فلسفه ازدواج موقت-ازدواج موقت وزنا-زنان خیابانی ۱۳۹۴/۱۰/۲۸ - ۶۶۲ بازدید

با وجود ازدواج موقت چه امیدى به محکم ماندن روابط زن و شوهر خواهد بود؟ تفاوت ازدواج موقت با زنان خیابانى چیست؟ چه تفاوتى با فحشا دارد؟

اگر درباره تشریع ازدواج موقت ، مصالح و ضرورت هایى که در آن لحاظ شده ، با دیده انصاف نگریسته شود به این واقعیت اعتراف خواهیم کرد که قانون ازدواج موقت نه تنها هیچ گونه نقص و کاستى ندارد بلکه بهترین و عالى ترین خدمتى است که اسلام براى زن و مرد و بیشتر براى زن انجام داده است ، زیرا در دنیایى که آزادى جنسى و فحشاء براى جبران خلاء ناشى از ازدواج دایم تلقّى مى شود ، ازدواج موقت همراه با تعهّدات حقوقى ، اخلاقى و پاک دامنى و در عین سهولت و سادگى در کنار ازدواج دایم و در واقع مکمّل آن ، بهترین کار ممکن است . استاد مطهرى مى گوید : « ازدواج موقت از آن جهت تشریع شده است که ازدواج دایم به تنهایى قادر نبوده است که در همه شرایط و احوال رفع احتیاجات بشر را بکند و انحصار به ازدواج دایم مستلزم این بوده است که افراد یا به رهبانیت موقت مکلّف گردند و یا در ورطه کمونیسم جنسى غرق شوند . بدیهى است که هیچ پسر یا دخترى آنجا که برایش زمینه یک زناشویى دایم و همیشگى فراهم است ، خود را با یک امر موقتى سرگرم نمى کند » 1 . بنابراین ، ازدواج موقت یک نوع عقد شرعى است که ویژگى هاى خود را دارد و نباید آن را جایگزین ازدواج دایم دانست و همان انتظارها و توقع هاى ازدواج دایم را از آن داشت .
و اما در مورد زنان کرایه اى در اروپا و زنان خیابانى در ایران مى توان گفت : هر دو غیرمشروع ، آسیب رسان و درهم شکننده نهادهاى اجتماعى خانواده است . البته زنان خیابانى با زنانى آبرومند که به عقد ازدواج موقت درمى آیند متفاوت هستند و به هیچ عنوان نمى توان آن را با زنان کرایه اى در غرب مقایسه نمود ، چرا که عقد موقت از نظر ماهیت همانند ازدواج دایم و یک رابطه تعریف شده توأم با حقوق و امتیازاتى است که زن و مرد با اختیار و اراده شان آن را پدید مى آورند و بدین ترتیب عفت و کرامت انسانى خویش را پاس مى دارند . اگرچه امروز غرب متعه را ارتجاعى مى شمارد و در مقابله با اسلام آن را مورد ایراد قرار مى دهند ، اما برخى اندیشمندان دنیاى غرب ، به کمال و برترى قوانین ازدواج و خانواده در اسلام اعتراف مى کند و براى سامان دهى نظام خانواده و رهایى از بى بند و بارى جنسى ، راهکارهاى اسلام را پیشنهاد مى کند . از باب مثال « گوستاولوبون » فرانسوى یکى از مزایاى آیین اسلام را نوع ازدواج و تعدد زوجات ، آن هم به صورت محدود و مشروط راهگشا و نظام مند مى شمارد و در قسمتى از اعترافات خود این گونه مى گوید : « در غرب هم با وجود اینکه آب و هوا و طبیعت هیچ یک مقتضى براى وجود چنین رسمى نیست ، مع ذلک رسم وحدت زوجه رسمى است که ما آن را فقط در کتاب هاى قانون مى بینیم درج است ، خیال نمى کنم بشود این را انکار کرد که در معاشرت واقعى ما اثرى از این رسم ( رسم وحدت زوجه ) نیست . راستى من متحیّرم و نمى دانم که تعدد زوجات مشروع مشرق از تعدد زوجات سالوسانه اهل مغرب چه کمى دارد و چرا کمتر است ؟ بلکه من مى گویم که اولى از هر حیث بهتر و شایسته تر است » 2 .
گفتنى است که صنعت روسپیگرى نخستین بار توسط بانک جهانى ، صندوق بین المللى پول و آژانس هاى توسعه بین المللى آمریکا برنامه ریزى و حمایت شد . 3 در نهایت کار را به جایى رسانده اند که ازدواج را به نوعى ، عامل بدبختى زنان دانسته و روابط آزاد جنسى را نشانه استقلال فردى و دورى از اسارت مى پندارند .
