عشق به رفیق ۱۳۹۶/۰۷/۳۰ - ۵۲۱۰ بازدید

باسلام.آیا عاشق رفیق شدن مشکل شرعی دارد؟
مثلا بنده عاشق یکی از رفقام شده ام آیا مشکلی دارد؟

پاسخ: پرسشگر گرامی همانطور که خودتان می دانید یکی از مهمترین نیازهای انسان، نیازهای عاطفی است. نیاز به محبت ورزیدن به دیگران و مورد محبت دیگران واقع شدن دقیقا یک نیاز عاطفی است. این نیاز در طی مراحل مختلف رشد و در مراحل گوناگون زندگی شکل های مختلفی پیدا می کند و در هر دوره ای به گونه ای متناسب با آن زمان باید ارضا شود. در دوره نوجوانی از طریق دوستان و گروه همسالان و در دوره جوانی از طریق دوستان، خویشاوندان و همسر به این نیاز پاسخ داده می شود. روان شناسان علت وابستگی انسانها را به یکدیگر همین نیازهای عاطفی می دانند. اریکسون یکی از روانشناسان غرب، در این سن مرحله ای بنام صمیمت را مطرح می نماید. جوان تمام هم و غم اش و فکر و اندیشه اش، دوستی است که برای او ارزش و اهمیت قائل است به همین جهت است که روابط دوستانه اش بسیار زیاد است. بنابراین چنین حالتی در این دوران چندان غیرطبیعی نیست. لازم به ذکر است جوانانی که از روحیه عاطفی بیشتری برخوردارند و اجتماعی تر و خونگرم هستند تحت تأثیر احساسات و عواطف دیگران بیشتر واقع می شوند.البته بهترین کار در این مسائل، میانه روى است و زیاده روى و افراط در آن موجب به وجود آمدن مشکلات خواهد گشت، در این گونه دوستى ها گاهى اثر عکس مى گذارد و روابط دوست با انسان به جاى گرمى به سردى مى گراید. به این نکته توجه داشته باشید افراط در هر چیزی می تواند آسیب زا باشد. دوستی و ارتباط با دیگران نیز از این قاعده استثناء نیست. محبت افراطی به چیزی پایداری روحی انسان را کم می کند و او را از فعالیت مناسب علمی وعبادی و اجتماعی و حتی رفتار صحیح با اطرافیان باز می دارد. دوستی افراطی در طولانی مدت می تواند برای شما آسیب زننده شود. لذا بهتر است سطح این دوستی را بحد طبیعی نرمال برسانید و از علاقه شدید و در حد عشق به ایشان پرهیز نماید. گفتنی است اساس و پایه دوستی ها در سن نوجوانی و جوانی که با جذبه و شور زیادی همراه است، غالبا بر مبنای عواطف و احساسات شکل می گیرد و نه بر اساس منطق و عقل. مقدمه این دوستی ممکن است جاذبیت یک فرد از نظر ظاهری یا شخصیتی یا پاره ای از صفات اخلاقی باشد که او را برای فرد دیگر دوست داشتنی می سازد که توانسته در روح و روان او تأثیر عمیقی بگذارد و خلأ عاطفی اش را به وسیله آن پر کند. لذا بر هر جوان و نوجوانی ضروری است که در این انتخاب سرنوشت ساز خود دقت لازم را داشته باشد.پرسشگر عزیز؛. به نظر می رسد در دوست یابی بهتر است تا صفات دوست خوب و شایسته را به خوبی بدانیم و بعد از طریق ارتباطات موثر و سالم دست به گزینش دوست بزنیم. برخی ویژگی های یک دوست خوب و شایسته از نظر قرآن و روایات چنین است: الف) وفاداری؛ دوست باید به اصول اخلاقی و تعهدات دوستی و عهد و پیمانی که منعقد می سازد پایبند و وفادار باشد. ب) مؤدب بودن به آداب اجتماعی و متخلق بودن به اخلاق نیک و پسندیده؛ چرا که آدمی متأثر از همنشین و دوست خود است و شخصی بیگانه با آداب اجتماعی نه تنها به شما آسیب می رساند و به واسطه