شیوه تنبیه زن در قرآن ۱۳۹۹/۰۹/۱۸ - ۱۶۵۴ بازدید

سلام خسته نباشید در آیه ۳۴ سوره نسا آمده مرد در برابر نشوز زن اول موعظه
کند و اگر تاثیری نداشت دوری از بستر بکنه و و باز اگر تاثیر نداشت مرحله سوم با ملایمت و آرامی بزنه آنهم با
مثلا چوب مسواک که حتی قرمز نشه و آیا اینکار برای ابراز تنفر مرد به زن هست؟
و آخر آیه گفته چنانچه اطاعت کردند راهی بر آنها مجویید یعنی تا وقتی اطاعت کردند باید بزنیمشان یا ابراز تنفر کنیم تا اطاعت کنند و معمولا ممکن هست زن بر اثر همان ضربه ی آرام مرد باز لجبازی کند آنوقت چه؟
منتظر پاسختون هستم
باتشکر.

دستور ضرب و زدن در آیه، جنبه موقت و گذرا دارد و نباید پیوسته باشد، زیرا به دنبال این عمل، دو واکنش احتمال مى‌ رود:یکى آن که زن به حقوق مرد وفادار شود. در این صورت قرآن مى‌ فرماید: «فَإِنْ أَطَعْنَکُمْ فَلا تَبْغُوا عَلَیْهِنَّ سَبِیلاً، اگر به اطاعت درآمدند، بر آنان ستم روا مدارید.» واکنش احتمالى دیگر، آن است که همچنان سرسختى نشان دهد و کانون خانواده را گرفتار تزلزل و بى‌ ثباتى کند. در این رابطه در آیه بعد مى‌ فرماید:«وَ إِنْ خِفْتُمْ شِقاقَ بَیْنِهِما فَابْعَثُوا حَکَمًا مِنْ أَهْلِهِ وَ حَکَمًا مِنْ أَهْلِها إِنْ یُریدا إِصْلاحًا یُوَفِّقِ اللّهُ بَیْنَهُما إِنَّ اللّهَ کانَ عَلیمًا خَبیرًا، اگر از جدایى و شکاف میان آن دو (همسر) بیم داشته باشید، یک داور از خانواده شوهر و یک داور از خانواده زن انتخاب کنید [تا به کار آنان رسیدگى کنند]. اگر این دو داور، تصمیم به اصلاح داشته باشند، خداوند به توافق و سازش آنها با یکدیگر کمک مى‌ کند، زیرا خداوند، دانا و آگاه است [از درون همه خبر دارد]» (نساء/35)
بر این اساس در مرحله بعد، گشودن گره را به دست نزدیکان و بستگان قرار مى‌ دهد تا ابتدا پاى قانون و مراجع قانونى به میان نیاید، بلکه کار به نزدیکان و خویشان سپرده شود. آنان نیز با برخوردهاى عاطفى و بررسى ‌هاى عقلانى، حتى‌ الامکان مشکل را با صفا و صمیمیت حل کنند و خداوند نیز در توفیق اصلاح، آنان را یارى مى ‌دهد. این از لطایف احکام و دستورات نورانى قرآن است تا مسئله با سلامت هرچه بیشتر، روال خود را طى کند و براى این که حقى از هیچ یک از طرفین زایل نشود و تبعیضى رخ ندهد، دستور مى ‌دهد که از جانب هر طرف، حَکَمى برگزیده شود و آنان با رعایت حقوق و مصالح طرفین، مشکل را برطرف کنند. بنابراین در حکم زدن زن به عنوان همسر، شرایط زیر دیده مى‌ شود:
1) حل اختلاف با رعایت مراتب، موعظه، روگردانى و تنبیه انجام پذیرد.
2) زدن نباید موجب کمترین آسیبى بر بدن زن شود.
3) موقّتى است، یعنى، چه داراى نتیجه مثبت باشد و چه منفى، باید به زودى از آن دست کشید.
دیدگاه کلى شارع نسبت به زدن همسر، نگرشى منفى است و روایات زیادى در نهى از این عمل وارد شده است و دستورات در زمانى بیان شده که خشونت علیه زنان، از توهین و فحاشى گرفته تا ضرب و جرح و حتى قتل، رواج داشت و اسلام آنها را تحریم کرد، بعضى از این روایات عبارت است از:
