طرز تفکر دو جریان اصول گرا و اصلاح طلب ۱۳۹۰/۸/۱۴ - ۶۰۲ بازدید

شکل گیری گروههای اصولگرا و اصلاح طلب وصف بندی این دو جبهه به طور منسجم به قبل انتخابات نهمین دوره ریاست جمهوری باز می گردد هر چند پیش از آن هم بحث اصلاح طلبی و اصولگرایی مطرح بوده است اما شکل گیری منسجم این گروهها و ائتلاف گروههای همسو در این عناوین و صف بندی این دو تفکر و جریان به انتخابات نهمین دوره ریاست جمهوری بر می گردد .
شکل گیری گروههای اصولگرا و اصلاح طلب وصف بندی این دو جبهه به طور منسجم به قبل انتخابات نهمین دوره ریاست جمهوری باز می گردد هر چند پیش از آن هم بحث اصلاح طلبی و اصولگرایی مطرح بوده است اما شکل گیری منسجم این گروهها و ائتلاف گروههای همسو در این عناوین و صف بندی این دو تفکر و جریان به انتخابات نهمین دوره ریاست جمهوری بر می گردد . در جریان انتخابات نهمین دوره ریاست جمهوری عملا گروههای سیاسی و جریانات سیاسی به سمت ائتلاف در سایه دو جبهه اصولگراو اصلاح طلب پیش رفتند ،جبهه اصولگراشامل جامعه روحانیت مبارز ،جبهه پیروان خط امام و رهبری و آبادگران و گروههای همسو با آن و جبهه اصلاح طلبان شامل جامعه روحانیون مبارز ، جبهه مشارکت و گروههای موسوم به جبهه دوم خرداد و تشکل های همسو می باشد البته پس از انتخابات ریاست جمهوری و در آستانه انتخابات دوره هشتم مجلس شورای اسلامی گروههای در این میان تحت عنوان اصولگرایان اصلاح طلب و اصولگرایان تحول خواه شکل گرفتند.ولی رقابت اصلی به همان دو جریان اصلی باز می گردد .
«مهم ترین مبانی فکری گروههای اصولگرا»
مهم ترین دیدگاههای جبهه اصولگرا عبارتند از : توجه ویژه به ارزشها و اصول اسلامی و انقلابی و محور قرار دادن آن در تصمیم گیری ها ، عدالت محوری و رفع محرومیت ها وتبعیض ها و توزیع عادلانه منابع کشور و پایه ریزی اقتصاد عدالت محور ، خدمتگزاری بی منت و مهر ورزی و در عرصه سیاست خارجی محور قرار دادن اصول و ارزشهای انقلاب ،تامین منافع ملی و کوتاه نیامدن در برابر زیادی خواهی های قدرتهای بزرگ .
مقام معظم رهبری ضمن تبیین ملاک اصولگرایی فرمودند: «هر کس و هر جریانی که به مبانی انقلاب علاقه‌مند و پایبند و هر نامی که داشته باشد جزو اصولگرایان است» (بیانات مقام معظم رهبری در جمع مسئولان و کارگزاران نظام , ۲۹/۳/۸۵) . ایشان مهم ترین شاخصه های اصول گرایی را در این موارد بیان فرمودند:۱- شاخصه اول ،عدالت خواهی و عدالت گستری که به زبان، ساده است، اما در عمل، کار بسیار دشواری است و مقدمات بسیاری لازم دارد.
۲- شاخصه دوم، “فساد ستیزی” است. سلامت اعتقادی و اخلاقی مسئولان کشور به خصوص مسئولان عالی رتبه، در سطح دولت و معاونین و از این قبیل، بسیار مهم است و شاخصه دیگری است که از لحاظ اعتقادی و اخلاقی، اشخاص سالمی باشند.
