهنمی شدن آنها می باشد که آنها جواب می دهند ما به خاطر این جهنمی شدیم که نماز نمی خواندیم.
خداوند متعال این مکالمه را چنین بیان داشته : آنها(مومنان)در باغهاى بهشتند، و سؤال مى کنند... از مجرمان: چه چیز شما را به دوزخ وارد ساخت؟!» مى گویند: «ما از نمازگزاران نبودیم، فی جنات یتسائلون, عن المجرمین, ما سلککم فی سقر, قالوا لم نک من المصلین ( سوره المدثر آیه ۴۰ تا ۴۳)
۲- بی نماز در دنیا زندگی پرمشقتی دارد و در قیامت کور محشور می شود .
خدای متعال تصریح نموده هرکس از یاد الهی رویگردان شود زندگی سختی داشته و در قیامت کور محشور می شود آنجا که می فرماید : « و هر کس از یاد من روى گردان شود، زندگى(سخت و) تنگى خواهد داشت؛ و روز قیامت، او را نابینا محشور مى کنیم!» و من اعرض عن ذکری فان له معیشه ضنکا و نحشره یوم القیامع اعمی ( طه : ۱۲۴)
۳- بی نماز کافر است!!
در روایت نبوی است که فرمود: فاصله ی بین بنده و کفر جز ترک نماز نیست. لیس بین العبد و بین الکفر الا ترک الصلاه, ( جامع الأخبار، ص: ۷۴) (پیام پیامبر، ترجمه فارسى، ص: ۶۶۵) البته منظور کفر عملی است نه اعتقادی.
۴- بی نماز از یاری خداوند محروم است:
قدرت نماز گذاران از نماز و خداوند است. کسیکه نماز می خواند در هر نمازی با گفتن «ایاک نعبد و ایاک نستعین » (پروردگارا فقط تو را می پرستیم و فقط از تو یاری می جوییم ) از خداوند طلب یاری می جوید اما بی نماز خود را از این یاری محروم می نماید و ضعیف می ماند .
۵- کاهل نماز از شفاعت اهل بیت (ع) در قیامت محروم می شود:
به‎ ‎روایت‎ ‎شیخ‎ ‎صدوق ابوبصیر‎ ‎می‎ ‎گوید‎:‎پس‎ ‎از‎ ‎شهادت‎ ‎امام‎ ‎صادق‎ ‎علیه‎ ‎السلام‎ ‎نزد‎ ‎اُمِّ‎ ‎حمیده (کنیز‎ ‎امام‎ ‎صادق‎ ‎علیه‎ ‎السلام) برای‎ ‎عرض‎ ‎تسلیت‎ ‎رفتیم،‎ ‎گریه‎ ‎کرد‎ ‎و‎ ‎ما‎ ‎نیز‎ ‎از‎ ‎گریه‎ ‎ی‎ ‎او‎ ‎گریه‎ ‎کردیم،‎ ‎سپس‎ ‎گفت‎ :‎ای‎ ‎ابا‎ ‎محمد (لقب‎ ‎دیگر‎ ‎ابو‎ ‎بصیر) اگر‎ ‎امام‎ ‎صادق‎ ‎علیه‎ ‎السلام‎ ‎را‎ ‎هنگام‎ ‎مرگ‎ ‎می‎ ‎دیدی،‎ ‎چیز‎ ‎عجیبی‎ ‎مشاهده‎ ‎می‎ ‎نمودی‎ ‎؛چشم های‎ ‎خود‎ ‎را‎ ‎گشود‎ ‎و‎ ‎فرمود‎: ‎بستگانم‎ ‎را‎ ‎حاضر‎ ‎کنید، ما‎ ‎همه‎ ‎ی‎ ‎آنها‎ ‎را‎ ‎حاضر‎ ‎کردیم،‎ ‎به‎ ‎آنها‎ ‎نگاه‎ ‎کرد‎ ‎و‎ ‎فرمود‎:‎ ان شفاعتنا لا تنال مستخفا بالصلاه: همانا‎ ‎شفاعت‎ ‎ما‎ ‎به‎ ‎کسی‎ ‎که‎ ‎نماز‎ ‎را‎ ‎سبک‎ ‎بشمرد‎ ‎،نرسد ( طرائف الحکم یا اندرزهاى ممتاز، متن ج ۲، ص: ۴۵۱)
۶- اعمال دیگر بی نماز باطل است :
رسول خدا صل الله علی وآله فرمودند : کسیکه بدون دلیل نمازش را رها کند تا اینکه قضا شود بدرستیکه اعمالش را باطل کرده است. من ترک صلاته حتی تفوته من غیر عذر فقد حبط عمله. ( جامع الأخبار، ص: ۷۳)
۷- تارک الصلاه با قارون و فرعون و منافقین روانه جهنم می شود :
رسول خدا صل الله علی وآله فرمودند : نمازتان را ضایع نکنید ؛ بدرستیکه هر کس که نمازش را ضایع کند خداوند او را با قارون و فرعون و هامان ( که لعنت و ننگ الهی بر آنها باد ) محشور نماید و واجب است بر خداوند که داخل کند او را با منافقین پس وای بر کسیکه بر نمازش محاظت ننماید . لا تضیعوا صلاتکم فان من ضیع صلاته حشره الله مع قارون و فرعون و هامان و لعنهم الله و اخزانهم و کان حقا علی الله ان یدخله النار مع المنافقین فالویل لمن لم یحافظ علی صلاته. ( جامع الأخبار، ص: ۷۴)
۸- شیطان بر تارک الصلاه مسلط شده و او را دچار گرفتاری های بزرگ می کند .
