نسخه آزمایشی

سید عبدالله بهبهانی ۱۳۸۷/۷/۱۸ - ۱۲ بازدید

زندگینامه ملاعلی بهبهانی را می خواستم و نیز بگویید آیا آیت الله معصومی بهبهانی و سیدعبدالله بهبهانی نسبت فامیلی دارند؟
۱ . مطلبی را که دلالت بر نسبت فامیلی بین ایشان و خاندان معصومی و سیدعبدالله بهبهانی باشد نیافتیم. ملا علی بهبهانی شاگرد استاد کل وحید بهبهانی است وسید عبدالله بهبهانی پس از عصر وحید بهبهانی ودر زمان مشرو طییت میزیسته است واز رهبران مشرو طییت می باشد .وهر سه بزرگوار از مفاخر بهبهان محسوب می شوند .
۲.به زندگی نامه ملا علی بهبهانی دست نیافتیم شما می توانید زندگی نامه ملا علی بهبهانی را از اداره کل ارشاد بهبهان در استان خوزستان که متولی برگزاری همایش بزرگداشت «علی بن قطب الدین بهبهانی» معروف به «آخوند ملاعلی بهبهانی» بود دریافت نمایید. علی بن قطب‌الدین بهبهانی معروف به ‌آخوند از علمای معروف فقید و مفسر قرآن در شهرستان بهبهان و معاصر با آیت‌الله وحید بهبهانی بوده است. همایش یک روزه بزرگداشت «علی بن قطب الدین بهبهانی» معروف به «آخوند ملاعلی بهبهانی»- صاحب تفسیر بی نقطه قرآن- در بهبهان برگزار شد. در این همایش که با قرائت پیام آیت الله جوادی آملی توسط حجت الاسلام والمسلمین فلسفی (امام جمعه بهبهان) آغاز شد، از آخوند ملاعلی بهبهانی و دیگر عالمان و مراجع تقلید بزرگ بهبهان همچون «سیدعلی بهبهانی»، استاد «وحید بهبهانی»، مجاهد مشروطه «عبدالله بهبهانی» و کلیه عالمان بزرگ ۱۰۰ سال اخیر چون نظام الشریعه، «میرعبدالله بهبهانی» و... تجلیل شد. «علی بن قطب الدین بهبهانی» (آخوند ملاعلی) صاحب تفسیر بی نقطه و عالمی است که آوازه تقوا و دانش شگفتی ساز وی بر خواص اهل علم و در زادگاهش (بهبهان) پوشیده نیست. او که با وحید بهبهانی، معاصر و از شاگردان وی بوده، از فقیهان و ادیبان بزرگی است که نامش در زمره مشتاقان فقاهت و محبان دیانت آمده است. وی دو کتاب تفسیر قرآن دارد که یکی به شیوه تفسیر صافی ملامحسن فیض کاشانی، اما مقداری مفصل‌تر از آن است و در سه جلد نگاشته که جلد اول آن تا آخر سوره توبه و دو جلد دیگر تا آخر قرآن نسخه‌ای از آن در نجف می‌باشد و یک جلد آن نیز در کتابخانه ملی ایران نگهداری می‌شود.
