عبور از جهنم-ورود به جهنم ۱۳۸۹/۰۴/۲۸ - ۴۰۷ بازدید

چرا در سوره مریم آمده که تمامی انسان ها جهنم را می بینند سپس افراد صالح از آن خارج می شوند؟ حکمت این امر چیست؟


ابتدا ، اصل این مطلب را با استفاده از تفاسیر نقل مى کنیم سپس به حکمت این امر مى پردازیم .
الف ) درسوره مریم ( ۱۹ ) : آیات ۷۱ تا ۷۲ چنین آمده :
وَ إِنْ مِنْکُمْ إِلاَّ وارِدُها کانَ عَلى رَبِّکَ حَتْماً مَقْضِیًّا - ثُمَّ نُنَجِّى الَّذِینَ اتَّقَوْا وَ نَذَرُ الظَّالِمِینَ فِیها جِثِیًّا . « و همه شما ( بدون استثنا ) وارد جهنم مى‌شوید ، این امرى است حتمى و فرمانى است قطعى از پروردگارت ! ! سپس آنها را که تقوا پیشه کردند از آن رهایى مى‌بخشیم ، و ظالمان را در حالى که ( از ضعف و ذلت ) به زانو در آمده‌اند در آن رها مى‌کنیم . »
همه وارد جهنم مى‌شوند ؟ ! آیات فوق نیز ادامه بحث در ویژگیهاى رستاخیز و پاداش و کیفر است .
نخست به مطلبى که شاید شنیدنش براى غالب مردم شگفت‌انگیز باشد اشاره کرده مى‌گوید : همه شما بدون استثنا وارد جهنم مى‌شوید ( وَ إِنْ مِنْکُمْ إِلَّا وارِدُها ) . این امرى است حتمى و فرمانى است قطعى از پروردگارتان ( کانَ عَلى رَبِّکَ حَتْماً مَقْضِیًّا ) .
سپس آنها را که تقوى پیشه کردند از آن نجات مى‌دهیم ، و ظالمان و ستمگران را در حالى که از ضعف و ذلت به زانو در آمده‌اند در آن رها مى‌کنیم ( ثُمَّ نُنَجِّى الَّذِینَ اتَّقَوْا وَ نَذَرُ الظَّالِمِینَ فِیها جِثِیًّا ) .
در تفسیر این دو آیه در میان مفسران گفتگوى دامنه‌دارى است ، بر اساس اینکه منظور از ورود در جمله إِنْ مِنْکُمْ إِلَّا وارِدُها چیست ؟
بعضى از مفسران معتقدند که ورود در اینجا به معنى نزدیک شدن و اشراف پیدا کردن است ، یعنى همه مردم ، خوبان و بدان ، بدون استثنا براى حسابرسى یا براى مشاهده سرنوشت نهایى بدکاران ، به کنار جهنم مى‌آیند ، سپس خداوند پرهیزگاران را رهایى مى‌بخشد و ستمگران را در آن رها مى‌کند .
آنها براى این تفسیر به آیه ۲۳ سوره قصص استدلال مى‌کنند وَ لَمَّا وَرَدَ ماءَ مَدْیَنَ . . . هنگامى که موسى کنار آب مدین رسید . . . که در اینجا نیز ورود به همان معنى است .
تفسیر دومى که اکثر مفسران آن را انتخاب کرده‌اند این است که ورود در اینجا به معنى دخول است و به این ترتیب همه انسانها بدون استثناء ، نیک و بد ، وارد جهنم مى‌شوند ، منتها دوزخ بر نیکان سرد و سالم خواهد بود همانگونه که آتش نمرود بر ابراهیم ( یا نارُ کُونِى بَرْداً وَ سَلاماً عَلى إِبْراهِیمَ ) چرا که آتش با آنها سنخیت ندارد گویى از آنان دور مى‌شود و فرار مى‌کند ، و هر جا آنها قرار مى‌گیرند خاموش مى‌گردد ، ولى دوزخیان که تناسب با آتش دوزخ دارند همچون ماده قابل اشتعالى که به آتش برسد فورا شعله‌ور مى‌شوند .
قطع نظر از اینکه فلسفه این کار چیست که بعدا به خواست خدا شرح خواهیم داد ظاهر آیه فوق با تفسیر دوم هماهنگ بیشترى دارد ، زیرا معنى اصلى ورود ، دخول است و غیر آن نیاز به قرینه دارد ، علاوه بر این جمله ثُمَّ نُنَجِّى الَّذِینَ اتَّقَوْا ( سپس پرهیزگاران را نجات مى‌دهیم ) همچون جمله نَذَرُ الظَّالِمِینَ فِیها ( ستمگران را در آن وا مى‌گذاریم ) همه شاهد براى این معنى است .
