عید نوروز در اسلام ۱۳۹۴/۱۲/۲۸ - ۱۷۳۸ بازدید

آیا عید نوروز در دین اسلام تأیید شده است؟

به طور کلی اسلام در برخورد با آداب و رسوم اقوام و ملت ها ، آن دسته از آداب و رسوم هایی
که خرافی نبوده و با شئون انسانی ناسازگار نبوده را تأیید نموده است و تنها با آداب
ورسوم هایی که خرافی بوده یا با افکار نامناسب همراه بوده است را مردود شمرده است .
در مورد جشن نوروز نیز از آنجا که این جشن با آداب ورسوم خوبی همچون نظافت و
پاکیزگی ، لباس نو پوشیدن ، هدیه دادن ، صله رحم، تفکر و تدبر در آفرینش و... همراه
است مورد تأیید اسلام قرار گرفته است . به گونه ای که همزمان‌ با ظهور اسلام،‌
بسیاری‌ از سنن‌ غلط‌ همانند آتش‌ پرستی‌ و منع‌ دفن‌ مردگان‌ از بین‌ رفت‌ ولی‌
نوروز به‌ عنوان‌ یک‌ جشن‌ ملی‌ باقی‌ ماند. حتی‌ پیشوایان‌ دینی‌ آن‌ را حیاتی‌
دوباره‌ بخشیدند و آن را به‌ دعا و نیایش‌ آراستند. دکتر شریعتی‌ در این‌ باره‌
می‌گوید: اسلام، نوروز را جلای‌ بیشتری‌ داد، شیرازه‌ بست‌ و آن‌ را با پشتوانه
‌ای‌ استوار از خطر زوال‌ در دوران‌ مسلمانی‌ ایرانیان‌ مصون‌ داشت... نوروز که‌ با
جان‌ ملیت‌ زنده‌ بود، روح‌ مذهب‌ نیز گرفت.جالب اینکه ایرانیان نیز زمانی که با
زیبایی های اسلام آشنا شدند با جان و دل آن را پذیرفتند و خدمات ارزشمندی را به
اسلام انجام دادند .
 
نوروز در روایات اسلامی
معلی بن خنیس می گوید: روز نوروز بر امام صادق علیه السلام وارد شدم به من فرمودند: آیا این
روز را می شناسی؟ گفتم این روزی است که ایرانیان آن را بزرگ می دارند و به یکدیگر
هدیه می دهند. حضرت فرمودند: سوگند به آن خانه کهن که در مکه است ، این روز یک ریشه
کهن دارد که برایت بازگو می کنم تا آن را دریابی. ای معلی ، روز نوروز روزی است که
خداوند از بندگان خود پیمان گرفت که او را بپرستند و او را شریکی نگیرند و به
پیامبران و راهنمایان او بگروند. همان روزی است که آفتاب در آن طلوع کرد و بادها
وزیدن گرفت و زمین در آن شکوفا و درخشان شد .
هیچ نوروزی نیست مگر این که ما در آن روز منتظر فرج هستیم ، زیرا نوروز از روزهای ما و شیعیان ماست .
ایرانیان آن را حفظ کردند و شما آن را از دست نهادید .» [1]
 در مفاتیح‌ الجنان‌ از قول‌ امام‌ صادق علیه السلام آمده‌ است: چون‌ نوروز شد، غسل‌
کن‌ و پاکیزه ‌ترین‌ جامه‌های‌ خود را خوشبو گردان‌ و در آن‌ روز، روزه‌ بدار و
چون‌ از نماز پیشین‌ فارغ‌ شدی، چهار رکعت‌ نماز بگذار و بعد از نماز، سجده‌ شکر
به‌ جای‌ آور. [2]