رعایت نکردن آداب اجتماعی و اخلاق نیک حیثیت شما را تهدید و به آن آسیب می رساند بلکه به صورت غیر مستقیم بی ادبی را به شما نیز می آموزد و راه و رسم تخلف از اخلاق پسندیده و نیک را به شما یاد می دهد و سد راه تخلق به اخلاق حسنه می گردد. ج) آگاهی و بینش عالی داشتن ؛ آگاهی و بینش چراغ راه و جهت دهنده حرکت است و چه زیباست که دو همراه در مسیر زندگی از پرتو فیض وجود یکدیگر بهرمند شده و پا بپای یکدیگر گام بردارند و در این مسیر خود را از انحرافات مصون و وجودشان را از آفات بیمه سازند د) دیانت و پایبندی به احکام دین و فرامین الهی؛ اگر اهل دین بودن یک امتیاز است و پایبندی به احکام شریعت یک ضرورت می باشد باید تمام عوامل موثر در این خصیصه را تأمین نمود و دوست خوب بواسطه تأثیری که بر رفتار شما دارد باید شما را به سمت این ویژگی ایده ال دعوت نماید. اگر دوست شما باعث محرومیت شما از خوبی ها گردد و به نوعی موجب متضرر شدن شما شود - آن هم ضرری که جبران ناپذیر یا جبران آن سخت است - این دوستی دوستی پسندیده و معقولی نیست. و) خدا پروائی و پرهیزکار بودن؛ در همه امور خدا و دستور و رضایت خدا را مد نظر داشته باشد. ز) آینه یکدیگر بودن و خیر خواهی نمودن و عیب یکدیگر را دوستانه - نه خصمانه - متذکر شدن شرط دیگری است که موجب پیشرفت روز افزون شما خواهد شد و راه ایراد گرفتن دیگران و برخوردهای تلخ و تهدیدآمیز و... را سد خواهد کرد. و بالاخره یکی دیگر از شرائط دوست خوب همترازی اجتماعی دو دوست و تواضع نمودن و احترام متقابل است. ح) دوست خوب کسی است که سخن گفتنش موجب افزونی علم و دانش انسان گردد. همچنین رفتارش انسان را به فکر آخرت بیاندازد.توجه: بیان این نکته ضروری است که آنچه به عنوان ویژگیهای دوست خوب بیان شد مطلق و صد در صد نیست چه اینکه انسانها کم و بیش دارای نواقصی نیز هستند کما اینکه خود ما وقتی به کارنامه زندگی خود نگاهی می افکنیم آن را بی نقص و عیب نمی بینیم لذا همه ویژگی هایی که گفته شد به این معناست که به طور نسبی دوست خوب باید این خصوصیات را داشته باشد و جهت کلی زندگی او نیز به سمت و سوی این ویژگی ها و جنبه های مثبت باشد. اما چه خوب است که در پایان این بخش به این مطلب که با چه افرادی نباید دوستی کرد بپردازیم؛ 1- افراد سخن چین و نمام. 2- افراد پست و تن پرور و آسوده خواه. 3- افراد دروغگو 4- افرادی که به احکام و مقررات دینی پایبند نیستند 5- کسانی که تندخو و بد اخلاق می باشند 6- افراد ترسو 7- افراد بخیل و خسیس 8- افرادی که متهم شناخته شده و حیثیت اجتماعی مطلوب ندارند 9- افرادی که از ستمگری و عدم رعایت حقوق دیگران ابایی ندارند 10- نادان، کم ظرفیت و پر توقع و.. در پایان از شما می خواهیم تا نکات زیر را مورد توجه خود قرار دهید:1. دوست و دوست یابى از نیارهاى واقعى زندگى است و داراى فلسفه خاصى است. اما آنچه مهم است این که در این راستا همچون دیگرجنبه هاى زندگى رعایت اعتدال لازم وضرورى است. به عبارت دیگر: علاقه به دوست احساسى پاک و لطیف است اما همواره باید عواطف با تعقل همراه باشند. 