شرایط قبولی اعمال ۱۳۹۳/۱۱/۲۵ - ۴۱ بازدید

در پاسخ به مطلبی توجه کنید :
در مورد نماز دو موضوع مطرح است یکی صحت نماز و دیگری قبولی ان . اصطلاح «قبولی اعمال» با «صحت اعمال» تفاوت دارد. «صحت اعمال» بیشتر مربوط به ظاهر اعمال است که از جهت شرایط ظاهری و فیزیکی احکام شرعی رعایت شود به طور مثال نماز با وضو باشد، لباس، بدن نمازگزار پاک باشد. اما «قبولی اعمال» بیشتر مربوط به باطن اعمال و مراتب و درجات قبولی نیز بستگی به مراتب اخلاص و حضور قلب دارد. که تشخیص آن برای دیگران مشکل است و بیشتر اختصاص به خداوند دارد. بنابراین همین مقدار که شرایط ظاهری نماز از قبیل صحت قرائت و تلفظ کلمات و سایر احکام آن رعایت شود. نماز صحیح است و حداقل از درکات جهنم فرد نمازگزار را نجات می دهد.
در پاسخ به مطلبی توجه کنید :
در مورد نماز دو موضوع مطرح است یکی صحت نماز و دیگری قبولی ان . اصطلاح «قبولی اعمال» با «صحت اعمال» تفاوت دارد. «صحت اعمال» بیشتر مربوط به ظاهر اعمال است که از جهت شرایط ظاهری و فیزیکی احکام شرعی رعایت شود به طور مثال نماز با وضو باشد، لباس، بدن نمازگزار پاک باشد. اما «قبولی اعمال» بیشتر مربوط به باطن اعمال و مراتب و درجات قبولی نیز بستگی به مراتب اخلاص و حضور قلب دارد. که تشخیص آن برای دیگران مشکل است و بیشتر اختصاص به خداوند دارد. بنابراین همین مقدار که شرایط ظاهری نماز از قبیل صحت قرائت و تلفظ کلمات و سایر احکام آن رعایت شود. نماز صحیح است و حداقل از درکات جهنم فرد نمازگزار را نجات می دهد.

گناه نکردن و دل پاک و نورانی داشتن و اهل تقوا بودن و حضور قلب داشتن مربوط به قبولی اعمال است . بنا بر این اگر کسی با وجود خواندن نماز اهل گناه باشد و بر ان اصرار داشته باشد و از ان توبه نکند این گناه موجب عدم قبولی نماز می گردد هر چند از نظر شرعی نمازش صحیح باشد و نیازی به قضا کردن نداشته باشد .
در روایات بیان شده که گناهانی مانند غیبت و شرب خمر و زنا و منع زکات و مانند آن مانع قبولی نماز می گردد و در مورد برخی گفته شده که تا چهل روز از قبول نماز جلوگیری می کند .
بنا بر این اگر می خواهید نمازتان مورد قبول الهی قرار گیرد در اولین فرصت صادقانه توبه کنید وگام در جاده بندگی بگذارید و طعم شیرین طاعت و بندگی را بچشید .
همانگونه که گفته شد نماز ، غیر از شرایط صحّت ، شرایط « قبول » و « کمال » هم دارد .
در آیات و روایات ، شرایطى براى قبولى اعمال و عباداتى مثل نماز بیان شده از جمله شرط اعتقادى ، شرط سیاسى ، شرط اخلاقى ، شرط اقتصادى ، شرط اجتماعى ، شرط بهداشتى و . . . که نمونه هایى از آنها از این قرار است .
{J یک - شرط اعتقادى : ایمان به خدا J}
نداشتن ایمان ، مایه تباهى اعمال است : « وَ مَنْ یکْفُرْ بِالْإِیمانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ ) . ۱ ( کسى که انکار کند آنچه را باید به آن ایمان بیاورد ، اعمال او تباه مى گردد »
{J دو - شرط سیاسى : ولایت J}
ولایت و رهبرى صحیح و آسمانى ، همه بندگان خدا و بندگى ها و نماز و حجّ و جهاد و . . . را در مسیر الهى قرار مى دهد و به آنها جهت شایسته بخشد .