بنابراین هر چند جشن نوروز، جشنی باستانی ما ایرانیان است اما به دلیل هماهنگی آن با اسلام ،
مورد پذیرش آن قرار گرفته است و به دلیل جایگاه مذهب در نزد ایرانیان ، آموزه های
زیبای آن نیز در این جشن وارد شده است مگر نه اینکه ایرانیان سال نوی خود را با دعا
و نیایش آغاز می نمودند، دعای یا مقلب القلوب و الابصار ... صرف نظر از هرآیین و
مذهب و قومیتی خاص ، دل های انسان ها را به کسی که گرداننده و متحول کننده قلب هاست
توجه داده و جان ها را متوجه کسی که تدبیر عالم به دست اوست نموده و از چنین موجودی
تقاضای تحول احوال به بهترین حال می شود. براستی می توان دعا و نیایشی کامل تر و
جامع تر از این نیایش یافت؟
فصل بهار
و زنده شدن دوباره طبیعت یک امر تکوینی و نشانه ای از قدرت خداوند است که پس از
دوره خزان و مرگ طبیعت خداوند به آن جان و حیاتی دوباره بخشیده و عظمت و قدرت خویش
را در آن به نمایش گذارده است « اعْلَمُوا أَنَّ اللهَ یُحْیِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها » [3]
 و چنین موجودی شایسته پرستش وستایش است و در هنگام تحویل سال از چنین موجودی
درخواست تحول به بهترین حالات می شود .
از این رو شایسته است ایرانیان که بهترین زمان را برای جشن انتخاب نموده اند ، بهترین و
کامل ترین نیایش ها را برگزینند که شایسته آنان باشد و دعای یا مقلب القلوب و
الابصار ... زیباترین جلوه ها را ترسیم نموده و بهترین درخواست را از خداوند مطرح
نموده است .

پی نوشت ها:
[1] میزان الحکمه ، ج9، ص 4202-4203
[2] مفاتیح الجنان ، ص 598-599
[3] سوره حدید، آیه 17