بدین ترتیب که جلد اول آن از اول قرآن تا آخر سوره توبه است (در شهر کربلا این مجلد را در کتابخانه «سیدمحمدرضا ابن سید محمد بهبهانی» دیده اند) و دو جلد دیگر آن که تا آخر قرآن هستند، در کتابخانه شیخ «محمد سماوی» در نجف اشرف نگهداری می شوند. تفسیر دوم همان تفسیر سه جلدی بی نقطه مشهور است. جلد اول از اول قرآن تا سوره یونس، جلد دوم از سوره یونس تا سوره عنکبوت و جلد سوم از سوره عنکبوت تا سوره ناس است. این دوره از تفسیر در کتابخانه شیخ محمد سماوی موجود است. در حال حاضر سه نسخه از تفسیر بی نقطه قرآن کریم موجود است که یک نسخه آن در بهبهان و دو نسخه دیگر در کتابخانه مجلس شورای اسلامی نگهداری می شود. اما تفسیر دوم آخوند باعث شهرت و معروفیت او در جهان شده است. این تفسیر معمولی، ولی بدون نقطه است که در سه جلد نوشته شده است. تفسیر فوق به علت بی‌نقطه بودن از اهمیت خاص هنری برخوردار است؛ زیرا مفسر بهبهانی در نوشتن آن زحمات بسیاری را تحمل کرده و تمام آن را با حروف بی‌نقطه عربی تألیف کرده است. در تمام این تفسیر یک حرف نقطه‌دار حتی در “بسم الله الرحمن الرحیم” هم وجود ندارد و تنها در آخر آن با حروف نقطه دار نوشته است:
“مما خسره‌ الحقیر الجانی و الفقیر الفانی، علی بن قطب‌الدین بهبهانی” اهمیت این اثر گرانقدر ناشی از حوصله و تبحر بسیار زیاد آخوند ملاعلی است و این تفسیر نسبت به تفسیر بی‌نقطه “سواطع‌الالهام” فیض بن مبارک هندی، از اهمیت بیشتری برخوردار است. قرار است به‌زودی هر دو تفسیر قرآن علی بن قطب‌الدین بهبهانی را چاپ کند و در اختیار کتابخانه‌ها و موزه‌های کشور قرار دهد.
همچنین دارای کرامت‌های بی شماری می‌باشد که به عنوان نمونه به یکی از آنها اشاره می‌شود. معروف است در یک سال که کم بارانی رخ داد مردم بهبهان به نزد آخوند ملاعلی می‌روند و از او تقاضای دعا برای نزول باران می‌کنند. او نیز به همراه مردم به طرف منطقه‌ای به نام “قبابه” می‌رود و در آنجا با نیت نماز می‌گذارد و دعای باران را می‌خواند. می‌گویند مردم هنوز به شهر نرسیده بودند که هوا منقلب شد و باران شدیدی باریدن گرفت. این واقعه آن چنان باور مردم را نسبت به آخوند بالا می‌برد که هنوز در شهرستان بهبهان در مواقع کم‌بارانی به روی مقبره او می‌روند و می‌گویند یا الله توبه، سی خاطر قبر آخوند او به (یعنی خدیا توبه کردیم، به احترام قبر آخوند هم که شده آب “باران” نازل کن).
پژوهگشران و علاقه‌مندان تفسیر قرآن آرامگاه این عالم فقید را در شهرستان بهبهان زیارت می‌کنند و زنان و مردان این شهرستان نیز در هنگام مشکلات، به‌ویژه کم‌بارانی، به او متوسل می‌شوند و از او تقاضای حل مشکلاتشان را دارند در سردر مقبره ایشان بسم الله را بدین صورت می توان مشاهده کرد: لواسط اسم الله رحام الراحم سنگ قبر مطهر مرحوم آخوند که به دوران قاجار متعلق بوده، هنوز هم وجود دارد، اما تا حدود زیادی فرسوده شده است و نوشته های آن قابل خواندن نیست. مقبره آخوند ملاعلی بهبهانی(معروف به عموآخوند)-مفسر قرآن بی نقطه- (که در بهبهان از معروفیت وقدر ومنزلت ویژه ای برخوردار است وبخصوص در هنگام خشکسالی مردم برای دعای باران بصورت گروهی وبا خواندن اشعاری با مضامین دعا ونیایش به سمت مقبره این بزرگوار می رفتند)واقع درپارک کودک شریف نیا جنب پمپ بنزین قدیم (خیابان گرایمی) می باشد.
۳.مرحوم مغفور آیت الله حاج شیخ سلیمان بن شیخ عبدالعلی بهبهانی از علما و فقهای نامدار دیار عالم پرور بهبهان که در دوره قاجاریه می زیسته و جد خاندان معصومی سلیمانی محسوب می شوند. آن عالم فرزانه از شاگردان مبرز و زبده شیخ اعظم انصاری بوده است.
