شهادت امامزاده ها ۱۳۹۰/۱۰/۱۳ - ۱۴۱ بازدید

هر چه امامزاده در شهری زیاد باشد نشانه این است که مردم آن شهر ایشان را کشته اند مردم هر شهر که سربازمامون بوده اند مثل کوفیان؟
دانشجوی گرامی, سوال شما واضح بیان نشده است و منظور شما را از این سوال به درستی متوجه نشدیم. اگر منظور شما این است که آیا هر جا امامزاده ای زیاد باشد دلیل برآن است که مردم آن منطقه چون از طرفداران خلیفه های ظالم زمان خود بودند آن امامزادگان را به شهادت می رساندند لذا امامزاده در آن منطقه زیاد است باید گفت: خیر, عموم امامزادگانی که به ایران مهاجرت کردند به خاطر امنیت ایران و نیز محبت ایرانیان به اهل بیت و در زمان امام رضا علیه السلام به خاطر آنحضرت به ایران مهاجرت کردند اما عموما به دست عوامل و دستنشاندهان خلفای ظالم آندوران به شهادت رسیدند.
توضیح مطلب:
بعد از جریان وفات پیامبر اکرم(ص) و به راه افتادن ماجرای ننگین سقیفه که در اثر آن خلافت مسلمین از جریان الهی و انتصابی آن که بوسیلة پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ بیان شده بود خارج گردید به مرور قدرت سیاسی در دست کسانی قرار گرفت که با اهل بیت ـ علیهم السّلام ـ و آل ابیطالب دشمنی سختی داشته‌اند. از این رو در دوران خلفای اموی و عباسی، یکی از جریان‌های معارض و سیتزه‌گر با آنان، علویان و دوستداران اهل بیت ـ علیهم السّلام ـ بودند. مخصوصاً در دوران حکومت ظالمانة حجاج بن یوسف (۷۵ ـ ۹۵ هـ .ق) بر عراق، علویان در معرض آماج حملات وی قرار گرفتند. این امر موجب گردید تا علویان به منظور مصون ماندن از این حملات، متوجّه سرزمین‌های شرقی خلافت گردند. از این گذر است که قیام یحیی از نوادگان امام حسن ـ علیه السّلام ـ در خراسان به سال ۱۲۵ هـ .ق، و قیام عبدالله از نوادگان جعفر بن ابیطالب (برادر حضرت علی ـ علیه السّلام ـ ) در نواحی مرکزی ایران صورت گرفت.
بدین سان علویان در جستجوی پناهگاه، مناسب‌ترین منطقه را ایران و بیشتر مناطق هموار جنوب رشته‌کوه البرز مثل قزوین، ری، قم، ساوه و آوه تشخیص دادند(ترکمنی آذر، پروین، و پرگاری، صالح، تاریخ تحولات ایران، در دورة صفاریان و علویان، تهران، سمت، چاپ دوم، ۱۳۸۰، ص ۱۲۶.) این مهاجرت‌های اولاد ابوطالب در پی شکست قیام‌های متعدد علویان در کوفه، مدینه و مکه (مثل قیام ابوالسرایا، ابن طباطبا، زید النار، ابراهیم بن موسی، سلیمان بن داوود در ۱۹۹ هـ ق و قیام دیباج و ابن افطس، محمّد بن جعفر در ۲۰۰ هـ ق) سرعت گرفت و آنان از عراق رانده شدند. (مسعودی، مروج الذهب، ترجمة ابوالقاسم پانین، تهران، علمی فرهنگی، ۱۳۷۰، ج۲، ص ۴۳۹.)
