نسخه آزمایشی

فرقه اهل حق ۱۳۸۸/۱/۲۶ - ۱۷ بازدید

اطلاعاتی راجع به فرقه اهل حق می خواستم؟
فرقه اهل حق از جمله آیین هاى التقاطى بوده و مخلوطى از عقاید باستانى و نیز ادیان مسیحیت اسلام و... مى باشد. در حال حاضر اهل حق به سه گروه عمده تقسیم شده اند:
الف) شیطان پرستان؛ این گروه شیطان را تقدیس کرده و خوک را مقدس مى دانند و با هرگونه طهارت مخالف اند. بیشتر پیروان این گروه در کرند سرپل ذهاب و نواحى مجاور آن سکونت دارند.
ب ) على اللهی ها؛ این گروه مى پندارند که حضرت على(ع) خدا است و دین خود را کلا از اسلام جدا مى دانند. این گروه نیز عمدتا در شمال غرب ایران و در برخى نواحى دیگر پراکنده اند.
ج) گروه اهل حق مسلمان؛ این گروه خود را شیعه مى دانند ولى در سیر و سلوک و آداب متفاوت از شیعه هستند. عمده آثار در دست از این فرقه مربوط به گروه سوم است؛ چون دو گروه اول اساسا فاقد هرگونه پایه فکرى بوده و تنها از پیشینیان خود تقلید کورکورانه مى کنند و تقریبا آیین و یا معتقدات قابل توجهى ندارند. در مجموع درباره این فرقه و یا دیگر فرقه ها مى توانیم بگوییم: هر گروهى که از مسیر قرآن و عترت فاصله بگیرد دچار انحراف هاى خطرناکى در زمینه هاى مختلف مى شود. به هر حال چنانچه حضرت علی(ع) را خدا بدانند و یا منکر یکی از ضروریات دینی مثل نماز و روزه باشند این انکار به طوری که به انکار رسالت و یا تکذیب پیامبر اکرم یا ناقص دانستن شریعت برگردد، نجس هستند و نمی توان آنها را مسلمان نامید. مشهور این است که اهل حق نام یکی از فرقه های غلات است کسانی که در مورد علی علیه السلام غلو کردند و برای او مقام الوهیت اثبات کرده اند. برخی معتقدند این فرقه در قرن ۲ هجری پدید آمده و در قرن ۷ تجدید حیات یافته است. از نظر برخی دیگر ریشه تاریخی این فرقه به قرن ۴ هجری به نام مبارک شاه و ملقب به شاه خویشین باز می گردد. وی که عنوان«سلطان طریقت» را داشته و در توابع لرستان با جمعی از پیروان خود زندگی می کرده به ۴تن از آنان وعده داده که پس از درگذشت وی، روحش پس از ۱۰۰ سال در جسم فردی به نام سلطان صحاک یار (اسحاق) تجلی خواهد کرد و در فاصله این ۱۰۰ سال یارستان (اهل حق) در گوشه ای خموش چشم به انتظار سلطان صحاک دوخته بودند تا او را دریافتند و دور او گرد آمددند.
آنچه در میان پیروان اهل حق معروف این است که سلطان صحاک (اسحاق) موسس مسلک آنان است، و از طرفی آنها از این فرقه های غلات به شمار آمده و علی اللهی خوانده می شوند به شدت احتراز دارند. آقای سید قاسم افضلی از سران اهل حق دراین باره می نویسد: «یارستان اهل حق های واقعی هیچ گاه علی علیه السلام را خدا نمی دانند و آنچه مسلم و مشخص است نسبت هائی که به اهل حق به عنوان علی اللهی داده اند و یا در بعضی کتب و مقاله ها علی اللهی را شیعه ای از اهل حق می دانند خلاف محض است و خط اهل حق های یارستانی کاملا از علی اللهی ها دوراست.
شاخه های اهل حق:
گفته اند: سلطان اسحاق برای تشکیلات این فرقه جانشینانی تعیین کرد و برای هر یک از آن ها وظیفه ای مقرر نمود و به هر یک به تناسب وظیفه وی لقب مخصوص داد - در ابتدا (پیر بنیامین) را به سمت «پیری» و «داود» را به سمت «دلیل» برای همه اهل حق منصوب کرد آنان برای تداوم رهبری ۷ نفر از یاران خود را به عنوان ۷ خاندان یا ۷ سر سلسله اهل حق به پیروان خود معرفی کردند که از آن پس به «هفت تن» معروف شدند و برخی این هفت تن را از یاران اولیه سلطان اسحاق دانسته اند. این خاندان ها عبارتند از:
۱. خاندان شاه ابراهیم فرزند سید محمد گوره سوار که به شاه ابراهیمی ها معروفند.
۲. خاندان سید ابوالوفا
۳. خاندان عالی قلندر درویش های قلندری منطقه کرند و استان کرمانشاهان منسوب به او هستند.
۴. خاندان سید میر سور
۵. خاندان بابا یادگار
۶. خاندان سید مصطفی
۷. خاندان حاجی بوعیسی (سید با ولیسی).