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

میهمان
سلام ساعت و دقیقه و ثانیه تحویل سال از کجا بدست می اید و سال کبیسه چه تاثیری روی تحویل سال دارد با تشکر ممنون
پرسمان
سلام علیکم، سال ‌۱۴۰۰ ساعت ۱۳ و ۷ دقیقه و ۲۸ ثانیه روز شنبه ۳۰ اسفند تحویل شد. این زمان دقیق که حتی با دقت‌های کمتر از ثانیه هم محاسبه می‌شود از کجا می‌آید؟ روی کره آسمان، مشابه زمین خط‌ هایی مثل طول و عرض جغرافیایی در نظر می‌گیریم.
‌ امتداد استوای زمین در کره آسمان (برای سادگی آسمان را کره‌ای فرض می‌کنیم که ستاره‌ها، خورشید و سیارات روی آن قراردارند)، استوای سماوی را می‌سازد، خطوط میل موازی استوای سماوی‌اند و امتداد محور زمین به قطب‌های آسمان می‌رسد، قطب شمال آسمان بالای قطب شمال زمین و قطب جنوب آسمان بالای قطب جنوب زمین است. اگر دو قطب شمال و جنوب زمین را به هم وصل کنیم، خطی به‌دست می‌آید که به آن محور گردش زمین می‌گوییم. امتداد محور زمین کره فرضی آسمان را در دو نقطه قطع می‌کند که به آنها قطب‌های آسمان می‌گوییم. اگر درست در نقطه قطب شمال زمین باشید، قطب شمال آسمان دقیقا بالای سر شماست و قطب جنوب آسمان زیر پایتان.
خطوطی را موازی خط‌های عرض جغرافیایی زمین در آسمان رسم می‌کنیم، به این خط‌ها میل می‌گوییم. دایره‌ای را که از تقاطع صفحه استوای زمین با کره آسمان تشکیل می‌شود، استوای آسمان (استوای سماوی) می‌نامیم. استوای سماوی دقیقا بالای استوای زمین قرار دارد، اگر در استوای زمین باشید، استوای سماوی در آسمان شما نیم‌دایره‌ای است که شرق را به غرب وصل می‌کند و دقیقا از بالای سرتان می‌گذرد. و اگر در قطب‌های زمین باشید استوای سماوی دایره افق شما خواهد بود. همه ما می‌بینیم که خورشید هر روز از شرق طلوع می‌کند، مسیری را در آسمان می‌پیماید و در افق مغرب به پشت زمین می‌رود و به خوبی می‌دانیم که این حرکت ظاهری خورشید در اثر حرکت وضعی زمین (گردش زمین به دور خودش در هر شبانه‌روز) پدید می‌آید. اما خورشید حرکت دیگری هم در آسمان دارد. اگر خورشید آن‌چنان کم‌نور بود که دیگر ستاره‌ها هم در کنارش دیده‌ می‌شدند، می‌توانستیم یک آزمایش جالب ترتیب دهیم. ما هر روز موقعیت خورشید را در آسمان با در کنار ستاره‌ها ثبت می‌کردیم و می‌دیدیم که خورشید در زمینه ستاره‌های ثابت هر روز کمی به سمت غرب حرکت می‌کند. این حرکت خورشید تصویر حرکت انتقالی (گردش زمین به دور خورشید) زمین است. در آزمایش ما خورشید تقریبا ‌۲۴ / ‌۳۶۵ روز بعد دوباره به محل اولش در زمینه ستاره‌ها باز می‌گردد. این مدت را که دقیقا برابر مدت زمان گردش زمین به دور خورشید است، یک سال می‌نامیم. وقتی که هر روز محل خورشید را زمینه ستاره‌ها ثبت کنیم، خطی به دست می‌آوریم که مسیر حرکت سالانه خورشید در آسمان است. به این مسیر دایره‌البروج می‌گوییم. در حقیقت دایره‌البروج تصویر صفحه مداری زمین روی کره آسمان است. از دید ما روی زمین مسیر حرکت سالانه خورشید در آسمان (دایره‌البروج) همواره ثابت است و از صورت‌های فلکی خاصی می‌گذرد که در نجوم قدیم و طالع‌بینی به آنها برج می‌گویند. وقتی که می‌گویند خورشید در برج سنبله است، یعنی خورشید در صورت فلکی سنبله قراردارد. به مسیر حرکت سالانه خورشید در آسمان دایره‌البروج می‌گوییم. دایره‌البروج با استوای سماوی زاویه ‌۵ / ‌۲۳ درجه می‌سازد و در دو نقطه آن را قطع می‌کند. به نقطه‌ای که در آن خورشید از جنوب استوای سماوی به شمال آن می‌آید، نقطه اعتدال بهاری می‌گوییم. خورشید در لحظه تحویل سال در نقطه اعتدال بهاری است. دایره‌البروج با استوای سماوی موازی نیست و با آن زاویه ‌۵ / ‌۲۳ درجه می‌سازد و در دو نقطه آن را قطع می‌کند. این یعنی خورشید در مسیر سالانه‌اش گاه بالاتر و گاه پایین‌تر از استوای آسمان است. به همین دلیل است که از دید ما که در نیمکره شمالی زمین هستیم، خورشید در تابستان ارتفاع بیشتری از افق می‌گیرد و مستقیم به زمین می‌تابد و روزهای تابستان طولانی‌ترند؛ چون خورشید در تابستان بالا (شمال) استوای سماوی است. وقتی که خورشید در یکی از دو نقطه‌ای است که دایره‌البروج استوای سماوی را قطع می‌کند، دقیقا عمود بر استوای زمین می‌تابد. در این زمان طول شب و روز در تمام نقاط زمین برابر است. به این نقاط نقاط اعتدال و به این زمان زمان اعتدال می‌گوییم. اعتدال بهاری در ابتدای بهار رخ می‌دهد و اعتدال پاییزی در ابتدای پاییز. در اعتدال بهاری خورشید از جنوب (پایین) استوای سماوی به شمال آن می‌آید و پس از آن طول روزها برای ساکنان نیم‌کره شمالی زمین بیشتر خواهد شد. لحظه تحویل سال شمسی زمانی است که خورشید به نقطه اعتدال بهاری می‌رسد. ایده و کار روی چنین تقویم دقیق و جالبی از شاهکارهای ایرانیان بوده ‌است و تقویم شمسی میراث با ارزشی است که به ما رسیده ‌است. این نقشه محل خورشید را در این لحظه روی دایره ‌البروج در نزدیکی نقطه اعتدال بهاری نشان می‌دهد. خط سیاه دایره‌البروج، مسیر حرکت خورشید، است. خط آبی افقی نمایان‌گر استوای آسمان و خط آبی عمودی نصف‌النهار مبدأ آسمان است. نقطه اعتدال بهاری محل تقاطع این سه خط است. خورشید در لحظه تحویل سال در این نقطه قرار می‌گیرد. چون امکان رسم تصویر خورشید و زمین در این صفحه وجود ندارد برای اطلاعات بیشتر و دقیق‌تر به سایت ویکی‌پدیا، دانشنامه آزاد موضوع مبنای محاسبه نوروز را ببینید .

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.