2. علاقه و وابستگى به دوستان تا وقتى که موجب اخلال در برنامه زندگى و کارى انسان، مزاحمت با حقوق والدین، مشغولیت ذهن و ضعف اراده و عدم اعتماد به نفس و ضعف ایمان نگردد اشکالى ندارد، بلکه اگر در راستاى اصلاح و قوّت بخشیدن به این امور باشد بسیار خوب و مفید خواهد بود، البته بهترین سیاست در این مسائل، میانه روى است و زیاده روى و افراط در آن موجب به وجود آمدن مشکلات ذکر شده خواهد گشت، در نتیجه اگر بخواهید در این مسأله در حد اعتدال رفتار نمایید درباره مشکلات آن فکر کنید و سعى کنید خود را قانع کنید که افراط در این زمینه به ضرر روح و سلامت روان شماست.3. یکی دیگر از پیامدهای افراط در دوستی ها، وابستگی ها ی مضر وخطرناک است زیرا هزینه کردن عواطف بیش از حد معمول با دوستان، باعث می شود در آینده نتوان روابط عاطفی وجنسی مطلوبی با همسر خویش داشت، زیرا هر انسانی دارای یک منبع محدودی از انرژی روانی است و همین طور که توانایی جسمانی او محدود است انرژی های روانی او نیز محدود است بنابراین باید این انرژی ها را به موقع، به تدریج و با احتیاط هزینه کرد.4. این نکته را فراموش نکنید که دوستان به لحاظ موقعیت های شغلی ،خانوادگی و...همیشه در کنار انسان نبوده پس وابستگی خود را کم کنید وآرامش خودرا از راه های دیگر کسب گنید.5. از همنشینی و دوستی با اشرار و افرادی که متقی نیستند اجتناب کنید چرا که طبع انسان دزد است و آنچه را مکرر از طبع دیگر میبیند می گیرد. بنابراین همنشینی با افراد صالح که مجاهده جدی دارند و دقت دارند تا از هوای نفس خود تبعیت نکنند، در محکم کردن عزم و اراده انسان جهت تقرب به خدای متعال و دوری از هوای نفس بسیار موثر است.6. توسل به اهل بیت (علیهم السلام)؛ اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) واسطه های فیض الهی هستند؛ یعنی هر خیری که به ما می رسد و هر توفیقی که نصیب ما می شود بواسطه ی آن ذوات نورانی می رسد. بنابر این توسل و دراز کردن دست نیاز به دامان پاک آنها در ایجاد انگیزه و تقویت اراده برای انجام عبادات بسیار موثر است.7. فعالیت های مفرح مانند کوهنوردی؛ پیاده روی می تواند نقش مهمی در تعادل روحی انسان داشته باشد؛ این فعالیت ها را در برنامه روزانه خود قرار دهید. 8. یکی دیگر از آسیب های خطرناک وابستگی های افراطی، ضعیف شدن اراده و محدود شدن قدرت انتخاب است زیرا افراد وابسته در تصمیم گیری های خود نیز به دیگران وابسته می شوند و نمی توانند به موقع و به نحو صحیح تصمیم بگیرند.9. از خدای سبحان طلب استمداد نمایید.«اکثر الاستعانه بالله یکفک ما اهمک و یعنک علی ما ینزل بک؛ از خداوند فراوان یاری خواه که تو را در مشکلات کفایت می کند و در سختی هایی که بر تو فرود می آید یاری ات می دهد.»(نهج البلاغه، نامه 34)دوست عزیز؛ بدانید دوستی های غیر متعادل انسان را ازهمه مسایل اعم ازاجتماعی، اقتصادی، تحصیلی ومعنویات ... عقب می اندازد. در صورتی که رابطه شما باایشان باعث می شود که شما از او اثر بپذیرید و خدای ناکرده در باورهای خود سست شوید و کم کم در رعایت شؤونات شرعی، وضعیت نامطلوبی پیدا کنید در این صورت لازم و واجب است روابط خود را با اومحدود کنید. منابع ذیل می تواند آگاهی های شما در جهت مسائل دوست افزایش دهد: 1-روان شناسی اجتماعی با نگرش به منابع اسلامی آذربایجانی ودیگران. نشر: پژوهشکده حوزه و دانشگاه 2. روان شناسی رابطه ها پدیدآورنده: غلامعلی افروز. ناشر: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران 3- دوستی در قرآن و حدیث , نوشته آقای ری شهری. 4- دوستی و دوستان , نوشته آقای سید هادی مدرس , ترجمه حمیدرضا شیخی و حمیدرضا آژیر, از انتشارات آستان قدس رضوی . 