در حدیث از امام باقر ( علیه السلام ) است : « کُلُّ مَنْ دَانَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ بِعِبَادَهٍ یجْهِدُ فِیهَا نَفْسَهُ وَ لَا إِمَامَ لَهُ مِنَ اللَّهِ فَسَعْیهُ غَیرُ مَقْبُول » . ۲ ( هر کسى که به خدا ایمان دارد و عبادت هاى طاقت فرسا هم انجام مى دهد ولى امام لایقى از طرف خدا ندارد ، تلاشش بى فایده است . »
در حدیث دیگر امام زین العابدین ( علیه السلام ) در پاسخ کسى که پرسید چه چیزى سبب قبولى نماز است ؟ فرمودند : « وَلَایتُنَا وَ الْبَرَاءَهُ مِنْ أَعْدَائِنَا » . ۳ ( ولایت ما اهل بیت ، و برائت از دشمنان ما »
بنابراین شرط قبولى نماز ، ولایت است . ولى همراهش باید تقوا هم باشد . امام باقر ( علیه السلام ) مى فرماید : « وَ مَا تُنَالُ وَلَایتُنَا إِلَّا بِالْعَمَلِ وَ الْوَرَعِ » . ۴ ( در خط رهبرى ما نیست ، مگر آنانکه اهل عمل و تقوا باشد . »
{J سه - شرط اخلاقى : J}
{J الف ) تقوا J}
داستان فرزندان آدم در قرآن آمده است . هر دو قربانى کردند . قربانى یکى پذیرفته شد و دیگرى نه . خدا مى فرماید : « إِنَّما یتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِین » . ۵ ( خدا تنها از اهل تقوا مى پذیرد . »
رسول خدا ( صلى الله علیه وآله ) نیز در روایتى فرموده اند : « لَوْ صَلَّیتُمْ حَتَّى تَکُونُوا کَالْأَوْتَارِ وَ صُمْتُمْ حَتَّى تَکُونُوا کَالْحَنَایا لَمْ یقْبَلِ اللَّهُ مِنْکُمْ إِلَّا بِوَرَعٍ » . ۶ ( اگر آن قدر نماز بخوانید تا همچون زه کمان شوید ، و آن قدر روزه بگیرید تا همچون کمان خم شوید ، خدا از شما قبول نمى کند ، مگر این که انسان با ورع باشید . »
{J ب ) حضور قلب در نماز J}
امام باقر ( علیه السلام ) : « عَلَیکَ بِالْإِقْبَالِ عَلَى صَلَاتِکَ فَإِنَّمَا یحْسَبُ لَکَ مِنْهَا مَا أَقْبَلْتَ عَلَیه » . ۷ ( در نماز توجه به خدا داشته باش ، زیرا از نماز آن مقدار قبول مى شود که تو به آن توجه دارى . »
{J چهار - شرط اقتصادى : J}
{J الف ) اداى حق مردم J}
رسیدگى به نیازمندان و اداى حقوق محرومان به درجه اى از اهمیت است که گاهى قبولى عبادت بستگى به آن دارد . پرداختن زکات ، یا داشتن درآمد مشروع ، از این نمونه هاست .