در زمان هارون الرشید و سرکوب خائنانة قیام یحیی بن عبدالله، مهاجرت علویان ادامه یافت و وقتی مسئلة ولایتعهدی امام رضا ـ علیه السّلام ـ توسط مأمون عباسی مطرح گشت، شماری از علویان به همراه آن حضرت به خراسان آمدند.(مفید، الارشاد، ترجمة محمّد باقر ساعدی، تهران، اسلامیه، ۱۳۶۶، ص ۶۰۰ ) وقتی آوازة این حرکت در جهان اسلام پیچید، علویان دیگری از نقاط مختلف به ویژه مدینه عازم خراسان گشتند. حضرت امام رضا ـ علیه السّلام ـ بیست و یک برادر داشتند که همة آنان همراه پسرعموهای خود که همگی از سادات حسینی و حسنی بودند به سوی خراسان حرکت کردند. اینان در حوالی ری بودند که بر خبر شهادت امام رضا ـ علیه السّلام ـ وقوف یافتند و مورد تهدید و تعقیب مأمون ـ که اکنون چهرة واقعی ضدّ خاندان رسالت خود را آشکار کرده بود ـ قرار گرفتند، لذا برخی در همین نواحی به شهادت رسیدند و بقیه به سوی طبرستان پناه بردند.( کریمان، حسین، طبرسی و مجمع البیان، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوم، ۱۳۶۱، ج۱، ص ۹۵.)
از سوی دیگر گروه‌های جدید علویان، همزمان با سفر حضرت معصومه ـ سلام الله علیها ـ به قم صورت گرفت.( قمی، حسن بن محمّد، تاریخ قم، تصحیح جلال الدین تهرانی، طوس، ۱۳۶۱، ص ۲۰۵.( که این خود عامل مهمّی در مقاومت مردم قم در برابر مأمون و خلع او از خلافت، پس از قتل عام کاروان آن حضرت شد. در این زمان شخصی به نام یحیی بن عمران ریاست شهر را بر عهده گرفت.( همان، ص۱۶۴.(
گفتنی است گروهی از علویان به همراه برادر امام رضا ـ علیه السّلام ـ مشهور به سید جلال الدین اشرف به دیلمان آمدند و فعالیّت‌های مذهبی و سیاسی انجام می‌دادند، لذا توسط عمال مأمون به شهادت رسیدند.
مهاجرت علویان هنوز پایان نیافته بود، بلکه با رسیدن متوکّل به خلافت که شرایط جدید بسیار سختی برای علویان از سال ۲۳۳ هـ ق شروع گردید، مهاجرت آنان به ایران با شتاب بیشتری انجام می‌گرفت. از جمله اینها حضرت عبدالعظیم حسنی بود که ابتدا به طبرستان و سپس به ری مهاجرت نمود.( ابن طباطبا، مهاجران ابوطالب، ترجمة محمّد رضا عطایی، مشهد، آستان قدس رضوی، ۱۳۷۲، ص ۲۳۵.( در سال ۲۴۹ هـ ق پس از کشتار در قیام یحیی بن عمر حسینی در کوفه توسط خلیفة عباسی، مستعین، شمار بسیاری از ساداتی که در قیام او شرکت کردند و جان سالم به در برده بودند به دنبال یافتن محلّ امنی به کوههای طبرستان پناه جستند.( ابن اسفندیار، تاریخ طبرستان، تهران، پدیدة خاور، چاپ دوم، ۱۳۶۶، ص ۲۲۸.( و تا پایان عمر خودشان و اولادشان در این منطقه زندگی کرده و وفات نموده و یا شهید شدند و مرقدشان تبدیل به زیارتگاه شده است.