روشن است که در این نگرش ، بازنده حقیقى ، زن است چرا که این روند به ضربات عاطفى در محیط خانواده و جامعه منتهى مى شود و این به معناى به بازى گرفتن عشق و محبت خانوادگى و تُهى کردن هر یک از زن و مرد از خصوصیات فطرى و انسانى شان مى باشد و بدون تردید نگرانى ها ، ناهنجارى هاى روحى و روانى و اختلالات در شخصیت زنان را چند برابر خواهد نمود . 4
زندگى شایسته انسان ، به صورت اجتماعى و در گرو برقرارى روابط با یکدیگر است . این روابط ، خواه تجارى باشد ، یا عاطفى ، جنسى و . . . زمانى سالم ، عادلانه و پایدار خواهد بود که قانونمند باشد وگرنه در معرض هرج و مرج ، ستمگرى ، سست بنیادى و زوال و تعدّى به یکدیگر خواهد بود .
در همه مسلک هاى بشرى یا الهى ، براى قانون مندى این روابط ، مقرّراتى وضع شده است . در قرآن مجید نیز به این مهمّ اشاره شده است 5 تا اصل پیدایش و نحوه این روابط ، قابل اثبات باشد و این تعهّدات ، ضمانت اجرایى یافته ، علاوه بر اینکه ، نظام اجتماعى را سامان دهد . بنابراین اجراى صیغه عقد ، یک علامت و نشانه و وسیله اى براى ابراز خواست هاى درونى است که نظام اجتماعى آن را به رسمیت شناخته است و پس از اجراى صیغه ، علاوه بر تعبّد شرعى ، اعلام پایبندى به قوانین اجتماعى آن جامعه است . براساس این انگاره ، ازدواج دائم یا موقّت ، تنها با گفتن دو کلمه تمام نمى شود بلکه مقرّرات و اهداف خاص خودش را دارد که عبارت است از :
. 1 زن و مرد در تمام مدّت ازدواج در کنار یکدیگر هستند
. 2 زن بعد از طلاق یا پایان مدّت ازدواج موقّت ، باید عدّه نگه دارد . یکى از دلایل عدّه چه بسا این باشد که اگر از مرد اول باردار شده ، وضعش مشخص شود
. 3 پدر و مادر موظف اند از فرزندى که از ناحیه ازدواج پدید مى آید ، حمایت کنند
شاید براى عده اى ، هدف ابتدایى ازدواج دائم ارضاى شهوت جنسى باشد ولى غالباً هدف از آن آرامش و تکامل در کنار همسر و تربیت نسل صالح است لذا از نکاح به « عقد » تعبیر مى شود .
« عقد » پیمانى دو سویه است که طرفین را به انجام امورى متعهّد مى کند و براى هر یک حقّى را به عهده دیگرى مى نهد . بنابراین عقد ازدواج ، تنها جارى کردن صیغه خاص بر زبان نیست بلکه تعهّدى است که از آن صیغه ناشى شده و دو طرف آن را مى پذیرند . بدیهى است اهداف و مقرّرات یاد شده ، در فحشا وجود ندارد و طرفین تعهّدى نسبت به همدیگر ندارند بلکه براى هر دو یا یکى از آنان ، لذّتى زودگذر حاصل مى شود و پس از آن هم بدون آنکه وظیفه و تکلیفى داشته باشند ، از یکدیگر جدا مى شوند ! اسلام بیش از هر چیز ، مى خواهد این روابط را قانون مند کرده و از ظلم و تجاوز و بهره کشى جلوگیرى کند بنابراین صیغه و زنا از جهت پیش زمینه ها و پیامدها بسیار متفاوت مى باشد .
( 1 ) نظام حقوق زن در اسلام ، مرتضى مطهرى ، چاپ نهم ، دى ماه 1359 ، ص . 47 ( 2 ) نظام حقوق زن در اسلام ( مجموعه آثار 19 ) ، مرتضى مطهرى ، تهران ، صدرا ، 1378 ، ص . 305 ( 3 ) . ک : تازه هاى اندیشه ، ش 2 ، ص . 47 ( 4 ) براى آگاهى بیشتر . ک : اسلام ، زن و جستارى تازه ، علامه سید محمدحسین فضل الله ، صص 224 به بعد . ( 5 ) « و زنان شوهردار ( - ( بر شما حرام است ) - ) مگر آنها را که ( - ( از راه اسارت ) - ) مالک شده اید ( - ( زیرا اسارت آنها در حکم طلاق است ) - ) اینها احکامى است که خداوند بر شما مقرّر داشته است . اما زنان دیگر غیر از اینها ( - ( که گفته شد ) - ) ، براى شما حلال است که با اموال خود ، آنان را اختیارکنید در حالى که پاکدامن باشید و از زنا ، خوددارى نمایید . و زنانى را که متعه ( - ( ازدواج موقت ) - ) مى کنید ، واجب است مهر آنها را بپردازید . و گناهى بر شما نیست در آنچه بعد از تعیین مهر ، با یکدیگر توافق کرده اید ( - ( بعداً مى توانید با توافق ، آن را کم یا زیاد کنید خداوند ، دانا و حکیم است ) - ) » .

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.