فرق دعا با آرزو ۱۳۹۷/۱۲/۱۹ - ۱۸۲ بازدید

سلام علیکم.
فرق بین دعا و ارزو چیست و بفرمایید ایا در قران سفارش بە ارزو ەم شدە و در دین اسلام ارزو مذمت شدە یا خیر?

الف ) مفهوم آرزو
دهخدا در معنای آرزو می‌نویسد: «شهوت، اشتهاء، قوّت جذب ملایم، هوی، هوا...» (دهخدا، ۱۳۶۴، ج ۲: ۷۱)
آرزو عبارت است از یکسری خواسته ها و منویات که انسان در جهت رشد و تعالی معیارهای زندگی خود در حال یا آتی به آنها نیاز دارد، بی شک انسان در هر مقطعی از زمان و مکان نیاز به آرزو دارد و البته به مرور زمان نیز این آرزوها براساس شرایط و موقعیت زمانی و مکانی در تغییر است. چه اینکه انسان از بدو تولد تا سن پیری در تغییر و تحول بوده و براساس همین، عقلایی است که بگوییم آرزوهای آن نیز قابل تغییر و تحولند. به بیانی هرچقدر رشد فکری انسان فربه تر شود، طبعا آرزوهای آن نیز بزرگتر خواهند شد .
ب ) اهمیت امید و آرزو در اسلام
در اسلام، امید و آرزو جایگاه رفیعى دارد؛ تا جایى که در روایات معصومان (علیهم السلام) از امید به عنوان «رحمت الهى» یاد شده است.
قال رسول الله صلی الله علیه و آله : الامل لامتی و لولا الامل ما رضعت والدة ولدها و لاغرس غارس شجرا .
پیامبر (ص) مى فرماید: امل و آرزو رحمت است برای امت من و اگر آرزو نبود مادر طفل خویش را شیر نمی داد [ تا فرزند رشیدی بشود ] و باغبان هم نهالی نمی کاشت [تا درخت تناوری بشود ]. ج ) اقسام آرزوها
۱ ـ آرزوهای خیالی و باطل
هر آرزویی که انسان را از مسیر حق و حقیقت دور بکند خیالی و باطل و از نظر اسلام مردود است ، که از آن در متون دینی به «طول امل » تعبیر می شود .
آن چه مذموم و ناپسند است و در آیات و روایات گوناگون ما را از آن نهی کرده اند، داشتن آرزوی طولانی و دراز است، یعنی آرزوهایی که متناسب با میزان توانایی و استعداد و در محدوده قدرت ما و حتی عمر کوتاه ما نمی باشد، یعنی آرزوهای غیر معقول و غیرمنطقی و دور از دسترس که معمولا جز غم و غصه و حسرت و غلطیدن به ورطه گمراهی و دور شدن از حدود شرع و چارچوب دین ثمری ندارد .
اگر امید و آرزو از حدّ اعتدال خارج شود و رنگ افراط به خود بگیرد، مفاسد جبران‌ناپذیری به دنبال خواهد داشت. قرآن کریم نمونه‌ای از این آفات را در قالب داستان قارون چنین متذکّر می‌شود: ﴿...یَا لَیْتَ لَنَا مِثْلَ مَا أُوتِیَ قَارُونُ إِنَّهُ لَذُو حَظٍّ عَظِیمٍ﴾(القصص/۷۹) ای کاش همان قدر که به قارون از مال دنیا دادند به ما هم عطا می‌شد که او بهره بزرگ و حظّ وافری را داراست.
بارها خداوند با جملات﴿لاَ تُعْجِبْکَ أَمْوَالُهُمْ﴾(التّوبه/ ۵۵ و ۸۵) و بسیاری اموال و اولاد آن منافقان تو را به شگفت نیارد ... ﴿وَلَا تَمُدَّنَّ عَیْنَیْکَ﴾(الحجر/ ۸۸ و طه/ ۱۳۱)و هرگز به متاع ناچیزی که به قومی از آنان (قومی کافر و جاهل) در جلوه حیات دنیای فانی برای امتحان داده‌ایم چشم آرزو مگشا.
