فعل ماضی و معنای آینده ۱۳۹۹/۰۱/۱۹ - ۲۷۳ بازدید

در سوره بقره- ایه ۱۷۷ پنج خطای گرامری وجود دارد. چهارتای ان به خاطر زمان اشتباه افعال است چون جمله با کلمه تولواْ شروع می شود که در زمان حال است اما چهارتای دیگر با زمان گذشته است.
خطای پنجم صابرین است که باید صابرون بشود.

لَیْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَکُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ وَ لکِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ وَ الْمَلائِکَةِ وَ الْکِتابِ وَ النَّبِیِّینَ وَ آتَى الْمالَ عَلى حُبِّهِ ذَوِی الْقُرْبى وَ الْیَتامى وَ الْمَساکِینَ وَ ابْنَ السَّبِیلِ وَ السَّائِلِینَ وَ فِی الرِّقابِ وَ أَقامَ الصَّلاةَ وَ آتَى الزَّکاةَ وَ الْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذا عاهَدُوا وَ الصَّابِرِینَ فِی الْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاءِ وَ حِینَ الْبَأْسِ أُولئِکَ الَّذِینَ صَدَقُوا وَ أُولئِکَ هُمُ الْمُتَّقُونَ (بقره- ۱۷۷)
۱. در عبارت (و الصابرین فى الباساء) کلمه (صابرین ) را منصوب آورد، یعنى نفرمود (صابرون ) و نصب آن به تقدیر مدح است تا به عظمت امر صبر اشاره کرده باشد، بعضى هم گفته اند که اصولا وقتى کلامى که در وصف کسى ایراد میشود طولانی شود و وصفى پشت سر وصفى ذکر شود ، نظریه علماى ادب بر این است که میان اوصاف گاهگاهى مدح و ذمى بیاورند و باین منظور اعراب وصف را مختلف می سازند، گاهى به رفع می خوانند و گاهى به نصب . ۲. در مورد ماضی بودن چهار فعل در این ایه و مضارع بودن فعل « تولوا » باید گفت کاربرد فعل ماضی به معنای مستقبل امر رایجی است .در بحث از آیه: « … قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُونَ أَنبِیَاء اللّهِ مِن قَبْلُ إِن کُنتُم مُّؤْمِنِینَ » که برخی از مشرکان گفته اند: چرا در آغاز با فعل مستقبل « تقتلون » موضوع طرح شده و سپس با کلمه ی « مِن قَبلِ» از زمان گذشته، سخن به میان آمده است؟
طبری در این باره گفته است: در زبان عربی شایع است که فعل ماضی به معنای مستقبل باشد و فعل مستقبل به معنای ماضی، همان طور که در آیه: « وَاتَّبَعُواْ مَا تَتْلُواْ … » و همان طور که در شعر عربی هم، این موضوع فراوان دیده می شود:
«و لقد أَمُرُّ علی اللئیم یسبنّی *** فمضیت عنه و قلت لا یعنینی» که منظور از « أَمُرُّ » که فعل مستقبل است، « مررت » یعنی فعل ماضی، می باشد به دلیل مصراع بعدی که گفته است: « فمضیت عنه » و نگفته است: « فأمضی عنه ». وی برای اثبات سخن خود چند بیت شعر دیگر نیز مثال آورده است.
سپس در مقام توضیح آیه افزوده است: خداوند یهودیانی که روزگار پیامبر اکرم (صل الله علیه و آله) را درک کرده بودند، مخاطب قرار داده و نعمت های خود را بر اسلاف و گذشتگان آنان برشمرده و کفران نعمتی که گذشتگان شان مرتکب شده اند را بازگو کرده و ارتکاب معاصی و گستاخی آنان را هم نسبت به پیامبران بیان نموده است. همچنین اضافه کرده که این گونه چیزها در زبان عربی فراوان هستند؛ مثل این که کسی می گوید: ما در فلان روز نسبت به شما چنین و چنان کردیم و شما چنان و چنین کردید.
در واقع فعل مستقبل « فَلِمَ تَقْتُلُونَ أَنبِیَاء اللّهِ مِن قَبْلُ » اخباری است از انجام فعل پیشینیان و اسلاف یهود و تأویل « مِن قَبْلُ » هم در اصل « مِن قَبْلُ الیَوم » بوده است.طبری در بحث از آیه: « مَن کَانَ عَدُوًّا لِّلّهِ وَمَلآئِکَتِهِ وَرُسُلِهِ وَجِبْرِیلَ وَمِیکَالَ فَإِنَّ اللّهَ عَدُوٌّ لِّلْکَافِرِینَ ».
برای مطالعه بیشتر ر.ک: طبری ، جامع البیان، ج۲، ص ۳۵۰٫۴۵٫

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.