۳- از دیگر شاخصه های مهم اصول گرایی، “اعتزاز به اسلام” است.ما باید به اسلام، اعتزاز داشته باشیم. آن چه را که اسلام به ما آموخته، اگر ما درست یاد گرفته باشیم و دچار کج فکری، انحراف و غلط فهمی نشده باشیم، چیزی است که باید به آن افتخار کنیم.۴
۴- “ساده زیستی و مردم گرایی”، شاخصه دیگری است که باید به آن توجه شود.
۵- یکی دیگر از این شاخصه ها، “تواضع و نغلتیدن در گرداب غرور” است که لازمه اصول گرایی به شمار می رود.
۶- از دیگر شاخصه ها می توان به “اجتناب از اسراف و ریخت و پاش” اشاره کرد.
۷- “خردگرایی و تدبیر و حکمت در تصمیم گیری و عمل”، از شاخصه های مهم و مورد احتیاج است.
۸- “مسئولیت پذیری و پاسخ گویی”، نیز از دیگر شاخصه هاست. یعنی پذیرش مسئولیت کارهایی که بر عهده گرفته ایم. باید احساس مسئولیت کرد.
۹- “اهتمام به علم و پیشرفت علمی” است. علم که وسیله رشد ملی، بشری، انسانی و اوج گرفتن در محیط عام بشریت است جزو چیزهای لازم است و باید به آن اهتمام شود.
۱۰- یکی دیگر از شاخصه های اصول گرایی که جزو پایه های اصول گرایی به شمار می رود، “سعه صدر و تحمل مخالف” است.
۱۱- “اجتناب از هواهای نفس”؛ چه هوای نفس شخصی و چه هوای نفس گروهی.
۱۲- “شایسته سالاری”،
۱۳- “نظارت بر عملکرد زیر مجموعه”
۱۴- “تلاش بی وقفه برای این خدمات”
۱۵- “قانون گرایی”
۱۶- “شجاعت و قاطعیت در بیان و اعمال آن چه حق است”، نیز از دیگر شاخصه های اصول گرایی به شمار می رود.(بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با اعضای هیئت دولت ، ۶/۶/ ۸۵)

« مهمترین مبانی فکری گروههای اصلاحات»
مهمترین دیدگاهها و مبانی فکری گروههای اصلاحات را می توان در این موارد برشمرد ؛ محور قرار دادن اصلاح و تحول ، قانون گرایی ، شایسته سالاری ، افزایش تطبیق پذیری نظام یا خواست ها و اهداف و...
مقام معظم رهبری با توجه به ضرورت اصلاح در جامعه به منظور برطرف نمودن مفاسد در ابعاد مختلف ، به منظور منحرف نشدن این جریان ، شاخصه های اصلاحات حقیقی و انقلابی را برشمرده و تفاوت های آن را با اصلاحات غیر حقیقی و به تعبیر ایشان اصلاحات آمریکایی را تبیین نمودند که به برخی از مهم ترین شاخصه ها و الزامات اصلاحات حقیقی از دیدگاه ایشان اشاره می کنیم ؛
۱- ارزش محوری و رعایت ارزشها و اصول اسلام و انقلاب ؛ آ اگر کسانی بیایند با عدم اعتقاد به اساس ارزشها ، دم از تحول بزنند ، معلوم است که تحول مورد نظر آنها ، یعنی تحول نظام اسلامی به نظام غیر اسلامی ، تحول مورد نظر آنها یعنی حذف نام اسلام ، حذف حقیقت اسلام ... این همان اصلاحات آمریکایی است .»( چشمه همیشه جاری ، دفتر سیاسی سازمان عقیدتی سیاسی ناجا ، بیانات مقام معظم رهبری ، ۲۳/۲/۷۹، ص ۲۳)
۲- تعریف دقیق اصلاحات ؛ «اصلاحات باید تعریف بشود باید تعریف مشخصی از اصلاحات به وجود بیاید تا ترسیم آن چهره و وضعیتی که ما در نهایت جاده اصلاحات می خواهیم به آن برسیم ، برای همه آسان بشود .»( روزنامه کیهان ، ۲۹/۱/۷۹)