5- آئین دوستی (دوست یابی) نوشته دیل کارنگی , انتشارات پیمان. 6- آئین دوستی در اسلام , نوشته آقای بابازاده. باز با ما سخن بگوئید.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

میهمان
سلام ، بنده ۱۷ سالمه ، و یک همسایه و دوست دوران کودکی و دوران حال بنده دارم که جدیدا بنده بسیار بسیار به ایشان وابسته شده امالبته ایشان ، از تمامی ابعاد ، بدون شک تکامل یافته هستن
انقدر به بنده کمک کرده اند که بنده از همه ابعاد به خصوص ابعاد دینی و مذهبی ارضا شدم
الان تکلیف بنده چیست ؟؟
انقدر وابسته هستم که نمیتوانم از ایشان دست بکشم
چون زندگیمو مدیون او هستم
پرسمان
سلام علیکم، پرسشگر محترم، انسان فطرتا به دنبال کمال و کمالترین ها است. اینکه شما نقصهای خود را با دوستی با انسانی کامل تر می خواهید جبران و رفع کنید، بسیار پسندیده است. حال که معیارهای دوست خوب را در ایشان می بینید و او را دوست خود می دانید و نسبت به ایشان احساس دین می کنید باید بدانید که حقوقی بر گردن شما است که باید رعایت کنید.
دوستان نسبت به هم حقوقی دارند که به برخی از آنها به اختصار اشاره می شود:
۱- عفو و بخشش
طرح دوستی پایدار و پیوند و محبت در میان افراد با ایمان به گونه ای ریخته می شود که هیچ چیز در آن، راهزن نباشد. در این میان یکی از حقوق دوستی، عفو و بخشش است یعنی این که در مقابل لغزشها و خطاهایی که احیاناً از جانب دوست می بیند از خود گذشت نشان دهد.
انسان جایزالخطا است و مراتب عقل و ایمان در افراد متفاوت می باشد. به علاوه بشر به طور طبیعی در محاصره ی صفاتی هم چون غفلت، نیسان، سهو و به طور کلّی امور نفسانی است. از سوی دیگر قدرت مقابله با این خصوصیات هم که خدا در وجود بشر قرار داده متفاوت است.
از طرفی هیچ کس بدون عیب نیست و همان طور که در حدیث شریف آمده است «اگر به دنبال دوستی بی عیب باشی، بدون دوست خواهی ماند» لذا یک دوست با توجه به این خصیصه های بشری، باید بخشش و سعه ی صدر داشته باشد.
مهم آن است که دوست در مقابل دوست خود- که او را سرمایه ای عظیم برای زندگی اش می داند- اگر احیاناً لغزش و خلافی که با اصول رفاقت سازگار نیست مشاهده نمود، با بزرگواری از کنار آن بگذرد و رفاقت دیرینه و صمیمیت همیشگی را که حاصل عمر هر دو است فدای یک لغزش ننماید. آنگاه اگر او متوجه خطای خود شد و عذرخواهی نمود، زود از او راضی شود و خشم خود را فرو برد و مصداق: « وَالْکاظِمینَ الغَیْظِ»،« مؤمنان خشم خود را فرو می برند» باشد
۲- وفاداری و دوستی
اخلاص و وفاداری یکی از حقوق برجسته در آیین دوستی است که بدون آن دوستی دوام و قوام نخواهد داشت. منظور از وفاداری، ثبات در محبت و ارادت است. این ویژگی نیز تنها از طریق عمل به حقوق دوستان تا مرگ و حتی بعد از مرگ به دست می آید.