بعلاوه روایات متعددى در تفسیر آیه رسیده است که این معنى را کاملا تقویت مى‌کند : از جمله درتفسیر نور الثقلین جلد ۳ صفحه ۳۵۳ دو روایت آورده :
۱ - از جابر بن عبد اللَّه انصارى چنین نقل شده که شخصى از او در باره این آیه پرسید ، جابر با هر دو انگشت به دو گوشش اشاره کرد و گفت : مطلبى با این دو گوش خود از پیامبر ص شنیدم که اگر دروغ بگویم هر دو کر باد ! مى‌فرمود :
الورود الدخول ، لا یبقى بر و لا فاجر لا یدخلها فیکون على المؤمنین بردا و سلاما کما کانت على ابراهیم حتى ان للنار - او قال لجهنم - ضجیجا من بردها ، ثُمَّ نُنَجِّى الَّذِینَ اتَّقَوْا وَ نَذَرُ الظَّالِمِینَ فِیها جِثِیًّا :
ورود در اینجا به معنى دخول است هیچ نیکوکار و بدکارى نیست مگر اینکه داخل جهنم مى‌شود ، آتش در برابر مؤمنان سرد و سالم خواهد بود ، همانگونه که بر ابراهیم بود ، تا آنجا که آتش - یا جهنم - ( تردید از جابر است ) از شدت سردى فریاد مى‌کشد ، سپس خداوند پرهیزگاران را رهایى مى‌بخشد و ظالمان را در آن ذلیلانه رها مى‌کند .
۲ - در حدیث دیگرى از پیامبر ص مى‌خوانیم :
تقول النار للمؤمن یوم القیامه جز ، یا مؤمن ! فقد اطفا نورک لهبى : آتش به فرد با ایمان روز قیامت مى‌گوید زودتر از من بگذر که نورت ، شعله مرا خاموش کرد !
این معنى از بعضى دیگر از روایات نیز استفاده مى‌شود .
تعبیر پر معنایى که در باره پل صراط در روایات آمده که آن بر روى جهنم کشیده شده ، از مو باریکتر و از شمشیر تیزتر است نیز شاهد و گواه دیگرى بر این تفسیر است . « تفسیر نور الثقلین جلد ۵ صفحه ۵۷۲ ذیل آیه إِنَّ رَبَّکَ لَبِالْمِرْصادِ ( فجر - ۱۴ ) » اما اینکه بعضى مى‌گویند : آیه ۱۰۱ سوره انبیاء أُولئِکَ عَنْها مُبْعَدُونَ :
آنها ( مؤمنان ) از آتش دور خواهند بود دلیل بر تفسیر اول است صحیح به نظر نمى‌رسد ، زیرا این آیه مربوط به جایگاه دائمى و قرارگاه همیشگى مؤمنان است ، حتى در آیه بعد از آن مى‌خوانیم لا یَسْمَعُونَ حَسِیسَها : مؤمنان حتى صداى شعله‌هاى آتش را نمى‌شنوند .
اگر ورود در آیه مورد بحث به معنى نزدیک شدن باشد نه با کلمه مبعدون سازگار است و نه با جمله لا یَسْمَعُونَ حَسِیسَها .
ب ) امّا چرا همه وارد جهنّم مى شوند ؟
چون جهنّم در حقیقت چیزى نیست جز ظهور دنیاى مذموم نه دنیا به معنى جهان خلقت یعنى همان امورى که انسانها با آنها مورد امتحانات قرار مى گیرند مثل شهرت ، مقام ، ثروت ، شهوت و . . . . اینها امورى هستند که همه ى انسانها در این جهان ، وارد آن مى شوند تا مورد امتحان قرار گیرند . در این میان ، برخى آلوده ى این امور مى شوند و برخى دیگر ، تقوا پیشنه نموده از درون این وسائل امتحان ، بدون آلودگى گذر مى کنند . لذا در آخرت که ظهور باطن دنیاست همین حقیقت جلوه گر مى شود . عدّه اى از جهنّم گذر مى کنند بدون هیچ گزندى و عدّه اى دیگر ، کم و بیش گرفتار شعله هاى جهنّم مى گردند .

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.