آیت الله شیخ سلیمان بعد از وفات استاد فرزانه اش مرحوم آیت الله العظمی انصاری، به قصد تجدید دیدار با اقوام و خانواده از نجف به قصد بهبهان حرکت می کند. پس از مدتی اقامت در بندر دیلم آن عالم روحانی و وارسته قصد زادگاه خود، یعنی شهر بهبهان، نموده و عازم آن شهر می شود. در بهبهان تصدی محراب و منبر در محل گود بقال را پذیرا شده، و ضمن اقامه نماز جماعت به ترویج احکام دین می پردازد. این روحانی فاضل سالیان متمادی ملجأ و پناه مردم این دیار بوده، تا سرانجام در همان شهر جان به جان آفرین تسلیم نموده و در زمین و ملک شخصی خودشان که آن زمان در جوار قلعه و خندق قدیم بهبهان واقع بوده به خاک سپرده می شود، که هم اینک مدرسه علمیه حجة بن الحسن العسکری اروحنا فداه در آن محل واقع است.
آن عالم روحانی سه فرزند پسر به نامهای حاج شیخ علی معصومی، حاج شیخ محمد حسین سلیمانی و حاج شیخ علی شریعتی از خود بجا گذاشت که هر یک از آنها سالیان متمادی در شهرهای بهبهان، بندر دیلم، هندیجان و مناطق همجوار آن مرجع مشکلات شرعی و دینی مردم بودند. آیت الله حاج شیخ محمد علی معصومی(ره) به سال ۱۲۸۸ هجری قمری بدنیا آمد. مادرش دختر مرحوم آخوند ملاحسن بهبهانی از پارسایان عصر خویش بود.
وی در محضر پدر بزرگوار خویش و دیگر علمای بهبهان از جمله آقا میرزا حسن و آخوند ملاتقی بهبهانی به تحصیل علوم حوزوی پرداخت و دوره سطح را به پایان رسانید.
وی در سال ۱۳۱۸ به نجف اشرف مهاجرت کرد و از محضر دانشمندان و مراجع تقلید وقت، چون آیت الله سید محمد کاظم طباطبایی یزدی، آخوند خراسانی، آیت الله شریبانی و آقا شیخ هادی تهرانی بهره مند شد، و در حالی که تنها سی بهار از عمر شریفش نگذشته بود، به مقام عالی اجتهاد نایل گردید. پس از مدتی در سال ۱۳۲۲ هـ.ق. به بهبهان مراجعت کرد و به تدریس علوم دینی پرداخت، تا این که در سال ۱۳۳۰ هـ.ق. از نعمت پدر محروم شد.
این فقیه سیاستمدار که وجوب حضور در صحنه های سیاسی واجتماعی را از متون اصیل اسلامی نیک آموخته و چهره ای آزادیخواه و نامدار بود، از سال ۱۳۳۲ هـ.ق. همزمان با جنگ بین المللی اول، زندگی سیاسی و اجتماعی اش درخششی دیگر گرفت، و درآن سال برای دفاع از ملتهای مسلمان و مبارز با اشغالگران انگلیسی به همراه عده بسیاری از مردم بهبهان و مقلدان خود اسلحه به دست گرفته، چون مجاهدی دلاور به سوی بصره حرکت کرد؛ اما موفق به جهاد نگردید و به بهبهان مراجعت نمود. سپس به قصد نبرد با بیگانگان در اشغال نظامی جنوب کشور به طرف بوشهر حرکت کرد.
مرحوم سرهنگ احمد اخگر رئیس وقت ژاندارمری دشستان در خاطرات خویش آورده است: در سال ۱۳۳۳ هـ.ق. پس از شکست دلیران تنگستان از قوای مهاجم انگلیس ـ (چون وی با ژاندارمرهای خود به کمک دلیران تنگستان شتافته بود) ـ به ناچار فرار نموده و در حال فرار وارد بهبهان می شود.