امام رضا ( علیه السلام ) مى فرماید : « فَمَنْ صَلَّى وَ لَمْ یزَکِّ لَمْ تُقْبَلْ مِنْهُ صَلَاتُه » . ۸ ( هر کس نماز بخواند ولى زکات ( و مالیات اسلامى ) نپردازد ، نمازش قبول نمى شود . »
{J ب ) کسب مال حلال و مباح J}
على ( علیه السلام ) خطاب به کمیل فرمود : « یا کُمَیلُ انْظُرْ فِى مَا تُصَلِّى وَ عَلَى مَا تُصَلِّى إِنْ لَمْ یکُنْ مِنْ وَجْهِهِ وَ حِلِّهِ فَلَا قَبُولَ » . ۹ ( اى کمیل ! نگاه کن ببین که در چه چیز نماز مى گزارى و برروى چه چیز به نمازایستادى . اگر آن چیزى را که براى نمازت استفاده مى کنى ، حلال و مباح نباشد ، نمازت قبول نیست . »
{J پنج - شرط اجتماعى : خیرخواهى نسبت به دیگران J}
امام صادق ( علیه السلام ) فرموده اند : « قَالَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى إِنَّمَا أَقْبَلُ الصَّلَاهَ لِمَنْ تَوَاضَعَ لِعَظَمَتِى وَ یکُفُّ نَفْسَهُ عَنِ الشَّهَوَاتِ مِنْ أَجْلِى وَ یقْطَعُ نَهَارَهُ بِذِکْرِى وَ لَا یتَعَاظَمُ عَلَى خَلْقِى وَ یطْعِمُ الْجَائِعَ وَ یکْسُو الْعَارِى وَ یرْحَمُ الْمُصَابَ وَ یؤْوِى الْغَرِیب » . ۱۰
( خداوند متعال فرمود : نماز کسى را مى پذیرم که : در مقابل عظمت من خاضع باشد از خواسته هاى نفسانى به خاطر من خود را دور کند روزش را با یاد من به پایان برد بر بندگانم بزرگى نفروشد به گرسنه غذا دهد برهنه را بپوشاند به مصیبت دیده مهربانى کند غریب را پناه دهد . »
{J . ۶ شرط خانوادگى : خوشرفتارى J}
آئین مقدس و متعالى اسلام ، میان عبادت و سیاست و اخلاق و اجتماع ، پیوندى منسجم ایجاد کرده است . در امور خانوادگى هم رعایت احترام و حقوق متقابل زن و شوهر را چنان مهم دانسته که بى توجهى به آن گاهى باعث قبول نشدن نماز مى گردد . و قطع پیوندهاى زمینى ، به قطع پیوند آسمانى مى انجامد .
در این زمینه پیامبر اسلام ( صلى الله علیه وآله ) فرموده است : « من کان له امرئه توذیه لم یقبل الله صلاتها و لاحسنهً من عملها . . . و على الرّجل مثل ذلک » . ۱۱ ( هر کس زن بد رفتار و اذیت کننده اى داشته باشد ، خداوند نماز و کارهاى نیک آن زن را نمى پذیرد . ( مرد نیز همچنین است ) »
نه تنها بد رفتارى زن با شوهر یا برعکس ، این اثر را دارد ، حتى نگاه خشم آگین به پدر و مادر هم مانع قبول عبادت است .
امام صادق ( علیه السلام ) فرمود : « من نظر الى أبویه نظر ماقتٍ و هما ظالمان له لم یقبل الله له صلاهً » . ۱۲ ( نماز فرزندانى که با خشم به پدر و مادر خود نگاه مى کنند قبول نمى شود . گر چه والدین ، نسبت به آنان کوتاهى و ظلمى کرده باشند . . ۱۳
( ۱ ) مائده ) ۵ ( ، آیه . ۵ ( ۲ ) الکافى ، ج ۱ ، ص . ۱۸۳ ( ۳ ) بحارالأنوار ، ج ۸۱ ، ص . ۲۴۴ ( ۴ ) الکافى ، ج ۲ ص . ۷۴ ( ۵ ) مائده ) ۵ ( ، آیه . ۲۷ ( ۶ ) بحارالأنوار ، ج ۸۱ ، ص . ۲۵۸ ( ۷ ) الکافى ، ج ۳ ، ص . ۲۹۹ ( ۸ ) وسائل الشیعه ، ج ۹ ، ص . ۲۵ ( ۹ ) وسائل الشیعه ، ج ۵ ، ص . ۱۱۹ ( ۱۰ ) بحارالأنوار ، ج ۸۱ ، ص . ۲۴۲ ( ۱۱ ) وسائل الشیعه ، ج ۲۰ ، ص . ۱۶۳ ( ۱۲ ) الکافى ، ج ۲ ، ص . ۳۴۹ ( ۱۳ ) محسن قرائتى ، پرتویى از اسرار نماز ، مرکز فرهنگى درسهایى از قرآن ، ۱۳۸۷ ش ، هجدهم ، ص . ۵۳
درباره شرایط قبولی عبادات مانند حضور قلب و غیره به سایت مراجعه و مطالعه کنید. گزینه عبادت و بندگی. در صورتی که سوال داشتید دوباره مطرح کنید. موفق باشید. http://akhlagh.porsemani.ir/term۳۱

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.