رسول خدا صل الله علی وآله فرمودند : همواره شیطان از بنی آدم گریزان است مادامی که بر نماز های پنج گانه محافظت می نماید اما هنگامیکه آنها را ضایع نمایع بر او جرأت پیدا کرده و او را دچار گرفتاریهاى بزرگ مى کند. لایزال الشیطان یرغب من بی آدم ما حافظ علی الصلوات الخمس, فاذا ضیعهن یجتری علیه و اوقعه فی العظائم. ( جامع الأخبار، ص: ۷۴)
۹- تارک نماز بر دین یهود یا نصارا یا مجوس خواهد مرد .
رسول خدا صل الله علی وآله فرمودند : هر که نماز را ترک کند و امیدى به پاداش آن نداشته باشد و از کیفر آن نترسد، باکى ندارم که یهودى یا نصرانى یا مجوسى بمیرد. من ترک الصلاه لا یرجوا ثوابها و لا یخاف عقابها فلا ابالی ان یموت یهودیا او نصرانیا او مجوسیا. ( جامع الأخبار، ص: ۷۴)
۱۰-کسی که نماز نمی خواند آرامش ندارد:
کسی که نماز نمی خواند همواره مضطرب و نگران است, زیرا دل انسان تنها با نماز و یاد خدا آرام می شود: و اقم الصلاه لذکری ( طه : ۱۴) « و نماز را براى یاد من بپادار!» و در آیات دیگری از قرآن برای این ذکر و یاد خدا ویژگی هایی مطرح نموده است از جمله اینکه یا ذکر و یاد الهی است که دلها آرام می گیرد الا بذکر الله تطمئن القلوب ( الرعد : ۲۸)«آگاه باشید، تنها با یاد خدا دلها آرامش مى یابد!»
۱۱- کاهل نماز گرفتار پانزده مصیبت در دنیا ، مرگ ، قبر و قیامت می شود:
در روایت آمده که سرور زنان، فاطمه، دختر سرور پیامبران- که درودهاى خداوند بر او و پدر و شوى و پسران اوصیاء او باد- از پدر بزرگوارش حضرت محمّد صلّى اللَّه علیه و آله پرسید: اى پدر جان! سزاى مردان و زنانى که نماز را سبک بشمارند، چیست؟ فرمود: اى فاطمه، هر کس چه مرد باشد و چه زن، نمازش را سبک بشمارد، خداوند او را به پانزده مصیبت گرفتار مى نماید: شش چیز در سراى دنیا، و سه چیز هنگام مرگ، و سه چیز در قبرش، و سه چیز در قیامت هنگام بیرون آمدن از قبر.
مصیبتهایى که در دار دنیا بدان مبتلا مى گردد عبارتند از:
۱- خداوند، خیر و برکت را از عمر او برمى دارد.
۲- خداوند، خیر و برکت را از روزى اش برمى دارد.
۳- خداوند- عزّ و جلّ- نشانه صالحان را از چهره او محو مى فرماید.
۴- در برابر اعمالى که انجام داده پاداش داده نمى شود.
۵- دعاى او به سوى آسمان بالا نمى رود و مستجاب نمى گردد.
۶- هیچ بهره اى در دعاى بندگان شایسته خدا نداشته و مشمول دعاى آنان نخواهد بود.
و مصائبى که هنگام مرگ به او مى رسد بدین ترتیب است:
۱- با حالت خوارى و زبونى جان مى دهد.
۲- گرسنه مى میرد.
۳- تشنه جان مى سپارد، به گونه اى که اگر آب تمام رودخانه هاى دنیا را به او بدهند، سیراب نگشته و تشنگى اش برطرف نخواهد شد.
و مصیبتهایى که در قبرش بدان گرفتار مى گردد بدین قرار مى باشد:
۱- خداوند فرشته اى را بر او مى گمارد تا او را در قبر نگران و پریشان نموده و از جایش برکند.
۲- خداوند گور را بر او تنگ مى گرداند.
۳- قبرش تاریک مى شود.
و مصائبى که در روز قیامت، هنگام بیرون آمدن از قبر، بدان مبتلا مى شود، عبارت است از:
۱- خداوند فرشته اى را بر او مى گمارد تا در حالى که مردم به او مى نگرند، او را به رو بر زمین بکشد.
۲- سخت از او حساب مى کشند.
۳- خداوند هرگز نظر رحمت به او ننموده و از بدیها پاکیزه اش نمى گرداند، و براى او عذاب دردناکى خواهد بود. (فلاح السائل و نجاح المسائل ص ۲۲ - ادب حضور ص ۶۲ )
امیدواریم بتوانید به بالاترین درجات معنوی نائل گردید و ما را نیز از دعای خیر خود محروم نفرمائید .
--------
پی نوشت :
۱- برای آشنایی با گناهان به کتاب گناهان کبیره شهید دستغیب مراجعه نمائید .


ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.