در قرن های بعد ۴ خاندان دیگر به آنان اضافه شد که عبارتند از: ۱. خاندان آتش بیگی ۲. خاندان ذو النور ۳. خاندان شاه حیاسی ۴.خاندان بابا حیدر از نظر اهل حق هر کس که پیرو این مسلک باشد باید به عنوان اولین وظیفه به واسطه یکی از پیرها یا دلیل های منسوب به یکی از خاندان ها، خود را به یک خاندان مرتبط سازد و براساس سر سپردن به یکی از شاخه های این فرقه هویت مذهبی او را معین می سازد.
اهل حق مقام پیر بنیامین را بسیار بزرگ می شمارند و معتقدند او در عالم الست «جبرئیل» و در دوره شریعت «سلمان» و در دوره آخر الزمان «بنیامین» بوده است او اولین مخلوق و از مقرب ترین یاران خداست و در اخرین دوره در جامه امام مهدی (عج) مظهریت یافته است.
عبادات اهل حق:
اهل حق در هفته یک یا چند بار در جم خانه ها و با حضور پیر جمع می شوند تشکیلات جم معمولا در شب های جمعه برگزار می گردد و این مراسم با تشریفات خاصی اجرا می گردد و شرکت هفته ای یک بار در جم خانه را به جای عبادات دائمی کافی می دانند. اهل حق نماز نمی خوانند و به جای آن نذر و نیاز انجام می دهند.
و روزه مخصوص دارند که سه روز است و به مرنو و قولطاس مرسوم است روزه مرنو از آنجا رسم شده که سلطان صحاک و یارانش سه شبانه روز از ترس دشمنان در غار مرنو پنهان شده و بی غذا ماندند پس از نجات یافتن ان را روزه مرنو نام نهادند و این روزه در منطقه باختران اجرا می شود. روزه قولطاس که اکثریت اهل حق های ایران و خارج ایران انجام می دهند مربوط به یاران قولطاس و قوشجعی اوغلی و شاه ابراهیم است که در وسط کولاک سه شبانه روزی ماندند و پس نجات از آن خطر آن را جشن می گیرند.
گاهی گروهی از اهل حق به عنوان شیطان پرست یاد می شوند ولی برخی از رهبران کنونی آنان چنین را مردود دانسته و به کلماتی از سلطان صماد استناد کرده که در آن ها شیطان را مکار و راهنمای مردمان دور از دین معرفی کرده است با این حال برخی از افراد مورد اعتماد که از نزدیک با اهل حق ارتباط دارند از تکریم آنان نسبت به شیطان و مخالفت شدید با لعنت فرستادن بر او گزارش می دهند. شارب سیبیل نیز نزد اهل حق حرمت ویژه ای دارد و آن را یکی از ارکان اصلی سلطان صماک می دانند که شارب مور و پر پشت را از نشانه های پیروان مسلک اهل حق می شمارد.
مناطق زندگی اهل حق:
اهل حق در کشور های ایران ـ عراق ـ سوریه و افغانستان تاجیکستان زندگی می کنند عمده ترین مرکز آنان در ایران استان کرمانشاهان است و منطقه کرند غرب و توابع آن از عمده ترین مراکز اهل حق در ایران است و جمعیت آن را در این منطقه حدود ۱۵۰ هزار نفر تخمین زده اند. در ترکیه فرقه هائی وجود دارند که معروفند به «بکتاشی» و به آن ها «علویین» نیز گفته می شود و اهل حق های ایران آن ها را شاخه های فرقه اهل حق می دانند. شیعیانی که در البانی بسر می برند نیز به «بکتاشی» معروفند در کشور سوریه نیز جمعیت قابل توجهی وجود دارد که تحت عناوین علویین یا علبی اللهی معروفند و عمدتا در شمال غرب ان جا سکونت دارند.
منظور از اهل حق که الان رایج است همان مسلک درویشی و تصوف است. اهل حق به دسته ها و مسلک هائی تقسیم می شوند. دسته ای طریقتی هستند که به طریقه قطب و مرشد خود عمل می کنند.
علاوه بر دستورهای که در شریعت است اذکار و ادواری هم از مرشد فرا می گیرند. دسته ای پای بند شریعت اند و صرفا ظاهری از صوفیه را دارند به تمام دستورات شریعت پای بند هستند.
اگر این چنین باشد که صرفا خود را صوفی بدانند ولی از احکام شریعت تخطی نکنند مشکلی ایجاد نمی شود لکن اگر عبادات و ذکرهای بدعت آمیز داشته باشند اگر منتهی به انکار یکی از احکام قطعی اسلام شود مرتدند.
درهر صورت اهل حق به گروهی از غلات و شیطان پرستان و طوائف دیگر صوفیه اطلاق می شود در منابع گوناگون بر دسته سوم هم اهل حق اطلاق گردیده است. تفضیل مطالب در منابع معرفی شده پیگیری شود. کتاب های فراوانی در زمینه عقائد اهل حق و نقد و بررسی آن وجود دارد.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.