دوستی تنها در سایه ی وفاداری و نشکستن پیمان مودت و برادری است که می تواند پایدار بماند و به سرانجام مطلوب برسد.
۳- کم توقعی
بزرگواری و کم توقعی، خصلت آزادمردان و ایجاد زحمت و مشقّت برای دیگران از صفات انسانهای حقیر و کم ظرفیت است.
داشتن توقعات بیش از حد و تکلّف آمیز از دوستان باعث کاهش درجه ی دوستی و کم کم از دست رفتن و گسیختن آن می شود. چه بسیار پیوندهای زناشویی و دوستی هایی که بر اثر توقّعات بی مورد به فروپاشی انجامیده است. چنان که در حدیث آمده است:
« شَرُّ الإخْوانِ مَنْ تَکَلَّفَ لَه. بدترین دوستان کسانی هستند که موجب زحمت و مشقت شوند».
همان گونه که یک دوست می باید با تعهد کامل به حقوق دوستی و با روحیه ی ایثارگری نسبت به دوست خود رفتار کند، از طرف مقابل نیز دوست وظیفه دارد ضمن حفظ مراتب وفاداری، از توقعات بی مورد بپرهیزد و اسباب زحمت و مشقّت دیگران را فراهم نسازد. یعنی این یک قرارداد دو طرفه است و قوام آن نیز به هر دو طرف بستگی دارد.
۴- دعا
دعا ارتباط انسان با عالم غیب و گفت و گوی او با خالق یکتا است. یکی از نعمتهای بزرگ الهی که خداوند به بشر داده آن است که بشر مادی و غرق در عالم طبیعت- که موجودی سراپا احتیاج است- اجازه دارد تا با خالق خود و با آن نور مطلق رابطه برقرار کند و نیازهای مادی و معنوی، دنیوی و اخروی، روحی و جسمی خود را از حضرت حق درخواست نماید.
افراد معمولاً در موقع دعا و عرض نیاز به درگاه خدا، نخست در حق خود و نزدیک ترین عزیزان خود از جمله پدر، مادر، فرزند و همسر طلب حاجت یا مغفرت می کنند.
اما از آنجا که از بهترین عزیزان برای انسان در زندگی، دوستانی هستند که برای معاشرت برگزیده و نقش اساسی در سعادت دنیا و آخرت او دارند؛ لازم است هر چه برای خود می خواهد برای دوستان خود هم بخواهد و به این ترتیب نیاز آنها را نیاز خود بداند.
پس بنا به وظیفه ی دوستی و رفاقت و رفع نیازمندیهای مادّی و معنوی باید در همه ی اوقات خصوصاً لحظات حسّاس و سرنوشت ساز برای دوستان خود دعا کرد و سلامت و عافیت و مغفرت را برای آنان از درگاه حضرت احدّیت درخواست نمود. البته دعا اختصاص به زمان خاصّی ندارد. انسان همیشه محتاج دعا است چه در هنگام حیات و چه پس از مرگ. دعا برای اموات هم چون فرستادن هدیه برای زندگان است و دوستان مؤمن که بر پایه ی دین، دوستی داشته اند، نتیجه ی دوستی خود را در آخرت دریافت می کنند.
۵- حفظ حریم شخصی:
در دوستی های افراطی و وابستگی های شدید، حق استقلال و داشتن حریم شخصی نقض می شود و این کار باعث می شود دوستی ها به کدورت و تنش بینجامد. دوستان باید بدانند که طرف مقابل انسان است و یکسری اسرار و گرفتاری ها و نیازها و مسائل شخصی دارد و نیاز دارد مدتی را برای خود و با خود باشد.
دوست خوب کسی است که حق استقلال دوستش را محترم می شمارد و به او حق داشتن حریم شخصی می دهد.

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.