- پیامبر صلى‌ الله ‌علیه‌ و آله فرمود: «من در شگفتم از کسى که زن خود را مى زند، در حالى که خودش براى کتک خوردن سزاوارتر است! زنانتان را نزنید که قصاص دارد.» قال النبى صلى‌ الله‌ علیه‌ و آله: «انّى اتعجَّب ممن یضرب امرأته و هو بالضرب اولى منها، لا تضربوا نساءکم بالخشب فان فیه القصاص»، (بحارالانوار، محمد باقر مجلسى، بیروت: مؤسسه وفا، 1403، ج 100 باب احوال الرجال والنساء، ص 249، حدیث 238)
- و نیز فرمود: «زنان بر مرد کریم، غالب مى شوند و مرد لئیم، بر زنان مسلّط مى گردد. من دوست دارم کریم مغلوب باشم، نه لئیم غالب.»«المرائته تغلب الرجل الکریم و یغلبها الرجل الئیم أنا احب ان اکون کریم مغلوب ولا لئیم ینتصر»، (منتدى الشواهق، ص 11)
- امام صادق علیه السلام از پدرش روایت کرده است: «وقتى با زنى ازدواج مى‌ کنید، احترامش کنید، او مایه آرامش شما است. زنان را آزار ندهید و حقوق آنان را ضایع نکنید.» «من اتخذّ امرأته فلیکرمها، فانما امرأة احدکم لعبة فمن اتخذها فلا یضیعها»، (بحارالانوار، پیشین، ج 100، ص 224)
- پیامبر صلى‌ الله‌ علیه‌ و آله فرمود: «هر مردى که بر بداخلاقى همسرش صبر کند، خدا اجر داوود علیه السلام را به او مى دهد و به هر زنى که بر بداخلاقى مردش صبر کند، همچون اجر آسیه که با فرعون کنار آمد، عطا مى‌ کند.» قال النبى صلى ‌الله‌ علیه‌ و آله: «من صبر على سوء خلق امرأته اعطاه العدمن الاجر، اعطاه داود علیه السلام على بلائه و من صبرت على سوء خلق زوجها اعطاها شل شواب آسیته بنت مزاحم»، (بحارالانوار، پیشین، ج 100، ص 247)
- حضرت على علیه السلام مى‌ فرماید: «در هر حال با زنت مدارا کن و با او به نیکى رفتار نماى تا زندگى لبریز از صفا و صمیمیت باشد.»قال على علیه السلام: «فدارها على کل حال واحسن الصحبته لها لیصفوعثیک»، (وسایل الشیعه، محمدبن حسن الحر العاملى، تهران، مکتبة الاسلامیه، 1384 ق، ج 7، ص 120، باب 87، ح 3)
- آخرین چیزى که به وقت وفات از رسول خدا شنیدند که در زیر زبان مى ‌گفت، سه سخن بود: «نماز بر پاى دارید و مراقب حقوق بردگان باشید و ستم نکنید. خدا را، خدا را درباره زنان که در دست شمایند. با زنانتان نیکو زندگى کنید و حریم آنان را نگاه دارید.» «الله الله فى النساء و فیما ملکت ایمانکم، فانّ آخر ما تکلّم به نبیکم صلى‌ الله ‌علیه‌ و آله ان قال: «اوصیکم بالضعفین النساء و ما ملکت ایمانکم، الصلوة الصلوة» ( تحف العقول، ابومحمد حرانى، ترجمه صادق حسن زاده، قم: آل على، چاپ دوم، 1382، ص 334)
- آن حضرت خشم و توهین زنان را تحمّل مى‌ کرد. روزى زن عمر، جواب وى را به خشم باز داد. عمر گفت: اى... جواب باز مى‌ دهى؟ گفت: آرى که رسول صلى‌ الله‌ علیه‌ و آله از تو بهتر است، زیرا زنان وى را جواب باز مى دهند و او تحمل مى کند. (بحارالانوار، پیشین، ج 16، ص 385)
برای کسب اطلاع بیشتر ر./ک: زن در آیینه‌ی جمال و جلال- آیت الله جوادی آملی

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.