ماهیت شیطان ۱۳۹۲/۱/۱۷ - ۱۹ بازدید

۱ـ ابلیس، فردی از جنّ است.
۱ـ ابلیس، فردی از جنّ است.
آیات به صراحت بیان نموده اند که ابلیس، فردی از نوع جنّ است ؛ و نوع جنّ موجوداتی هستند که فرد نخستشان از آتش آفریده شده است. همچنین قرآن کریم صراحت دارد که جنّها و از جمله ابلیس، موجوداتی هستند مکلّف ،که هم مومن دارند هم کافر؛ و ابلیس از کفّارشان می باشد. همچنین در قرآن کریم تصریح شده که ابلیس قبل از آدم(ع) وجود داشته.
دقّت شود که کفّار جنّ، زیادند، که همگی را شیطان گویند. لذا ابلیس، یکی از شیاطین جنّی، و البته رئیس همه ی آنهاست. همچنین توجّه شود که گاه لفظ شیطان، به انسانهای تابع ابلیس و حیوانات موذی و بلکه هر موجود موذی نیز اطلاق می شود.

۲ـ ابلیس همکار و فرزندانی نیز دارد.
خداوند متعال می فرماید: « یا بَنی آدَمَ لا یَفْتِنَنَّکُمُ الشَّیْطانُ کَما أَخْرَجَ أَبَوَیْکُمْ مِنَ الْجَنَّةِ یَنْزِعُ عَنْهُما لِباسَهُما لِیُرِیَهُما سَوْآتِهِما إِنَّهُ یَراکُمْ هُوَ وَ قَبیلُهُ مِنْ حَیْثُ لا تَرَوْنَهُمْ إِنَّا جَعَلْنَا الشَّیاطینَ أَوْلِیاءَ لِلَّذینَ لا یُؤْمِنُونَ »؛« اى فرزندان آدم! شیطان شما را نفریبد، آن گونه که پدر و مادر شما را از بهشت بیرون کرد، و لباسشان را از تنشان بیرون ساخت تا عورتشان را به آنها نشان دهد! چه اینکه او و همکارانش شما را مى بینند از جایى که شما آنها را نمى بینید؛ (امّا بدانید) ما شیاطین را اولیاى کسانى قرار دادیم که ایمان نمى آورند! » (الأعراف:۲۷)
« وَ إِذْ قُلْنا لِلْمَلائِکَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلاَّ إِبْلیسَ کانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ أَ فَتَتَّخِذُونَهُ وَ ذُرِّیَّتَهُ أَوْلِیاءَ مِنْ دُونی وَ هُمْ لَکُمْ عَدُوٌّ بِئْسَ لِلظَّالِمینَ بَدَلاً »؛«به یاد آرید زمانى را که به فرشتگان گفتیم: براى آدم سجده کنید! آنها همگى سجده کردند جز ابلیس، که از جنّ بود، و از فرمان پروردگارش بیرون شد. آیا او و فرزندانش را به جاى من اولیاى خود انتخاب مى کنید، در حالى که آنها دشمن شما هستند؟! چه جایگزینى بدى است براى ستمکاران» (الکهف:۵۰)
این آیات شریفه به وضوح بیان می کنند که ابلیس تنها نیست؛ بلکه فرزندانی هم دارد که او را در شیطنت نمودن کمک می کنند. لذا در بسیاری از آیات، سخن از شیاطین است. حال بگذریم از اینکه شیاطین انس هم کمک او می کنند. نیز طبق آیات یقین داریم که جنّها بسیار سریع الانتقال می باشند.
در روایات نیز به صراحت تمام ذکر شده که تعداد شیاطین جنّی، چندین برابر بنی آدم می باشند؛ تا آنجا که در اطراف هر انسانی چندین شیطان پرسه می زنند و هر گاه فرصتی بیابند ضربه وارد می کنند.

