کشتن اسیر بدستور پیامبر -قتل عقبه بن معیط ۱۳۹۰/۰۸/۲۸ - ۴۶۱۸ بازدید

چرا از میان اسیران جنگ بدر، تنها عقبه به دستور پیامبر(ص) و توسط حضرت علی (ع) گردن زده شد. در حالی که رسول خاتم با اسیران با مهربانی رفتار می کرد؟

دانشجوی گرامی در میان اسیران غزوه بدر دو نفر بودند که به دستور پیامبر اکرم(ص) به قتل رسیدند این دو نفر یکی عقبه ابن ابی معیط و دیگری نضر بن حارث بودند اما اینکه چرا پیامبر اکرم (ص) چنین حکمی را صادر کردند نیاز به بررسی دقیق داردکه در ادامه بدان خواهیم پرداخت:1)عقبة بن ابی معیطبه تصریح تاریخ وی یکی از سرسخت ترین دشمنان پیامبر خدا بود.( بلاذرى، کتاب جمل من انساب الأشراف، تحقیق: سهیل زکار و ریاض زرکلى، بیروت، دار الفکر، ط الأولى، 1417/1996، ج1، ص125) او کسی است که بگفتة پاره‌ای از مفسران چند آیه از قرآن مانند آیه 93 انعام و آیه 13 از سورة مطففین و 31 انفال و آیات دیگر در مذمت او نازل شده است. واقدی می‌گوید: آیات” وَ وَ إِذا تُتْلی عَلَیْهِمْ آیاتُنا قالُوا قَدْ سَمِعْنا لَوْ نَشاءُ لَقُلْنا مِثْلَ هذا إِنْ هذا إِلاّ أَساطیرُ اْلأَوَّلینَ “(سوره انفال،آیه31)در حق نضر بن حارث نازل شده و خدای فرمود:أَ فَبِعَذابِنا یَسْتَعْجِلُونَ.(سوره صافات،آیه176)که منظور نزول عذاب روز بدر است(مغازی واقدی،ص100).در اینجا به نمونه‌هایی از رفتار وی با پیامبر خدا اشاره می‌کنیم:
1-روزی ابوجهل و عده‌ای از قریش به همراه عقبة بن أبى معیط بودند. پیامبر را دیدند که نماز می‌خواند و سجده نمازش طولانی شده است. ابوجهل رو به آنان کرده و گفت کدام یک از شما فضولات شکمبه شتری را که امروز در فلان نقطه مکه کشته شده است را آورده و بر سر محمد می‌ریزد. عقبة عهده دار این کار شده و فضولات شکمبه شتر را آورده و بر سر و بین دو کتف رسول‌خدا ریخت.(کتاب جمل من انساب الأشراف، أحمد بن یحیى بن جابر البلاذرى (م 279)، تحقیق سهیل زکار و ریاض زرکلى، بیروت، دار الفکر، ط الأولى، 1417/1996، ج1، ص125).
2- آمده است که گاه وی مدفوع انسان را درون زنبیلی ریخته، جلوی در خانه پیامبر خالی می‌کرد(پیشین،ج 1، ص:167).
3-وی مسافرتهایی به حیره و شهرهای ایران کرده بود و داستانهای رستم و اسفندیار را شنیده بود و هرگاه پیامبر (ص) در جایی می‌نشست و داستان عذابهای قوم عاد و ثمود و سایر ملتهای گذشته را بیان می‌فرمود، بعد از رفتن آن حضرت، می‌آمد و بجای پیامبر می‌نشست و می‌گفت: به خدا داستانهایی که من می‌گویم از قصه‌هایی که محمد برای شما می‌گوید بهتر است. (زندگانی حضرت محمد، رسولی محلاتی،ص161).
4-در جنگ بدر چشم پیامبر به عقبه افتاد و فرمود: روزی نماز می‌خواندم و به سجده رفته بودم که ناگاه عقبه آنچنان با لگد به گردنم کوبید که از شدت آن ضربه چشمانم داشت از حدقه بیرون میزد(بلاذرى، کتاب جمل من انساب الأشراف، ج1، ص148 و در چاپ زکار ص167).
5-وقتی که پیامبر به مدینه مهاجرت فرمود وی این اشعار را در توهین به پیامبر خدا سرود: ای کسی که سوار بر ناقه گوش بریده بودی از پیش ما هجرت کردی، پس از مدت کمی مرا سوار بر اسب خواهی دید که نیزه خود را میان شما سیراب خواهم کرد و شمشیر از شما هر گونه شبهه‌ای را خواهد گرفت.(مغازی، ص61).
6-همچنین از گفته‌های واقدی برمی‌آید که عقبه بن معیط یکی از محرکین اصلی و برپا کنندگان جنگ بدر بوده‌ است
پیامبر(ص) در جواب خود عقبه، علت دستور قتلش را دشمنی‌او با خدا و پیامبر(ص) و آزار دادن پیامبر(ص) عنوان می‌فرماید.( مغازی، ص84).
2)نضر بن حارث
نضر بن حارث یکی دیگر از محرکین اصلی و برپا کنندگان جنگ بدر بود. در جنگ بدر هم قریش سه پرچمدار داشت که یکی از آنان وی بوده است.( مغازی، ص27و28و43)
1-وی شکنجه‌گر مسلمانان در مکه بوده.
2-او قرآن را به استهزاء می‌گرفت بعلاوه وی از آزار دهندگان پیامبر در مکه بود. این فراز تاریخی به طور خلاصه به موارد فوق اشاره دارد: «وقتی مقداد او را اسیر نمود، او با مصعب بن عمیر صحبت کرد که پیامبر (ص) او را نکشد. مصعب در جواب او گفت: تو درباره کتاب خدا چنین و چنان می‌گفتی و درباره پیامبر چنین و چنان. بعلاوه تو یاران محمد را شکنجه می‌کردی» (مغازی، ص79).
با توجه به مطالبی که عرض شد حال در جواب شما می‌گوئیم که قوانین اسلام در راستای تامین منافع دنیوی و اخروی می‌باشد و کشتن اسیر گرچه امر ناپسندی است اما این امر بعنوان یک قانون فطری تلقی نمی‌گردد و در بعضی از موارد قابل استثناء و تبصره می‌باشد مثلاً در این مورد خاص پیامبر (ص) روی مصالح عمومی نه بمنظور انتقام جویی تصمیم به قتل این‌دو گرفتند چرا که آنان از سران کفر و طراح نقشه‌های ضد اسلامی بودند و تحریک قبایل به دست آنان انجام شده بود و چه بسا پیامبر اسلام اطمینان داشت که اگر آنان آزاد شوند باز به کارهای خطرناکی دست خواهند زد. (فروغ ابدیت،ج1،ص515)

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.