۳- سامان مندی اصلاحات ؛« اصلاحات باید از یک مرکز مقتدر و خویشتندار هدایت بشود تا دچار بی رویگی نشود ... باید مرکزی هوشیار ، مقتدر و خویشتندار وجود داشته باشد که نگذارد به آن حرکتی که می خواهد انجام بگیرد ، شتاب بیش از حد مفید داده بشود . کار با میزان و به طور صحیح انجام بگیرد .»( منشور اصلاحات ، رهنمودهای رهبر معظم انقلاب اسلامی در جمع کارگزاران نظام ۱۹/۴/۷۹، سازمان تبلیغات اسلامی ، ۱۳۷۹، ص ۵۷-۵۸) ۴- قانونمندی ؛ « ساختار قانون اساسی بایستی به طور کامل در اصلاحات حفظ بشود.»( چشمه همیشه جاری ، پیشین ، ص ۱۴)
۵- جامعیت ؛ «اصلاحات باید در همه مناطق مربوط به زندگی جامعه صورت بگیرد »( چشمه همیشه جاری ، پیشین ، ص ۴۲)
۶- تحمل و پرهیز از خشونت ؛« البته اختلاف به وجود می آید اما این اختلاف مهم نیست . ممکن است آن کسانی که به ارزشها بیشتر توجه دارند ، به آن کسانی که به تحول بیشتر توجه دارند ، بتازند که شما به ارزشها بی اعتنایی و بی احترامی می کنید . یا کسانی که به تحول اهمیت بیشتری می دهند به کسانی که به تحول کمتر توجه می کنند ، بگویند شما به پیشرفت و ترقی و به جلو رفتن اعتنایی ندارید ... باید همدیگر را تحمل و قبول کنند ... دعوا نباید باشد » (چشمه همیشه جاری ، پیشین ، ص ۴۱)
متاسفانه جریان اصلاحات این رهنمودها را راهنمای خویش نساخته و به دلیل نفوذ اندیشه های مخالف با مبانی اسلام و انقلاب و روشنفکران غرب زده و حاکمیت روحیه تسامح و تساهل و شتاب زدگی به بیراهه رفته و دچار انحراف گردید و به جای همت گماردن به اصلاح مفاسد واقعی کشور و نیازهای حقیقی مردم ، فرصت ها صرف جناح بازیهای سیاسی و طرح مطالب نا همخوان با ارزشها گردید و نتوانست توفیقی در این راه بدست آورد .
البته مقام معظم رهبری این صف بندی اصلاح طلب و اصولگرا را قبول نداشته و در این باره فرمودند: « بنده دعوای اصلاح طلب و اصولگرا را هم قبول ندارم من این تقسیم بندی را غلط می دانم نقطه مقابل اصولگرا ، اصلاح طلب نیست ، نقطه مقابل اصلاح طلب ، اصولگرا نیست نقطه مقابل اصولگرا آدم بی اصول و لاابالی است آدمی که به هیچ اصلی معتقد نیست آدم هرهری مذهب است ... نقطه مقابل اصلاح طلبی افساد است بنده معتقد به اصولگرای اصلاح طلبم اصول متین و متقنی که از مبانی معرفتی اسلام برخاسته با اصلاح روش ها به صورت روز به روز و نو به نو... »( بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با اساتید و دانشجویان دانشگاههای استان کرمان ۱۹/۲/۸۴) برای آگاهی بیشتر به منابع زیر مراجعه شود ؛ کتاب جریان شناسی در ایران , علی دارابی , تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی , ۱۳۸۸- فصلنامه کتاب نقد ، سال ۴، شماره ۱۶، اصلاحات - منشور دولت اسلامی ، باز خوانی مواضع و انتظارات مقام معظم رهبری از قوه مجریه در ۱۶ سال گذشته ، دفتر جریان شناسی تاریخ معاصر، قم: همای غدیر، ۱۳۸۴. (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد رهبری، کد: ۲۲/۱۰۰۱۲۸۲۳۲)

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.