مرحوم آیت الله معصومی او را پناه می دهد و به خوبی از وی پذیرایی می کند. در آن زمان این کار از آن عالم ربانی با آن همه ماموران و مزدوران انگلیسی که همه جا در جستجوی سرهنگ اخگر بوده اند در خور ستایش است. مرحوم سرهنگ اخگر از آیت الله معصومی به نیکی یاد می کرد و او را مجتهدی مجاهد می خواند.
سالها بعد مرحوم سرهنگ اخگر به پاس آن ایام و الطاف مرحوم آیت الله معصومی کتابی فارسی از وی به نام انیس المهموم را چاپ کرد. آیت الله معصومی از سال ۱۳۳۴ با بدست گرفتن قلم و تالیف کتابهای سودمند میراث گرانبهایی از خود بجا گذاشت. مؤلف کتاب الذریعة نام چند کتاب را از وی ذکر کرده است، که مهمترین آنها قواعد الإمامیة حاوی موضوعات مشکل علمی است. از دیگر تالیفات وی مواعظ الجمعات در دو جلد شامل نصایح و مواعظ اخلاقی و کتاب متفرفات در برگیرنده نکات فقهی، اصولی و فلسفی می باشد.
۴.مرحوم شیخ سلیمان سه فرزند به نام حاج شیخ محمدعلی معصومی و حاج شیخ محمدحسین سلیمانی و حاج شیخ علی شریعتی از خود به جای گذاشت که همگی از فضلای بنام بودند از جمله مرحوم آیت الله حاج شیخ محمدعلی معصومی فرزند ارشد آیت الله شیخ سلیمان که از معتمدین و مورد وثوق شیخ اعظم انصاری بوده و به درجه اجتهاد نیز رسید و عموم علمای نجف اشرف اجتهاد او را تصدیق کردند.
وی دارای تالیفاتی بس نفیس و گرانبها بود و شرح حالات و مبارزات سیاسی شیخ در کتاب فارس و جنگ بین الملل مندرج است آن مرحوم در سن ۸۴ سالگی به دیار حق شتافت و طبق وصیت ایشان جنب قبر مرحوم والدش آقاشیخ سلیمان جنب قبله بهبهان مدفون شد. مرحوم آیت الله حاج شیخ محمدحسین سلیمانی بهبهانی فرزند مرحوم آیت الله آقاشیخ سلیمان در بهبهان قدیم به عرصه وجود نهاد و از جوانی مقدمات علوم را نزد پدر علامه خویش و سایر علمای بهبهان فراگرفت و تا حدود سطح را در آن شهرستان به پایان رساند و برای استفاده بیشتر از رشحات فقه جعفری رحل اقامت به نجف اشرف و کربلای معلی افکند و از محضر آیت الله میرزامحمدتقی شیرازی حائری کسب فیض نمود تا به مقام شامخی از فقاهت رسید. مرحوم آیت الله سلیمانی به دستور مرحوم شیرازی برای تبلیغ و ترویج شرع مبین به بهبهان برمی گردد و در آن دیار به مناسبت همجوار بودن بهبهان با بندر دیلم بنا به تقاضای اهالی بندر دیلم مبنی برای اقامت در آن محل محروم و دورافتاده آن روز مواجه می شود که اهالی متعهد دیلم با اشتیاق و علاقه و اصرار از آن مرحوم تقاضا می کنند جهت ارشاد آنان و اشاعه مذهب حقه جعفری در دیلم آن روز که از ابتدائی ترین امکانات اولیه زندگی یعنی آب آشامیدنی محروم بود اقامت نماید.
آن مرحوم نیز چون عالمی وارسته و دور از تشریفات بود با همه محرومیتهای آن روز در آنجا اقامت و حدود ۴۵ سال متوالی در این شهر مرزی به ترویج احکام اسلام همت می گمارد. خانه محقر وی که در کمال سادگی در آن زندگی می کرد ملجا ستمدیدگان بود و هم اکنون به همت همه وارثان به ویژه جدیت و کوشش خستگی ناپذیر فرزند برومندش حاج محمدطاهر سلیمانی تبدیل به کتابخانه شده که هزینه آنرا نیز خود تقبل نموده و پرداخته است .