۳ـ جنّ در قرآن و روایات
آنچه از آیات و روایات درباره ی جنّها می توان به دست آورد این است که:
۱. جنها موجوداتی زنده اند.
۲. مثل انسان دارای قوه درک قوی هستند.
۳. مثل انسان مکلفند و رسولانی از جن و انس بر آنها فرستاده شده است و پیامبر ما و ائمه اطهار(ع) نبی و ائمه آنها نیز هستند.
۴. می توانند به اشکالی متمثل شوند.
۵. جنها انواع مختلفی دارند که برخی از آنها مثل حیوانات کم شعورند.
۶. غذا می خورند.
۷. زاد و ولد و تناسل دارند.
۸. می میرند.
۹. برای آنها نیز آخرت و بهشت و جهنم وجود دارد.
۱۰. در دنیا نیز خوشی و ناخوشی و لذت و درد دارند.
۱۱. جسمانی هستند ولی جسم آنها نامرئی است.
۱۲. فی الجمله با انسانها می توانند ارتباط برقرار کنند.
۱۳. می توانند فی الجمله بر امور انسانها تأثیر بگذارند و می توانند به انسان آسیب های مالی یا جانی وارد کنند کما اینکه انسانها نیز فی الجمله می توانند به آنها ضرر وارد کنند. در این مورد می توانید به آیات حجر/۲۷؛ الرحمن/۱۵، ۳۳، ۳۹، ۵۶ و ۷۴؛ انعام/۱۰۰، ۱۱۲، ۱۲۸ و ۱۳۰؛ اعراف/۳۸ و ۱۷۹؛ کهف/۵۰؛ نمل/۳۹؛ سباء/۱۲ و ۱۴؛ فصلت/۲۵؛ احقاف/۲۹؛ ذاریات/۵۶؛ جن/۱، ۵ و ۶؛مراجعه فرمایید.
طبق آیات قرآن کریم ، انسان از خاک(جامد) آفریده شده است ولی در وجود او هم آب(مایع) است هم هوا(گاز) و هم آتش(انرژی) ؛ ولی از آن جهت که در وجود مادی انسان خاک غلبه دارد و مادّه اصلی اوست؛ گفته می شود که انسان از خاک است یا گفته می شود از گِل آفریده شده است. البته مراد از غالب بودن ، غلبه در جرم نیست ؛ بلکه مقصود این است که خاک مادّه ی اصلی بدن انسان می باشد و آب نقش پیوند دهنده بین موادّ را دارد ؛ لذا برآیند حاصل از آب و خاک به صورت بدن جامد در آمده است. در جنّها نیز مادّه ی غالب آتش(انرژی) است لذا ممکن است در وجود آنها نیز سایر عناصر اربعه ی کلی یعنی خاک(جامدات)، آب(مایعات) و هوا(گازها) وجود داشته باشند. ولی از آنجایی که مادّه ی غالب بدن جن از آتش(انرژی) است چندان تحت تأثیر جاذبه نیستند و از قدرت نفوذپذیری و تحرّک بالایی برخوردارند؛ امّا اینکه جسم آنها به چه کیفیتی است نظریه مستدلی در دست نیست و نظرات در این باره از حدّ فرضیّه فراتر نمی روند ؛ که متعاقباً به آن پرداخته خواهد شد .
در مورد غذای آنها نیز، در روایات آمده است که آنها از استخوانها و سرگین چهارپایان استفاده می کنند.(بحارالانوار، ج۶۰، ص۷۲ و ۷۳ حدیث۱۹، و ص۸۲ حدیث۳۸) باز در روایتی از امام سجاد(ع) آمده است که «استخوان را از گوشت خالی نکنید که برای جنّها در آن نصیبی باشد و اگر استخوان را از گوشت پاک کنید چیزی از خانه ی شما مفقود می شود که بهتر از آن گوشت است.»(بحارالانوار، ج۶۳، ص۴۲۷).
برخی بزرگان گفته اند که جنّها از بوی استخوانها استفاده می کنند و حیوانات جنّها از بوی سرگین حیوانات ما بهره می برند.( بحارالانوار، ج۶۰، ص ۷۳ ). بنابراین می توان حدس زد که غذای جنّها از جنس گاز است چون بو از سنخ گاز است ؛ و از غذاهای جامد یا مایع استفاده نمی کنند و این با لطافت جسم آنها سازگار می باشد. البته بعید نیست که غیر از بوی استخوان و سرگین ، در بین خود نیز غذاهایی داشته باشند و شاید از حیوانات جنّ نیز به عنوان غذا استفاده کنند ؛ همچنین ممکن است گیاهانی نامرئی نیز وجود داشته باشند که حیوانات آنها از آن استفاده کنند ؛ والله اعلم.
عذاب آنها نیز می تواند متناسب با جسم آنها باشد مثلا ممکن است آنها نیز بیماریهای خاص خود را داشته باشند و برخی چیزها به آنها آسیب برسانند.مثلا از آیه ی ۱۸ حجر و ۱۰ صافات و ۹ جن استفاده می شود که شهابها می توانند به جنّها آسیب برسانند. در آخرت نیز عذابهایی برای جنّهای کافر و گناهکار وجود دارد که یکی از آنها آتش است(ر.ک: اعراف/۳۸ و ۱۷۹ و سباء/۱۲).البته برخی شبهه کرده اند که آتش بر جنها که از آتشند نباید اثر کند ؛ امّا این سخن باطل است چون مادّه ی اولیه آنها آتش است نه اینکه خود نیز آتش باشند. همان طور که انسان از خاک آفریده شده است ولی خودش خاک نیست. ثانیا آتش جهنّم علاوه از جسم ، روح و فؤاد را هم می سوازند.(همزه/۶)
حاصل کلام این که جنّها نیز مثل انسانها هم بدن مادّی دارند هم روح مجرّد (غیر مادّی) ؛ با این تفاوت که بدن مادّی آنها برای انسان قابل رؤیت نیست ؛ که البته این امر عجیبی نیست ؛ چون حواسّ انسان تنها بخش ناچیزی از امور مادّی را ادراک می کند و بسیاری امور هستند که دیگر موجودات حسّ می کنند ولی بشر قادر به احساس آنها نیست. بر این اساس ، مرگ جنّها نیز مثل مرگ بشر ، به معنی مفارقت روح از بدن مادّی می باشد. پس همانگونه که هر انسانی در آخرت با بدن خود محشور می شود ، جنّها نیز بدن خاصّ خودشان را خواهند داشت. کما اینکه جنّها بهشت و جهنّم و نعمتها و عذابهای متناسب خودشان را خواهند داشت ؛ همانگونه که الآن آنها هم با ما در زمین سکونت دارند ؛ ولی غذاها و دردها و لذّات مخصوص خودشان را دارند. بنا بر این لزومی ندارد که آنان برای ورود به بهشت یا جهنّم ، بدنی غیر از بدن خودشان داشته باشند.