در هر صورت از سال ۲۰۰ هـ ق مهاجرت بیشتر علویان به ایران آغاز گردید.( ابن مسکویه، تجارت الامم، تهران، سروش، ۱۳۷۶ ج۴، ص ۱۲۰. ( که در اثر آن فرزندان محمّد بن حنیفه، نوادگان امام موسی بن جعفر ـ علیه السّلام ـ ، فرزندان عمر بن علی بن ابیطالب ـ علیه السّلام ـ ، فرزندان علی عریضی عموی امام رضا ـ علیه السّلام ـ ، فرزندان عبدالله نوة امام سجاد ـ علیه السّلام ـ و فرزندان حسین اصغر فرزند امام سجاد ـ علیه السّلام ـ(العبید، تهذیب الانساب، قم، ۱۴۱۳ هـ ق. ص۴۳۵ ـ ۷۵. ) و ... به ایران آمدند و ایرانیان بیداردل قبلة قلب‌های خود را متوجّه حضرت امیر المؤمنین علی ـ علیه السّلام ـ گرداندند و از این فرصت استثنایی بهترین استفاده را بردند و مقابر این امام زادگان را مأمن و مرجع قلوب خود قرار دادند. امّا از آنجایی که خراسان قدیم شامل قسمت‌های زیادی از افغانستان امروزی و نیز سیستان قدیم بخش‌هایی از مرز غربی پاکستان امروزی را شامل می‌باشد،( یاقوت حموی، معجم البلدان، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۳۹۹، ج۳، ص ۱۹۰. ( بدیهی است که از آل ابیطالب و سادات در آن دیار نیز بوده‌اند. چنانچه گفته شد امام رضا ـ علیه السّلام ـ در مرو سکونت نمود و عده‌ای از سادات و آل ابیطالب هم در جوار ایشان سکنی گزیدند.( جعفر الخلیلی، موسوعه القبعات المقدسه، بغداد، دار التعارف، چاپ اول، ۱۳۸۸، ج۱، ص (۱۴۶ و نیز می‌توان به یحیی بن زید اشاره کرد که در اطراف هرات در منطفة جورجان به دار آویخته شد و همان ‌جا مدفون گردید.( ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبین، بیروت، مؤسسة الاعلمی، چاپ دوم، ۱۴۰۸، ص ۱۵۰. (
در هر صورت معلوم می‌شود که به خاطر دشمنی‌های امویان و عباسیان، آل ابیطالب در کشورهای مختلفی پراکنده شده و در همان جا مدفون گشته‌اند. امّا نگین بی‌بدیل و بی‌نظیر این ستارگان خاندان نبوی، بارگاه آسمانی امام علی بن موسی الرضا ـ علیه السّلام ـ در خراسان و حضرت معصومه ـ سلام الله علیها ـ در قم مقدسه است که در عظمت آن حضرت موسی بن جعفر ـ علیه السّلام ـ چنین فرموده است:
برای خداوند، حرمی است و آن مکه است و برای پیامبر خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ حرمی است و آن مدینه است و برای امیرمؤمنان علی ـ علیه السّلام ـ حرمی است و آن کوفه است. آگاه باشید که حرم من و فرزندان من بعد از من قم است. قم کوفة کوچک ماست. بدانید بهشت، هشت در دارد، سه تای آن به سوی قم است. بانوئی از فرزندان من به نام فاطمه، دختر موسی، در آنجا رحلت می‌کند که به شفاعت او همة شیعیان ما وارد بهشت می‌شوند.( مجلسی، بحارالانوار، تهران، دار الکتب اسلامیه، ج ۶۰، ص ۲۱۶.)
همچنین این فقدان امنیت برای شیعه و فرزندان ائمه در سراسر جهان اسلام سبب می شد که اکثر آنها ناشناخته و غریب از دنیا بروند و گاهی در حین مرگ خود را معرفی می نمودند که نامشان همراه آنها و بر روی سنگ قبرشان حک شده و مدفون می شد که بعدها بر اثر کشفیات و کاوش های تاریخی قبر آنها کشف و بعنوان مزار مورد زیارت قرار می گرفت. چنانکه می دانید قبر امیرمؤمنان در نجف سالها مخفی بود که در دوره بنی عباس کشف شد و شیعیان توانستند آنجا را زیارت کنند)مجلسی، پیشین، ج ۴۲، ص ۳۰۲.( قبر امام حسین بارها توسط خلفای جور عباسی تخریب شد. همه اینها نشانگر ناامن بودن جامعه برای شیعیان ائمه و فرزندان آنها می باشد و با این وضعی که برای قبور ائمه شیعه امنیت نبود فرزندان آنها نیز نمی توانستند در مرکز خلافت و در شهرهای اسلامی مثل مدینه و کوفه و مکه زندگی کنند لذا به جاهای امن که شیعیان حضور داشتند و از دشمنان و مرکز حکومت دور بود مهاجرت نموده و زندگی می کردند. کشور ایران یکی از جاهایی بود که محل امن برای فرزندان اهل بیت محسوب می گشت.( جعفریان، رسول، پیشین، ص ۲۰۰.)

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.