مرحوم سلیمانی از چنان روحیه والا و ساده دلی و ساده زیستی به ویژه حسن خلق و ملاطفت و مهر بانی و مناعت طبع و خیرخواهی برخوردار بود که این صفات وی زبانزد اهالی بندر دیلم و لیراوی و بخشهای همجوار می باشد و پیوسته نام این عالم جلیل القدر با احترام خاصی بر سر زبانها جاری است .
مرحوم آیت الله سلیمانی دارای طبع فوق العاده بالا و خوش قریحه و اهل شعر و آثار گرانبها بود که متاسفانه به علت عدم امکانات آن روز تالیفات ایشان به زیور چاپ آراسته نگردید اما میتوان از نوشته های وی منظومه ای در فقه و حاشیه بر معالم الاصول را نام برد. وی در آن سالیان خفقان به دستور حکام وقت به دولت مرکزی ا قامه عزاداری خامس آل عبا حضرت سیدالشهدا ممنوع بود وی با اشتیاقی وصف ناپذیر علی رغم تنگناها و محدودیتها به اقامه عزاداری می پرداخت.
نکته مهمی که موید دلسوزی این روحانی وارسته بود آن است که به هزینه شخصی خود در آن روزگار آب انباری را در محلی به نام مغدر که در محدوده دیلم است احداث می کند که در مواقع خشکسالی و بی بارانی مورد استفاده عموم مردم قرار می گرفت . به هر حال سجایای اخلاقی این اسوه تقوی و فضیلت در این اسطوره نمی گنجد و متاسف هستیم که امکان شرح بیشتر نیست . این عالم ربانی و پرهیزکار فرزندان برومندی را از خود به جای گذاشت که در کسوت روحانیت خدمتگذار جامعه بوده و بعد از فوت این مرد جلیل القدر فرزندان برومند در اشاعه احکام شریعت کوشا بودند. فرزند ارشد ایشان حجت الاسلام حاج شیخ میرزا عبدالوهاب شریعت بهبهانی سال های متمادی در بندر دیلم به ترویج احکام مشغول بوده است و فرزندان دیگر وی که در کسوت روحانیت بودند و مرحوم حجت الاسلام حاج شیخ محمدجعفر سلیمانی مرحوم حاج شیخ جواد سلیمانی و حجت الاسلام حاج شیخ عبدالنبی سلیمانی که هم اکنون در اهواز به اشاعه دین مبین اسلام اشتغال دارند و از محبوبیت ویژه ای برخوردار هستند.
۵.اما در باره سید عبد الله بهبهانی باید بگوییم او فرزند علامه سید اسماعیل سبط سید عبدالله بلادی از دودمانی شریف و ساداتی حسیب و خاندانی از علم و تقوی و فضیلت بود. آیت الله بهبهانی از شاگردان میرزای بزرگ و سید ترک بود که خود به مقام استادی و اجتهاد رسید. مؤلف مآثر و آثار می نویسد: بهبهانی از علمای عظیم الشأن تهران بود که در علوم دینی مخصوصا فقه به مرتبه بلند رسید. پدرش از مجتهدین برجسته و حامیان دین بود. او در جریان انقلاب مشروطیت به گرفتاری و ناراحتی های بسیاری مبتلا گشت، و در دوره استبداد صغیر، مدتی به اجبار از ایران به عراق رفت، و بعد از سرنگونی محمد علی خان قاجار به ایران بازگشت، و با آغوش باز و استقبال پر شور مردم تهران مواجه شد.
بهبهانی تصمیم داشت با توجه به مبانی اسلامی یک قانون اساسی اسلامی در چهار چوب دستورات اسلام پی ریزی کند و بدعتها و قوانین مغایر اسلام را از بین ببرد. این تصمیم خداپسندانه او باعث شد که هواپرستان و جاه طلبان نقشه قتل او را ریختند و سرانجام در شعبان ۱۳۲۸ شبانه او را در خانه اش ترور کردند.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.