در این آیات خداوند متعال مؤمنان را از نگاه‌ آرزومندانه به سرمایه‌داران و مردم مرفّه بازداشته است
امیر المؤمنین علی علیه السلام می فرماید: «من اطال الامل اساء العمل؛ هر کس آرزویش را طولانی کند عملش را زشت و ناپسند می گرداند» (نهج البلاغه، فیض الاسلام، حکمت ۳۵).
ودر جای دیگرمی‌فرماید: «مَا لَکُم تُؤَمِّلُونَ مَا لاَ تُدرِکُونَهُ وَ تَجمَعُونَ مَا لاَ تَأکُلُونَهُ وَ تَبنُونَ مَا لاَ تَسکِنُونَهُ؟ شما را چه شده است که چیزی را آرزو می‌کنید که به آن نمی‌رسید و چیزی را گِرد می‌آورید که نمی‌خورید؟ و چیزی را بنا می‌کنید که در آن سکونت نمی‌کنید؟» (آمدی، ۱۳۸۴، ج ۱: ۱۰۳).
۲ ـ آرزوهای حقیقی
هر آرزویی که انسان را در مسیر تعالی و رشد معنوی و یا مادی مختوم به تکامل معنوی قرار بدهد ، حقیقی است ، این قبیل آرزوها موجب ترقی و تکامل انسان بوده و از نظر شرع مقدس ممدوح می باشد . که این آرزوهای حقیقی نیز خود اقسامیست :
اقسام آرزوهای حقیقی
۱ . ۲ . آرزوهای مادی دنیوی مانند : آرزوی داشتن فرزند صالح و سالم – آرزوی داشتن همسر حلال و شایسته – آرزوی به دست آوردن ثروت حلال برای مصرف در امور خیریه و احسانات و خدمت به خلق و ترویج مکتب حقه الهی .
۲ . ۲ . آرزوی مادی اخروی مانند : تمنای بهشت و حوریه .
۳ . ۲ . آرزوهای معنوی دنیوی مانند : آرزوی زیارت خانه خدا – آرزوی زیارت مشاهد مشرفه اهل بیت علیهم السلام _ آرزوی جهاد و شهادت در رکاب امام زمان ارواحنا فداه .
۴ . ۲ . آرزوهای معنوی اخروی مانند : آرزوی همنشینی و مجالست با انبیا و اوصیا و اولیا و صلحا در بهشت . د ) مفهوم دعا
کلمه دعا و مشتقاتش که حدوداً بیش از ۲۰۰ بار در آیات قرآن کریم بکار رفته است. از ریشه «دَعَوَ» و به معنی خواندن و حاجت خواستن و استمداد است و گاهی مطلق خواندن از آن منظور است.
دعا در لغت به معنی صدا زدن و به یاری طلبیدن و در اصطلاح اهل شرع، گفت‌وگو کردن با حق تعالی، به نحو طلب حاجت و درخواست حل مشکلات از درگاه او و یا به نحو مناجات و یاد صفات جلال و جمال ذات اقدس اوست. ( المصباح المنیر/دفتر نشر الهادی/ص۱۶و۱۷)
حقیقت دعا که همان توجه ناقص به کامل مطلق برای رفع نقص و احتیاج خود است، امری فطری و جبلی است که لازمه آن یأس از غیرحق و قطع طمع از مردم و انقطاع از غیرالله می‌باشد. در روایت وارده از طریق معصومین (ع) قطع طمع از مردم هم جمع همه خیرات و راه وصول به باب‌الله و همه برکات شمرده شده است. هـ ) فرق دعا با آرزو
با توجه به معنی و مفهوم این دو به نظر می رسد که آرزو صرفا یکسری خواسته قلبی است که گاهی هم امور توهمی و دست نیافتنی می باشد که انسان دوست دارد داشته باشد ولی دعا ، طلب و درخواست یاری طلبیدن بندگان از خدا یا آنچه معبود می‌پندارند، برای رسیدن به نیازهای واقعی زندگی و رشد انسانی است.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.