۴ـ نظرات در باب ماهیّت جنّها
امّا در مورد ماهیّت بدن مادّی جنّها برخی بر این باورند که بدن آنها حالت گسترده دارد ؛ یعنی اجزاء آن مثل اجزاء گازها دور از هم می باشند ؛ لذا مثل گازها دیده نمی شوند ؛ امّا گاه این قدرت را پیدا می کنند که بدنهای خود را فشرده ساخته و بدنی ابر مانند یا حتّی جامد برای خود ایجاد نمایند. امّا تا کنون کسی نتوانسته است چنین فرضیّه ای را اثبات نماید. البته مشاهدات برخی که ادّعای رؤیت جنّها را داشته اند حاکی از آن است برخی جنّها هنگام نمودار شدن برای انسان ابتدا حالت دود به خود می گیرند و در نهایت به صورت بدنی محسوس ظاهر می شوند. احتمالاً ریشه ی این فرضیّه نیز چنین مشاهداتی بوده است.
فرضیّه ی دیگر این است که جنّها موجوداتی مادّی و جامدند ؛ لکن فاقد رنگ می باشند ؛ لذا مثل شیشه ای که فاقد هر گونه لکّه ای است ، قابل رؤیت نمی باشد. این فرضیّه نیز دلیل عقلی یا تجربی ندارد.
امّا فرضیّه ی سوم این است که جنّها موجوداتی چهار بعدی یا پنج بعدی یا n بعدی می باشند ؛ لذا آنها موجودات بعد سوم مثل ما انسانها را به وضوح می بینند ؛ ولی ما قادر به مشاهده ی آنها نیستم « إِنَّهُ یَراکُمْ هُوَ وَ قَبیلُهُ مِنْ حَیْثُ لا تَرَوْنَهُم »؛«همانا او ( ابلیس) و همکارانش شما را مى بینند از جایى که شما آنها را نمى بینید». امّا اگر آنها بخواهند در بعد سوم دیده شوند برایشان ممکن است ؛ که روایات اهل بیت (ع) نیز نشان می دهند که چنین امکانی وجود دارد ؛ لکن در صورت ظاهر شدن با شکل حقیقی خودشان دیده نخواهند شد. بسیاری از آثار که به جنّها نسبت داده می شوند ، مثل سرعت زیاد ، قدرت فراوان ، ظاهر شدن و غیب شدن ناگهانی ، وارد شدن به محیطهای کاملاً بسته بدون قفل گشایی ، خارج نمودن اشیاء از محیطهای کاملاً مسدود بدون اینکه قفلی را باز کنند و ... ، همگی مؤیّدات این فرضیّه می باشند. امّا چون خود همین آثار ، مشاهدات افراد خاصّی هستند و نمی توان آنها را در آزمایشگاه مشاهده نمود یا با برهان عقلی اثبات کرد ، لذا نمی توان آنها را اثباتگر این فرضیّه دانست.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

میهمان
خیلی خوب بود.

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.